Uprawniony z patentu: Th. Kieserling u. Albrecht, Solingen (Republika Federalna Niemiec) Sposób wiórowej obróbki wyrobów w postaci drutu, szczególnie drutu walcowanego na goraco oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wiórowej obróbki wyrobów w postaci drutu, szczególnie drutu walcowanego na goraco oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znany jest sposób wiórowej obróbki wyrobów w postaci drutu, w którym to sposobie drut scia¬ gany z bebna jest najpierw prostowany, nastepnie doprowadzany do obrabiarki skrawajacej i przy czynnosci prostowania oraz skrawania przeciagany za pomoca urzadzenia naciagowego przez urza¬ dzenie prostujace i obrabiarke skrawajaca.Znane jest równiez urzadzenie do luszczenia drutu, majace przed i za luszczarka umieszczone motowidla, przy którym drut sciagany z bebna jest dzieki temu kalibrowany, ze przed luszcze¬ niem przeciagany jest przez ciagadlo. Za luszczar¬ ka zainstalowana jest obracajaca sie maszyna do prostowania i polerowania. Luszczony i polerowany drut moze byc ewentualnie potem przeciagniety przez drugie ciagadlo i nastepnie nawiniety na beben.Niekorzystne jest przy tym urzadzeniu wzglednie tym sposobie to, ze do bebna nawijajacego musi byc najpierw doprowadzona pewna okreslona dlugosc drutu w stanie nieluszczonym, az do wy¬ tworzenia na tym bebnie koniecznej sily naciagu, która potrzebna jest do przeciagania drutu przez luszczarke i urzadzenie prostujace. Mozliwe byloby tu polaczenie poczatku drutu z drutem cienkim, który przeprowadzany jest przez pierwsze ciagadlo, 10 15 20 25 30 luszczarke, maszyne do prostowania i polerowania oraz drugie ciagadlo i potem ustalany w zacisku bebna ciagnacego, aby nastepnie ten obrabiany drut za pomoca tego urzadzenia ciagnacego prze¬ ciagac przez pierwsze ciagadlo, luszczarke, maszyne do prostowania oraz polerowania i ewentualnie przez drugie ciagadlo. Przy kazdej zmianie wy¬ miaru lub przy kazdym luszczenia nowej wiazki drutu potrzebny jest zatem szereg czynnosci wstep¬ nych, poniewaz jeden koniec drutu musi byc naj¬ pierw doprowadzony do bebna ciagnacego. Na¬ stepna niedogodnoscia jest to, ze urzadzenia pro¬ stujace wzglednie polerujace, które umieszczone sa w obracajacej sie ramie, nie wykluczaja mo¬ zliwosci skrecania sie drutu. Do tego nalezy jesz¬ cze dodac, ze przeciagany przez ciagadlo drut musi byc wstepnie obrobiony (amerykanski opis patentowy 2 394 381).Przy innym znanym urzadzeniu do luszczenia drutu, majacemu za i przed luszczarka zainstalo¬ wane motowidla, przewidziane w celu prostowania drutu miedzy bebnem odwijajacym a luszczarka urzadzenie prostujace, przy którym elementy pro¬ stujace umieszczone sa takze w obracajacej sie ramie. Niezaleznie od tego, ze za pomoca tego urzadzenia niemozliwe jest kalibrowanie luszczo¬ nego drutu, urzadzenie to wykazuje równiez te niedogodnosc, ze dla zabezpieczenia urzadzenia prostujacego oraz narzedzi z weglików spiekanych zaleca sie tu trawienie drutu. Poza tym uprzy- 77 0333 wilejowane sa tu druty o mniejszej wytrzyma¬ losci oraz wiekszej ciagliwosci, aby osiagniety przez ciagnienie wzrost wytrzymalosci zapobiegal skrecaniu sie drutu w obracajacej sie ramie pro¬ stujacej. Równiez przy tym konieczna jest zatem obróbka wstepna luszczonego drutu (trawienie lub ciagnienie). Poza tym niekorzystne jest to, ze przy zaklóceniach wystepujacych wewnatrz urzadzenia i przerywajacych ciagly przesuw drutu, drut znaj¬ dujacy sie w ramie prostujacej musi byc wyciety, poniewaz obracajaca sie maszyne prostujaca ze wzgledu na jej duza mase nie mozna tak szybko - zatrzymac, a rozgrzewajacy sie przy tym drut ulega skreceniu. Dalsza wada jest to, ze niemo¬ zliwe jest tu kalibrowanie drutu, a zatem nie mofcna uniknac niepozadanego duzego udzialu wió¬ rów w' tym* procesie i zmniejszonej wydajnosci.Gelem sposobu jest takie prostowanie i kalibro¬ wani*4ufl2crone££ drutu, bez jego wstepnej obrób¬ ki Ji jStzy Tmltftfj skomplikowanej budowie calego urzadzenia, zeby zapewnic przy tym mozliwie okragly przekrój drutu, a przez to utrzymac mo¬ zliwie male straty w postaci wiórów. Poza tym ma byc przy tym umozliwiona szybka zmiana wy¬ miarów.Opisane wyzej wady wedlug wynalazku "ftiozna w prosty sposób wyeliminowac, jezeli do kali¬ browania i prostowania drutu stosuje sie znane ogólnie urzadzenia z obracajacymi sie luzno, nie- przesuwnymi rolkami i poczatek luszczonego dru¬ tu, na przyklad za pomoca bebna odwijajacego, wprowadza sie poprzez otwarte kalibrujace %i pro¬ stujace rolki do rolek wciagowych, które- maja mniejsza liczbe obrotów niz wlasciwa robocza liczba obrotów przy procesie luszczenia. Przy tym tak sie nastepnie nastawia rolki kalibrujace i pro¬ stujace, zeby otrzymac najpierw nieznaczne zmniej¬ szenie przekroju drutu, który swój zadany, wymiar osiaga dopiero po drugim nastawieniu tych rolek, a mianowicie, gdy poczatek drutu zostanie uchwy¬ cony przez urzadzenie naciagowe i drut zostanie potem przeciagniety z odpowiednia predkoscia przesuwu przez urzadzenie kalibrujace i prostuja¬ ce oraz glowice nozowa. Rolki wciagowe luszczarki sa przy tym umieszczone w znany sposób na swoich walkach napedowych za posrednictwem wylacza¬ jacego sprzegla jednokierunkowego tak, ze gdy drut jest przez urzadzenie naciagowe przeciagany z odpowiednia szybkoscia przesuwu przez rolki kalibrujace i prostujace oraz luszczarke, rolki wciagowe moga sie obracac odpowiednio szybciej.Poniewaz poczatek drutu jest najpierw przepro¬ wadzany przez luszczarke z mniejsza szybkoscia przesuwu, glowica nozowa moze poczatkowo obra¬ cac sie z potrzebna kazdorazowo liczbe obrotów, gdyz moc skrawania nie jest tu wieksza niz przy najwiekszym dopuszczalnym przesuwie drutu. Drut ten po dwukrotnym nastawieniu rolek kalibruja¬ cych i prostujacych tak dalece zmniejsza swój przekrój, ze moc skrawania na poczatku nie jest ¦ wiejksza niz przy pelnej szybkosci przesuwu.Istotna zaleta tego sposobu, a przez to danego urzadzenia, polega na tym, ze drut nie musi byc wstepnie obrabiany, poniewaz nawet drut wako¬ wany na goraco, majacy ostre zalamania, moze r033 4 byc w tych urzadzeniach kalibrujacych i prostu¬ jacych dobrze kalibrowany, prostowany i jedno¬ czesnie czesciowo pozbawiony zgorzeliny. Poza tym przez kalibrowanie drutu mozna osiagnac te znana s ogólnie korzysc, która polega na mozliwie malych stratach w postaci wiórów. Jak wspomniano juz uprzednio, straty w postaci wiórów w wyniku kalibrowania drutu mozna mianowicie uniknac za pomoca ciagadla. Uwarunkowane to jest jednak 10 znowu tym, ze drut musi byc wstepnie obrobiony.Prócz tego nalezy podkreslic mozliwosc otrzymy¬ wania pewnego zakresu srednic przy nastawnych rolkach kalibrujacych i prostujacych, czego nie otrzymuje sie przy ciagadle. 15 W przeciwienstwie do znanych urzadzen z umiesz¬ czonymi w obracajacej sie ramie elementami pro¬ stujacymi, urzadzenie wedlug wynalazku wzglednie nowy sposób charakteryzuje sie takze tym, ze w przypadku zaklócen wewnatrz urzadzenia, na sku- 20 tek których ustaje przesuw drutu, nie , ma zad¬ nych zaklócen przy jednostce prostujacej, pcmie? waz zawiera ona'tylko luzno obracajace sie, nie- przesuwne rolki.W celu zrealizowania tego sposobu przewidziane 25 sa przewaznie jako jednostka kalibrujaca i pro¬ stujaca dwa trzywalcowe zespoly, których odpo¬ wiednie grupy walców rozstawione sa w stosunku do siebie co 60°. Doswiadczenia dksploatacyjne wykazaly, ze takze druty majace wiele ostrych 30 zalaman moga byc dobrze kalibrowane i prosto¬ wane. Urzadzenia kalibrujace i prostujace sa zgod¬ nie z nastepna cecha wynalazku zaopatrzone w dalsze urzadzenia preselekcyjne i do samoczynnego ustawiania, jak równiez do wykonywania za kaz- 35 dym razem potrzebnego wzglednie osiagnietego polozenia roboczego zespolów walców, aby te po¬ trzebne kazdorazowo polozenia zespolów walców mogly byc z latwoscia nastawiane przez osobe obslugujaca. 40 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku na którym fig. 1 przedstawia widok boczny urzadzenia do stosowania sposobu zgodnego z wynalazkiem, fig. 2 pokazuje w po¬ wiekszonej podzialce przekrój urzadzenia wedlug 45 linii II-II z fig. 1, fig. 3 przedstawia przekrój urzadzenia wedlug linii III-III z fig. 2, fig. 4 przedstawia w powiekszonej podzialce przekrój •wedlug linii IV-IV skrzynki przekladniowej rolek wciagowych luszczarki, fig. 5 pokazuje w prze- 50 kroju wedlug linii V^V z fig. 4 wycinek jedno¬ kierunkowego sprzegla wylaczajacego, a fig. 6 przedstawia schematycznie elementy pomocnicze sluzace do preselekcji poszczególnych polozen; ro¬ boczych dla rolek kalibrujacych i prostujacych. 55 • Patrzac w kierunku przelotu drutu, urzadzenie sklada sie z bebna odwijajacego 1, urzadzenia odcinajacego 2, urzadzenia kalibrujacego i prostu¬ jacego 3, luszczarki 4 z kompletem 5 rolek wycia¬ gowych i kompletem 6 rolek wyciagowych oraz eo bebna nawijajacego7. , Dla nalozenia kregu drutu beben odwijajacy jest wyposazony w walec 8, który napedzany jest silni¬ kiem 11 poprzez naped lancuchowy 9 i przeklad¬ nie 10. Do rozdzielania drutu w kregu sluzy para w walców 12, a odwijany drut doeiskany jest luzno77 033 5 6 obracajaca sie rolka 13, która polaczona jest z cylindrem dociskowym 14, do walca 8.Wyposazone w nozyce urzadzenie odcinajace 2 sluzy do odcinania poczatków drutu z ostrymi zalamaniami, które moglyby utrudniac wprowa¬ dzanie drutu do"urzadzenia kalibrujacego i pro¬ stujacego 3. Urzadzenie kalibrujace i prostujace 3 sklada sie w zasadzie z dwóch zespolów rolko¬ wych IG i 17, zamontowanych na dolnej czesci 15 korpusu, które poosiowo sa przesuwne za po¬ moca sruby pociagowej 18 i drazka pociagowego 19, wskutek czego wzajemna odleglosc tych zespolów jest zmienna. Kazdy z zespolów rolkowych 16 i 17 w stosunku-do siebie o kat 120°, które obracajac sie luzno na osi 23; ulozyskowane sa w wychyl- nych kazdorazowo wokól stalego punktu 21 dzwigni widelkowych 22. Rolki zespolu 17 sa w stosunku do rolek zespolu 16 przesadzone w plaszczyznie pionowej ó kat 60°, wskutek czego otrzymuje sie pokrycie bocznych szczelin rolek. Z.kazda osia 23 rolek 20 sa polaczone przegubowo dwie nakladki 24, które równiez przegubowo polaczone sa z tar¬ cza 25, która ze swej strony nakrecona jest na stale na tuleje gwintowana '26. Przesuwna poosio¬ wo, ale nie obracajaca sie tuleja gwintowana wspólpracuje poprzez swoja czesc gwintowana 26a z kolem zebatym 27, które obrotowo, ale w sposób nieprzesuwny, ulozyskowane jest w obudowie ze¬ spolu rolkowego 16. Kolo to napedzane jest silni¬ kiem 20 z reduktorem i wbudowanym hamulcem poprzez zebnik 28. Przy obrocie kola zebatego 27 tuleja gwintowana 26 przesuwa sie poosiowo i rol¬ ki 20 sa wspólnie poprzez nakladki 24 dosuwane do siebie lub od siebie odsuwane.Dla sterowania rolek kalibrujacych i prostuja¬ cych 20 przewidziany jest dla kazdego zespolu rolkowego 16 wzglednie 17 zasobnik 44 impulsów, któr^ wyposazony jest w trzy wlaczniki kodu¬ jace 45, 46, 47, przyciski 45a, 46a, 47a do ustalania nastawionych na kodujacych wlacznikach wartosci oraz przyciski swietlne 45b, 46b, 47b, do potwier¬ dzania ustalonego polozenia, jak równiez do -ewentualnej korekcji polozenia rolek. Do prze¬ kazywania inipulsów do zasobnika sluzy polaczony z walkiem 29a silnika nadajnik 48 impulsów, który z kolei przewodem 49 jest polaczono z zasobni- . kiem 44 impulsów.Wylacznik krancowy 50 zapobiega otwieraniu sie rolek 20 poza ustalone polozenie krancowe.Przed nie narysowana glowica nozowa luszczar- ki 4 umieszczony jest komplet 5 rolek wciago¬ wych 31, 32 oraz 33, 34, które, jak to na fig. 4 przedstawiono, obracaja sie za posrednictwem walków przegubowych. 31a, 32a oraz kól zeba¬ tych 31b i 32b oraz z kolem, zebatym znajdujacym sie przed plaszczyzna przekroju z fig. 4, (a wiec dlatego niewidocznym na rysunku), zazebia sie pierscien uzebiony 35, polaczony srubami z ze¬ wnetrznym pierscieniem 36a jednokierunkowego sprzegla wylaczajacego, który to pierscien nape¬ dzany jest poprzez pierscien wewnetrzny 36b i elementy zaciskowe 36c, jak równiez walek 37.Walek 37 jest ze swej strony napedzany nie przed¬ stawionym na rysunku silnikiem poprzez zakli¬ nowana na walku slimacznice 38 i slimak 39.Pierscien uzebiony 35 jest przez jednokierunlco- we sprzeglo wylaczajace 36 napedzane tylko w 5 kierunku obrotu 40, poniewaz przy obrocie wal¬ ka 37 wraz z pierscieniem wewnetrznym 36b w kierunku obrotu 41 oraz przy powstajacej na ze¬ bach pierscienia uzebionego 3$ sile 50, elementy zaciskowe 36c zakleszczaja wzgledem siebie piers- io cien wewnetrzny 36b i pierscien zewnetrzny SGa.Gdy pierscien uzebiony 35 wraz z pierscieniem zewnetrznym 36a obraca sie w kierunku strzal¬ ki 41, sila 30 zanika wzglednie kierunek jej dzia¬ lania zostaje odwrócony, wskutek czego elementy 13 zaciskowe zostaja zluzowane, a, przez to pierscien wewnetrzny 36b moze byc przez pierscien ze¬ wnetrzny 36a wyprzedzany. Przy odwróceniu kie¬ runku obrotu 41 przenoszenie momentu obroto¬ wego przez jednokierunkowe sprzeglo wylaczajace nie jest mozliwe. Przeto walek 37 jest pod wzgle¬ dem obrotów polaczony na sztywno z tarcza 42 elektromagnesu, który po wlaczeniu moze prze¬ nosic moment obrotowy poprzez tarcze zabiera- kowa 43 na pierscien uzebiony 35. Umieszczony za glowica nozowa komplet 6 rolek wyciagowych odpowiada kompletowi 5 rolek wciagowych, jednak w wiekszosci przypadków mozna zrezygnowac z napedu tego kompletu 6 rolek, który moze potem sluzyc tylko do tego, aby przejmowac z glowicy nozowej moment skrawania.Beben nawijajacy 7 jest wyposazony w urza¬ dzenie zaciskowe dla drutu i przenosi na drut wlasciwy naciag.Sposób dzialania urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepujacy: Krag 51 drutu, lezacy na walcu 8 urzadzenia odwijajacego 1, obracany jest nape¬ dzanym walcem i poczatek 51a drutu zostaje iprzez urzadzenie odcinajace 2 odciety i przesuniety przez rolki kalibrujace i prostujace 20. Przeswit rolek jest przy tym jeszcze tak duzy, ze drut moze byc bez trudnosci przesuniety przekazywana od walca 8 sila przesuwu pomiedzy rolki, wcla- gowe 33, 34 oraz 31, 32. Nastepnie nastawia sie rolM wciagowe, a walec 8 zostaje wyprzegniety i jego silnik napedowy 11 wylaczony. Odpowiednio do ewentualnej sily ciagu rolek wciagowych rolki kalibrujace i prostujace 20 zamyka sie teraz tak dalece, jak jest to potrzebne do prostowania dru¬ tu, przy czym nastepuje jednoczesnie nieznaczne zmniejszenie przekroju. Dla lepszego zrozumienia na fig. 6 narysowano tylko dwie rolki prostujace zamiast trzech.Przestawienie rolek 20 moze odbywac sie auto¬ matycznie albo moze byc przeprowadzane recznie, przy czym przez wcisniecie przycisku 46a wlacza sie silnik 29 i zwalnia hamulec 29b. Za posred¬ nictwem zebnika 28 silnika oraz kola zebatego 27 tuleja gwintowana 26 zostaje przesunieta poosiowo, w kierunku strzalki 52 wskutek czego rolki 20 zamykaja sie az do momentu (w kierunku strzalki 52»), gdy liczba impulsów nadajnika 48 bedzie zgodna z nastawiona wartoscia. Przy koincydencji wartosci przekazywany jest impuls w celu wy¬ laczenia silnika 29 i wlaczenia hamulca 29b, a przy koncu tego ruchu dostawczego rolek 20b 25 30 35 40 45 50 55 6077 033 7 zapala sie zarówka przyeisku swietlnego 46b, aby wskazac polozenie rolek 20. Drut przesuwa sie teraz od rolek wciagpwych do glowicy nozowej, której; noze sa ustawione na zadana srednice drutu i rozpoczyna sie proces luszczenia. Gdy poczatek drutu osiagnie beben nawijajacy, drut zostaje automatycznie wprowadzony do zacisku bebna 7, przy czym- na skutek wzdluznego ruchu drutu uruchamiaflay jest samoczynny zacisk i. jednoczes¬ nie zostaje uruchomiony ostrym poczatkiem drutu wlacznik krancowy, który wlacza naped 55 bebna X p nastlgpnie wyzwala impuls, dzieki któremu coJJki kalibrujace i prostujace przesuwaja sie do swojego krancowego polozenia roboczego, dobie¬ ranego wstepnie na laczniku kodujacym 47.Nastepnie przekaznikiem czasowym zostaje od¬ laczony naped dla rolek wciagowych 31-^34. Sila naciagu jest jeszcze przekazywana przez beben na¬ wijajacy, którego szybkosc obwodowa (robocza Mczba obrotów) jest w zasadzie wieksza niz szyb¬ kosc obwodowa rolek wciagowych 31, 32, 33, 34, której, wielkosc pochodzi od nich wlasnego napedu.Poniewaz w napedzie kompletu 5 rolek wciago¬ wych wmontowane jest jednokierunkowe sprzeglo wylaczajace 3£, rolki wciagowe moga obracac sie z wieksza szybkoscia obwodowa, przekazywana im przez drut, bez zadnego wplywu na naped wlasny.Dcut jest wiec sciagany z kregu 51, kalibrowany, prostowany i po luszczeniu nawijany na. bebnie nawijajacym 7 w celu utworzenia nowego kregu 53.Gdy koniec drutu opusci urzadzenie kalibrujace i prostujace 3, znany ogólnie nadajnik impulsów (urzadzenie wodzace, komórka fotoelektryczna itp) pczaSkazuje impuls, który zwalnia . hamulec 29a i wlacza silnik 20 tak, ze tuleja gwintowana 26 v przesuwa sie poosiowa w kierunku strzalki 54 do momentu, az zostanie uruchomiony wylacznik krancowy 50, który znowu wylacza silnik 29 i wla¬ cza hamulec 29a. Rolki 20 poruszaja sie przy tym w kierunku strzalki 54a az do osiagniecia „polo¬ zenia otwartego", odpowiadajacego temu otwarte¬ mu polozeniu, które jest ustalone wylacznikiem kodujacym 45. Gdy koniec drutu przejdzie takze przez luszczarke 4,. noze oraz. komplet 5- rolek wciagowych i wyciagowych mozna iprzesunac do polozenia otwartego. PL PL