Urzadzenie podpierajace swobodny koniec przedmiotu obrabianego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie sluzace do ipodipierania swobodnego konca wydluzonego przedmiotu obrabianego przeprowadzanego na przyklad przez prase kuzienna wzdluz jego osi, którego jeden koniec jest uchwycony i prowadzony za pomoca manipulatora, a drugi koniec swobod¬ ny opiera sie na elementach podpierajacych o re¬ gulowanej wysokosci zamocowanych do wózka manipulatora, który to wózek porusza sie po torze jezdnym równoleglym do osi obrabianego przed¬ miotu.W jednym ze znanych urzadzen tego typu wó¬ zek urzadzenia podpierajacego jest polaczony na stale z manipulatorem za pomoca ciegna kieruja¬ cego, sluzacego do regulowania wysokosci poloze¬ nia elementów podpierajacych zamocowanych do wózka, iprzy czym za pomoca tego ciegna wózek urzadzenia podpierajacego jest przemieszczany za¬ leznie od ruchów manipulatora. Ciegno kierujace przechodzi przez odpowiedni otwór w podstawie prasy co wymaga od tej ostatniej specjalnego roz¬ wiazania konstrukcyjnego, a to z kolei uniemoz¬ liwia stosowanie takich urzadzen w prasach, któ¬ rych podstawa nie posiada otworu dla ciegna.Ponadto zmiana odleglosci pomiedzy wózkiem nosnym urzadzenia podpierajacego a manipulato- rem mozliwa jest tylko przez zmiane miejsca za¬ mocowania iwózka do ciegna sterujacego i jak z tego wynika przy normalnych konstrukcjach 15 20 25 30 2 urzadzen obróbczych tego typu nie jest mozliiwe inne rozwiazanie.W kazdym ze wspomnianych przypadków nie jest mozliwe uzyskanie zmiany odleglosci pomie¬ dzy manipulatorem a drugim koncem obrabianego przedmiotu w sposób zadawalajacy i odpowiada¬ jacy nowoczesnym metodom obróbki plastycznej.Przy wydluzaniu wyrobów kutych wystepuje po¬ wazny problem polegajacy na naprezeniu lancu¬ cha pomiedzy dwoma nastawnymi podporami umieszczonymi na wózku urzadzenia podpieraja¬ cego.Konieczne przy takiej obróbce przesuniecie wzdluzne przedmiotu obrabianego prowadzi do nadmiernego przeciazenia lancucha oraz powsta¬ nia sil, rozciagajacych w ciegnie kierujacym i zmian rzeczywistego polozenia pionowego obra¬ bianego przedmiotu, które to sily poprzez zmiane wysokosci podpór wywolywana przez ciegno kie¬ rujace i poprzez ruch wychylny lancucha powodu¬ ja odchylenie przedmiotu obrabianego, którego punkt podparcia zostaje przemieszczony ku górze.Na skutek stalego zamocowania konca lancucha do podpór nastepuje obrotowe przemieszczenie przedmiotu obrabianego polaczone z przemiesz¬ czeniem sie tego przedmiotu wzgledem lancucha tak, ze zarówno lancuch jak i obracany przedmiot obrabiany musza pokonywac powazne opory wy¬ wolywane sila tarcia. 76 5063 Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych nie¬ dogodnosci.Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie za zadanie opracowac konstrukcje urzadzenia pod¬ pierajacego swobodny koniec przedmiotu obrabia¬ nego, które nie wymagaloby zadnego specjalnego polaczenia sterujacego i napedowego pomiedzy manipulatorem i wózkiem nosnym podpór przy jednoczesnym umozliwieniu czynnego podtrzymy¬ wania drugiego konca przedmiotu obrabianego zaleznie od polaczenia manipulatora. gadanie to rozwiazano przez skonstruowanie urzadzenia wedlug wynalazku, w którym wózek nosny podpór swobodnego konca przedmiotu ob¬ rabianego wyposazono w oddzielaly naped uzalez¬ niony od wzdluznych przemieszczen obrabianego przedmiotu i wlaczany lub wylaczany zaleznie od manipulatora oraz w przynajmniej jeden spre¬ zynowy mechanizm oporowy wózka o regulowanej charakterystyce sprezyny.Tak wiec, dzieki urzadzeniu wedlug wynalazku ruch wózka nosnego i podpór jest sterowany sa¬ moczynnie zaleznie od ruchu wzdluznego obra¬ bianego przedmiotu. Charakterystyka sprezyny mechanizmu oporowego wózka jest regulowana za¬ leznie od obciazenia (wywolywanego przez przed¬ miot obrabiany tak, ze zawsze swobodny koniec obrabianego przedmiotu znajduje sie we wlasci¬ wym polozeniu w stosunku do manipulatora.Dzieki temu przedmiot obrabiany moze byc pod¬ party w odpowiednio wybranej odleglosci od jego konca, a w zwiazku z tym mozliwe jest kompen¬ sowanie odleglosci wózka nosnego od prasy ku¬ ziennej wzglednie od manipulatora. Na skutek za¬ stosowania wlasnego napedu wózka nosnego moz¬ liwe jest równie znaczne zmniejszenie sily steru¬ jacej manipulatora idzialajacej wzdluz osi przed¬ miotu obrabianego.Dzieki rozwiazaniu podpory zgodnie z wynalaz¬ kiem uzyskuje sie tez te zalete, ze jakikolwiek ruch obrotowy przedmiotu obrabianego powodo¬ wany przez manipulator nie ma zadnego wplywu a przede 'wszystkim nie powoduje powstawania oporów tarcia. Aby te opory tarcia wyeliminowac jako elementy nosne podpory zastosowano rolki lub inne elementy zmniejszajace tarcie.Wedlug jednego z korzystnych rozwiazan urza¬ dzenia wedlug wynalazku istota polega na utwo¬ rzeniu zwisajacych petli lancucha na dwóch ko¬ lach prowadzacych o równoleglych wzgledem sie¬ bie osiach, przebiegajacej wzdluz osi przedmiotu obrabianego, przy czyim lozyska swobodnie obra¬ cajacych sie osi kól, prowadzacych lancucha sa osadzone na wózku nosnym podpory za posred¬ nictwem sprezystych nosników powietrznych slu¬ zacych jako sprezyste zawieszenie.Zgodnie z wynalazkiem na wózku nosnym pod¬ pory znajduje sie dodatkowa podpora sprezysta, na której opiera sie swobodny koniec przedmiotu obrabianego iw czasie, gdy nastepuje przerwa w pracy prasy fcuziennej lub innego urzadzenia ob- róbczego.Ta dodatkowa podpora sluzy równiez jako pro¬ wadnica ido wprowadzania przedmiotu obrabianego 506 4 na podpore glówna i jednoczesnie spelnia role podpory przy odkuwantu przedmiotu w obrebie jego swobodnego konca. W korzystnej postaci wy¬ konania dodatkowa podpora ma postac wahacza 5 osadzonego wychylnie na poziomej osi poprzecz¬ nej ido ruchu wózka, który w swym polozeniu ro¬ boczym pokrywa sie z prowadnica prasy kuzien¬ nej.Dla sterowania napedu wózka nosnego i pod- 10 pory wykorzystuje sie ruch wzgledny przedmiotu obrabianego w stosunku do wózka, przez zastoso¬ wanie na przyklad czujki reagujacej na poloze¬ nie iwózka wzgledem prasy, która to czujka ko¬ rzystnie ma postac wylacznika krancowego. Przy 15 tym zalezy od kazdorazowych wymagan czy ruch wózka uzaleznia sie od ruchu przedmiotu obrabia¬ nego czy tez odwrotnie ogranicza sie ruch przed¬ miotu obrabianego zaleznie od ruchu wózka. Moz¬ na na przyklad zastosowac na wózku zderzak krancowy dla przedmiotu obrabianego, o który to zderzak przedmiot ten, przy przekuwaniu z prze¬ suwem do przodu opiera sie i sam powoduje prze¬ suw wózka.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia prase kuzienna z manipulatorem i urzadzeniem wedlug wynalazku, w rzucie bocznym, fig. 2 — te sama prase w rzucie czolowym, fig. 3 — szcze¬ gól pokazujacy schemat napedu wózka w urza- 30 dzeniu wedlug wynalazku a fig. 4 — sprezysta podpore icLLa przedmiotu obrabianego.Na fig. 1 i 2 przedstawiono obróbke podluznego przedmiotu 1 na prasie kuziennej 2. Przedmiot 1 jest uchwycony z jednego konca 3 kleszczami 4 manipulatora 5, przy czym manipulator umiesz¬ czony jest przesuwnie w kierunku osi przedmiotu obrabianego na szynach 6, a jej szczeki moga byc podnoszone, opuszczane i obracane. Manipulator ten moze równiez, poprzez zmiane polozenia szczek 4 oraz przez obrót i przesuniecie przemieszczac przedmiot obrabiany 1 poprzecznie wzgledem jego osi, przy czym pirzesuniecie wzdluzne manipula¬ tora 5 umozliwia równiez odpowiednie ustawienie przedmiotu obrabianego 1 wzdluz jego osi wzdluz¬ nej. Dla dokladnego ustawienia przedmiotu obra¬ bianego 1 w kierunku jego osi wzdluznej mozna równiez wyposazyc szczeki 4 w naped pozwala¬ jacy na przemieszczanie ich wzgledem obudowy.Przedmiot obrabiany 1 przechodzi poprzez prze¬ strzen robocza prasy kuziennej 2 a jego swobod¬ ny koniec 7 zostaje wsparty na podporze 8. Pod¬ pora ta sklada sie z wózka 9 wyposazonego w kólka 11 toczace sie po szynach 10 pokrywajacych sie z szynami 6. Wedlug przykladu pokazanego na fig. 1 do 3 przynajmniej jedna para kól wózka jest napedzana od silnika 12 poprzez sprzeglo laczace 13, sprzeglo przeciazeniowe 14, przekladnie 15 oraz lancuchowy lub pasowy uklad napedowy 16.Sprzeglo 13, przekladnia 15 i/lub silnik 12 w celu wlaczania badz wylaczania napedu badz tez dla zmiany kierunku obrotu kól 11, sa sterowane przez uklad sterujacy, który bedzie omówiony po¬ nizej. Sprzeglo 'przeciazeniowe 14 ma za zadanie 55 umozliwic synchroniczny naped wózka 9 odpo-76 506 6 wiednio do przebiegu procesu kucia i zwiazanych z tym zmian odleglosci pomiedzy wózkiem 9 i manipulatorem 5.Do podparcia przedmiotu obrabianego 1 na wóz¬ ku 9 sluzy podpora pokazana na fig. 1, 2 i 4 skladajaca sie zasadniczo z rolek prowadzacych 18 obracajacych sie wzgledem osi 17 równoleglych do osi wzdluznej przedmiotu oraz z lancucha 20 bez konca, prowadzonego na tych rolkach i two¬ rzacego petle 19. Osie 17 rolek prowadzacych sa ulozysikowane w lozyskach 21, które z kolei maja postac kamieni slizgowych osadzonych przesuw¬ nie w pionowych prowadnicach szczelinowych 22 Wykonanych w korpusie 23 podpory. Jak poka¬ zano na fig. 1 i 2 lozyska 21 sa wypychane ku górze za poimoca sprezyn srubowych 24. Zamiast sprezyn sruibowych 24 mozna równiez zastosowac sprezyny krazkowe lub tez tak jak pokazano na fig. 4, amortyzator pneumatyczny, którego charak¬ terystyke mozna regulowac przez zmiane ilosci ga¬ zu znajdujacego sie w cylindrze 25 po stronie ro¬ boczej tloka 26, która to ilosc jest regulowana w sposób ciagly, tak ze mozna dostosowac cha¬ rakterystyke amortyzatora do róznych ciezarów przedmiotu obrabianego.Na stronie wózka 9 skierowanej ku prasie 2 znajduje sie wahacz 27 osadzony wychylnie no osi 28, w którym to wahaczu umieszczony jest prze¬ suwny zderzak sprezysty 29, a dolny koniec wa¬ hacza tworzy powierzchnie pochyla laczaca sie z powierzchnia prowadnicy 31 prasy 2.Podczas kucia dlugich przedmiotów najpierw odkuiwa sie wstepnie nagrzany kes tylko przy uzyciu manipulatora 5, przy czym wózek nosny 9 podpory oczekuje w polozeniu spoczynkowym w pewnej odleglosci od prasy 2. Z chwila gdy wy¬ dluzenie kesa jest tak duze, ze na manipulator dziala maksymalne obciazenie, wtedy zaczyna dzialac wózek 9 podpory. Najpierw wózek 9 zo¬ staje za pomoca napedu 11 — 16 zblizony do pra¬ sy 2 przez co powierzchnia pochyla 30 wahacza 27 dochodzi do prowadnicy 31 prasy i zderzak zo¬ staje przesuniety. Wylacznik krancowy umiesz¬ czony badz na wahaczu 27 badz na jego pochylej powierzchni 31 wylacza w tym polozeniu naped wózka do przodu. Nastepnie koniec 7 przedmiotu obrabianego zostaje nasuniety na zderzak 29 i wreszcie wprowadzony zostaje w petle 19. Zde¬ rzak 29 podtrzymuje koniec 7 obrabianego przed¬ miotu podczas odkuwania jego czesci koncowej.Podczas odkuwania tej koncowej czesci przedmio¬ tu sila sprezystego zderzaka 29 ulatwia po kaz¬ dym uderzeniu mlota prasy powrót przedmiotu obrabianego do polozenia wyjsciowego. Dalej zo¬ stanie opisany przebieg odkuwania czesci przed¬ miotu obrabianego lezacej miedzy jego Oboma koncami 3 i'7.Jak juz zostalo wspomniane przedmiot obra¬ biany 1 pod dzialaniem zderzaka 29 zostaje do¬ prowadzony do petli 19 lancucha i styka sie scisle swoim koncem 7 z obciazonym sprezyna waha¬ czem 32, który podobnie jak wahacz 27 posiada wylacznik krancowy uruchamiajacy naped wózka 9. Gdy przedmiot obrabiany 1 zostaje podsuwany za pomoca manipulatora 5 glebiej pod prase 2, to jest w lewo wedlug rysunku fig. 1 i 2, koniec 7 przedmiotu obrabianego naciska na umieszczo¬ ny na wózku 9 wahacz 22 wyposazony w zderzak wlaczajac naped wózka 9 tym razem w lewo ozyr 5 li do tylu co oznacza, ze podczas kucia manipu¬ lator nie oddzialywuje zadna sila na przesuwajacy sie wózek. Nastepuje przy tym odsuniecie pochy¬ lej powierzchni, 30 od prowadnicy 31, zderzak 29 zwalnia przedmiot obrabiany, który teraz jest wy- 10 lacznie podpierany przez lancuch 20 i wlacza wy¬ lacznik krancowy znajdujacy sie na wahaczu 27* Teraz, gdy kierunek ruchu manipulatora zostaje zmieniony na przeciwny przedmiot obrabiany przesuwa sie wraz z nim w prawo tak, ze równiez 15 koniec 7 przedmiotu dzieki luzowi .wystepujacemu pomiedzy nim a zwisajacym lancuchem przesuwa sie w prawo, w zwiazku z czym nastepuje wla¬ czenie wylacznika krancowego uruchamianeglo wa¬ haczem 32 a tym samym wlaczenie napedu wózka 20 9 w kierunku do prasy, który to naped pozostaje wlaczony dopóki wahacz 32 uruchamiany przez przedmiot 1 lub wahacz 27 uruchamiany przez prowadnice 31 prasy nie zostanie poruszony w kierunku powodujacym wylaczenie napedu. 25 Przez odpowiednie rozmieszczenie czujek oraz zastosowanie odpowiedniego ukladu przelaczania mozna równiez zapewnic dodatkowy naped wóz¬ ka 9 od silnika 12 przy przekuwaniu z przesuwem do przodu. AJby taki naped mozna bylo uzyskac 30 trzeba sprzegnac wahacz 32 z przelacznikiern, który przy przechyleniu wahacza 32 w lewo wla¬ cza naped wózka 9 w kierunku ruchu na lewo, przy polozeniu neutralnym wytacza calkowicie naped, a przy przechyleniu iw prawo wlacza na- 35 ped wózka w kierunku na prawo. Przelacznik sprzezony z wahaczem 27 sluzy jako. wylacznik stanu spoczynkowego urzadzenia. Podobny efekt przelaczania napedu wózka 9 mozna równiez oczywiscie uzyskac za pomoca wielu innych do- 40 stepnych elementów przelaczajacych takich jak czujki reagujace na wielkosc przesuwu przedmio¬ tu obrabianego, fotokomórek itd. Obok automa¬ tycznego sterowania napedu wózka 9 mozna rów¬ niez zastosowac sterowanie reczne. 45 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL