Znane dotychczas metody wydzielania enzymów maja wieksze lub mniejsze wa¬ dy, wskutek czego w technice na wieksza skale nie daja sie stosowac.Zauwazono, ze enzymy mozna w prosty sposób wydzielac z ich roztworów i otrzy¬ mywac je w postaci istalej, jezeli roztwory te nasycic uprzednio dostatecznie lub tez, zaleznie od natury stosowanej soli, calko¬ wicie lub prawie calkowicie.Roztwór moze miec odczyn alkaliczny (najkorzystniej amonjakalny), ale moze miec równiez odczyn obojetny lub na¬ wet slabo kwasny (moze barwic kongo), mozna go równiez przed osadzeniem prze¬ saczyc.Do nasycenia roztworu uzywa sie prze¬ waznie soli kuchennej, siarczanu sodowe¬ go, chlorku potasowego, Sole te dodaje sie do roztworu w postaci stalej. Wydzielanie najlepiej przeprowadza sie przez dodanie srodków osadzajacych równiez w postaci stalej. Jezeli stosuje sie roztwory tych zwiazków, nalezy je równiez zadac sola, jak to opisano powyzej, lub tez roztwór en¬ zymów zadac taka iloscia soli, aby nie¬ zbedne stezenie nie zmniejszylo sie wsku¬ tek zawartej w czynniku osadzajacym wo- dy.Enzymy mozna osadzic np. fosforanem sodowym i chlorkiem wapniowym lub siar¬ czanem magnezowym i amonjakiem, doda- wanemi w ilosc;. odpowiadajacej ilosci en¬ zymów. Powstaly osad zawiera wtenczas cala ilosc znajdujacych sie w roztworze en¬ zymów.Jezeli do wysalania stosuje sie wode twarda lub np, sól kamienna, natenczaswystarczy dodac afnonjaku, lulb np. dru- gorizedowego fosforanu sodowego, gdyz w roztworze znajduje sie dostateczna ilosc so¬ li wapniowych.Osadzanie enzymów mozna przeprowa¬ dzic nietylko wytwarzaniem wewnatrz roz¬ tworu osadu dwóch cial chemicznych, lecz enzymy te mozna równiez osadzic, doda¬ jac do roztworu, zaprawionego uprzednio solami, jak o tem byla mowa powyzej, pro¬ dukt nierozpuszczalny, jak np. ziemie o- krzernkowa, maczke drzewna, najlepiej z domieszka kwasu, dopóty, dopóki nie wy¬ dzieli sie enzym.Do osadzania enzymów nidaja sie szczególnie sulfoniany kwasów aromatycz¬ nych. Osad zawiera enzym w polaczeniu z kwasem sulfonowym uzytym jako srodek do wydzielania enzymów. Do celu powyz¬ szego nadaja sie najbardziej sole alkalicz¬ ne kwasu a naftaleno - jedno - sulfono¬ wego. Enzymy wydzielane, jak powyzej, zapomoca soli kwasu sulfonowego odsacza sie z roztworu i suszy w sposób wlasciwy.Sposób powyzszy mozna przeprowadzic równiez i inaczej.Roztwór enzymów nasyca sie, jak o tem mowa powyzej, sola kuchenna i straca osad np. zapomoca fosforanu sodowego i chlorku wapniowego.Do masy tej dodaje sie jeszcze soli aro¬ matycznego kwasu sulfonowego, np. naf¬ taleno - a - jedno - sulfonianu sodowego.W tym wypadku dzialanie soli aromatycz¬ nego kwasu sulfonowego wyraza sie po* nadto tem, ze sól ta pokrywa osad, czyniac roztwór latwym do odsaczenia.Osad po odsaczeniu zarabia sie woda dopóty, dopóki enzym i sól aromatycznego kwasu sulfonowego nie przejda do roztwo¬ ru. Roztwór, uwolniony od nierozpu¬ szczalnego fosforanu wapniowego, nasyca sie jakas sola, jak np, sola kuchenna, wskutek czego wysala sie sól aromatycz¬ nego kwasu sulfonowego, zawierajaca calkowita ilosc enzymów.Ferment w polaczeniu np. z fosfora¬ nem wapniowym lub wodorotlenkiem ma¬ gnezowym, lub sola aromatycznego kwasu sulfonowego, zachowuje swa sile diasta- zyjna, dzieki czemu mozna go w tej po¬ staci stosowac bezposrednio. Mozna go jednak z osadu powyzszego ekstrahowac woda, do której dodaje sie nieco amonja¬ ku. W ten sposób otrzymuje sie enzym w postaci bardzo stezonej.Niekiedy korzystnie jest zaprawiony so¬ la roztwór przesaczyc przed dodaniem czynnika osadzajacego, a to w tym celu, aby usunac z roztworu zanieczyszczenia mechaniczne lub ewentualnie zanieczy¬ szczenia osadzone lub wysolone.Przyklad I. 100 czesci objetosciowych roztworu enzymowego, otrzymanego we¬ dlug patentu niemieckiego Nr 320571, na¬ syca sie 33 czesciami wagowemi soli ku¬ chennej i dodaje 0,5 cz. wag. amonjaku stezonego; potem roztwór ten zadaje sie kolejno 1 cz. wag. drugorzedowego lub dwusodowego fosforanu dwusodowego (Na2 HPO4 + 12 aq) i 1 cz. wag. chlorku wapniowego. Tworzy sie osad fosforanu wapniowego, który wskutek* nasycenia roz¬ tworu sola kuchenna zawiera cala ilosc en¬ zymu. Osad ten oddziela sile i suszy.Produkt, otrzymany w ten sposób, moz¬ na stosowac w tej postaci w przemysle wlókienniczym, np. do odklejania, zarabia¬ jac go woda, zawierajaca nieco amonjaku, wskutek czego enzym przechodzi do roz¬ tworu, podczas gdy nierozpuszczalny fosfo¬ ran wapniowy pozostaje jako osad.Chcac otrzymac produkt calkowicie roz¬ puszczalny w wodzie nalezy niewysuszo- ny osad wyciagnac nieznaczna iloscia wo¬ dy slabo zatkalizowanej amonjakiem, po- czem roztwór przesaczyc i wydzielic en¬ zym wedlug przykladu III.Przyklad H. 100 czesci objetosciowych roztworu enzymowego, otrzymanego we¬ dlug patentu niemieckiego Nr 320571, za¬ daje sie 2 €& iwag* ziemi okrzemkowej i 33 — 2 —cz, wag. soli kuchennej, poczem mieszajac dodaje sie stopniowo kwas rozcienczony do odczynu lekkokwasnego (kongokwasne- go). Ziemia okrzemkowa zawierac bedzie cala ilosc enzymu, która mozna rozpuscic ponownie i obrobic dalej w sposób podany w przykladzie L Przyklad III. 100 g ekstraktu slodo¬ wego rozpuszcza sie w 800 1 wody; roz¬ twór alkalizuje slabo weglanem amono¬ wym, poczem, w razie potrzeby, przesacza sie i nasyca sola kuchenna. Do roztworu powyzszego wlewa sie powoli roztwór 4 kg naftaleno - jedno - sulfonianu sodowego w 20 1 wody, który alkalizuje sie slabo we¬ glanem amonowym. Tworzy sie osad, za¬ wierajacy enzym zwiazany z naftalenosul- fonianem sodowym; osad ten odsacza sie, przemywa nasyconym roztworem soli ku¬ chennej, wyciska na prasie i suszy ostroz¬ nie w znany sposób.Przyklad IV. 100 cz. wyciagu wodne¬ go z gruczolu zoladkowego zadaje sie, mie¬ szajac z mieszanina, skladajaca sie z 0,125 cz. wag. fosforanu sodowego i 0,8 cz. wag. fosforanu potasowego. Nastepnie roztwór ten nasyca sie sola kuchenna i w razie po¬ trzeby przesacza. Mieszajac dokladnie do¬ daje sie jeszcze 17 cz. wag. soli kuchennej i wlewa powoli 20 cz. wag. 20°/0-ego obo- jetnego roztworu a - naftaleno - jedno - sulfonianu sodowego. Osad powstaly za¬ wiera calkowita ilosc enzymu. Suszac o- streznie, otrzymuje sie preparat o wlasno¬ sciach powyzej wskazanych.Wydajnosc enzymów, jak o tern wspo¬ mniano powyzej, jest dobra; ponadto o- trzymuje sie je w postaci bialego, rozpu¬ szczalnego w wodzie proszku, który nawet w temperaturze wysokiej nie ulega rozkla¬ dowi. PL PL