PL18591B1 - Sposób otrzymywania Utopamt. - Google Patents

Description

Wiadomo, ze nadmiar tlenku cynku w litoponie szkodzi wielu jego wlasnosciom, a zwlaszcza jego barwie. Tlenek cynku po¬ wstaje zwykle podczas prazenia, zdarta sie jednak, ze powstaje on juz przy straca¬ niu z powodu nadmiernej zawartosci wodo¬ rotlenku w roztworze siarczku baru.Nadmiar tlenku cynku mozna usunac z litoponu przez wymywanie kwasem, a zwla¬ szcza kwasem siarkowym, który rozpuszcza tlenek cynku. To traktowanie nta jednak te niedogodnosc, ze zmniejsza zawartosc cynku w litoponie, a w szczególnosci powo¬ duje calkowity zanik jego odpornosci na swiatlo.Proponowano, aby do wykolejonego li¬ toponu dodawac fosforany alkaljów lub ziem alkalicznych. Nalezy zaznaczyc, ze ten dodatek ma na celu nadanie produktowi reakcji alkalicznej.Proponowano równiez, aby dodawac do roztworów cynku przed jego straceniem fosforany alkailjów lub ziem alkalicznych.Te dodatki nie wplywaja zupelnie aa zo¬ bojetnienie tlenku cynku, powstajacego podfczas prazenia. Dzialanie fosforanów al¬ kalicznych jest takie samo, jak dzialanie innych suh&tancy} o reakcji alkalicznej, ta¬ kich, jaki krzemiany, weglany lub borany.Proponowano równiez (pat. mem, 229 642), aby dodawac, w celu otrzymania LiAoponsu trwalego na swiatlo, czyto do su¬ rowców wyjsciowych, czyto prz^d lab w czasie wyrobu litoponu, lub tiawet do ,'llto-ponu gotowego, fosforany luty krzemiany waplifipWcówi kib ich mieszaniny, oraz sole *me^lr alkaKczlny&h o reakcji zasadowej, które to dodatki moglyby byc dodawane od- razu lub stopniowo. Zaden jednak z tych znanych sposobów nie usuwal nadmiaru tlenku cynku w stopniu dostatecznym.Wedlug wynalazku traktuje sie litopon po prazeniu kwasem fosforowym lub mie¬ szanina cial, które wydzielaja kwas fosfo¬ rowy, w ten sposób, aby zmniejszyc procen- towosc tlenku cynku lub zwiazków zasado¬ wych cynku bez zmniejszenia zasadniczej zawartosci cynku w litoponie przez zobo¬ jetnienie jego zasadowosci. Przez to pozba¬ wia sie litopon nietylko cech ujemnych, zwiazanych z zasadowoscia i nadmiarem tlenku cynku, ale zwieksza sie znacznie trwalosc litoponu nawet wzgledem dosc znacznych ilosci chloru.Wedlug niniejszego wynalazku litopon poddaje sie wyzej wymienionej obróbce po calkowitem uprzedniem przygotowaniu go i wyprazeniu, przyczem obróbke te przepro¬ wadza sie w ten sposób, iz otrzymany pro¬ dukt daje z fenolftaleina reakcje obojetna Traktowanie litoponu kwasem fosforo¬ wym sposobem wedlug wynalazku umozli¬ wia otrzymywanie bialego, obojetnego i trwalego na swiatlo litoponu.Przyklad I. Wytwarza sie zawiesine wodna z litoponu prazonego, zawierajace¬ go 1,40% tlenku cynku i alkalja w ilosci, odpowiadajacej 0,20% MgO ubogiego w chlor, poczem dodaje sie do zawiesiny roz¬ twór 5% -owego kwasu fosforowego w ta¬ kiej ilosci, aby zobojetnic alkalicznosc za¬ wiesiny i zawartosc tlenku cynku doproWa- dzic do 0,2%, to znaczy, ze 1,2% tlenku cynku zostaje zobojetnione kwasem.Korzysci takiego traktowania sa naste¬ pujace: 1) Zóltawa barwa litoponu znika, a na jej miejsce pojawia sie czysta, biala barwa. 2) Reakcja alkaliczna produktu <- fe¬ nolftaleina znika. 3) Znika równiez nadmierne zgeszcze- nie zawiesiny litoponu w oleju, które wy¬ stepowalo w pierwotnej próbce produktu. 4) Zwieksza sie odpornosc na swiatlo w stosunku do pierwotnej. 5) Zawartosc cynku w litoponie po traktowaniu rózni sie przynajmniej o 0,1% od zawartosci po traktowaniu.Przyklad II. Litopon prazony o skla¬ dzie identycznym, jak w przykladzie I, do którego dodano w chwili prazenia chlorku cynku w takiej ilosci, ze litopon w stanie gotowym po wysuszeniu zawiera 3,25 g zwiazanego chloru na 1 kg, okazal sie nie¬ odporny na swiatlo. Wiadomo, ze taka za¬ wartosc chloru jest cztero- lub pieciokrot¬ nie wieksza od ilosci dopuszczalnej w celu otrzymania alkaliczmego i trwalego na swia¬ tlo litoponu.Litopon potraktowaniu kwasem fosforo¬ wym przed suszeniem w ten sposób, aby nie zmienic zawartosci w nim chloru, staje sie „trwalym na swiatlo".Ten przyklad wskazuje, ze traktowanie kwasem fosforowym umozliwia otrzymywa¬ nie trwalego na swiatlo litoponu nawet w obecnosci znacznych ilosci chloru.Przyklad III. Litopon prazony, o skladzie identycznym z wyzej wymienio¬ nym w przykladzie I, traktuje sie kwasem siarkowym w ilosci dostatecznej do calko¬ witego zobojetnienia jego alkalicznosci, jak i niewielkiej ilosci tlenku cynku. Taki lito¬ pon po przemyciu i wysuszeniu staje sie nietrwaly na swiatlo.Jesli potraktowany kwasem siarkowym litopon przemyc dokladnie i nastepnie po¬ traktowac kwasem fosforowym w ilosci, od¬ powiadajacej calkowitej lub wiekszej cze¬ sci ilosci pozostalego tlenku cynku, wów¬ czas litopon odzyskuje swa trwalosc na swiatlo, która stracil przy traktowaniu kwasem siarkowym.Przyklad IV. Przygotowano trzy lito¬ pony z roztworów ZnS04, zawierajacych w 100 cm3 roztworu siarczanu (okolo 11 g — 2 —Zn) odpowiednio 2, 5 i 10 cm3 10%-owego roztworu ZnCl2. x Te trafy litopony prazone zawieraja te sama ilosc ZrtO (1,40%) i MgO (0,20%).Ich zawartosc cynku, przeliczona na ZnS, wynosi: 29,39 — 29,96 i 31,15%. Odpo¬ wiednie zawartosci chloru wynosza: 0,07— 0,12 i 0,16%.Z tych trzech litoponów prazonych o- trzymano zawiesiny wodne, zawierajace 200 g produktu w litrze wody, nastepnie dodano do tych zawiesin kwas fosforowy w nastepujacych ilosciach.Do pierwszego litoponu o zawartosci 29,39% cynku dodano trzykrotna ilosc teo¬ retycznie potrzebna do zobojetnienia tlen¬ ku cynku i magnezji, do drugiego piecio¬ krotna ilosc teoretycznie potrzebna, do trze¬ ciego siedmiokrotna ilosc teoretycznie po¬ trzebna. Te litopony, nietrwale przed trak¬ towaniem, staly sie po obróbce trwalemi na swiatlo.Wykryto, ze skoro zawiesina litoponu w wodzie jest bardziej stezona i zawiera 500 g lub 1000 g w litrze, wówczas mozna znacznie zmniejszyc ilosci kwasu fosforo¬ wego, potrzebne do uzyskania odpornosci litoponu na swiatlo. Ilosc potrzebnego kwa¬ su fosforowego mozna równiez zmniejszyc, jesli przed traktowaniem usunac czesc chloru przez wymywanie woda.Jasnem jest, ze zamiast kwasu fosforo¬ wego mozna stosowac roztwory jego kwa¬ snych soli, np. fosforanu jednosodowego, lub substancyj, mogacych spowodowac wy¬ wiazywanie sie kwasu fosforowego pod dzialaniem wody, a mianowicie kwasy me¬ ta- i pyrofosforowe oraz ich kwasne sole.Wynalazek dotyczy równiez wszelkich sposobów, w których stosuje sie substancje, wywiazujace w roztworze wolny kwas fo¬ sforowy w ten sposób, aby mógl on dzialac na alkalicznosc litoponu i na zawarty w nim tlenek cynku.Ilosc dodawanego kwasu fosforowego zalezy nietylko od ilosci zobojetnianego ZrtO, ale równiez od calkowitej zawartosci Zn w litoponie i od stezenia zawiesiny lito¬ ponu w wodzie podczas traktowania.Jasnem jest, ze wynalazek nie ograni¬ cza sie do ilosci kwasu fosforowego, poda¬ nych w powyzszych przykladach, lecz ze ilosci te moga sie zmieniac w kazdym po¬ szczególnym przypadku. PL PL PL PL PL PL PL PL

Claims (1)

1.