Pierwszenstwo: 01.10.1971 (P. 152881) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.04,1975 74625 KI. 7c,7/023 MKP B21d 7/023 Twórca wynalazku: Stefan Kusnierz Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Opracowan Technicznych Przemyslu Terenowego „BOTER", Lublin (Polska) Urzadzenie do jednoczesnego giecia rur i ksztaltowników wedlug dwóch promieni z wielokrotnoscia w jednej i/lub w kilku plaszczyznach Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do jed¬ noczesnego giecia rur i ksztaltowników wedlug dwóch promieni z wielokrotnoscia w jednej i/lub w kilku plaszczyznach zestawiane z dwóch podsta¬ wowych ze,stawów roboczych.Stosowane dotychczas przyrzady do recznego gie¬ cia oraz maszyny i urzadzenia do giecia r,ur i ksztal¬ towników wedlug okreslonych promieni, posiadaja niewielka wydajnosc, gdyz giete sa pojedyncze pro¬ mienie w kolejnych operacjach* Wyjatek stanowi giecie na prasach zaopatrzonych w odpowiednie oprzyrzadowanie, przy czym, w wypadku znacznych dlugosci gietych elementów w kilku plaszczyznach w postaci przestrzennej, operacje giecia podwójnych promieni sa niemozliwe.Celem wynalazku jest umozliwienie giecia rur i ksztaltowników jednoczesnie wedlug dwóch pro¬ mieni w jednej lub kilku plaszczyznach, w lUkladzie przestrzennym, a zadaniem opracowanie konstruk¬ cji dwóch podstawowych zestawów roboczych pra¬ cujacych niezaleznie i/lub dajacych powiazac sie w jednym urzadzeniu, w wymaganej ilosci, przy czym jeden, zestaw wykonuje prace jednoczesnego giecia wedlug dwóch promieni w jednej plaszczyznie, a drugi* wyjoonuje prace jednoczesnego giecia we¬ dlug dwóch promieni w dwóch plaszczyznach rów¬ noleglych, w których dany element giac mozna pod dowolnym katem wzgledem plaszczyzny pracy ze¬ stawu pierwszego.Cel iten zostal osiagniety dzieki przeniesieniu na- 10 15 20 25 30 pedu hydraulicznego zebatek na pare zazebiajacych sie kól zebatych w zestawie roboczym wykonujacym prace giecia w jednej plaszczyznie, oraz na pare równoleglych kól zebatych w zestawie roboczym wykonujacym prace giecia w dwóch plaszczyznach równoleglych.W obu zestawach, napedzane kola zebate, zazebia¬ jace sie i równolegle, w osi obrotu posiadaja nie¬ ruchome wzorniki okreslajace wielkosc gietych pro¬ mieni, a w poblizu wienców zebatych, posiadaja za¬ mocowane sworznie, na których osadzone .sa kostki gnace lub rolki i listwy gnace.O stosowaniu kostek gnacych lub rolek i listew gnacych decyduje gladkosc powierzchni gietych ele¬ mentów. W wypadku giecia elementów o powierz¬ chni utrudniajacej poslizg kostek gnacych, w miej¬ sce ich stosowac mozna rolki i dodatkowo luzne listwy gnace zakladane bezposrednio na giety ele¬ ment. Nacisk na element giety pochodzi wówczas od przylegajacej listwy, na która sile wywiera rolka osadzona na sworzniu i slizgajaca sie lub toczaca po zewnetrznej stronie listwy gnacej.Z zastosowania powyzszego urzadzenia wynikaja korzysci ekonomiczne, wyrazajace sie skróceniem .czasu operacji giecia, podwyzszeniem jakosci ele¬ mentów gietych oraz przy zastosowaniu napedu hy¬ draulicznego, prosta i tania jego budowa, niskim kosztem eksploatacji i mozliwoscia automatyzowa¬ nia procesów giecia. Techniczne korzysci polegaja na mozliwosci giecia elementów w kilku plaszczyz- 746253 74625 4 nacn w jednej operacji, nawet przy skomplikowa- nyich ksztaltach przestrzennych o duzych gabary¬ tach.Schemat podstawowych zestawów roboczych we¬ dlug wynalazku uwidoczniany jest na zalaczonym rysunku.Rysunek fig. 1 przedstawia przekrój osiowy, wi¬ dok z góry i odmiane w widoku z góry, oraz fig. 2 przedstawiajacy widok z góry, przekrój osiowy i od¬ miane przekroju osiowego.Na rysunku fig. 1 przedstawiono zestaw do jedno¬ czesnego giecia wedlug dwóch promieni w jednej plaszczyznie. Zebatka 1 otrzymuje ruch prostolinio¬ wy od silownika hydraulicznego 2 i pozostaje w zazebieniu z dolnym wiencem zebatym podwójnego kola zebatego 4. Podwójne kolo zebate 4 wspólpra¬ cuje w jednej plaszczyznie z kolem zebatym 3. Oba kola zebate osadzone sa na nieruchomych walkach pionowych 5. W osi obrotu kól zebatych 3 i 4 osa¬ dzone isa nieruchome wzorniki 7, wedlug których wykonywane sa zadane promienie giecia.Elementy gnace w zestawach roboczych stanowia kostki gnace 8 osadzone na sworzniach 6 lub rolki 9 osadzone na sworzniach 6 i luzne listwy gnace 10 przylegajace bezposrednio do elementów gietych.Kostki gnace 8 i luzne listwy gnace 10 osadzone sa wzgledem sworznia 6_ niesymetrycznie, przy czym dluzsze ramie elementów gnacych posiada minimum dwukrotnie wieksza dlugosc na czynnym odcinku od czynnego odcinka ramienia krótszego. Dluzsze ramie elementów gnacych stanowi ramie natarcia podczas giecia i jest skierowane w kierunku prze¬ mieszczajacego sie gietego odcinka.rury lub ksztal¬ townika.Rysunek fig. 2 przedstawia zestaw do jednoczes¬ nego giecia wedlug dwóch promieni w dwóch pla¬ szczyznach równoleglych wzgledem siebie, przy czym giecie elementów moze odbywac sie pod do¬ wolnym katem w stosunku do plaszczyzny giecia zestawu przedstawionego na rysunku fig. 1. Zebatka 1 otrzymuje ruch prostoliniowy od silownika hy¬ draulicznego 2 i zazebia sie z kolem srodkowym 11 osadzonym na walku 13. Na koncach walu 13 osa¬ dzone sa równolegle dwa kola zebate 12 wspólpra¬ cujace z wzajemnie równoleglymi kolami zebatymi 14. Przemieszczajaca sie zebatka 1 powoduje obra¬ canie sie kól 14, w osi obrotu których na poziomych walkach 15 osadzone sa nieruchome wzorniki 7, we¬ dlug których wykonywane sa promienie giecia.Sworznie 6 oraz elementy gnace 8, 9 i 10 sa analo¬ giczne jak na rysunku fig. 1.Laczenie w urzadzeniu obu zestawów roboczych w odniesieniu do ich ilosci i wzajemnego polozenia jest dowoilne, uwarunkowane jedynie okreslonym rozwiazaniem konstrukcyjnym gietych wyrobów. PL PL