PL73669B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.05.1975 73669 KL. 120,11 MKP C07c 69/38 Twórcy wynalazku: Przemyslaw Mastalerz, Miroslaw Soroka Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Sposób wytwarzania monoestrów kwasu fenylomalonowego Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia monoestrów kwasu fenylomalonowego stoso¬ wanych do otrzymywania penicylin pólsyntety- cznych.Dotychczas znane sposoby wytwarzania mono¬ estrów kwasu fenylomalonowego polegaja na cze¬ sciowej estryfikacji tego kwasu alkoholami lub fenolami w obecnosci SOCL2 lub POCl8. W przy¬ padku stosowania SOCl2 kwas fenylomalonowy ogrzewa sie ze stechiometryczna iloscia SOCl2 w roztworze eterowym w obecnosci katalitycznych ilosci dwumetyloformamidu. W tych warunkach powstaje monochlorek kwasu fenylomalonowego, który nastepnie jest poddawany reakcji z alkoho¬ lem lub fenolem, równiez w roztworze eterowym, w celu otrzymania monoestru.Wedlug tego sposobu otrzymuje sie monoestry kwasu fenylomalonowego z wydajnoscia 50—70% W przypadku stosowania POCl8 monoestry kwasu fenylomalonowego otrzymuje sie w jednej reakcji, polegajacej na ogrzewaniu mieszaniny kwasu fe¬ nylomalonowego z alkoholem lub fenolem i POCl3 w rozpuszczalniku lub bez rozpuszczalnika. Wy¬ dajnosc monoestrów wedlug tego sposobu wynosi 30—50%.Wada tych sposobów otrzymywania monoestrów kwasu fenylomalonowego jest koniecznosc stoso¬ wania wolnego kwasu fenylomalonowego, który jest trudniej dostepny niz jego sól dwusodowa. 10 15 25 30 Mimo tego sól dwusodowa nie byla dotychczas stosowana jako bezposredni surowiec do otrzy¬ mywania estrów kwasu fenylomalonowego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad i niedogodnosci wystepujacych w dotychczas zna¬ nych sposobach wytwarzania monoestrów kwasu fenylomalonowego zas zagadnieniem technicznym jest opracowanie sposobu wytwarzania umozli¬ wiajacego osiagniecie tego celu.Zalgaidnienie to zoisitalo rozwiazane w ten sposób, ze jako surowiec wyjsciowy zastosowano sól dwusodowa kwasu fenylomalonowego a reakcje prowadzono jednoetapowo przez proste zmieszanie fenolu lub alkoholu z sola dwusodowa kwasu fe¬ nylomalonowego i chlorkiem tionylu w rozpu¬ szczalniku organicznym, np. w eterze, chlorku me¬ tylenu lub czterochlorku wegla w temp. 15—20° po czym mieszanine ogrzewano 2—3 godzin w tem¬ peraturze 30—40°. Otrzymany monoester wydzie¬ lono z mieszaniny poreakcyjnej przez jednorazowa ekstrakcje stechiometryczna iloscia 12,5% roztworu kwasnego weglanu potasu, po czym wytracono z roztworu wodnego przez dodanie stechiometry- cznej ilosci kwasu solnego w temp. 10—15°.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania sposobu wytwarzania monoestrów kwa¬ su fenylomalonoiwego wedlug wynalazku jest wy¬ eliminowanie koniecznosci stosowania wolnego kwasu fenylomalonowego, który jest otrzymywany z jego soli sodowej, a przez to znaczne uproszcze- 73 66973 669 nie procesu przy niezmienionej wydajnosci i ja¬ kosci produktu. ;: \.f Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na przykladzie wykonania. Do mieszaniny 1,12 g (0,5 mola) soli dwusodowej kwasu fenylomalonowego 47g (0*5 mola) fenolu oraz 300—350 g CH2C12 wkroplono przy silnym mieszaniu i chlodzeniu 90 g (0,75 mola) chlorku tionylu w temp. 15—20°.Po wkropleniu mieszano jeszcze 15 minut po czym ogrzewano lagodnie do temperatury 30—40° i w tej temperaturze mieszano jeszcze 2—3 godziny.W czasie wkraplania chlorku tionylu mieszanina przybiera konsystencje galaretowata co bardzo utrudnia mieszanie, jednak w czasie ogrzewania uplynnia sie i powstaje krystaliczny osad chlorku sodu.Po zakonczeniu reakcji mieszanine ochladza sie do 15—20° i przy mieszaniu dodaje 250 g zimnej wody, miesza <$kolo 15 minut, oddziela warstwe wodna i przemywanie warstwy organicznej pow¬ tarza jeszcze 3 razy. Nastepnie do warstwy orga¬ nicznej dodaje sie przy silnym mieszaniu zimny roztwór 50g (0,5 mola) kwasnego weglanu pota¬ sowego w 350—400 g wody i miesza sie silnie przez 0,5 godziny. Po oddzieleniu warstwy orga¬ nicznej warstwe wodna przemywa sie 2—3 razy chlorkiem metylenu w ilosci po 200—300 g. Po przemyciu usuwa sie resztki chlorku metylenu 15 pod zmniejszonym cisnieniem az do osiagniecia cisnienia 20—50 mm H;g po czym wytraca sie mo¬ noester przez dodanie 50 ml stezonego kwasu sol¬ nego. Fenylomalonian jednófenylowy wypada w postaci szybko krzepnacego oleju tworzac twar¬ de bryly produktu, które rozciera sie w mozdzie¬ rzu, przemywa obficie woda, saczy i suszy na po¬ wietrzu. Otrzymuje sie 76—83 g produktu (60—65°/o o temperaturze topnienia 92—102° i zawartosci czystego skladnika okolo 90%. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania monoestrów kwasu feny¬ lomalonowego, znamienny tym, ze do mieszaniny równomolarnych ilosci soli dwusodowej kwasu fenylomalonowego i fenolu lub alkoholu w rozpu¬ szczalniku organicznym np. CH2C12, CC14 lub w eterze etylowym wprowadza sie 1,5 krotny nadmiar chlorku tionylu w temperaturze 15—20° przy silnym mieszaniu, a nastepnie miesza sie jeszcze przez 15 minut w tej temperaturze i ogrze¬ wa 2—3 godziny w temperaturze 30—40°, po czym po reakcji mieszanine przemywa sie czterokrotnie zimna woda i ekstrahuje monoester roztworem kwasnego weglanu potasu w wodze, przy czym ekstrakt przemywa sie rozpuszczalnikiem organi¬ cznym i po usunieciu rozpuszczalnika wytraca monoester stechiometryczna iloscia kwasu solnego. Cena 10 zl RZG — 2410/75 110 egz. form. A-4 PL PL