Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.03.1973 Opis patentowy opublikowano: 03.06.1974 KI. 6a,16 MKP C12c 11/10 Twórcy wynalazku: Mieczyslaw Skiba, Jadwiga Skiba Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Przemyslu Fermentacyjnego, Warszawa (Polska) Sposób hodowli drozdzy zarodowych do produkcji drozdzy, zwlaszcza piekarnianych Wynalazek dotyczy sposobu hodowli drozdzy zarodowych do produkcji drozdzy, zwlaszcza piekarnianych, uzyskiwanych z melasy.Znane i powszechnie dotychczas stosowane metody produkcji drozdzy piekarnianych polegaja mieazy innymi na wyhodowaniu odpowiedniej ilosci i odpowiedniej jakosci drozdzy zarodowych. W tym waznym etapie produkcyjnym, jakim jest hodowla drozdzy zarodowych, prowadzona w kilku - od trzech do pieciu - kolejnych generacjach, obowiazuje zasada, ze przyrostowi drozdzy towarzyszy wytwarzanie sie alkoholu, którego ilosc maleje w kolejnych, pózniejszych generacjach produkcji.Rozmnazanie drozdzy zarodowych w srodowisku alkoholowym o stezeniu dochodzacym do 2-5%, uwazane jest powszechnie za operacje jak najbardziej celowa technologicznie, gdyz zapewnia dobre odzywienie drozdzy zarodowych i dobre wydajnosci drozdzy z melasy w generacji handlowej. W zwiazku z tym, w krajowym przemysle drozdzy piekarnianych, stosujacym tak zwana „bezalkoholowa" metode produkcji, jak równiez w innych krajach te metode stosujacych, drozdze zarodowe rozmnazane sa w warunkach mniej lub wiecej alkoholowych, przy czym alkohol - ze wzgledu na nieznaczna jego ilosc - nie jest odzyskiwany jako produkt handlowy, stad tez nazwa metody „bezalkoholowa".Zasada alkoholowego prowadzenia drozdzy zarodowych realizowana jest szczególnie wyraziscie w tak zwanej metodzie Deloffre'a i w metodzie zwanej Komax Vogelbusch'a, gdzie stezenie alkoholu jest wysokie. i wynosi 2-6%. Stosowanie dodatków odcieków pofermentacyjnych jako srodowiska rozcienczajacego melase jest powszechnie znane i przyjete w krajowym przemysle drozdzy paszowych, stosowanie natomiast tego dodatku w przemysle drozdzy piekarnianych znane jest z literatury patentowej. Na przyklad najblizszy co do swej istoty opis patentowy CSRS nr 96374 zastrzega stosowanie odcieków podrozdzowych z poprzednich fermentacji oraz odpowiednich wywarów, jako dodatku do srodowiska hodowlanego drozdzy generacji handlo¬ wej, a opis patentowy nr 11733 zastrzega sposób zwiekszania wydajnosci drozdzy w drodze wzbogacania srodowiska hodowlanego przez stosowanie wywarów pofermentacyjnych z dodatkiem substancji weglo¬ wodanowych.Czesciowo alkoholowe prowadzenie hodowli drozdzy zarodowych wedlug opisanej wyzej, powszechnie dotad stosowanej technologii zwanej „bezalkoholowa", przy której stezenie alkoholu moze sie wahac w grani¬ cach od 0,6 do 1,5%, powoduje otrzymywanie nizszych wydajnosci drozdzy w tym stadium cyklu produkcyj-70556 nego, co wplywa z kolei na odpowiednie obnizenie wydajnosci drozdzy z melasy w calym cyklu produkcyjnym.I tak, wedlug stosowanej obecnie metody, drozdze zarodowe pierwszej generacji uzyskuje sie z wydajnoscia okolo 32% na melase, drozdze zarodowe drugiej generacji — z wydajnoscia okolo 70% na melase, a drozdze generacji handlowej - z wydajnoscia okolo 80%. W tym przypadku wydajnosc drozdzy z melasy w calym cyklu produkcyjnym ksztaltuje sie na poziomie okolo 73%. Wyniki prób zwiekszania wydajnosci drozdzy zarodowych, zwlaszcza w pierwszej generacji wedlug doniesien zagranicznych, swiadcza, iz wydajnosc drozdzy zarodowych w tym stadium poczatkowo wzrasta wprawdzie, na przyklad z 32% do 75%, jednakze w dalszych generacjach, a zwlaszcza w generacji handlowej, wydajnosci te czesto maleja, obnizajac tym samym ogólna wydajnosc produkcyjna. Sposób hodowli drozdzy zarodowych, któryby zapewnial niezmiennie wysoka wydajnosc drozdzy generacji handlowej przy jednoczesnym maksymalnym zwiekszeniu przyrostu masy w stadium drozdzy zarodo¬ wych, nie byl dotychczas znany.Celem niniejszego wynalazku bylo uzyskanie wiekszej wydajnosci drozdzy piekarnianych z melasy, a zagadnieniem wymagajacym rozwiazania bylo zmniejszenie strat surowca na alkohol w stadiach drozdzy zarodowych generacji B i generacji pierwszej oraz utrzymanie wysokiej aktywnosci rozmnazania, wyrazajacej sie wysoka wydajnoscia w poszczególnych stadiach hodowli drozdzy zarodowych i drozdzy generaqi handlowej.Cel ten osiagnieto w sposobie prowadzenia bezalkoholowej hodowli drozdzy zarodowych, przy której wydzielanie alkoholu zredukowane jest do ilosci sladowych.W tym celu, w czasie rozmnazania drozdzy zarodowych generacji B, do brzeczki drozdzowej o gestosci normalnej lub podwyzszonej do okolo 15° Big dodaje sie odcieki pofermentacyjne i/lub wywar melasowy, poddaje sie napowietrzaniu z intensywnoscia 50—2001, korzystnie 901 powietrza na 1 litr brzeczki na godzine i doprowadza sie melase w takich ilosciach, aby stezenie alkoholu w brzeczce utrzymac w granicach od 0,0001 do okolo 0,1% objetosciowo.Podobnie bezalkoholowo prowadzi sie hodowle drozdzy zarodowych generacji pierwszej i drugiej, dodajac w kazdym przypadku do brzeczki drozdzowej odpowiednie ilosci melasy oraz odcieki pofermentacyjne i/lub wywary melasowe, przy intensywnym napowietrzaniu z zachowaniem parametrów, jak przy generacji B.Uzyskane w ten sposób drozdze zarodowe rozmnaza sie dalej w generacji handlowej, prowadzonej z dodatkiem odcieku pofermentacyjnego lub bez tego dodatku.Dzieki stosowaniu sposobu wedlug niniejszego wynalazku mozna uzyskac nastepujace wydajnosci drozdzy na melase w poszczególnych stadiach rozmnazania drozdzy zarodowych: w generacji B — 70%, w generacji pierwszej - 90%, w generacji drugiej - 90%, zas w generacji handlowej - do 90%. Ogólna wydajnosc drozdzy piekarnianych w cyklu wzrasta w tych warunkach do — 89%. Jakosc uzyskanych sposobem wedlug wynalazku drozdzy handlowych odpowiada obowiazujacym normom zarówno pod wzgledem sily pednej, jak trwalosci i barwy.Sposób zastosowania wynalazku opisany jest w ponizszym przykladzie.Przyklad. Hodowle drozdzy zarodowych generacji B, w której jako pozywke stosuje sie 72 g melasy rozcienczonej odpowiednio dobrana iloscia wody i wywaru gorzelni melasowej oraz potrzebne ilosci pozywek P iN, zaszczepia sie czysta kultura drozdzy Saccharomyces cerevisiae, rozmnozona do odpowiedniej ilosci.Hodowle prowadzi sie w wysokosprawnym fermentorze przy intensywnym napowietrzaniu 200 l/h. W ciagu 9-godzinnej hodowli, w wyniku stopniowego doplywu brzeczki melasowej, napelnienie koncowe osiaga 1.800 ml i otrzymuje sie przyrost drozdzy w ilosci 54 g. Stezenie alkoholu w brzeczce wynosi 0,005% objetosciowo.Tymi otrzymanymi drozdzami zarodowymi, na przyklad w ilosci 16 g, zaszczepia sie kolejna, pierwsza generacje, do której uzywa sie 57,3 melasy i 450 ml wywaru. Napowietrzajac hodowle 300 l/h powietrza, po 9 godzinach doplywu melasy i pozywek oraz po osiagnieciu napelnienia koncowego brzeczki 1.800 ml, otrzymuje sie 57 g przyrostu drozdzy zarodowych. Stezenie alkoholu wynosi 0,005% objetosciowo. W podobny sposób prowadzi sie generacje druga i trzecia drozdzy zarodowych oraz generacje drozdzy handlowych, uzyskujac wydajnosci drozdzy na melase do 92%.Otrzymane w sposób wedlug wynalazku drozdze zarodowe pozwalaja na uzyskanie drozdzy piekarnianych, posiadajacych barwe taka sama jak drozdze kontrolne, sile pedna 54'+22' do 60'+21' oraz trwalosc w granicach od 108 do 150 godzin, tak jak drozdze kontrolne. PL