PL69484B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: OLXII.1966 Szwajcaria Opublikowano: 15.07.1974 69484 KI. 22a,62/00 MKP C09b 62/00 fcZYT^lTfA f { Jrr.-:-^ r'ct(7..ntavV Wlasciciel patentu: Ciba — Geigy AG, Bazylea (Szwajcaria) Sposób wytwarzania nowych barwników monoazowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania no¬ wych barwników monoazowych o wzorze 1, w któ¬ rym X oznacza reaktywna grupe acyloaminowa, taka jak grupa 2-chlorobenzotiazolo-6-sulfonyloaminowa, 2-chlorobenzotiazolo-6-karbonyloaminowa, 3,5-dwunitro- ¦4-chlorobenzoiloaminowa, 3,5-dwunitro-4-chlorobenzeno- sulfonyloaminowa, alifatyczna grupa acyloaminowa o 3 atomach wegla lub grupa acyloaminowa zawierajaca podstawiony co najmniej 2 atomami chlorowca piers¬ cien pirydazynowy, chinoksalinowy, pirymidynowy lub triazynowy, Ri oznacza grupe benzenowa zawierajaca grupy kwasu sulfonowego, R2 oznacza atom wodoru, rodnik fenylowy lub alkilowy, Z oznacza grupe kwasu sulfonowego w polozeniu -5, -6, -7 lub -8 pierscienia naftylowego albo niepodstawiona lub podstawiona gru¬ pe sulfonamidu, a n oznacza calkowita liczbe dodatnia o wartosci co najwyzej 2.Sposób wytwarzania nowych zwiazków o wzorze 1 polega wedlug wynalazku na tym, ze skladnik bierny o wzorze 2 sprzega sie ze zwiazkiem dwuazowym ami¬ ny o wzorze 3, w których to wzorach R2, n, Z i Ri maja wyzej podane znaczenie a Xi oznacza grupe acy¬ loaminowa, przy czym przed lub po sprzeganiu zamiast podstawnika Xi wprowadza sie reaktywna grupe acylo¬ aminowa X na drodze acylowania odpowiedniej grupy aminowej za pomoca chlorku kwasowego lub bezwod¬ nika kwasowego, oddajacego reaktywny rodnik acylo- wy, i w przypadku gdy wprowadzona grupa acyloami¬ nowa stanowi grupe propionyloaminowa zawierajaca co najmniej jeden atom chlorowca, wówczas ewentualnie 15 20 25 :*o traktuje sie ja srodkiem odszczepiajacym chlorowco¬ wodór.Sposobem wedlug wynalazku wytwarza sie przede wszystkim takie nowe barwniki, które odpowiadaja wzorowi 4, w którym X oznacza reaktywna grupe hete¬ rocykliczna, a zwlaszcza alifatyczna, chlorowcowana grupe acyloaminowa, taka jak grupa a^-dwuchloropro- pionyloaminowa, a,p^dwubromopropionyloaminowa, -chloroakryloaminowa lub a-bromoakryloaminowa, n ma znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1, Y ozna¬ cza atom chlorowca, grupe acyloaminowa, zwlaszcza rodnik metylowy lub atom wodoru, a R3 oznacza rod¬ nik fenylowy lub alkilowy, zwlaszcza rodnik metylowy lub atom wodoru.Nowe barwniki monoazowe wytwarza sie ewentual¬ nie na drodze polegajacej na tym, ze zwiazek dwuazo- wy aminy o wzorze 3a sprzega sie ze skladnikiem bier¬ nym o wzorze 2, w których to wzorach X, Ri, R2, Z i n maja znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1.Aminy o wzorze 3a, stosowane jako substancje wyj¬ sciowe, otrzymuje sie na drodze reakcji 1,5-dwuamino- benzenu z arylosulfonianem szeregu benzenowego, na przyklad z sola sodowa kwasu benzenosulfonowego, kwasu p-chlorobenzenosulfonowego lub kwasu p-to- luenosulfinowego w obecnosci chlorku zelazowego. Na¬ stepnie do wyzej wymienionego rodnika arylowego wprowadza sie grupe sulfonowa na drodze sulfonowa¬ nia produktu kondensacji i selektywnie sie acyluje gru¬ pe aminowa w polozeniu para do grupy sulfonowej, za 694843 pomoca chlorku lub bezwodnika kwasowego oddajace¬ go reaktywny rodnik acylowy.Reagentami oddajacymi reaktywne rodniki acylowe sa chlorki lub bezwodniki zawierajace nienasycone wiazania, ha przyklad wywodzace sie z kwasów: chloro- maleinowego, propiolowego, akrylowego, bromoakrylo- wego, chloroakrylowego, chlorokrotonowego. Naleza do nich takze chlorki i bezwodniki kwasów wykazujacych ruchliwe atomy chlorowców, takich jak kwas chlorooc- towy, sulfochlorooctowy, (3-chloro- lub j3-bromopropio- nowy, aJ3-dwuchloro- lub a i fl^lwubromopropionowy.Do tej grupy nalezy równiez chlorek kwasu chloroben- zosulfonowego oraz chlorki kwasowe pewnych zwiaz¬ ków heterocykliicznych o charakterze kwasów, które wykazuja atomy chlorowców zwiazane w nietrwaly spo¬ sób z pierscieniem heterocyklicznym, to znaczy zwiaz¬ ki heterocykliczne posiadajace co najmniej dwa atomy chlorowca w czasteczce, takie jak czterochlorowcopiry- dazyna, na przyklad 2,4,5,6-czterochloropirydazyna, chlo- rowcopirymidyny, na przyklad 2,4,6-trój- lub 2,4,5,6- -czterochloropirymidyna, 5-acetylo-2,4,6-trójchloropiry- midyna, kwas 2,4Hdwuchloropdrymidyno-5-sulfonowy, 5- -nitro- lub 5Kryjano^,4^-trójchloiKpirymMyna, 5-nitro- -6-metylo-2,4-dwucMoropiryniidyna, chlorek kwasu 2- -chlorobenzotiiazolo-ÓHkarboksylowego, chlorek kwasu 2-chlorobenzotiazolo-^ chlorek kwasu 2,6- -dwuchloropiiTmidyno-4-ikariboksylowego, chlorek kwasu 2,3^dwucMoa*)diijnoksali^ chlorek kwasu 2,4-dwuchloropirymidyno^5-sulfonowego, oraz odpowiednie bromopirymidyny, a przede wszystkim dwu- i trójchlorowcotriazyny, takie jak chlorek cyja- nuru, 2-metylo-, 2-etylo- lub 2-fenylo-4,6-dwuchlorotria- zyna, zwlaszcza dwuchtarotiiazyna o wzorze 5. We wzo¬ rze tym A oznacza grupe JJwiazku merkaptanowego lub wodorotlenowego zwiazana z atomem wegla w pierscie- niu poprzez atom tlenu lub siarki, albo oznacza zwla¬ szcza grupe NH2, lub grupe zwiazku aminowego zwia¬ zana z pierscieniem .poprzez atom azotu. Jezeli grupa zwiazku aminowego ma charakter aromatyczny, zawiera ona korzystnie grupe silnie kwasowa, nadajaca rozpusz¬ czalnosc w wodzie. kondensacje z chlorkami lub z bezwodnikami kwa¬ sowymi wzglednie z -heterocyklicznymi chlorowcopo¬ chodnymi wykonuje -sie w obecnosci srodków wiaza¬ cych kwasy, jak na przyklad weglanu sodowego.Wszystkie te reakcje powinny oczywiscie przebiegac w laki sposób, aby w gotowym produkcie pozostawalo jeszcze nienasycone wiazanie lub atom chlorowca po¬ datny do wymiany.Jako skladniki bierne o wzorze 2 mozna stosowac nastepujace zwiazki: kwas 2-amihonaflaleho-5s6- lub -7%ilfonowy, kwa* 2-N-met^oaMric^^ kwas 2-amino-8-hydroksynaftaleno-6-sulfonowy, kwas 2-N-metyloamino-8-hydroksynaftaleno-6-sulfonowy, kwas 2-N-fenyloamino-8-hydroksynaftaleno-6-sulfonowy, oraz zwiazki, które zamiast -grupy sulfonowej zawiera¬ ja w polozeniu -6 niepodstawiona lub podstawiona Srupe sulfonoamidowa, taka jak grupa N-metylo-N-etylo-, N-izobutylo-, N-fMiydroksyetylo-, N-3'-metoksypropylo N-cykloheksylo-, N-furfurylo-, N-dwumetylo-, N-dwu- etylo-, N-metylo-N-^hydroksyetylo-, N-fenylo-, N-me- tylo-N-fenylo-, N-etylo-N-fenylo-sulfonamidowa. Jako podstawniki moga takze wystepowac pochodne trzech 4 ostatnich fenylosulfonamidów, zawierajace w pierscieniu benzenowym np. atom chloru lub rodnik metylowy.Aminy o wzorze 3a, stosowane jako w jednej z po¬ staci wykonania sposobu wynalazku jako substancje 5 wyjsciowe, dwuazuje sie w znany sposób, np. za po¬ moca kwasu mineralnego, a zwlaszcza kwasu solnego i azotynu sodowego. Wobec amin trudno poddajacych sie zwyklemu dwuazowaniu, stosuje sie na przyklad sposób dwuazowania za pomoca kwasu nitrozylosiarko- 10 weg°- W ostatnim przypadku jest czesto celowe wytracanie dwuazozwiazku na przyklad na drodze rozcienczenia roztworu poreakcyjnego woda, osaczenia i dopiero wówczas sprzegania. Sprzeganie prowadzi sie w kwas- 15 nym srodowisku na przyklad w slabo kwasnym wobec wskaznika kongo lub w srodowisku kwasu octowego.Wydzielajacy sie w wyniku reakcji sprzegania wolny kwas mineralny zaleca sie zobojetniac na przyklad za pomoca octanu sodowego. 20 Wydzielajac barwnik z masy otrzymanej po sprzega¬ niu nalezy oczywiscie tak postepowac, aby nie ulegf zmianie reaktywny rodnik zawarty w czasteczce barw¬ nika.Nowe barwniki o wzorze 1 mozna wytwarzac takze 25 na drodze korzystnej postaci wykonania sposobu we¬ dlug wynalazku, polegajacej na tym, ze 1 mol barwni¬ ka monoazowego o wzorze 1, w którym Ri, R2, 2 i n maja podane poprzednio znaczenia a X oznacza grupe aminowa dajaca sie acyiowac, kondensuje sie z chlor- 30 kiem lub bezwodnikiem kwasowym oddajacym reak¬ tywny rodnik acylowy, na przyklad z jednym z wyzej wymienionych chlorków lub bezwodników. Barwniki aminomonoazowe sluzace tu jako substancje wyjscio¬ we mozna wytwarzac w znany sposób, sprzegajac w 35 srodowisku kwasnym poprzednio podane skladniki bierne ze zwiazkami dwuazowymi posiadajacymi oprócz grupy dwuazowej i w stosunku do niej zwiazanej w polozeniu orto grupy sulfonowej, takze wolna grape aminowa w polozeniu meta lub podstawnik dajacy sie 40 wymienic na grupe aminowa, taki jak podstawnik ni¬ trowy lub ecetyloaminowy, który juz po sprzegnieciu przeksztalca sie odpowiednio na drodze redukcji lub zmydlania.Inna postac wykonania sposobu wedlug wynalazku 45 dotyczaca wytwarzania barwników, zawierajacych jako reaktywny podstawnik X grupe akryloaminowa lub chlorowcowana grupe akryloaminowa, polega na tym,, ze od stosowanego jako zwiazek wyjsciowy baranka o wzorze 1, w którym Ri, Ra, Z oraz n maja wyzej 50 podane znaczenie, natomiast X oznacza grupe chlorów- co- lub dwucMorowcopropionytoamkiowa, odszczepia sie chlorowcowodór, otrzymujac odpowiedni barwnik o wzorze 1. Wspomniane wyjsciowe barwniki mozna wytwarzac zgodnie z zasada poprzednio podanych spió- 55 sobów, to znaczy na drodze sprzegania lub na drodze kondensacji. Jako wyjsciowe barwniki stosuje sie prze¬ de wszystkim barwniki zawierajace grupe p-chlono- lub p-bromopropionyloaminowe, wzglednie a,p-dwuchloro- lub a,p-dwubromopropionyloaminowa, a w celu od- 60 szczepienia od nich chlorowcowodoru traktuje sie je wodorotlenkami lub weglanami metali alkalicznych lub metali ziem alkamicznych w niskiej lub umiarkowanie podwyzszonej temperaturze.Barwniki wytworzone sposobem wedlug wynalazku 65 sa nowe. Nadaja sie one do farbowania i drukowania5 róznych materialów a w szczególnosci materialów po¬ chodzenia zwierzecego takicsh jak skóra, jedwab a przede wszystkim welna, oraz róznych wlókien z two¬ rzyw sztucznych, na przyklad z animalizowanego jed¬ wabiu sztucznego, liniowych, wysokoczasteczkowych poliamidów lub poliuretanów itp. Barwniki wytworzo¬ ne sposobem wedlug wynalazku zawierajace grupe sul¬ fonowa w skladniku biernym nadaja sie przede wszy¬ stkim do stosowania w kapielach kwasnych, na przy¬ klad zakwaszonych kwasem siarkowym, natomiast barwniki zawierajace grupy sulfonamidowe mozna z powodzeniem uzywac do barwienia w kapielach slabo kwasnych lub obojetnych. Wybarwienia i nadruki otrzymane za pomoca nowych barwników z obojet¬ nych lub kwasnych kapieli wyrózniaja sie ladnymi od¬ cieniami, wysoka swiatlotrwaloscia, równomiernoscia, odpornoscia na pranie i na spilsnianie. Wybarwienia wyrózniajace sie takimi samymi cechami otrzymuje sie takze na chlonowanej welnie, szczególnie w kwasnym srodowisku.W porównaniu ze znanymi barwnikami nie zawiera¬ jacymi w postawniku Ri grupy sulfonowej, najblizsze odpowiadajace im barwniki otrzymane sposobem we¬ dlug wynalazku wykazuja wieksza rozpuszczalnosc i ogólnie lepsza odpornosc na obróbke mokra, zwlasz¬ cza lepsza odpornosc wobec pomocniczych srodków wyrównujacych, szczególnie wobec pochodnych eteru poliglikolu etylenowego, zawierajacych srednio co naj¬ mniej 10 grup —CH2—CH2^0— w czasteczce i wy¬ wodzacych sie z pierwszorzedowych jednoamin, zawie¬ rajacych alifatyczny rodnik weglowodorowy co naj¬ mniej 20 atomach wegla.W podanych nizej przykladach, jezeli nie podano inaczej, czesci oznaczaja czesci wagowe, procenty oznaczaja procenty wagowe, a temperature podano w stopniach Celsjusza.Przyklad I. Do obojetnego roztworu zawieraja¬ cego 228 czesci kwasu 5 no)-2-amino-4/-metylo- l,l'-dwufenylosulfonylo- 3'-sulfo¬ nowego w 20 000 czesci wody dodaje sie 125 czesci 30% kwasu solnego i dwuazuje w znany sposób w tem¬ peraturze 10° do 15° za pomoca 125 czesci objetoscio¬ wych 4 n roztworu azotynu sodowego. Nadmiar azo¬ tynu nalezy rozlozyc.Do otrzymanego dwuazozwiazku nie zawierajacego kwasu azotowego wkrapla sie powoli roztwór 120 czes¬ ci kwasu 2-amino-8jhydroksynaftaleno-6-sulfonowego w 120 czesciach objetosciowych 1 n roztworu wodoro¬ tlenku sodowego. Nastepnie miesza sie calosc wkrapla- jac równoczesnie 200 czesci 4 n roztworu octanu sodo¬ wego w temperaturze 20 do 250, az do zakonczenia sprzegania. Otrzymana mieszanine chlodzi sie do tem¬ peratury 10—15°, dodaje do niej 250 czesci objetoscio¬ wych 10 n roztworu wodorotlenku sodowego i miesza w ciagu 15 minut w temperaturze 10—15°C. Nastepuje wówczas przeksztalcenie rodnika a^-dwubromopropio- nylowego w rodnik aJbromoakryloilowy. Powstala za¬ wiesine barwnika zobojetnia sie nastepnie 30% kwasem solnym az do odczynu slabo alkalicznego (wartosc pH okolo 8), saczy, przemywa barwnik 15% roztworem chlorku sodowego i suszy pod próznia w temperatu¬ rze 80—90°C. Otrzymuje sie czerwony proszek, roz¬ puszczalny w goracej wodzie, którym farbuje sie wel- 65 «9484 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 ne lub wlókna z superpoliamidów. Uzyskuje sie wy¬ barwienia o odcieniach czerwonofioletowych odznacza¬ jace sie odpornoscia na obróbke mokra.Taki sam barwnik otrzymuje sie wówczas, gdy za¬ miast 228 czesci kwasu 5-(a,|3-dwubromopropionyloami- no)-2namino-4/-metylo-l ,1 dwufenylosulfonyk-3'-sulfono¬ wego stosuje sie 180 czesci kwasu 5-(bromoakryliloami- no)-2-amino-4'-metylo- l,l'-dwufenyk)sulfonylo- 3'-sulfo- nowego i nie wprowadza sie roztworu wodorotlenku sodowego.Podane nizej w tablicy podobne barwniki, barwiace welne na odcienie podane w III kolumnie tej tablicy, otrzymuje sie sprzegajac dwuazozwiazki amin wyszcze¬ gólnione w I kolumnie tablicy ze skladnikami bierny¬ mi podanymi w II kolumnie tablicy.Sprzeganie prowadzi sie analogicznie jak podano w przykladzie I. Otrzymane barwniki dwuchlorowcopro- pionyloaminowe przeksztalca sie przez odszczepienie chlorowcowodoru, w odpowiednie barwniki jednochlo- rowcoakiyliloaminowe. W celu barwienia mozna takze stosowac nieprzeksztalcone barwniki, zawierajace grupy dwuchlorowcopropionyloaminowe.Tablica I n 1. kwas 5-(a, p-dwubro- | kwas 2-amino- mopropionyloamino)- -2-amino-4'-metylo-1,1'- -dwufenylosulfonylo-3 - sulfonowy 2. kwas 5-(a, p-dwubro- mopropionyloamino)- -2-amino-4'-metyIo-l, r-dwufenylosulfonylo- -3'-sulfonowy 3. kwas 5-(a, P-dwubro- mopropionyloamino)-2- -amino-4'-metylo-l,1 '- -dwufenylosulfonylo- -3'-sulfonowy 4. kwas 5-(a, P-dwubro- mopropionyloamino)-2- -amino-4-metylo-l ,1'- -dwufenylosulfonylo- 3'-sulfonowy 5. kwas 5-(a, 3-dwubro- mopropionyloamino)-2- -amino-4'-metylo-l,r- -dwufenylosulfonylo- -3'-sulfonowy 6. kwas 5-(a, p-dwubro- mopropionyloamino)-2- -amino-4'-metylo-l ,1'- -dwufenylosulfonylo- -3'-sulfonowy naftaleno-5- sulfonowy kwas 2-amino- naftaleno-6- sulfonowy kwas 2-amino- naftaleno-7- -sulfonowy kwas 2-amino- -8 hydroksynafta leno-6-sulfono- wy kwas2-N-mety- loamino-8-hy- droksynaftale- no-6-sulfonowy kwas 2-amino- -naftaleno-6- -sulfonowy m czerwony czerwony czerwony czerwony z odcieniem niebieskim czerwono- fioletowy czerwony7 cd. tablicy I 7. kwas 5-(a, P-dwu- chloropropionyloami- no)-2-amino-4'-chloro- -1,1'-dwufenylosulfo- nylo-3*-sulfonowy 8. kwas 5-(a, P-dwubro- mopropionyloamino)-2- -amino-1,1 '-dwufeny- losulfonylo-3—sulfono- | wy 9. kwas 5-(a, P-dwubro- mopropionyloamino)-2- -amino1,1'-dwufenylo- sulfonylo-3—sulfonowy 10. kwas 5-(a, p-dwu- bromopropionyloami- no)-2-amino-4'-metylo- 1.1—dwufenylosulfony- lo-3—sulfonowy 11. kwas 5-(a, P-dwu- bromopropionyloami- no)-2-amino-4'-metylo- -1,1 '-dwufenylosulfo- nylo-3'-sulfonowy II ¦ kwas 2-amino- naftaleno-6- -sulfonowy kwas 2-amino- naftaleno-5- -sulfonowy kwas 2-amino- -riaftaleno-7- -sulfonowy kwas 2-N-mety- loaminonaftale- no-6-sulfonowy kwas 2-amino- naftaleno-8-sul- fonowy in czerwony czerwony czerwony czerwony z odcieniem niebieskim czerwony 35 Przyklad II. 53 czesci produktu wtórnej konden¬ sacji i mola Chlorku cyjanuru, 1 mola metoksyetyio- aminy i 1 mola kwasu 2,5-dwuamino-4'-metylo-l,r- -dwufenylosulfonyloO'-sulfonowego miesza sie z 500 czesciami wody i 25 czesciami 30% kwasu solnego.Otrzymana zawiesine dwuazuje sie w temperaturze 10—15° za pomoca 25 czesci objetosciowych 4 n roz¬ tworu azotynu sodowego. Produkt dwuazowania w po¬ staci zóltawo zabarwionej zawiesiny zadaje sie octa¬ nem sodowym do uzyskania slabo kwasnego odczynu wobec wskaznika kongo. Nastepnie wlewa sie te za¬ wiesine do zawiesiny 23 czesci kwasu 2-aminonaftale- no-6-sulfonowego w 150 czesciach objetosciowych 4 n roztworu octanu sodowego. Calosc miesza sie w tem¬ peraturze 20—25° az do zakonczenia sprzegania, od¬ sacza wydzielony barwnik i suszy go pod próznia.Otrzymuje sie brazowo-czerwony proszek, który roz¬ puszcza sie w goracej wodzie dajac roztwór o czerwo¬ nym zabarwieniu. Barwi on welne na kolor czerwony w obojetnej lub slabo kwasnej kapieli. Wybarwienia odznaczaja sie bardzo dobra swiatlotrwaloscia i odpor¬ noscia na obróbke mokra.Przyklad III. Do obojetnego roztworu 54,4 czes¬ ci barwnika o wzorze 6 w 1000 czesciach wody, doda¬ je sie 20 czesci 2,4,6-trójchloropirymidyny rozpuszczo¬ nych w 200 czesciach alkoholu i 25 czesci octanu so¬ dowego. Mieszanine ogrzewa sie do temperatury 60° mieszajac ja w ciagu A—6 godzin, po czym oddestylo- 8 wuje sie alkohol, wysala barwnik przez dodanie 10 czesci kwasnego weglanu sodowego, odsacza i suszy.Barwi on welne w kapieli zakwaszonej kwasem oc¬ towym lub obojetnej. Otrzymuje sie wybarwienia o kolorze czerwonym, odznaczajace sie odpornoscia na obróbke mokra.Jezeli postepujac analogicznie, zamiast 2,4,6-trójchlo¬ ropirymidyny stosuje sie czterochloropirymidyne, to otrzymuje sie barwnik o podobnych wlasnosciach.Przyklad IV. 55 czesci barwnika o wzorze 7 w 1000 czesciach wody zobojetnia sie 2 n roztworem wo¬ dorotlenku sodowego, po czym dodaje sie 16,4 czesci bezwodnego octanu sodowego^ Mieszajac energicznie, wkrapla sie nastepnie w temperaturze 0—5° w ciagu 30 minut roztwór 25 czesci chlorku a,|3-dwubromopro- pionylu. Po uplywie krótkiego czasu nastepuje calko¬ wite zacylowanie grupy aminowej. Otrzymany barwnik wysala sie w znany sposób przez dodanie chlorku so¬ dowego, odsacza i suszy. Barwi on welne w kapieli obojetnej lub zakwaszonej kwasem octowym na kolor czerwony o odcieniu niebieskim przy czym uzyskane wybarwienia odznaczaja sie swiatlotrwaloscia i odpor¬ noscia na obróbke mokra.Jezeli zamiast 25 czesci chlorku, a^^dwubromopro- pionylu stosuje sie 17 czesci chlorku -bromoakrylolilu, wówczas otrzyma sie podobny barwnik dajacy wybar¬ wienia czerwone o odcieniu niebieskim.Przyklad V. 54,4 czesci barwnika o wzorze 8 w 1000 czesciach wody zobojetnia sie 2 n roztworem wodorotlenku sodowego. Intensywnie mieszajac, dodaje sie nastepnie 26,5 czesci drobno sproszkowanego chlorku kwasu 2,3-dwuchlorochinokisalino-6-karboksylo- wego. Ciagle mieszajac w temperaturze 30—40° zobo¬ jetnia sie wydzielajacy sie kwas solny, 2 n roztworem weglanu sodowego utrzymujac odczyn o wartosci pH = 6—7 tak dlugo, az grupa aminowa bedaca w po¬ lozeniu para do grupy dwuazowej zostanie calkowicie zacylowana.Otrzymany barwnik wysala sie w znany sposób do¬ dajac chlorek sodowy, odsacza i suszy. Barwi on wel¬ ne z kapieli obojetnej lub zakwaszonej kwasem octo¬ wym na kolor czerwony, przy czym uzyskane wybar¬ wienia odznaczaja sie swiatloczuloscia i odpornoscia na obróbke mokra.Przepis barwienia. 2 czesci barwnika rozpuszcza sie w 4000 czesci wody i dodaje 10 czesci krystalicznego siarczanu sodowego lub 0,5 czesci zwiazku otrzymane¬ go na drodze addycji tlenku etylenu do oleiloaminy.Do otrzymanej w ten sposób kapieli farbiarskiej za¬ nurza sie w temperaturze 40—50° 100 czesci dobrze nawilzonej welny. Nastepnie dodaje sie 2 czesci 40% kwasu octowego, ogrzewa w ciagu 0,5 godziny do tem¬ peratury wrzenia i farbuje w temperaturze wrzenia w ciagu 0,75 godziny. Na zakonczenie plucze sie welne w zimnej wodzie i suszy. Welna farbuje sie na kolor czerwony odznaczajacy sie dobra swiatlotrwaloscia i odpornoscia na pranie. Wytwarzanie produktu przyla¬ czenia tlenku etylenu. Do 100 czesci technicznej oleilo¬ aminy dodaje sie jedna czesc drobno sproszkowanego sodu, ogrzewa do temperatury 140°C po czym dopro¬ wadza sie tlenek etylenu w temperaturze 135—140°.Jezeli tlenek etylenu jest szybko wchlaniany, wówczas69484 10 obniza sie temperature reakcji do 120—125° i dopro¬ wadza go w dalszym ciagu tak dlugo* az zuzyje sie 113 czesci tlenku. Otrzymany w ten sposób produkt re¬ akcji praktycznie w wodzie rozpuszcza sie bez zmet- PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych barwników mono- azowych o wzorze 1, w którym X oznacza reaktywna grupe acyloaminowa, taka jak grupa 2-chlorobenzotia- zolo-6-sulfonyloaminowa, 2-chlorobenzotiazolo-6-karbo- nyloaminowa, 3,5^wunitro^^krobenzoiloaminowa, 3, 5^wunitro^K;hlorobenzenosulfonyloaminowa, alifatycz¬ na grupa acyloaminowa o 3 atomach wegla lub grupa acyloaminowa zawierajaca podstawiony co najmniej 2 atomami chlorowca pierscien pirydazynowy, chinoksa- linowy, pirymidynowy lub triazynowy, Ri oznacza gru¬ pe benzenowa zawierajaca grupy kwasu sulfonowego, R2 oznacza atom wodoru, rodnik fenylowy lub alkilo¬ wy, Z oznacza grupe kwasu sulfonowego w polozeniu -5, -6, -7 lub -8 pierscienia naftylowego albo niepod- stawiona lub podstawiona grupe sulfonamidu, a n ozna¬ cza calkowita liczbe dodatnia o wartosci co najwyzej 2, znamienny tym, ze skladnik bierny o wzorze 2 sprzega sie ze zwiazkiem dwuazowym aminy o wzorze 3, w których to wzorach R2, n, Z i Ri maja wyzej podane znaczenie a Xi oznacza grupe acyloaminowa, przy 10 15 20 25 czym przed lub po sprzeganiu zamiast podstawnika Xi wprowadza sie reaktywna grupe acyloaminowa X na drodze acylowania odpowiedniej grupy aminowej za pomoca chlorku kwasowego lub bezwodnika kwasowe¬ go, oddajacego reaktywny rodnik acylowy, i w przy¬ padku gdy wprowadzona grupa acyloaminowa stanowi grupe propionyloaminowa zawierajaca co najmniej je¬ den atom chlorowca, wówczas ewentualnie traktuje sie ja srodkiem odszczepiajacym chlorowcowodór.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze skladnik bierny o wzorze 2, w którym R2 i n maja znaczenie podane w zastrz. 1, a Z oznacza grupe —SO3H, sprzega sie ze zwiazkiem dwuazowym aminy o wzorze 3, w którym Xi oznacza alifatyczna, chlorow¬ cowana grupe acyloaminowa o 3 atomach wegla a Ri oznacza ugrupowanie o wzorze 9, w którym Y ozna¬ cza atom chloru, grupe acyloaminowa, a zwlaszcza rodnik metylowy lub atom wodoru.

3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze skladnik bierny o wzorze 2, w którym R2 oznacza atom wodoru lub rodnik metylowy, Z oznacza grupe —SO3H, a n oznacza calkowita liczbe dodatnia o war¬ tosci co najwyzej 2, sprzega sie ze zwiazkiem dwuazo¬ wym aminy o wzorze 3, w którym Xi oznacza grupe jednochlorowcopropionyloaminowa, a,|3 propionyloaminowa lub -chlorowcoakryloaniinwa a Ri oznacza ugrupowanie o wzorze 9, w którym Y oznacza atom wodoru lub rodnik metylowy.KI. 22a,62/00 69484 MKP C09b 62/00 NH-R, NH-R2 H-(0) X. 1 \_/ NH2 Rt- S02 Wzór 3 Y^ ^SQ NH2 R,- S02 Wzór 3a NHR3 H-(0)n"J^ 2 SOoH N=N S03H Wzór 4 H2N H2N A Cl—C C—Cl Nx N Y A Wzór 5 NHCH, -N=N- SO, SO3H SO3H Wzór 6 -N=N NH, SO, CH, S03H Wzór 7 SO3H H0N NH, ¦N=N- SO. SOoH CH, SO3H Wzór 8 Y Wzór 9 S03H WDA-1. Zam. 7528, naklad 105 egz. Cena 10 zl PL PL