PL64892B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 15.111.1967 Francja Opublikowano: 31.Y.1972 164892 KI. 45 1, 9/02 MKP A 01 n 9/02 UKD 632.951.2:547 Twórca wynalazku: Pierre Poignant Wlasciciel patentu: Pepro — Societe pour le D6veloppement et la Vente de Specialites Chimiaues, Lyon (Francja) Srodek chwastobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój¬ czy, który jako substancje czynna zawiera 2,4-dwu- nitro-6-IIIrzed.-foutyilofenol i kwas 2-metylo-4-chlo- rofenoksypropionowy. Skladniki te, zwane dalej odpowiednio DNTBP i MCPP sa znane i stosowane do odchwaszczania zbóz. Wlasciwosci DNTBP jako substancji do odchwaszczania zbóz zostaly ujaw¬ nione w patencie francuskim nr 1475686, zas chwa¬ stobójcza aktywnosc MCPP zostala opisana w bar¬ dzo licznych publikacjach a szczególnie w pracy „Les herbicides et leur emploi" L. Detroux, str. 133—134, Wydawca J. Duculot S.A., Gembloux wyd. II, 1965.Jednakze kazda z tych substancji ma scisle okre¬ slony zakres aktywnosci i systematyczne stosowa¬ nie jednego lub drugiego z tych zwiazków powo¬ duje zwykle zaklócenia równowagi wzrostu roslin pociagajac za soba przerost gatunków niewrazli¬ wych na stosowany produkt. Zjawisko to pociaga koniecznosc stosowania Uzupelniajacych zabiegów agrotechnicznych.Pozadane jest zatem stosowanie mieszanek za¬ wierajacych równoczesnie dwa skladniki aktywne o dzialaniu uzupelniajacym sie nawzajem.A priori, stosowanie mieszanek nitrowanych fe¬ noli z hormonami roslinnymi wydaje sie malo wskazane, ze wzgledu na zasadniczo rózny sposób dzialnia obu tych typów herbicydów. Skutecznosc Jiormonów roslinnych jest zwiazana z ich prze¬ chodzeniem do roslin i ich wedrówka w roslinie, 20 podczas gdy zwiazki nitrowe powoduja szybkie zmiany miekisza lisci i w ten sposób utrudniaja przechodzenie hormonalnego srodka chwastobój¬ czego. Znane sa jednak i stosowane mieszaniny tego typu zwiazków, np. w opisie patentowym fran¬ cuskim nr 931491 opisano mieszanki zawierajace lacznie pochodna kwasu fenoksyoctowego i nitro¬ fenolu.Jednakze te znane mieszanki nie daja oczeki¬ wanych korzysci. W sprawozdaniu „CR. des Jour- ,ness d'Etude sur les Herbicides Paris 2—3 Decem- bre 1965 — 3° Conference du Columa" str. 195 w odniesieniu do mieszanek kwasu 2-metylo-4- chlorofenoksyoctowego (MCPA) lub kwasu 2,4-dwu- chlorofenoksyoctowego (2,4nD) z 2,4-dwunitro-6- -Ilrzed.butylofenalem ktywnosc wzgledem zbóz mieszanek na bazie Di- nosebu jest bardzo ograniczona przy stosowaniu ^ch przed wypuszczeniem pedów. Produkty te mo- £a byc stosowane jedynie z najwieksza ostrozno¬ scia. Potwierdza to wnioski z badan w roku 1963.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze dla szczególnego przypadku mieszaniny zawierajacej 2,4-dwunitro- -6-III rzed. butylofenol oraz kwas 2-metylo-4-chlo- rofenoksypropionowy nie nastepuje zahamowanie aktywnosci, lecz przeciwnie wzmocnienie dzialania obu skladników, co pozwala na stosowanie takiej mieszaniny w dawkach znacznie nizszych, niz przy stosowaniu kazdego ze skladników oddzielnie.Synergizm ten ujawnia sie przy zawartosci 64 89264 892 4 az do poczatku wypuszczania pedów nasiennych.Jest on bardzo malo wrazliwy na warunki klima¬ tyczne i moze byc równie dobrze stosowany na zbozach ozimych, jak równiez na zbozach jarych. 5 Srodek wedlug wynalazku ma równiez znaczny margines bezpieczenstwa, co jest nadzwyczaj waz¬ ne, gdyz umozliwia stosowanie go w dawkacji znacznie wyzszych od dawki uzytecznej, bez ryzy¬ ka obnizenia plonów lub wypalenia zboza. 0 Mieszanke DNTBP i MCPP wedlug wynalazku mozna stosowac w postaci wolnej, jako fenol lub kwas, korzystniej jednak w postaci ich pochodnych takich jak estry, sole metali alkalicznych lub po¬ chodnych amoniaku, np. sole amonowe, sdle amin, 5 a takze mieszaniny tych zwiazków, w ustalonej proporcji w przeliczeniu na wolne skladniki. Spo¬ sród amin, które mozna stosowac do polaczen z DNTBP i MCPP wymienia sie alkiloaminy, jak etyloamine, trójetyloamine itd., cykloalkiloaminy, 10 aminy hydroksyetylenowe lub N-alkilotrójmetyle- nodwuaminy o ogólnym wzorze RNH-(CH2)3-NH2, w którym R oznacza grupe alkilowa o dlugim lancuchu, typu wystepujacego w takich substan¬ cjach tluszczowych, jak kopra, soja, kwas oleino- 5 wy, lój itd.Mieszanki wyzej wymienionych pochodnych DNTBP i MCPP maja podobne wlasnosci chwasto¬ bójcze, lecz wlasnosci fizyko-chemiczne, jak tempe¬ ratura topnienia, preznosc pary, rozpuszczalnosc itd. wyraznie rózne, co umozliwia dobranie ich w za¬ leznosci od rodzaju przygotowanej mieszaniny i wa¬ runków stosowania. Mozna np. przygotowac zwil¬ zamy proszek luib paste przy uzyciu soli metali al¬ kalicznych obu skladników. Przygotowanie srodka wedlug wynalazku odbywa sie w sposób znany.Zwilzalny proszek moze zawierac dbok substancji czynnej rózne srodki pomocnicze i wypelniacze zwykle stosowane, a w szczególnosci srodki zwilza¬ jace i/lub stabilizatory i/lub srodki przeciwzbrala- jace itd.Mozna równiez stosowac mieszanki ciekle, zawie¬ rajace obok substancji czynnej takze rozpuszczal¬ niki organiczne takie, jak metanol, etanol, glikole, 5 weglowodory aromatyczne i parafinowe, dwume- tylosulfotlenek, rozpuszczalniki nieorganiczne, jak woda, ciekle mieszaniny lub emulsje wodne z jed¬ nym lub kilkoma rozpuszczalnikami organicznymi, ewentualnie srodki powierzchniowo-czynne np. zwil- B zajace, itd.Wynalazek wyjasniono blizej w ponizszych przy¬ kladach. 3 pierwszego skladnika 20—80 czesci wagowych oraz drugiego skladnika 80—20 czesci wagowych, przy czym najlepsze wyniki uzyskuje sie dla mieszanek zawierajacych 35—G5 czesci wagowych DNTBP i 65—35 czesci wagowych MCPP.Dawki stosowanej substancji czynnej zaleza od róznych czynników, a mianowicie od stanu roslin dziko rosnacych w uprawie, a takze od rodzaju zbóz.Dla zbóz jarych dawka wynosi 0,8—1,7 kg/ha substancji czynnej stanowiacej mieszanine, pod¬ czas gdy dla zbóz ozimych konieczne jest stoso¬ wanie !,2-h2,4 kg/ha.Mieszanki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku maja szereg zalet w porówna¬ niu ze znanymi mieszankami.Wyjasniono to np. w broszurce pt. „Conseils pratiques pour Temploi des herbicides dans les cereales", wydanej przez Institut Techniaue des Cereales et des Fourrages (Instytut Techniczny Zbóz i Pasz), str. 10 i 11 wskazujacej, ze obecnie stosowane mieszanki nitrowanych fenoli z hormo¬ nami roslinnymi, a w szczególnosci mieszanki Di¬ nosebu z 2,4-D lub (MCPA, sa jedynie mieszankami zaradczymi, stosowanymi wówczas gdy zabieg od- chwaszczania przy uzyciu nitrowanych fenoli nie zostal wykonany w odpowiednim okresie wegeta¬ tywnym uprawy.Moga one byc stosowane jedynie w ciagu krót¬ kiego okresu w cyklu rozwoju zbóz, zawartego miedzy koncem krzewienia sie a poczatkiem wy¬ puszczania pedów nasiennych.Ponadto stosowanie Dinosebu w wiekszej ilosci powoduje wypalanie lisci zbóz i uniemozliwia uzy¬ cie zwiekszonych dawek, które sa czasem konieczne dla zniszczenia dziko rosnacych roslin jak np. ru¬ mianku, znajdujacych sie juz w dosc zaawansowa¬ nym stadium wzrostu.Stosowanie Dinosebu w temperaturze ponizej 15°C nie daje zamierzonego celu, wskutek czego srodek ten w zastosowaniu do zbóz ozimych jest ,w duzym stopniu ograniczony.Mieszanki stanowiace substancje czynna srodka wedlug wynalazku nie maja powyzszych wad. Mie¬ szanki te umozliwiaja w jednym zabiegu zniszcze¬ nie roslin dwulisciennych wieloletnich i rocznych i w ten sposób zapobiegaja przerostowi chwastów oraz wykazuja szczególnie szeroki zakres aktyw¬ nosci, co umozliwia zniszczenie lub skuteczne ograniczenie gatunków malo wrazliwych lub w ogóle niewrazliwych na poszczególne skladniki tej mieszaniny, stosowane osobno. Chwasty takie, jak np. Bifora radians, rogownica polna (Cerastium arvense), ostrozen polny (Cirsium arvense), oset lancetowaty (Cirsium lanceolatum), powój polny (Convolvulus arvensis), niezapominajka (Myosotis arvensis), szczaw zwyczajny (Rumex sp.), mozna w sposób zadawalajacy opanowac przez uzycie mie¬ szanki stanowiacej substancje czynna srodka we¬ dlug wynalazku, podczas gdy chwasty te sa sred¬ nio a nawet calkowicie odporne na dzialanie DNTBP i MCPP stosowanych osobno.Ponadto srodek wedlug wynalazku moze byc stosowany podczas dlugiego okresu w cyklu wzro¬ stu zbóz, poczawszy od poczatku -krzewienia sie, Przyklad I. Przygotowuje sie srodek chwa¬ stobójczy w postaci cieklej zawierajacej 200 g/l DNTBP i 200 g/l MCPP przez stopniowe wprowa¬ dzenie mieszaniny 209 g dwuetanoloaminy i 410 g metanolu, energicznie mieszajac, 204 g 98% kwasu MCPP i 228 g 87% DNTBP w postaci fenolowej.Temperatura wzrasta bardzo nieznacznie i po¬ wstawanie soli zachodzi bez trudnosci.Otrzymana mieszanina ma szczególnie dobra od¬ pornosc na niskie temperatury, az do —10QC, co jest oczywiscie bardzo wazne, gdyz umozliwia sto¬ sowanie srodka chwastobójczego wczesna wiosna lub pózna jesienia, zwlaszcza do ozimin. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 Przyklad II. Synergizm dzialania mieszanin XNTBP i MCPP.Silnie zachwaszczone dziaJki o powierzchni 10 m* poddano oddzielnie dzialaniu kazdego z powyzszych skladników oraz ich mieszanin. Po uplywie 15 dni oceniono procentowe zniszczenie roslin dziko ro¬ snacych, którymi dla danego badania byly glów- Tnie: blawatek (Centaurea cyanus), mak polny (Pa- paver rhoeas), przetocznik (Yeronica sp.), gwiazd- Tablica Substancja stosowana kg/ha DNTBP 0,5 Mak polny 80 MCPP i n 0,5 u Mieszanina 0,5 czesci wago¬ wych DNTBP i 0,5 czesci wa¬ gowych MCPP Mieszanka 0,65 czesci wa¬ gowych DNTBP i 0,35 czesci wa¬ gowych MCPP 95 100 Blawatek Gwiazd- nica pospolita 73 10 98 96 60 0 92 96 Ostrozen polny 10 10 70 69 Przeto- czniki 85 0 98 100 Szczaw zwyczajny 10 25 82 70 892 6 nica pospolita (Stellaria media), ostrozen polny (Cirsium arvense), szczaw zwyczajny (Rumex sp.).Próby przeprowadzono po w-zjesciu roslin dziko rosnacych, posiadajacych zaleznie od gatunku 5— 5 20 listków. Kazda próbe powtórzono trzykrotnie, przy czym kazdy badany produkt byl stosowany w dwu postaciach, jako sól amonowa oraz jako sól 1,3-propylenooleilodwuaminy. Tablica przed¬ stawia procent zniszczenia roslin dziko rosnacych io stanowiacych srednia wartosc z prób w poszczegól¬ nej grupie badan z kazda substancja czynna od¬ dzielnie oraz z ich mieszanina, uzytymi zarówno jako sole amonowe, jak i sole 1,3-propylenooleilo- dwuaminy. is Badania te wykazuja, ze laczne dzialanie obu skladników jest wyzsze od sumy aktywnosci po¬ szczególnych skladników tej mieszaniny, a zatem wystepuje synergizm. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek chwastobójczy zawierajacy jako substan¬ cje czynna mieszanine pochodnych dwunitrofenoli 25 i kwasu fenoksyalkanokarboksylowych, znamienny tym, ze zawiera 20—80 czesci wagowych 2,4-dwu- nitro-6-IIIrzed.-ibutyloffenolu i 80—'20 czesci wago¬ wych kwasu 2-metylo-4-chlorofenoksypropionowe- go, ewentualnie w postaci soli metalu alkalicznego, 30 estru lub soli jedno- lub wieloaminy. PL PL