PL64780B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 29. II. 1972 KI. 21 g, 32 MKP H Ol h, 1/16 CZYTELNIA fcKZ»irpil*tj L:r* Wspóltwórcy wynalazku: Eugeniusz Lewandowski, Jerzy Raczynski, Roman Ziólkowski Wlasciciel patentu: Zaklady Radiowe „Eltra", Bydgoszcz (Polska) Zespól styków tocznych i Wynalazek dotyczy zespolu styków rolkowych zmniejszajacych odskoki sprezyste styczki ruchomej oraz zwiekszajacych samoczyszczenie powierzchni stykowych, przeznaczonych do stosowania w lacz¬ nikach ze stykami narazonymi na dzialanie luku.W lacznikach znane jest zjawisko wystepowania odskoków sprezystych styczki ruchomej oraz zja¬ wisko powstawania warstw oporowych polukowych na powierzchniach stykowych. Zjawiska te powo¬ duja zmniejszenie zdolnosci laczeniowej i trwalosci laczników. Szczególnie zjawiska te sa szkodliwe dla ukladów stykowych typu dociskowego, gdzie styczka ruchoma dociskana jest do styczek stalych spre¬ zyna i podczas procesu laczenia nie wystepuje tar¬ cie obu powierzchni stykowych tworzacych zestyk.Przykladem takiego rodzaju styków jest rozwia¬ zanie, gdzie podwójny zestyk powstaje na skutek docisku styczki ruchomej wykonanej w postaci walca do dwóch walcowych styazek stalych. Styki tego typu nazywa sie zespolem styków tocznych.W zespole tym sila dzialajaca na styki stale rozkla¬ da sie na dwie równolegle skladowe, od wielkosci których w znacznej mierze zalezy dobroc utworzo¬ nych dwóch zestyków.Wada tego rozwiazania, jak wykazaly liczne pró¬ by i badania jest to, ze styczka ruchoma jest po¬ datna na odskoki sprezyste podczas zalaczania oraz rozwiazanie to ima zbyt mala zdolnosc samoczysz- czenia powierzchni stykowych, co wplywa nieko¬ rzystnie na zdolnosc laczeniowa. Pewne minimalne 10 15 20 25 30 samoczyszczenie powierzchni stykowych uzyskane jest dzieki temiu, ze styczka ruchoma ma mozliwosc obrotu, wokól wlasnej osi, jednak przy wiekszej liczbie laczen samoczyszczenie to jest niewystar¬ czajace.Zadaniem wynalazku bylo opracowanie takiego zespolu styków tocznych, który usuwalby te wady i cechowalby sie przez to zwiekszona trwaloscia laczeniowa przy tych samych parametrach obcia¬ zalnosci styków.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalazku tak, ze walcowa styczka ruchoma zakonczona jest na obu koncach w powierzchnie zbiezne i osadzona jest z ograniczona swoboda w oprawie wiodacej.Natomiast równiez walcowe styczki stale sa usta* wione tak, iz stykaja sie ze styczka ruchoma w obszarze dwóch powierzchni zbieznych na obu jej koncach.Dzieki takiemu 'rozwiazaniu wedlug wynalazku uzyskuje sie zestyki elektryczne charakteryzujace sie dobrym tlumieniem odskoków sprezystych oraz lepsza zdolnoscia samooczyszczania, a co za tym idzie wieksza trwaloscia laczeniowa.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, na którym fig. 2 uwidacznia zamkniety ze¬ spól styków w przekroju wzdluznym, a fig. 3 i 4 obrazuja ten zespól w tym samym przekroju z za¬ znaczeniem rozkladu sil wystepujacych na stykach, których opis jest konieczny celem zrozumienia 6478064780 istoty wynalazku. Na Jag. 1 natomiast przedsta¬ wiono, omówiony powyzej, znany zespól stykowy.Uklad styków uwidoczniony na fig. 2 sklada sie ze styczki ruchomej 1, która umocowana jest w oprawie wiodacej 3. Styczka 1 tworzy ze stycz- 5 kami nieruchomymi 2 podwójny zestyk, przy czym punkty stycznosci wystepuja na powierzchniach zbieznych styczki 1. Oprawa wiodaca 3, która moze miec np. postac suwaka, przesuwajac sie w kie¬ runku zaznaczonym strzalka powoduje zetkniecie 10 sie styczek i zwarcie obu styczek nieruchomych 2.Styczki nieruchome 2 maja postac walców usta¬ wionych prostopadle do osi wzdluznej styczki 1.Zbiezne powierzchnie na obu koncach styczki ru¬ chomej 1 pozwalaja optymalnie wykorzystac sile 15 dociskowa F -dzialajaca na zestyki, której czesc p Fs t (gdzie a oznacza kat wierzcholkowy zbiez- 2 cos a T nosci) decyduje o wartosci rezystancji stykowej, 20 gdyz dziala prostopadle do powierzchni zbieznej.W przypadku braku powierzchni zbieznej jak na fig. 1 sila F dzialajaca na zestyki ma wartosc na po¬ jedynczym zestyku tylko Fs-^-i jest mniejsza od 25 Fs gdyz sila y jest wieksza od —- Rezystancja stykowa, której wartosc jest odwrot¬ nie proporcjonalna do wartosci sily dociskowej dzialajacej na zestyk jest mniejsza dla zespolu sty- 30 kowego wedlug wynalazku. Poza tym powierzchnie zbiezne styczki powoduja ocieranie sie powierzchni stykowych niezbedne w procesie samoczyszczenia styków z produktów polukowych osadzajacych sie na zestyku i zwiekszajacych rezystancje stykowa. 35 Do. samciczyszczenia sie styków przyczyniaja sie sily, których rozklad uwidoczniony jest na fig. 3, przy czym skladowa Fs w warunkach ukladu rze¬ czywistego teoretycznie niesztywnegó powoduje roz¬ chylanie sie styczek stalych 2, natomiast reakcje 40 skladowych Fs" powoduja sciskanie styczki ru¬ chomej 1.Dzieki powyzszemu (rozkladowi sil wystepuje zmiana punktów stycznosci to jest ocieranie sie po¬ wierzchni stykowych co ma wplyw na samoczysz- *5 czenie sie styków. Tlumienie odskoków sprezystych zwiekszone jest równiez glównie dzieki wystepowa¬ niu intensywnego tarcia w wyniku odchylenia sie styczek stalych 2 oraz w wyniku sarmoustawienia sie styczki ruchomej 1. Fig. 3 przedstawia ustawienie sie styczki ruchomej 1 w przypadku gdyby ta styczka byla osadzona w oprawie wiodacej w spo¬ sób idealnie prostopadly do osi wzdluznej oprawy.Wedlug wynalazku styczke ruchoma 1 zamocowano w oprawie wiodacej 3 w sposób swobodny, co powoduje na ogól niesymetryczne ustawienie sie styczki ruchomej 1 wobec styczek stalych 2. Takie niesymetryczne ustawienie sie styczki ruchomej 1 uwidacznia fig. 4. W tym przypadku na skutek reakcji sil skladowych Fs" powstaje moment obro¬ towy M symetryzujacy uklad, co w konsekwencji daje równiez zmiane punktów stycznosci pomiedzy styczkami a tym samym proces samoczyszczenia powierzchni stykowych jest zwiekszony oraz zwiek¬ szony jest efekt tlumienia odskoków sprezystych styczki ruchomej 1.Zespól styków tocznych wedlug wynalazku moze byc stosowany w lacznikach dzwigienkowych, su¬ wakowych oraz przyciskowych przeznaczonych do zalaczania i wylaczania napiec powodujacych po¬ wstawanie warstw polukowych na stykach, gdzie samoczyszczenie jest konieczne.Przede wszystkim ten zespól styków moze zna¬ lezc zastosowanie w lacznikach typu miniaturowego przeznaczonych do zalaczania i wylaczania napiecia sieci 220V w aparatach i urzadzeniach elektronicz¬ nych i elektrycznych zarówno powszechnego jak i profesjonalnego przeznaczenia. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Zespól styków tocznych, w którym styczka ru¬ choma ma postac walca i jest osadzona obrotowo w oprawie wiodacej, a dwie styczki stale, równiez walcowe, maja osie przestrzennie prostopadle do osi styczki ruchomej, znamienny tym, ze styczka ruchoma (1) zakonczona jest na obu koncach w po¬ wierzchnie zbiezne i osadzona jest z ograniczona swoboda w oprawie wiodacej (3), a styczki stale (2) sa ustawione tak, iz stykaja sie ze styczka ruchoma w obszarze dwóch powierzchni zbieznych na obu jej koncach.KI. 21 g, 32 64780 MKP H 01 h, 1/16 l/ 1 v2(J 1 | U tfc\J 1 X Fig. 1 Fig. 3 Fig- 2 Fig. A PL PL