Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.IX.1971 63384 KI. 5 c, 23/00 MKP E 21 d, 23/00 UKD 622.284.9 Wspóltwórcy wynalazku: Wlodzimierz Sikora, Andrzej Raczynski, Tade¬ usz Mamczarczyk, Andrzej Marcinkiewicz, Jan Lenard Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Zmechanizowana obudowa górnicza Przedmiotem wynalazku jest zmechanizowana obudowa górnicza przeznaczona dla bezpiecznego prowadzenia robót w rejonie wlotu i wylotu sciany.Znane dotychczas zmechanizowane obudowy gór¬ nicze stosowane sa do zabezpieczania stropu przod¬ ków scianowych z wylaczeniem ich wlotów. Nie¬ korzystne warunki stropowe i spagowe w bezpo¬ srednim sasiedztwie chodników przyscianowych czynia ja czesto nieprzydatna do obudowy wlotów scianowych.Z tych wzgledów do obudowy wlotów scianowych stosowana jest powszechnie stalowa lub drewniana obudowa indywidualna, która w polaczeniu z no¬ woczesnym wyposazeniem, coraz szerzej stosowa¬ nych scian zmechanizowanych, staje sie hamulcem w uzyskiwaniu pelnych efektów i osiagniec tech¬ nicznych lezacych w mozliwosciach wprowadzanych maszyn scianowych, pozostawiajac jednoczesnie stale i powazne zagrozenie bezpieczenstwa pracy w rejonie skrzyzowania sciany z chodnikiem.Zabezpieczanie stropu przez kotwienie jest zbyt pracochlonne i w wiekszosci przypadków, ze wzgle¬ du na zbytnie rozluznienie i spekanie skal stropo¬ wych nie daje dostatecznej pewnosci utrzymania stropu.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad i niedogodnosci przez skonstruowanie obudo¬ wy zmechanizowanej, wspólpracujacej z przenos¬ nikiem zgrzeblowym i skutecznie zabezpieczajacej strop na wlocie i wylocie sciany. 10 15 Cel ten osiagnieto za pomoca obudowy wedlug wynalazku. Istota tej obudowy polega na zastoso¬ waniu dwóch sekcji czynnej i biernej, z których sekcja czynna ma dwie, a sekcja bierna trzy spa- gownice ulozone naprzemianlegle. Obie spagownice sekcji czynnej sa ze soba sztywno polaczone za po¬ moca laczników i grzebieniasto ulozone pomiedzy spagownicami sekcji biernej. Natomiast srodkowa spagownica sekcji biernej, z jednej strony jest sztywno polaczona lacznikiem z jedna spagownica boczna, a z drugiej strony polaczona przegubowo za pomoca lacznika z druga spagownica boczna. W kazdej spagownicy sa osadzone dwie hydrauliczne podpory ustalane amortyzatorami i zaopatrzone w poprzeczne, przystropnicowe belki, po których prze¬ mieszczaja sie wzgledem siebie szerokie i waskie stropnice. Podstropnicowe belki obu sekcji maja przegubowo polaczone wysiegniki, na których sa zamocowane dwie stropnice, przy czym jedna z 20 tych stropnic jest polaczona z sekcja czynna obu¬ dowy i ma ksztalt odpowiadajacy zarysowi stropu na krawedzi sciany i chodnika, a druga stropnica jest polaczona z sekcja bierna.Zaleta obudowy wedlug wynalazku jest dosta¬ teczne zabezpieczanie stropu w obszarze wlotów scianowych w kazdych warunkach geologicznych z mozliwoscia uzycia jej w pokladach poziomych i nachylonych. Mozliwosc taka wyplywa z cech konstrukcyjnych ukladu stropnic, które osadzono 30 przegubowo na poprzecznych belkach podstropni- 25 C338463384 cowych, dzieki czemu moga one indywidualnie do¬ stosowywac sie do nierównosci stropu. Stropnice te moga równiez ustawiac sie, w granicach okres¬ lonych konstrukcja, w ukladzie przestrzennym, przez co unika sie dodatkowych naprezen jakie powstaja w ukladzie ramowym w przypadku sztywnego ich polaczenia.Dalsza zaleta obudowy wedlug wynalazku jest zróznicowanie jej stropnic pod wzgledem szerokos¬ ci i ksztaltu w zaleznosci od zadan wynikajacych z lokalnych warunków stropowych. W obszarze wlotu sciany bardziej oddalonym od chodnika, gdzie strop znajduje sie jeszcze w stanie wzglednie nienaruszonym i pozwala na wieksze odsloniecia, zastosowano stropnice szerokie. Obudowa w obsza¬ rze stropnic szerokich dziala na zasadzie pelnego podpierania stropu, co równiez decyduje o statecz¬ nosci calej konstrukcji. Natomiast w przychodni- kowym obszarze stropu sciany, gdzie górotwór jest juz w stanie luznym, zastosowano stropnice waskie i zageszczone, których zadaniem jest glównie pow¬ strzymanie obrywajacych sie mas stropowych, a w korzystniejszych warunkach czynne podpieranie stropu. Dla pelniejszego zamkniecia stropu w ob¬ szarze przejscia ze sciany do chodnika oraz zwie¬ kszenia statecznosci obudowy wlotu sciany, zasto¬ sowano podparcie chodnika dodatkowymi stropni¬ cami.Obudowa wlotu sciany moze pracowac zarówno w przypadku, gdy spag sciany pokrywa sie ze spa¬ giem chodnika, jak równiez w przypadku przybier- ki spagu chodnika. Dzieki ruchowi kroczacemu, po¬ legajacemu na wzajemnym przemieszczaniu sie sek¬ cji czynnej i biernej w kierunku postepu sciany uzyskuje sie ciagle podpieranie i pelne zabezpie¬ czanie stropu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój zes¬ tawu obudowy wzdluz linii Y—Y zaznaczonej na fig. 3, fig. 2 ¦— przekrój ukladu spagowego wzdluz linii X—X zaznaczonej na fig. 1, fig. 3 — obudo¬ we w widoku z przodu, fig. 4 — uklad stropnic po zarabowaniu sekcji czynnej w widoku z przo¬ du, fig. 5 — szczegól „A" zaznaczony na fig. 3, a fig. 6 — szczegól „B" zaznaczony na fig. 3.Jak uwidoczniono na rysunku obudowa wedlug wynalazku sklada sie z czynnej sekcji 1 i biernej sekcji 2, wzajemnie przesuwajacych sie wzgledem siebie. Czynna sekcja 1 sklada sie z dwóch skrzyn¬ kowych spagownic 3, które sa sztywno polaczone ze soba za pomoca laczników 4 i grzebieniasto u- mieszczone pomiedzy spagownicami biernej sekcji.W gniazdach spagownic 3 sa luzno osadzone cztery hydrauliczne podpory 5 ustalane amortyzatorami 6 oraz dwa hydrauliczne przesuwniki 7 polaczone z przenosnikiem zgrzeblowym.Na hydraulicznych podporach 5 sa zamocowane dwie poprzeczne, przystropnicowe belki 8 oraz czo¬ py 9, które sa przegubowo osadzone na czopach 10 stanowiacych zakonczenie podpór 5. Na czopach 9 sa osadzone przegubowo szerokie stropnice 11 po¬ laczone z tymi czopami za pomoca sworzni 12.Przystropnicowe belki 8 sa równiez zaopatrzone w waskie stropnice 13 osadzone przesuwnie na ku¬ listych czopach 14, które to czopy tworza polacze¬ nie przegubowe z gniazdem 15 jarzma 16 zamoco¬ wanego na belce 8. Kazda waska stropnica 13 jest uchylnie polaczona z jarzmem 16 za pomoca sworznia 17, a kulisty czop 14 z gniazdem 15 za 5 pomoca sworznia 18.Bierna sekcja 2 sklada sie z trzech skrzynkowych spagownic, z których srodkowa spagownica 20 jest z jednej strony sztywno polaczona lacznikami 4 ze spagownica 19, a z drugiej strony polaczona prze¬ gubowo ze stropnica 20 za pomoca laczników 22.W kadzej spagownicy sa osadzone dwie hydraulicz¬ ne podpory 5 zaopatrzone w przystropnicowe, po¬ przeczne belki 23, na których sa przegubowo za¬ mocowane szerokie stropnice 24 i waskie stropnice 25. Wszystkie trzy spagownice biernej sekcji 2 sa polaczone z przenosnikiem zgrzeblowym za pomoca przegubowych zaczepów 26.Przedluzenia podstropnicowych belek 8 i 23 obu sekcji 1 i 2 od strony chodnika stanowia wahliwe . wysiagniki 27, z którymi sa polaczone przegubowo stropnice 25 i 28, przy czym stropnica 28 nalezy do czynnej sekcji 1, a stropnica 25 do biernej sekcji 2. Zewnetrzna, szersza stropnica 28 jest od "strony chodnika wygieta do góry i ma ksztalt odpowiada¬ jacy zarysowi stropu na krawedzi sciany i chodni¬ ka. Wysiegniki 27 maja gniazda, w których sa osa¬ dzone przegubowo górne konce hydraulicznych pod¬ pór 29, przy czym dolne konce tych podpór sa po¬ laczone równiez przegubowo z przesuwnymi stopa¬ mi 30—33 znajdujacymi sie w chodniku. Stopy 30 i 31 sa zwiazane ze soba i za posrednictwem podpór 29 i wysiegników 27, polaczone z bierna sekcja 2, a stopy 32 i 33 sa równiez zwiazane ze soba i odpowiednio polaczone z czynna sekcja ].Przesuniecia stóp 30 i 33 dokonuje sie hydraulicz¬ nym przesuwnikiem 34.Zespoly stropnic i spagownic obu sekcji obudowy stanowia uklady wzajemnie splecione ze soba, przy czym belki podstropnicowe, stropnice i spagownice 40 obu sekcji ustawione sa na przemian tak, aby stale mogly zapewniac skuteczne podpieranie stro¬ pu pomimo zwolnienia jednej z sekcji.Obudowa wedlug wynalazKu dziala w nastepuja¬ cy sposób. Po przejechaniu Kombajnu poza obreb 45 obudowy v.lotu lub wylotu sciany zostaja zwolnio¬ ne hydrauliczne podpory 5 i 29 czynnej sekcji 1. wskutek czego obnizaja sie podstropnicowe belki & i zwiazane z nimi wysiegniki 27 oraz zamocowa¬ ne na nich stropnice 11, 13 i 28 az do oparcia sie 50 stropnic na podstropnicowych belkach 23 i wysie¬ gnikach 27 sekcji biernej* Nastepnie poprzez hy¬ drauliczne przesuwniki 7 i 34 zostaje przesunieta do przodu sekcja bierna, po czym rozpiera sie hy¬ drauliczne podpory 5 i 29 i strop zostaje podparty 55 stropnicami 11, 13 i 28, których przednia czesc za¬ bezpiecza nowo odslonieta powierzchnie stropu przy ociosie sciany. Jest to pozycja wyjsciowa, w której stropnice obu sekcji czynnej i biernej pod¬ pieraja strop i pokrywaja sie swoimi dlugosciami. 60 W tej pozycji obie sekcje sa rozparte az do za¬ konczenia urabiania zabioru to jest do czasu, gdy kombajn znajdzie sie w drugim przyscianowym chodniku. Nastepnie zostaja zwolnione hydraulicz¬ ne podpory 5 i 29 sekcji biernej, przez co podstrop- 65 nicowe belki 23 i zwiazane z nimi wysiegniki 27 15 20 25 30 3563384 wraz ze stropnicami 24 i 25 obnizaja sie, az do oparcia sie stropnic na belkach 8 i wysiegnikach 27 sekcji czynnej. Po czym poprzez hydrauliczne przesuwniki 7 i 34 nastepuje przesuw scianowego przenosnika do przodu, a wraz z nim sekcji bier¬ nej 2 i jej rozparcie podporami 5 i 29.Tym samym obudowa przyjmuje pozycje wyj¬ sciowa opisana wyzej. Przy przeciwnym kierunku urabiania, kolejnosc dzialania obudowy jest taka sama. Dla umozliwienia dopasowania sie w ukla¬ dzie przestrzennym stropnic do stropu jako ele¬ menty posrednie pomiedzy podporami 5 i stropni¬ cami 11 i 13, wzglednie pomiedzy podstropnicowy- mi belkami 8 i 23 i stropnicami 13 i 25 zastosowa¬ no przeguby. Przegub podwójny skladajacy sie z czopa 9, czopa 10 i sworznia 12 umozliwia prze¬ chylanie sie podstropnicowych belek 8, 23 w plasz¬ czyznie pionowej przechodzacej wzdluz osi belki, oraz przechylanie sie szerokich stropnic 11 i 24 w kierunku poprzecznym i podluznym do osi strop¬ nicy, oraz jej obrót wzgledem osi czopa 9, przy czym ruchy podstropnicowej belki i stropnicy mo¬ ga zachodzic niezaleznie od siebie. Przegub sklada¬ jacy sie z czopa 14, osadzonego w gniezdzie 15, jarzma 16 i sworznia 17 lub sruby 18 umozliwia przechylanie sie stropnicy waskiej 13, 25 w kierun¬ ku poprzecznym i podluznym do swojej osi, oraz wzdluzny jej przesuw po czopie 14.Zmechanizowana obudowa górnicza wedlug wy¬ nalazku przewidziana jest do bezwnekowego dwu¬ kierunkowego sposobu urabiania, przy czym obu¬ dowa wlotu stanowi zwierciadlane odbicie obudowy wylotu sciany. Konstrukcja obudowy zezwala na stosowanie jej w obu koncach sciany przez odpo¬ wiednie zestawienie jej elementów przy montazu. PL PL PL