PL62225B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 5.III.1971 62225 KI. 7 a, 47/00 MKP B 21 b, 47/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Roman Klimczok, Roman Kaminiow, Stefan Zielinski, Andrzej Zawilski Wlasciciel patentu: Zaklady Cynkowe „Silesia" Przedsiebiorstwo Pan¬ stwowe, Katowice-Welnowiec (Polska) Sposób wytwarzania cienkich blach cynkowych ogólnego przeznaczenia Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia cienkich blach cynkowych ogólnego przezna¬ czenia o grubosci od 0,1 do 0,5 mm z wybrakowa¬ nych cynkowych walcówek i blach o grubosci od 0.5 mm do 1,5 mm.Odlane plyty cynku rafinowanego o temperaturze 160° C lub powyzej tej temperatury walcuje sie wstepnie.W zaleznosci od grubosci gotowej blachy stosuje sie przy walcowaniu wstepnym odpowiednia ilosc przepustów pojedynczych i podwójnych o zgniocie od 29 do 30%.Przewaznie stosuje sie dla grubosci gotowej bla¬ chy od 0,1 do 0,75 mm piec przepustów pojedyn¬ czych i dwa podwójne.Przed skladaniem dwóch walcówek i przed ostat¬ nim pojedynczym przepustem smaruje sie przed¬ nia górna powierzchnie walcówki, po czym wal- cówke przepuszcza sie przez walce. Do smarowa¬ nia stosuje sie mieszanine loju topionego z para¬ fina w tym celu, aby blachy nie zwalcowywaly sie w czasie przepuszczania ich przez walce.Przewalcowana wstepnie blache obcina sie na no¬ zycach w celu usuniecia postrzepionych brzegów.W czasie tej operacji dokonuje sie kontroli wal¬ cówki, przy czym walcówki posiadajace pekniecia w kierunku srodka, glebokie wzery, wywolane za¬ nieczyszczeniami i inne wady odrzuca sie, a nastep¬ nie po pocieciu na paski wraz z obcinkami zawraca. sie do pieca plomiennego do stopienia. 10 15 25 90 Ilosc wybrakowanych walcówek zawracanych do ponownego przetopienia wynosi srednio okolo 4% wagowych w stosunku do wagi wlewków kierowa¬ nych do wstepnego walcowania.Pojedyncze arkusze uzyskane po pocieciu wal¬ cówki nadajace sie do dalszej przeróbki plastycz¬ nej formuje sie w pakiety o lacznej wadze okolo 100 kg. W ten sposób przygotowane pakiety pod¬ grzane ewentualnie do temperatury od 150 do 160° C dowozone sa do walcarki, gdzie poddaje sie je dal¬ szej przeróbce plastycznej.Walcówka po wstepnym walcowaniu o grubosci od 0,95 do 2,8 mm przeznaczona do walcowania na blachy o gotowej grubosci od 0,1 do 0,45 mm pod¬ daje sie walcowaniu posredniemu w pakietach po¬ wyzej okolo 10 sztuk przy srednim zgniocie okolo 5%. Stosuje sie rózne ilosci przpustów dla posz¬ czególnych grubosci blach z tym, ze dla grubosci okolo 0,45 mm gotowej blachy przecietnie ilosc ta wynosi okolo 12 przepustów. Po operacji walcowa¬ nia posredniego grubosc walcówki wynosi od okolo 0,4 do 1,6 mm.Przewalcowana posrednio walcówke obcina sie na nozycach w celu usuniecia postrzepionych brze¬ gów. W czasie tej operacji dokonuje sie kontroli walcówki, przy czym walcówke posiadajaca nie- równomiernosci geometryczne, pekniecia, dziury, luskj lub pecherze odrzuca sie, a nastepnie po po¬ cieciu na paski wraz z obcinkami zawraca sie do stapiania do pieca plomiennego. Ilosc wybrakowa- 62 2253 nych walcówek zawracanych do ponownego przeta¬ piania wynosi srednio okolo 3% wagowych w sto¬ sunku do wagi wlewków, kierowanych do wstep¬ nego walcowania.Pojedyncze arkusze walcówki nadajace sie do 5 dalszej przeróbki plastycznej po posrednim wal¬ cowaniu na blachy o grubosci gotowej od 0,15 do 0,45 mm przecina sie na nozycach w polowie ar¬ kusza, a na blachy o gotowej grubosci od 0,10 do 0,45 mm przecina sie na trzy czesci, po czym for- 10 muje sie w pakiety oraz ewentualnie podgrzewa do temperatury od 150 do 160° C i nastepnie dowozi do walcarki.Walcówka po wstepnym walcowaniu o grubosci 1,9 mm i powyzej tej grubosci do 2,5 mm wlacznie 15 po sformowaniu w pakiety takze poddaje sie wal¬ cowaniu wykanczajacemu. Pakiet z walcówki prze¬ znaczonej do walcowania na blachy o gotowej gru¬ bosci 0,1 mm zawiera 80 sztuk walcówek, a o gru¬ bosci 0,45 mm zawiera 18 sztuk walcówek z tym, 20 ze ogólny ciezar pakietu posiada wage okolo 100 kg.Uformowany pakiet z walcówek walcuje sie wy¬ kanczajaco, przy czym w czasie walcowania prze¬ klada sie walcówke w pakiecie w ten sposób, ze walcówka zewnetrzna wchodzi do srodka, a wal- 25 cówka ze srodka znajduje sie na zewnatrz.Przed lub w trakcie walcowania wykanczajacego smaruje sie lojem surowym beczke górnego walca walcarki z tym, ze smar przechodzi takze na wal¬ cówke. W operacji walcowania wykanczajacego 30 stosuje sie rózne ilosci przepustów w zaleznosci od grubosci gotowych blach i walcowanej wykancza- jaco grubosci walcówki, przy czym ostatnie prze¬ pusty pakietu przez walce maja na celu wygladze¬ nie powierzchniblach. 35 Zgnioty w procesie walcowania wykanczajacego wynosza od 0,1 do 2,5% z tym, ze wielkosc zgniotu maleje przy kolejnych przepustach.Po walcowaniu wykanczajacym pakiet zlozony z blach do grubosci 2 mm jest obcinany po rozdzie- 40 leniu na cztery czesci, a blacha powyzej 2 mm jest obcinana pojedynczo. Obcinki z blach z nozyc kie¬ ruje sie do pieca do powtórnego przetopu.Gotowe obciete blachy sortuje sie w ten sposób, ze kazdy arkusz blachy poddaje sie co najmniej 45 jednostronnie ogledzinom. Gdy na powierzchni ar¬ kusza blachy znajduja sie takie wady jak plamy, pecherze, luski, rysy lub zawalcowania, albo nie zachowana jest tolerancja grubosci lub blacha po¬ siada znaczne nierównomiernosci geometryczne, to 50 kwalifikuje sie ja jako wybrak i po pocieciu na paski zawraca sie taka blache do powtórnego sta¬ piania w piecu plomiennym.Ilosc wybrakowanych blach zawracanych do po¬ nownego przetopienia wynosi srednio okolo 10% 55 wagowych w stosunku do wagi wlewków kiero¬ wanych do wstepnego walcowania, u Wada dotychczas stosowanego sposobu wytwarza- nia blach cynkowych jest przede wszystkim fakt, ze wybrakowane ; walcówki i blachy- cynkowe z 60 poszczególnych operacji walcowania w; ilosci do 20% wagowych w stosunku do wagi wlewków nie mogly byc odzyskiwane w postaci 'gotowych blach; ' a tylko odzyskiwano cynk przez ich przetapianie.Powodowalo to stosunkowo znaczne zwiekszenie zu- 65 4 zycia cynku blokowego z uwagi na koniecznosc pow¬ tórnego przetapiania wszystkich wybraków walcó¬ wek i blach cynkowych.W czasie przetapiania wybraków blach pomimo, ze sa one pociete na paski lub nawet spaczkowane, powstaja znaczne ilosci zgarów cynkowych na ka¬ pieli metalowej, w piecu plomiennym i straty nie¬ uchwytne. Zgary cynkowe kieruje sie do przerobu na przyklad na cynk hutniczy do pieców destyla¬ cyjnych o muflach lezacych.Próby wykanczajacego walcowania pakietu z wal¬ cówek o jednakowej grubosci, szerokosci i dlugosci powstalych przez wyciecie z walcówek lub blach wybrakowanych o grubosci od 0,5 do 1,5 mm takich wycinków, które nadaja sie do dalszej przeróbki plastyczej, nie przyniosly zadowalajacych rezul¬ tatów.Glównym powodem tego stanu jest to, ze posz¬ czególne arkusze walcówek w pakiecie posiadaja niejednakowe natluszczenie lojem, które powoduje przemieszczanie sie arkuszy w pakiecie z uwagi na rózny poslizg poszczególnych blach lub walcówek.Takze powodem przemieszczania sie arkuszy w ta¬ kim pakiecie szczególnie zlozonym z walcówek powstalych przez wyciecie z blach po wykanczaja¬ cym walcowaniu jest gladka powierzchnia tych walcówek.Poza tym w czasie procesu walcowania czesto nastepuje pekanie niektórych arkuszy walcówek z pakietu i z tego powodu pakiet ulega wtedy zmniej¬ szeniu o kilka arkuszy, poniewaz pekniete arkusze sa odrzucane.Próby wykanczajacego walcowania pakietu z cynkowych walcówek powstalych przez wyciecie z walcówek lub wybrakowanych blach po odtlusz¬ czeniu tych walcówek przez traktowanie parami znanego rozpuszczalnika lub przez zanurzanie w znanym rozpuszczalniku nie daly takze zadowala¬ jacych wyników. Glównym powodem tego jest prze¬ mieszczanie arkuszy w pakiecie spowodowane nie¬ jednakowym odtluszczaniem poszczególnych wal¬ cówek oraz otrzymywanie blach cynkowych z wa¬ dami powierzchniowymi, glównie w postaci pe¬ cherzy i lusek.Celem wynalazku jest usuniecie lub co najmniej zmniejszenie niedogodnosci powstalych w czasie wytwarzania cynkowych blach ogólnego przezna¬ czenia, glównie przez zmniejszenie ilosci przetapia¬ nych wybraków po posrednim lub wykanczajacym walcowaniu.Aby osiagnac ten cel, wytyczono sobie zadanie opracowania sposobu przerobu wybrakowanych blach i walcówek cynkowych, umozliwiajacego zwiekszenie ogólnego uzysku materialu podczas wal¬ cowania a tym samym zmniejszenie ilosci zuzycia cynku blokowego na jednostke produkcji blach cynkowych oraz uzyskanie blach cienkich o zado¬ walajacej jakosci.Zadanie wytyczone w celu usuniecia podanych niedogodnosci zostalo rozwiazane zgodnie z wyna¬ lazkiem w ten sposób, ze wybrakowane blachy i walcówki w procesie walcowania wstepnego, po¬ sredniego i wykanczajacego poddaje sie cieciu na arkusze o wymiarach od 1000 do 1100 mm i od 600 do 1400 mm, a nastepnie arkusze walcówki obrabia5 sie powierzchniowo przy pomocy bebnów zaopa¬ trzonych w szczotki, najkorzystniej w postaci kraz¬ ków drucianych, poruszajacych sie z szybkoscia ob¬ wodowa okolo 1 m/sek, przy czym najkorzystniej, gdy bebny maja rózne szybkosci obwodowe oraz 5 jednoczesnie górny beben zrasza sie znanym roz¬ puszczalnikiem smarów, po czym tak obrobiona walcówke osusza sie, uklada w pakiety i walcuje sie w znany sposób.Obróbka powierzchniowa ma na celu czesciowe 10 lub calkowite usuwanie lusek i pecherzy oraz sma¬ ru z poszczególnych arkuszy pakietu i zmatowienie powierzchni poszczególnych arkuszy walcówek, a szczególnie walcówek powstalych z wyciecia z blach po wykanczajacym walcowaniu w celu uzyskania 15 wiekszego wspólczynnika tarcia miedzy arkuszami pakietu w czasie dalszego procesu walcowania.Wytyczone zadanie rozwiazuje takze odmiana spo¬ sobu wytwarzania cienkich blach cynkowych ogól¬ nego przeznaczenia wedlug wynalazku, która pole- 2(J ga na tym, ze wyciete walcówki uklada sie najko¬ rzystniej oddzielnie w pozycji pionowej (stojacej) i podgrzewa sie do temperatury 150° C lub powyzej tej granicy, a nastepnie wygrzewa sie w tej tem¬ peraturze lub w temperaturze 130° C w ciagu kilku godzin, w celu odtluszczenia powierzchni walcówek cynkowych, po czym z walcówek formuje sie pa¬ kiet i poddaje sie walcowaniu znanym sposobem.Zastosowanie sposobu wedlug wynalazku umo¬ zliwia produkcje cienkich blach cynkowych. ogól¬ nego przeznaczenia z wybrakowanych blach lub 3° walcówek otrzymanych glównie po wstepnym lub posrednim walcowaniu z odlanych wlewków cynku.Uzyskane blachy z wybrakowanych walcówek lub blach pomimo wad walcówki charakteryzuja sie * mniejsza falistoscia, rowkowatoscia i gladka po- M wierzchnia, która powoduje w konsekwencji wyz¬ sza odpornosc cynkowych blach ogólnego przezna¬ czenia na korozje. Poza tym sposób wytwarzania cienkich blach cynkowych ogólnego przeznaczenia umozliwia zwiekszenie ogólnego uzysku materialu 40 podczas walcowania o okolo 10% wagowych w stosunku do masy wlewków z cynku rafinowanego poddanego walcowaniu.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasniony na jego przykladach wykonania. 45 Przyklad I. Z obcietych po posrednim i wy¬ kanczajacym walcowaniu wybrakowanych walcó¬ wek lub blach o grubosci od 0,5 do 1,5 mm lub nie¬ co ponizej albo znacznie powyzej tej grubosci, po¬ siadajacych takie wady, jak stosunkowo male luski, pecherze, rysy lub inne, wycina sie walcówke o dlugosci 1000 mm i szerokosci 800 mm.Wyciete walcówki o jednakowej grubosci kieruje sie do obróbki powierzchniowej w celu usuniecia lusek, pecherzy, smaru i zmatowienia ich powierz- chni. Arkusze walcówek kieruje sie do szczeliny urzadzenia sluzacego do obróbki powierzchniowej przewaznie dluzszym brzegiem arkusza, przy czym arkusz walcówki przesuwa sie po ceownikach, które usytuowane sa ha wysokosci dolnej plaszczyzny po¬ ziomej przechodzacej przez szczeline. 60 Szczeline tworza bebny, zaopatrzone na calej swo¬ jej dlugosci w szczotki, najkorzystniej w postaci krazków drucianych. Przeswit szczeliny moze byc regulowany przy pomocy pociagowych srub w gra- 65 6 nicach do 5 mm w zaleznosci od grubosci prze¬ puszczanej przez szczeline walcówki.Dlugosc stolu, urzadzenia sluzacego do obróbki powierzchniowej wynosi okolo 1100 nim, a górny beben zakryty jest zwykle oslona. Szybkosc obwo¬ dowa- krazków drucianych wynosi srednio 1 m/sek lub ponizej albo znacznie powyzej tej granicy w zaleznosci od gladkosci i natluszczenia walcó¬ wek.Skierowana walcówka do szczeliny przyjmuje zwykle mniejsza szybkosc od szybkosci obwodowej krazków drucianych i z tego powodu walcówka jest stosunkowo intensywnie porysowana, a luski przewaznie oderwane od powierzchni walcówki.Niekiedy korzystnie jest, gdy walcówka jest bar¬ dzo gladka lub natluszczona, aby bebny tworzace szczeline mialy rózna szybkosc obwodowa kraz¬ ków drucianych, bowiem wtedy jest bardziej pory¬ sowana lub zmatowana co najmniej jedna po¬ wierzchnia walcówek.Po drugiej, wezszej stronie stolu odbiera sie ar¬ kusze walcówki i uklada w pakiet, zlozony z róznej ilosci walcówek w zaleznosci od grubosci gotowej blachy po walcowaniu. Pakiet walcówki, przezna¬ czonej na przyklad do walcowania na blachy o grubosci 0,1 mm zawiera 80 sztuk walcówek. Pa¬ kiet ten nastepnie dowozi sie do walcarki niena- wrotnej typu duo, wciaga dowieziony pakiet na prowadnice walcarki i po wyrównaniu walcówek w pakiecie wsuwa pakiet miedzy walce.Proces walcowania pakietu na grubosci blach od 0,1 do 0,5 mm lub nieco ponizej albo powyzej tej grubosci dokonuje sie znanym sposobem tak, jak przy wykanczajacym walcowaniu pakietów, zlozo¬ nych z walcówek otrzymanych po wstepnym albo po wstepnym i posrednim walcowaniu z odlanych wlewków cynku.Przyklad II. Wycieta walcówke z wybrako¬ wanych walcówek lub blach po posrednim lub wy¬ kanczajacym walcowaniu tak, jak w przykladzie 1, poddaje sie obróbce powierzchniowej przy pomocy drucianych krazków, z ta róznica, ze górny beben urzadzenia sluzacego do obróbki powierzchniowej zrasza sie plynem rozpuszczajacym i zmywajacym smar, na przyklad alkoholem metylowym, po czym walcówke przepuszcza sie przez gumowe walce, które sciskajac walcówke osuszaja ja z plynu. Osu¬ szona tak walcówke, zlozona w pakiet kieruje sie do wykanczajacego walcowania na nawrotnej wal¬ carce typu duo.Przyklad III. Wycieta walcówke z wybrako¬ wanych blach lub walcówek po posrednim lub wykanczajacym walcowaniu poddaje sie obróbce powierzchniowej przy pomocy urzadzenia, sluzacego do obróbki powierzchniowej tak, jak w przykla¬ dzie I.Nastepnie uformowany pakiet z walcówek o je¬ dnakowej grubosci podgrzewa sie w calej masie do temperatury 150°C lub powyzej tej temperatury.Podgrzany pakiet jest z kolei kierowany do wal¬ cowania wykanczajacego znanym sposobem na bla¬ chy o grubosci od 0,1 do 0,5 mm.Przyklad IV. Wycieta walcówke z wybrako¬ wanych blach lufo walcówek po posrednim lub wykanczajacym walcowaniu poddaje sie obróbce powierzchniowej tak, jak w przykladzie II, z tym,7 ze mozna takze nie przepuszczac walcówki przez gumowe walce w celu osuszenia jej z plynu zmy¬ wajacego smar. Nastepnie uformowany pakiet z walcówek o jednakowej grubosci podgrzewa sie w calej masie do temperatury i50°C, przy czym, gdy walcówka nie byla osuszona przez gumowe walce, pomieszczenie sluzace do podgrzewania pakietu po¬ winno byc zaopatrzone w wentylacje usuwajaca opary z plynu, pozostajacego na walcówce po ope¬ racji zmywania smaru. Podgrzany pakiet jest z kolei kierowany do walcowania wykanczajacego znanym sposobem na blachy o grubosci od 0,1 do 0,5 mm.Przyklad V. Wycieta walcówke z • wybrako¬ wanych blach lub walcówek po posrednim lub wy¬ kanczajacym walcowaniu tak, jak w przykladzie I, podgrzewa sie do temperatury 150°C z tym, ze operacji tej dokonuje sie w pomieszczeniu, w któ¬ rym poszczególne walcówki stoja oddzielnie.Po podgrzaniu walcówek wygrzewa sie je w tej temperaturze lub w temperaturze 130°C przez kilka godzin. Nastepnie z. wygrzanych walcówek formuje sie pakiet, zlozony z arkuszy o jednakowej grubo¬ sci, po czym pakiet kieruje sie wykanczajacego walcowania. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania cienkich blach cynkowych ogólnego przeznaczenia zlozony z operacji wstep¬ nego walcowania obejmujacego czynnosci pojedyn- 225 8 czego walcowania wlewków i walcówek, a nastep¬ nie w pakietach podwójnych walcowania posred¬ niego lub tylko wykanczajacego w pakietach zlozo¬ nych co najmniej z kilku walcówek oraz obcinania 5 i przecinania walcówek lub gotowych blach po kazdej operacji walcowania, znamienny tym, ze wybrakowane blachy i walcówki w procesie wal¬ cowania wstepnego, posredniego i wykanczajacego poddaje sie cieciu najdogodniej na arkusze o wy- 10 miarach od 1000 do 1100 mm i od 600 do 1400 mm, a nastepnie walcówki obrabia sie powierzchniowo w celu usuniecia smaru i lusek przy pomocy beb¬ nów, zaopatrzonych w szczotki, najkorzystniej w postaci krazków drucianych, poruszajacych sie z 15 szybkoscia obwodowa okolo 1 m/sek, przy czym najkorzystniej, gdy bebny maja rózna szybkosc ob¬ wodowa oraz jednoczesnie górny beben lub wal¬ cówke po wyjsciu ze szczeliny pomiedzy bebnami, zrasza sie znanym rozpuszczalnikiem smarów, a 20 nastepnie tak obrobione walcówki osusza sie i ukla¬ da w pakiety oraz walcuje sie w pakietach w zna¬ ny sposób do grubosci gotowych blach od 0,1 do 0,5 mm.

2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna 25 tym, ze zamiast oczyszczania powierzchni walcówek za pomoca szczotek drucianych i rozpuszczalnikiem, walcówki uklada sie najkorzystniej oddzielnie w pozycji pionowej (stojacej) i podgrzewa sie do tem¬ peratury 150°C, a nastepnie wygrzewa sie w tej tem- 30 peraturze lub w temperaturze 130°C w ciagu kilku godzin, po czym z walcówek formuje sie pakiet i poddaje sie walcowaniu znanym sposobem. ZF „Ruch" W-wa, zam. 152-1-70, nakl. 240 egz. PL PL