PL61677B1 - - Google Patents

Description

Podstawowymi czesciami skladowymi zasuwy sa: kadlub 1, rama 2 umieszczona nad kadlubem 1 i polaczona z nim najlepiej za pomoca normal¬ nych srub zlacznych, plytowe zawieradlo 3 oraz polaczony z nim rozbieralnie trzpien napedowy 4.Kadlub 1, w zaleznosci od przeznaczenia zasu¬ wy i przewidywanego sposobu jej zabudowy, mo¬ ze byc zaopatrzony w typowy kolnierz przylacze¬ niowy 5 z otworami na sruby zlaczne lub w glad¬ ka rurowa szyjke 6, czy tez wreszcie w inny typ przylacza. Ponadto, w zaleznosci od przewidy¬ wanego zastosowania zasuwy, kadlub 1 moze byc zaopatrzony w pierscien uszczelniajacy 7, wyko¬ nany z materialu niekorodujacego, jak na przy¬ klad stop Cu-Zn, Cu-Sn, Cu-Al lub tym podobny.W przypadku zasuw ogólnego przeznaczenia, kad¬ lub 1 wraz z kolnierzem 5 badz szyjka 6, rame 2, zawieradlo 3, a takze ewentualnie rózne inne czesci skladowe zasuwy — najlepiej jest wykonac jako odlewy ze zwyczajnego zeliwa szarego.Zawieradlo 3 ma ksztalt okraglej, wypuklej plyty, która — miedzy innymi w zaleznosci od rozmiarów i przewidzianych parametrów pracy moze byc najlepiej od strony zewnetrznej, od¬ powiednio uzebrowana dla wzmocnienia i zwie¬ kszenia sztywnosci. Alternatywnie, w zaleznosci od przeznaczenia zasuwy, zawieradlo 3 a zatem i przeswit kadluba 1, moga miec, zamiast okragle¬ go, ksztalt kwadratowy, prostokatny, pólokragly, owalny czy nawet inny. W srodku zawieradla 3 znajduje sie wneka z umieszczona w niej prosto- padloscienna nakretka, w która wkrecona jest dol¬ na koncówka trzpienia napedowego 4, przy czym polaczenie to jest zabezpieczone poprzecznym 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 ;5 61677 6 wkretem przed samoczynnym rozluznieniem. W ten sposób jest utworzone rozbieralne polaczenie 8 mo¬ cujace wzajemnie trzpien 4 z zawieradlem 3.Polaczenie to moze byc oczywiscie rozwiazane konstrukcyjnie równiez w inny sposób. Trzpien 4 jest umocowany dodatkowo do zawieradla 3 za posrednictwem ucha 9, znajdujacego sie u samej góry zawieradla 3, przez które to ucho 9 trzpien ten przechodzi. Ucho 9 powinno byc najlepiej wy¬ konane z zawieradlem 3 jako monolityczna ca¬ losc, na przyklad odlew. W zasuwach ogólnego przeznaczenia, trzpien napedowy 4 powinien byc wykonany najlepiej ze stali stopowej o podwyz¬ szonej odpornosci na korozje, zas nakretka mocu¬ jaca znajdujaca sie na dolnej koncówce tego trzpienia 4 moze byc wykonana na przyklad z ze¬ liwa szarego.Wzdluz obydwu boków kadluba 1 oraz ramy 2 przymocowane sa, za pomoca szeregu srub zlacz- nych 10, dwie listwy prowadzace 11. Miedzy tymi listwami 11 a kadlubem 1 oraz rama 2 prowadzone jest zawieradlo 3 za posrednictwem swych bocz¬ nych, plaskich pletw 12. Z kolei do listew prowa¬ dzacych 11 przymocowane sa, za pomoca kilku srub 13, dwie listwy dociskajace 14 wyposazone w klinowe zebra 15. Na bocznych pletwach prowa¬ dzacych 12 zawieradla 3 znajduja sie dwa garby 16, które wspólpracuja z wyzej wspomnianymi klinowymi zebrami 15 listew 14. Zamocowanie li¬ stew dociskajacych 14 jest takie, ze po zwolnie¬ niu nakretek srub 13 listwy te moga byc w pew¬ nym zakresie przesuwane w góre lub w dól. Umoz¬ liwia to taka kompensacje luzów, aby zawieradlo 3, w swym skrajnym dolnym polozeniu, bylo z od¬ powiednia sila dociskane do powierzchni uszczel¬ niajacej kadluba 1 wzglednie do osadzonego w tym kadlubie 1 pierscienia uszczelniajacego 7 — co z kolei zapewnia szczelne odcinanie przeplywu.W zasuwach normalnego wykonania listwy pro¬ wadzace 11 oraz listwy dociskajace 14 mozna wy¬ konac najlepiej z zeliwa szarego.Listwa prowadzaca 11 ma na swej zewnetrznej powierzchni zgrubienia 17, wykonane przykladowo w postaci plaskich, obrobionych nadlewów, w któ¬ rych sa wykonane gwintowane otwory i które slu¬ za do umieszczenia na nich listwy dociskajacej 14.Rozmieszczenie tych zgrubien 17 wzgledem obydwu konców listwy 11 jest symetryczne, zas ich dlugosc jednakowa (figury 2—4, oznaczenia „a" oraz „b").W wyniku tego jest znacznie uproszczony proces wytwarzania listew 11 oraz gospodarowania nimi, wystarcza bowiem wytwarzanie tylko jednego typu listwy 11, która moze byc nastepnie stoso¬ wana tak jako prawa jak i lewa prowadnica za¬ wieradla 3 (na przyklad w przypadku listew odle¬ wanych wystarcza tylko jeden model sluzacy do wykonania formy odlewniczej).Oczywiscie zastosowanie listwy prowadzacej 11 zostaje ograniczone tylko do jednej strony zasuwy, po obrobieniu plaskiej powierzchni jednego ze zgrubien 17 i wykonaniu gwintowanych otworów na sruby zlaczne 13. Dodatkowym czynnikiem wa¬ runkujacym wspomniana wyzej wzajemna zamien¬ nosc obydwu listew 11 jest odpowiednie symetrycz¬ ne rozmieszczenie otworów na sruby zlaczne 10, co jednakze, z uwagi na calkowita symetrie zasu¬ wy, nie tylko nie nastrecza zadnych trudnosci — ani konstrukcyjnych ani technologiczno-wykonaw- czych, lecz nawet wrecz przeciwnie — jest dalszym 5 ulatwieniem i uproszczeniem w procesie wytwa¬ rzania (na przyklad wszelkiego rodzaju szablony, wzorniki czy tez inne oprzyrzadowanie usprawnia¬ jace operacje wiercenia otworów na omawiane sruby zlaczne 10 oraz 13, zwlaszcza w produkcji 10 seryjnej).W dolnej czesci kadluba 1 oraz w górnej czesci ramy 2 — na zewnetrznej przedniej powierzchni tegoz kadluba i ramy — znajduja sie odpowiednio po dwa zderzaki 18 oraz 19. Zderzaki te moga byc 15 najlepiej wykonane jako wystepy odlane w mono¬ licie z kadlubem 1 oraz rama 2. Poprzeczna pozio¬ ma odleglosc miedzy obydwoma zderzakami 18 jak równiez miedzy obydwoma zderzakami 19 jest od¬ powiednia do rozstawienia bocznych, prowadzacych 20 pletw 12 zawieradla 3. Dolne zderzaki 18 ograni¬ czaja ruch zawieradla 3 w dól, to jest ustalaja ta¬ kie skrajne, dolne polozenie tego zawieradla, w któ¬ rym jest ono ustawione wspólsrodkowo w stosunku do przeswitu kadluba 1, odcinajac calkowicie prze- 25 plyw przez zasuwe (fig. 1 i 2). W czasie montazu zasuwy badz w ramach jej okresowych przegladów podczas eksploatacji, po dosunieciu zawieradla 3 do dolnych zderzaków 18, ustawia sie odpowiednio listwy dociskajace 14 (fig. 3 i 4). 30 Natomiast górne zderzaki 19 ustalaja górnaskraj- ne polozenie zawieradla 3, to znaczy polozenie pel¬ nego otwarcia przeplywu. To górne skrajne polo¬ zenie zawieradla 3 jest tak pomyslane, aby wysta¬ jaca pierscieniowa powierzchnia uszczelniajaca za- 35 wieradla 3 nie zsunela sie calkowicie z wystajacej powierzchni uszczelniajacej kadluba 1 wzglednie pierscienia 7, co mogloby byc przyczyna niemoz¬ nosci powrotnego opuszczenia zawieradla, czyli zamkniecia przeplywu. 40 Naped zasuwy jest reczny i odbywa sie w kla¬ syczny, znany sposób, to znaczy za pomoca kólka recznego 20, zaklinowanego na nagwintowanej we¬ wnatrz tulei 21, która jest osadzona obrotowo lecz nieprzesuwnie w nasadzie 22 przymocowanej do 45 górnej czesci ramy 2. Przez obracanie kólkiem 20 wraz z tuleja 21, gwintowany trzpien napedowy 4, a tym samym zawieradlo 3, podnosi sie lub opada, zas kólko reczne 20 pozostaje zawsze na tym sa¬ mym poziomie. Zasuwa moze byc równiez w miare 50 potrzeb — w szczególnosci w zaleznosci od jej wielkosci i przeznaczenia — wyposazona w inny typ napedu recznego lub mechanicznego, zwlaszcza na przyklad przy zastosowaniu róznego rodzaju przekladni zebatych, slimakowych lub innych, ze- 55 batek, lancuchów napedowych, silników elektrycz¬ nych, elektromagnesów, silowników hydraulicznych lub pneumatycznych — itp.Kólko reczne 20 najlepiej jest wykonac z zeliwa ciagliwego, tuleje gwintowana 21 — z materialu 60 o podwyzszonej odpornosci na korozje, przyklado¬ wo z mosiadzu, zas nasade 22 — ze zwyczajnego zeliwa szarego.Ze wzgledu na jednostronne zamkniecie (uszczel¬ nienie) a ponadto równiez inne cechy konstrukcyjne, 65 zasuwa powinna w zasadzie pracowac tylko przy7 61677 8 jednym kierunku przeplywu, to znaczy przy tym, przy którym cisnienie czynnika dociska zawieradlo 3 do kadluba 1. Ten zalecany kierunek przeplywu jest oznaczony na rysunku strzalka (fig. 1). Przy odwrotnym kierunku przeplywu zasuwa moze w ostatecznosci równiez pracowac, lecz nalezy wziac pod uwage, ze bedzie ona wtedy — z uwagi na swa konstrukcje — mniej odporna — zarówno pod wzgledem wytrzymalosciowym jak i w zakre¬ sie utrzymywania szczelnosci zamkniecia. W zakre¬ sie polozenia zabudowy zasuwy (polozenie piono¬ we, poziome lub skosne — kólkiem recznym badz zawieradlem w góre lub w dól) — nie ma w zasa¬ dzie zadnych ograniczen.Zasuwa wedlug wynalazku jest bardzo prosta zarówno w swej konstrukcji, jak i w zakresie tech¬ nologii wytwarzania oraz montazu, a przy tym — stosowana zgodnie ze swoim przeznaczeniem — latwa w eksploatacji oraz niezawodna w dzialaniu.Mozliwosc kasowania luzów w wyniku zastosowa¬ nia przesuwnych listew dociskowych 14, zapewnia dlugotrwala zywotnosc zasuwy przy równoczesnym poprawnym jej dzialaniu — nawet po stosunkowo dosc znacznym naturalnym zuzyciu sie (wytarciu) poszczególnych czesci skladowych. Zasuwa moze znalezc zastosowanie w wielu dziedzinach prze¬ myslu i gospodarki. PL PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Zasuwa jednoplytowa, zwlaszcza zasuwa kana¬ lowa lub sluzowa, skladajaca sie z kadluba mo¬ cowanego nieruchomo na przyklad do betono¬ wego obmurza kanalu, przepustu, sluzy lub in¬ nego podobnego obiektu, a ramy umieszczonej nad tym kadlubem i polaczonej z nim na przy¬ klad srubami, z plytowego zawieradla, które w celu zamkniecia wzglednie otwarcia prze¬ plywu jest opuszczone wzglednie podnoszone za posrednictwem polaczonego z nim trzpienia na¬ pedowego, na którym osadzone jest kólko recz¬ ne lub inny element napedowy oraz z dwóch listew prowadzacych przymocowanych do ka¬ dluba i ramy, miedzy którymi to listwami a ka¬ dlubem i rama prowadzone jest zawieradlo, 5 znamienna tym, ze rozbieralne polaczenie (8) trzpienia napedowego (4) z zawieradlem (S) znaj¬ duje sie ponizej najwyzszego punktu zewnetrz¬ nego zarysu zawieradla (3), najkorzystniej w srodku lub nieco ponizej srodka tego zawie- 10 radla (3), przy czym trzpien (4) przechodzi do¬ datkowo przez pionowy otwór ucha (9) znaj¬ dujacego sie powyzej polaczenia (8) — najko¬ rzystniej u samej góry zawieradla (3) — i wy¬ konanego najlepiej jako calosc z tym zawiera- 15 dlem (3).' 2. Zasuwa wedlug zastrz. 1, której zawieradlo jest poruszane za posrednictwem trzpienia napedo¬ wego lub przy pomocy innego ukladu napedo- wego, znamienna tym, ze posiada dwie dodat¬ kowe listwy dociskajace (14) z klinowymi ze¬ brami (15) wspólpracujacymi z dwoma garbami (16) znajdujacymi sie obustronnie wzdluz bo¬ ków zawieradla (3), przy czym te listwy (14) sa ^ zamocowane przesuwnie i zapewniaja dociska¬ nie zawieradla (3) do kadluba (1) wzglednie do osadzonego w tym kadlubie (1) pierscienia usz¬ czelniajacego (7) w polozeniu calkowitego zam¬ kniecia zasuwy, a jednoczesnie umozliwiaja re- so gulacje i kompensacje luzów miedzy zawierad¬ lem (3) a kadlubem (1) badz pierscieniem (7). 3. Zasuwa wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tym, ze listwa prowadzaca (11) ma na swej zewnetrznej powierzchni zgrubienia (17) sluzace do osadzenia S5 listwy dociskajacej (14), które sa rozmieszczone symetrycznie wzgledem obydwu konców tej listwy prowadzacej (11), w wyniku czego listwa (11) moze sluzyc zarówno jako prawa jak i lewa prowadnica zawieradla (3). 40 4. Zasuwa wedlug zastrz. 1—3, znamienna tym, ze kadlub (1) oraz rama (2) maja po dwa zderzaki (18) oraz (19), które ustalaja odpowiednio dolne skrajne i górne skrajne polozenie zawieradla (3).KI. 84 a, 7/58 61677 MKP E 02 b, 7/58 18 1 18 Fig. 1 Fig. 2KI. 84 a, 7/58 61677 MKP E 02 b, 7/58 A-A Fig. 5 KZG

1. z. 39570 260 PL PL