ZniEune jiest pirzy mfaszymaich dlo majwijal- nia uzywanie clo pnowiaidjzieinjiia micri, urzadzen, skladajacych isiie z kablajków z drutu liib z tarcz z hlaiahy zialmilaisft urzadzen odbywaja¬ cych rttueh awtrotoy lub bebnów z wyciecila- mi Przyttem oba klablajkii tak sa ufcsiztaltfo- wame i uimiiesiziczoiie, zle twiomzia lutetyliko Czesc urzadzenia1 dio pnoiwiaidziettiiia nilci prze¬ biegajaca w kierulniku obwodowym, lecz tiak- ze sprychy iskiierowanie bu 'wiaillorwdi1 tego urza dzenia, ai Jarzy piomofcy których fcazdle skrzy¬ dlo asadzomie jest w dwu pifaisitach, czyli, zie kazda piasrha przyjmuje w siebie po jednej sprysze obu skinzydlel. Nasitepsitiwem tego jest, ze sikietroiwiairiie ku wnetrziu sprychy wchodza rówtnilefc w diziialaJniie jako organ do prowadfaettiiia, przyczem polwstaja na nich z biegienn czas,u Wglebienia, które latwo chwyta|ja nic, przierywaja ja i owijaja do¬ okola osi urzadzenia do piroiwiadlzemia. Wsku¬ tek tego itradi ,sie wtJele czaistu! ii nolhi dulzo od¬ padków. Nalsiteptoie, olplsalny wyzej uklad sprych, przy tych iznanych ^rzadzeniach skrzydlowych), jlest iprziesizkloda do swobod- niejgo przebiiegainiia inici, gdyz iriusi oma przci- slfagiwae sie pomifledlzy obu lewem!1 albo pra¬ wami sprychalmii! .sklrizydel. Dlatego tez takie urzadzenie do priowladlzeinia nici dajje sie wprawdzie dobrze ziaistosowac przy maszy- miach idlo infaiwiijianiia nai oewfcii iw,ajtkowe, jeid1- niak nie diajle sie ziatstosoiwiac przy miajwijar- kaidh krzyziowych, a to dlatego, ze prowa¬ dzenie nici odbytwa sie nie wylacznie pfczefc czesci obwodowe), ldciz tiakze plrzietz dzeScisprych, przebiegajace w kierunku promieni.Celem pewnego tiiklladlatndia nici na cewce , kwyzoweji, szclzególnie w miejiscacb ^Wrolu, "koimiecanie je^ prówiadfeenie nid wylajozlnie czesciami obwodowemi obracajacego sie u- rzajdlzenia. Zwyczajny bejben :z wycieciem u- moiziliwia wpnialwdizie peanie ukladanie ma cewce krzyzowej takzle i w imiejiscadb zWrio- toi, ma jedmlak, ijiaik wiaidtamo), te niedbglod1- mosc, ze jniasia dbriacajaca si^ bebnia jfest zbyt wfelikai, zwlaiszicizla przy sizerokich cewkach kietdly mniisi %yc fzaflrzymywany reka celem prowatdizeiriia m ze we wnetrzu bebrua zbieiriai fciie kurz zi prize- dlztLwia, który tirtudinio' jest osunac, a który bhdkk^ sie nac. Trudiny dósrt^p do wnetrza bebnia jetet tefz przyczyna duzej 'straty czasu, kiedy nic owinieta wo¬ kolo osi bebna mia byc ufsunilela.Niniejszy wynalazek ma maj cehi usulniiei- ciie tych niedlojgodinlosbi w t:dni sposób, ze zn'a- nie ptrzy imaisizyriach db nawijiainia nla cewki krizyzJowe urzadzenie skrzydlbwe dio prowat- dizienia nici tak sie ksiztaltuj^, ze skrzydla jkgo prowiadizai niic wylacznie lub prawie wy¬ lacznie swa1 clzesciai dbwódlowa, aby miejisce wychoidizenia nici z ptowyzszego urzadzenia zblizyc jak najbardziej do miejsca nawija¬ nia jej mai cewke krzyzowa. Skrzydla tak sie ksztaltuje i umofcowyWuje na wspólnemi lozysku lub bezposrednio ma osi, ze kazde pojJedtyncze skrzydlo osadlzlone jest wylacz¬ nie tylko w jedhej pklscie albo tcizi, jesli pia¬ sta jest wspólka dil& pairy skrzydel, w jedi- neji polowie piasty, a przieisitoizen polmiedzy obb skrfzydiliatmii w kierunku osi wolna jest od organjówi poditirizryirnujacych, majacych kierunek promieni. Przytem czesci w ksiztial- cie luku, które wylacznie prowadlza nic, mo¬ ga twwzyc kat przekraczajacy 180°, to jGst moga byc wieksze niz pólkola, a pokrywaja¬ ce sie czesci obwlodu moga tworzyc prze¬ smyk jedem dla wejscia a drugi dfe wyj¬ scia nici Cewka knzyzowia nie moze naitw- railmie byc niatpedlzania itakiem unzaidfeemiem db prowadzenia nid. Znamie jeat wplrawldzie stosowalnie umiesizczionctgo .zboku belbtna lub walca napadowego dla cewek przy nawijar- *kach krzyzbwych, zabpatnizonydh w urza¬ dzenie skrzydlowe, do prowadzeinia nici wspomnianego wyzej typu, jednakze pro¬ wadzenie nici prziez tego rodizaju urzaj- dizlenie iskrzydlloiwie jest :z wyzej podlanych (Wtzigledów zupelnie niiewystlaircziajaice. Aby zatem osiagn'ac idobne iptmwadlzienlie nici, od miejsca wyjecia jej1 z urzadzenia plrowiaidiza- ce|go az db. miejsca nawM^cia ria cewke krzyzowa, umiieszdzlaJ sie podJlug wynalalzku pomiedlzy tern urzajdizemidm a cewka Walec, o isitasJunkowio mlafej1 srednicy, który nia^- dlza cewke i sluzy zarazem nici.Aby zabezpieczyc przed dbstalnlielmi sile reki osoby obsifugujacej maslzyne w obrfclca- jace sie urzadzenie do pfriowadlzlenia nici, wzjgledinie, alby uisumac u1 obslugujacego nie¬ mile uczucie tego niebezipieczenstwa, mózba prze\vidiziec blachy ochronne, albo tez frine urzadzenie ochronne posiadajace wyciecia lub twoirzaice przesmyki dla pewnego i samo¬ czynnego wprowadzania nici do uriza^zeinia prowadlniczeigó. Jezeli chce sie zrezygmowac z tych1 urizajdzein ochironnych i ziadiowolic sie tylko urzadizeniem d»o pewttuego ipTowadze- nia nici, mozna izanniaist powyzsizych pirze- sniyków lub wyciec w urlzadizeniilalch ochinon- nych pr^ewidlziiec specjalne dloprowaldlzaja- ce nici z dJrutu lub pddobne urzadzenie, ^wai- rantujace dobre dbpirowtaldzenie nici. Na! wy¬ padek plochwycenia reki obslugujajcej oso¬ by przez urzadizenie loahirtanne do iprowadizie- nia nici, izaoptatrizone jest onlo w sipi^zeglo cieme, bedlace pod diziialaniiem .sprezyny, a- by w raizie wypadku zastawie urzaidlzienie.Fig. 1 i 2 przedstawia czesc maszyny nawijania .niakrzyz, (zaopatrzonej w wyna¬ lazek, podczas gdy fig. 3 — 5 przedstawila- ja przyklad wykonania urzadlzenia skrzy¬ dlowego dio prowadizenia nitó w trzech wi- ddkach.Na fig. 6 — 8 prizedisitaiwicme jest urza- dlzienie isikrzydlelkowe db prowadzienia nici, — 2 —skladajace sie fz d^wu plaszczów cylindrycz¬ nych powycinanych iwi trzech widokach.Fig, 9 pokaziuje, ze urzadzenie to moze takze .skladac -sie z dwu odpowiednich zaj- kttzywiotnych, ewentualnie powycinanych tarcz.Na fig. 10 uwidocznione j»est sprzeglo cierne, zas na fig. 11—daiLsza forma wykona¬ nia urzadzenia dio prowadzenia nici.W przedstawionym na fijg. 1—5 przy¬ kladzie wykotoiania kazde urzadzenie do pro¬ wadzenia nici isklada sie ze zrdbionegjo z dmutu luku kolia 16 wzglednie 17, siegaja¬ cego od 12 do 13 wzglednie od 14 do 15 i biegnacego w kierunku X, zlaczonego ra- mionairnii a, b, c, z tego saimego kawialka dru- tu z piasta 18 wzglednie 19. Ghie piasty ui- mocowane sa na wispplnem lozysku 20, któne osadzone jest luzno na wale 21 nrzar dzenia, która jednak wal pociaga za soba zapotmoca sprzegla ciernego.Zastosowanie tego sprzegla ciermejgo ma na celu natychmiastowe zatrzymanie sie u- rzadzenia do iprowiadzeniiia nici W .wypad¬ ku, gdy reka obslugujacego zostanie po¬ chwycona, a wiec celeim unikniecia wypad¬ ków. Zamiast .jednego takiego sprzegla przy kazdeon trzadzeniilu do iprowiadizenia nici mozna zastosowac je takze dla calych gfrup urzadizlen. Przyklad wykonania takie¬ go isprzejgla widlac na fig. 10, Na wale na¬ sadzone sa imloonio diwa pierscienie 22 i 23, któire w calosci /lub czesci zakryte sa pia¬ stami 18 i 19, aby w, kierunku promieni u- ndknac otwartych szczellin, w których mógl¬ by sie zbierac kurz. Pomiedzy panelwke 20 a pierscien 22 moznia wlozyc .pierscien skó¬ rzany 24, który z jiedne|j strony zlapewmia obrót utrizadlzeinia do prowadzenia nici, z drugiej zas isitnony umlozliwiia zatrzymanie sie go pomimo dalszejgo biegu osi nJaipedza- jacej i wibrew, dzialaniom sprezyny sprze¬ gla ciernego, jesli reka obslugujacego do¬ stanie sie do urzadzenia. W tym oeiltu prze- widlziana jest polmiedzy dnig&m koncem lo¬ zyska a pLeirscieairilem 23 sprezyna 25, plnzy- ciskajaca lozysko do pierscienia ckrnego 24. Czesci 16 i 17 tworza, jesli patrzymy wizdluz osi^zanrikniejte kolo i pokrywaja sie na odcinku 12 — 15 i 13 r— 14s twierzac na (tej drodze prizesmyk cf.. Miejisce zwrot¬ ne dkiogi inoid znajduje siewdla luku 77 przy 13, 3as dla luku 16 prfcy 15.Zaimiast trzech ezesci 48, 19 i,20 mte&na naturalnie uzyc takze jednego kawalka je¬ sli zrezygnuje sie z pr^es.taiwiania wzgle¬ dem siebie polówek urzadzenia do prowfc- dizenia nici Na fig, 2, która przedstawia tylko czesc maszyny, dzieki czetmiu widlac tylko dwai ta¬ kie urzadzenia, jiwiiidceznioiFiy j»ast^ wyzej wspomniany, pomiedzy urzadzeniami) db prowadzenia nici a cewkami krzyzoweraja u- miesiziczony walek 26, który moze otrzymac nlaped np. .sznurowy 27. Cewki (krzyzowe, które moga byc w zmiany sposób osiadzone w wlidelkach wahlliwyich 28, leza ina walku 26, który moze ciagnac sie przeiz cala dlu¬ gosc maszyny i inapedza1 wszystkie jednoczesnie, albo tez napedza poszcze¬ gólne cewki lub igriuipy tychze. Jak wsdac i fig. 1 i 2 walek ten prowadzi zaratoem nic na czesci .swejgo obwioda skoro opuscfc jiaz ona wyzej opisane uirzadzemie, tak, ze w chwiilJ plrzebii^gania nici iprfzezt puaaikt zwrot¬ ny nie izeskalkujje ona z oewfó na sikujtek przytrzymywianiia wlz^lednie tarclia o walek i dewka krzyzowa otrzyimujle równe po- wienzchnie cziolowe.Wedlug fig. 1 mozna zaojpiatrzyc maszy¬ ne w opaJrcia na rece 29, laiby ohslugiijsaioe- mu izapewinic bezpieczenstwo przy iwiazamiu nici. Liczba 30 oznaczone sa opi'same wyziej Machy ochronne, dajace sie obrócic doko^- la drazka 31, pomiedzy któremi pozicusta- wia sie odstep 32 do przejscia -indteL. Blacfey ochronne sa zaizmiaczone punktaini. Zamiast bliach ochronnych z odstepem mozna! w ra- izlie zreizygfnowiainiai w ochroni za(plotaioica blach, przyrzad do wiprowadz^nia 'nici o- sdbno zastosdwac, wykonujac ,go z drutu, blachy lulb podobnego maiterjalfu. — 3 -Urzadzanie do prowadzenia .nici sfc- rzadzone byc maze iziamaasit z drutu albo materjalu o przjeJkroju profilowym takze z plytek blaszanych i6 i i7 wedlug fig. 9; plytki te imiusza naturalnie iruiec taki sam kszitalt zasadJniazy i tak samo byc zakrizy- wiione aby krawedzie prowadzace otrzyma¬ ly jak najodpowiedniejszy ksztalt dla pro¬ wadzenia mci podobnie jak przy bebnie z wycieciami. Ktiawedzie prowadzace musza byc dobrze zaokraglone i gladkie. W danym razie mozna tez porojbic wypiecia w plyt¬ kach blaszanych}, aby zmniejszyc ich cie¬ zar. Wresizjoie tez motzma .podlug ii|g. 6 — 8 wi ten sposób wytltozycplaszczeobupolówek Ewyczajnejgjo bebna z wycieciem, ze pozo¬ staja tylko waskie [paski pr,zy krawedziach do prowadzenia, zas wszystkie ido praw;a- dzemia tnici niepptrizelbne czesci sa usuniete i nic sama wisiuwa sie wadzenia, wewnatrz którego nie moze sie osadzac pyl nalotowy. Celem ulatwienia porównania poszczególne czesci oznaczone sa temi samemi liczbami co i na fig* 3 — 5.Mozna tez w .zwyczajnym bebnie iz wy- ciediem porobic oftwoiry i wedlug fig. 11 w taki sposób, ze powstaja, wzglednie tworza sie, nietylfeo paski do prowadzenia nici jak na fig. 6 i 8„ llecz wogóle cale wyciecie g, przeJbiegajape ibeben naokollo, pozostanie niiezmietndoine a paiskl m, ograniczajace je, lacza sie z zeiwinetrzmeimi paskami' h zapjo- imoca dowolnie uksztaltowanych mostków.W ten sipiosób unika sie niedogodnego osa¬ dzania sie pylu nalotowego przy zwyclzaj- nytm bebnie z wyoilecieni. Pyl ten odrzuco¬ ny zostaje nazewnatrz bebna przez wy¬ tloczone wielkie otwory. Jesli ibeben jest odlany, to otwory ptnzewidlziec miozna odra¬ zili wi odlewie. W fcalzdlym z przedstawionych na fig. 6 — 8 i 13 wypadków nieodzowny jest walek 26, poniew|ajz bez niego naped cewek krzyzowych jlest niedostateczny, tetm bardziej, najmniejsze odchylenie pro¬ wadzonych czesci bebna pnzy brzegach ze¬ wnetrznych luib wewnetrznych powodowa¬ loby jtlz przerwy w nuichu. PL