PL55775B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wytwarzania srodka do mycia i czyszczenia, zwlaszcza taboru kolejowego, w postaci bezwod¬ nego koncentratu lub pasty na bazie kwasu szczawiowego i zwiazku powierzchniowo-czyn- nego zwlaszcza produktu kondensacji tlenku ety¬ lenu z alkilofenolem lub alkiloarylosulfonianu sodowego, polegajacy na mieszaniu substratów w temperaturze 40—80°C w zamknietym mieszal¬ niku pod cisnieniem wytworzonym preznoscia par tych substratów.Znany jest sposób wytwarzania srodków do czyszczenia stanowiacych mieszanine lub roz¬ twór kwasu szczawiowego i srodków zwilzaja¬ cych oraz ewentualnie scierniwa polegajacy na mieszaniu na zimno poszczególnych skladników.Srodki te maja zastosowanie glównie do czysz¬ czenia naczyn lub usuwania rdzy i nalotów ko¬ rozyjnych sa jednak calkowicie nieskuteczne przy zastosowaniu ich w celu dokladnego usuwania brudu znajdujacego sie na zewnetrznych scia¬ nach taboru kolejowego, na przyklad na powlo¬ kach malarskich wagonów osobowych, tablicach kierunkowych, metalowych ramach okiennych, uchwytach wejsciowych, klamkach itp. Brud ten zawiera bowiem substancje mineralne, drobne czastki zeliwa i stali, tlenki zelaza i miedzi oraz róznego rodzaju smary, sadze, pyl weglowy i in¬ ne substancje smoliste zawarte w dymie paro¬ wozu lub lokomotywy spalinowej.Znane sa równiez srodki do czyszczenia lub po¬ lerowania zawierajace substancje powierzchnio- wo-czynne, na przykla-d alkiloarylosulfoniany, produkty addycji tlenku etylenu z alkilofenolem 5 oraz ewentualnie inne dodatki, na przyklad wos¬ ki, substancje zageszczajace itp., przy czym srodki te wytwarzane sa najczesciej w srodowisku wod¬ nym na goraco, zas podwyzszona temperatura ma za zadanie emulgowanie lub stopienie skladników. io Badania skutecznosci dzialania tego rodzaju srodków w zakresie usuwania brudu znajdujacego sie na zewnetrznych scianach taboru" kolejowego wykazaly równiez ich ograniczona aktywnosc. Ba¬ dania te przeprowadzano metoda ilosciowa przez 15 umieszczenie zabrudzonej w normalnych warun¬ kach eksploatacji taboru kolejowego (na przyklad przymocowanej na zewnetrznej scianie wagonu) plytki w bebnie zawierajacym roztwór srodka do czyszczenia i poddanie jej dzialaniu tego srodka 20 w trakcie ruchu obrotowego bebna z predkoscia obrotowa 60 obr./min. w czasie jednej godziny.Skutecznosc dzialania srodka okreslano przy tym miara ubytku wagowego brudu w miligramach na centymetr kwadratowy plytki. Okreslano rów- 25 niez skutecznosc wzgledna, to jest stosunek masy usunietego brudu do masy calkowitego brudu na plytce.Dla srodków czyszczacych na bazie kwasu szcza¬ wiowego wytwarzanych przez mieszanie na zi- 30 mno skutecznosc wzgledna wynosila 30—40°/o, zas 557753 55775 4 dla srodków drugiego rodzaju zawierajacych sub¬ stancje powiercchniowo-czynne wzgledna sku¬ tecznosc czyszczenia wynosila 20—30%.Badania, które doprowadzily do wynalazku wy¬ kazaly, ze bardzo korzystne efekty w zakresie usuwania brudu z zewnetrznych powierzchni ta¬ boru kolejowego uzyskuje sie w przypadku rów¬ noczesnego zastosowania w srodku czyszczacym kwasu szczawiowego oraz srodków powierzchnio- wo-czynnych z grupy adduktów tlenku etylenu z alkilofenolem lub alkiloarylosulfonianów. Usta¬ lono przy tym, ze skutecznosc tych srodków jest w znacznej mierze zalezna od sposobu technolo¬ gicznego wytwarzania srodka z tych subsratów.Ustalono mianowicie, ze znacznie wyzsza sku¬ tecznosc srodka czyszczacego na powyzszej bazie mierzona w opisany wyzej sposób uzyskuje sie w przypadku ogrzewania substratów w trakcie ich mieszania. Optymalne wyniki uzyskano przy tym przy mieszaniu substratów bez dodatku wody w temperaturze od 40—80°C w szczelnie zamknie¬ tym mieszalniku pod cisnieniem wytworzonym preznoscia par uzytych substratów. W tej tempe¬ raturze nastepuje bowiem czesciowa sublimacja i stapianie kwasu szczawiowego, co zapewnia wy¬ soka homogenioznosc mieszaniny, zas po oziebie¬ niu do temperatury pokojowej uzyskuje sie dro¬ bnoziarnisty produkt o wysokiej jednorodnosci i szczególnie korzystnych wlasnosciach czyszcza¬ cych.W przypadku wytwarzania sposobem wedlug wynalazku pasty zawierajacej pyl kwarcowy, pyl ten wobec ogrzanych, a wiec ruchliwych srodków powierzchniowo-czynnych ulega latwiej ich dys¬ pergujacemu dzialaniu, w wyniku czego duze aglomeraty pylu ulegaja rozbiciu na mniejsze, a na powierzchni ich powstaje hydrofilowa otocz¬ ka. Spreparowane w ten sposób czastki latwiej tworza delikatne zawiesiny nie rysujace powierz- ni malarskiej, a równoczesnie maja ulatwiony kontakt z powierzchniami pokrytymi brudem.Okreslona w opisany wyzej sposób skutecznosc wzgledna srodka czyszczacego wytworzonego spo¬ sobem wedlug wynalazku w zastosowaniu do czyszczenia zewnetrznych powierzchni taboru ko¬ lejowego wynosila 80—90%.Sposób wytwarzania srodka do czyszczenia zwlaszcza taboru kolejowego zawierajacego kwas szczawiowy oraz substancje powierzehniowo-ezyn- ne zwlaszcza addukty tlenku etylenu z alkilo¬ fenolem lub alkiloarylosulfonian sodowy polega na poddawaniu skladników intensywnemu mie¬ szaniu w temperaturze 40—80°C bez jakiegokol¬ wiek dodatku wody w szczelnie zamknietym mie¬ szalniku pod cisnieniem wytworzonym preznoscia par substratów. Mieszanie przeprowadza sie przy tym w czasie kilkudziesieciu minut zaleznym od ilosci uzytych substratów az do calkowitego ujednorodnienia masy. Otrzymany produkt moze byc przy tym zastosowany jako koncentrat do mycia w postaci stalej lub w roztworze wodnym albo tez jako podstawowy skladnik pasty do czy¬ szczenia, która otrzymuje sie w znany sposób przez dodatkowe wprowadzenie mikroscierniwa, na przyklad pylu kwarcowego.Najkorzystniejsza zawartosc skladników po¬ wierzchniowo-czynnych, a mianowicie produktu kondensacji tlenku etylenu z alkilofenolem lub alkiloarylosulfonianu sodowego wynosi od 5 do 5 40 czesci masy produktu, reszte stanowi kwas szczawiowy.Skutecznosc czyszczenia srodka czyszczacego wytwarzanego sposobem wedlug wynalazku w po¬ równaniu do znanych srodków czyszczacych ilu- 10 struja ponizsze przyklady, z których przyklad I dotyczy srodka czyszczacego na bazie kwasu szczawiowego wytwarzanego sposobem na zimno, przyklad II — srodka czyszczacego zawierajacego substancje powierzchniowo-czynne, który w celu 15 uzyskania emulsji wytwarzany jest w podwyzszo¬ nej temperaturze, przyklad III — koncentratu do czyszczenia wytworzonego sposobem wedlug wy¬ nalazku, a przyklad IV — pasty do czyszczenia wytworzonej sposobem wedlug wynalazku. 20 Przyklad I (porównawczy). 25 czesci soli sodowej estru siarkowego alkoholu oleinowego, 25 czesci soli sodowej estru siarkowego alkoholu etylowego, 25- czesci kwasu szczawiowego, 25 czesci maczki kwarcowej oraz dodatek wody 25 w ilosci umozliwiajacej uzyskanie konsystencji pasty miesza sie na zimno az do otrzymania jed¬ norodnej masy. Wzgledna skutecznosc czyszcze¬ nia plytki zabrudzonej w warunkach eksploata¬ cji zewnetrznej • powierzchni taboru kolejowego so wynosi 38°/o.Przyklad II (porównawczy). 20 czesci pro¬ duktu estryfikacji kwasem siarkowym mieszaniny alkoholu oleinowego z alkoholem cetylowym, 5 czesci produktu kondensacji tlenku etylenu na- 35 syconym kwasem stearynowym, 40 czesci roz¬ drobnionego pumeksu, 3 czesci kwasu siarkowego oraz 27 czesci wody miesza sie w otwartym ogrze¬ wanym przeponowo mieszalniku w temperaturze 50°C. Po wymieszaniu i oziebieniu otrzymuje sie 40 srodek czyszczacy. Skutecznosc wzgledna tego srod¬ ka przy czyszczeniu plytki zabrudzonej w wa¬ runkach eksploatacji zewnetrznych scian taboru kolejowego wynosi 29%.Przyklad III (wedlug wynalazku). Do ogrze- 45 wanego przeponowe reaktora z mieszadlem wpro¬ wadza sie 70 czesci technicznego kwasu szczawio¬ wego i 10 czesci produktu kondensacji tlenku ety¬ lenu z alkilofenolem (Alfenol 8), po czym zamyka sie szczelnie reaktor i poddaje sie substraty 5° mieszaniu w temperaturze 80°C pod cisnieniem wytworzonym preznoscia ich par w czasie okolo 30 minut uzyskujac czesciowa sublimacje i sto¬ pienie kwasu szczawiowego w obecnosci zwiazku powierzchniowo-czynnego. Nastepnie zawartosc 55 reaktora ochladza sie szybko do temperatury po¬ kojowej w celu dokonania krystalizacji jednorod¬ nego produktu otrzymujac gotowy koncentrat.Skutecznosc czyszczenia roztworem wodnym tego koncentratu zabrudzonej w warunkach eksploa- 60 tacji zewnetrznych powierzchni taboru kolejowego plytki w tym przypadku wynosi 87°/o.Przyklad IV (wedlug wynalazku). Do reak¬ tora wyposazonego jak w przykladzie III wpro¬ wadza sie 30 czesci technicznego kwasu szczawio- 65 Wego, 20 czesci alkiloarylosulfonianu sodowego5 55775 6 (Solvan ASM) i 50 czesci pylu kwarcowego o prze¬ siewie dziesiec tysiecy oczek na centymetr kwa¬ dratowy, po czym substraty miesza sie w tempe¬ raturze 80°C w czasie 40 minut. Po ostudzeniu do temperatury pokojowej otrzymuje sie gotowa paste, której skutecznosc wzgledna w przypadku oczyszczenia roztworem wodnym t|j pasty plytki zabrudzonej w warunkach eksploatacji scian zew¬ netrznych taboru kolejowego wynosi 93%. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób wytwarzania srodka do mycia i czysz¬ czenia, zwlaszcza taboru kolejowego, zawieraja¬ cego kwas szczawiowy i zwiazki powierzchniowo- czynne, zwlaszcza produkty kondensacji tlenku etylenu z alkilofenoleni lub alkiloarylosulfonian sodowy w ilosci 5 do 40 czesci wagowych* oraz 5 ewentualnie dodatek scierniwa, znamienny tym, ze uzyte substraty miesza sie bez jakiegokolwiek dodatku wody w temperaturze 40—80°C w szcze¬ lnie zamknietym reaktorze pod cisnieniem wy¬ tworzonym preznoscia par substratów w czasie 10 kilkudziesieciu minut, w celu uzyskania czescio¬ wej sublimacji i stopienia kwasu szczawiowego oraz calkowitej jednorodnosci mieszaniny, a na¬ stepnie szybko ochladza sie do temperatury po¬ kojowej dla uzyskania wspólnej rekrystalizacji 15 gotowego produktu. • PL