PL55032B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20. VI968 55032 KI. 38h, 2/01 MKP B27k ?jl((p UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Ryszard Lipinski, inz. Mieczyslaw Kolo¬ dziejski, inz. Barbara Parol, inz. Danuta Ko¬ zlowska Wlasciciel patentu: Zjednoczone Zespoly Gospodarcze, Warszawa (Pol¬ ska) Srodek grzybobójczy do impregnacji elementów budowlanych, zwlaszcza drewna Przedmiotem wynalazku jest srodek o wlasnos¬ ciach grzybobójczych, przeznaczony do impregnacji drewna budowlanego, zwlaszcza elementów drew¬ nianych i przystropowych, narazonych na silne dzialanie czynników atmosferycznych, którego sub¬ stancjami aktywnymi sa srednie destylaty smoly weglowej, poddane procesowi chlorowania chlo¬ rem gazowym.Dotychczas znane i stosowane w budownictwie srodki impregnacyjne do drewna budowlanego nie podlegajacego obróbce malowania czy lakierowa¬ nia, czyli impregnaty powszechnego uzytku sa preparatami olejowymi, w których skladnikami aktywnymi sa chloro- lub nitropochodne fenoli lub polifenoli i naftalenów. Surowcami do otrzymy¬ wania skladników aktywnych sa glównie gorsze gatunki naftalenu i odpadowe frakcje fenolowe.Od preparatów tych bowiem nie wymaga sie wy¬ sokich czystosci, moga one równiez nadawac drew¬ nu trwale, ciemne zabarwienie. Glówna wada po¬ wyzszych skladników aktywnych jest ich nieje¬ dnorodny sklad chemiczny — stad mozliwe znacz¬ ne wahania w- dzialaniu oraz znaczne ilosci zanie¬ czyszczen.W poszukiwaniu nowych skladników aktywnych dla tego typu impregnatów nieoczekiwanie stwier¬ dzono, ze destylaty smoly weglowej wytlewnej znane od dawna ze swych co prawda nietrwalych w czasie, ale dosc silnych wlasciwosci aktywnych, poddane procesowi chlorowania chlorem gazowym 10 15 20 25 30 w obecnosci typowych katalizatorów tej reakcji, nabieraja bardzo silnych i trwalych wlasnosci grzybobójczych.Uzasadnione jest to tym, ze w sklad rozpatry* wanych destylatów smoly weglowej wchodzi znal¬ ezna ilosc (okolo 50 procent) zwiazków fenolowych, oraz (okolo 20 procent) weglowodorów aromatycz¬ nych. Zwiazki te latwo ulegaja procesowi chloro¬ wania, a ich chloropochodne, zwlaszcza o wyz¬ szym stopniu schlorowania (2—4 atomów chloru w czasteczce) naleza do silnych fungicydów. Jak juz wspomniano, surowe destylaty smoly weglowej maja juz pewne wlasciwosci aktywne. Ze wzgledu jednak na duza lotnosc i znaczna rozpuszczalnosc w wodzie nie moga miec praktycznego zastosowa¬ nia jako srodki zabezpieczajace. Znane i stosowane sa w impregnacji drewna, ale glównie jako roz¬ puszczalniki lub wypelniacze.Istota niniejszego wynalazku polega na wpro¬ wadzeniu srednich frakcji destylatów smoly we¬ glowej wytlewnej jako substancji aktywnych do preparatów impregnacyjnych, poddajac powyzsze destylaty uprzednio procesowi chlorowania^ chlo¬ rem gazowym do uzyskania stopnia schlorowania równego zawartosci chloru co najmniej 12 czesci wagowych w stosunku do calej mieszaniny.Jako najkorzystniejsze pod wzgledem skladu chemicznego okazaly sie frakcje smoly weglowej wytlewnej z procesu suchej destylacji wegla, uzy¬ skane w zakresie temperatur 200—350°C. Frakcja 5503255032 3 ta charakteryzuje sie duza zawartoscia zwiazków fenolowych oraz weglowodorów aromatycznych, których ilosc waha sie w granicach: fenoli 35—55 czesci wagowych, weglowodorów aromatycznych okolo 10—20 czesci wagowych. Wsród fenoli prze¬ wazaja metylo- i etylofenole, wsród weglowodo¬ rów naftalen i metylonaftaleny.Okazalo sie, ze mieszanina tych zwiazków chlo¬ rowana w procesie bezcisnieniowym, w tempera¬ turze 80—100°C, przy uzyciu typowych katalizato¬ rów (chlorki antymonu, zelaza itp.) chloruje sie latwo i szybko, przy czym odnosi sie to zarówno do otrzymywania nizszych, jak i wyzszych pochod¬ nych chlorowych zwiazków fenolowych i weglo¬ wodorów aromatycznych.Analiza schlorowanej mieszaniny wykazala za¬ wartosc 35—55 czesci wagowych chlorowych po¬ chodnych fenoli, glównie jedno i dwumetylofenoli, 10—20 czesci wagowych chlorowych pochodnych naftalenu i metylonaftalenu oraz 12—20 czesci wa¬ gowych chlorowych pochodnych weglowodorów parafinowych i izoparafinowych.Dzialanie grzybobójcze tak schlorowanej miesza¬ niny okazalo sie nadspodziewanie wysokie. Dodat¬ kowa zaleta zastosowania chlorowanych destyla¬ tów smoly weglowej do impregnatów drewna sa ich wlasnosci hydrofobowe, chroniace preparaty przed wymyciem woda, przedluzajace tym samym okres czasu skutecznosci ich dzialania.Wlasnosci hydrofobowych nabieraja destylaty smoly weglowej po schlorowaniu zawartych w nich weglowodorów parafinowych i izoparafinowych, których zawartosc w surowym produkcie* wynosi 10—20 czesci wagowych. Schlorowane destylaty smoly weglowej, najkorzystniej do zawartosci 12— 30 czesci wagowych chloru w stosunku do calej mieszaniny, stanowia ciecz jednorodna, rozpusz¬ czalna dobrze w olejach weglopochodnych i w po¬ staci takich roztworów nadajaca sie doskonale do trwalej impregnacji drewna, a zwlaszcza ele¬ mentów drewnianych w silnym stopniu narazonych na niszczace dzialanie biotycznych szkodników drewna. Juz 10 czesci wagowych substancji aktyw¬ nych w preparacie zapewnia mu dobre wlasciwosci grzybobójcze i zabezpieczajace. 10 15 20 25 30 35 40 45 Ilosc uzytego skladnika aktywnego w gotowym preparacie uzalezniona jest od stopnia porazenia i zagrozenia drewna przez szkodniki.Sklad preparatu oprócz substancji aktywnych moze ulegac pewnym zmianom, polegajacym na uzupelnieniu go skladnikami dodatkowymi. Na przyklad w celu zabezpieczenia elementów drew¬ nianych o duzych przekrojach, murów i betonów do preparatu stosuje sie dodatek chlor on aft alenów, benzyny lakowej i oleju neutralnego, natomiast przy zabezpieczaniu konstrukcji drewnianych na¬ razonych na bezposrednie dzialanie wód slonych lub slodkich, a wiec w budownictwie wodnym ko¬ rzystnie stosuje sie dodatek woskoli i olejów naf- topochodnych.Przyklady skladu gotowych preparatów impreg¬ nacyjnych — Przyklad I chlorowane destylaty smoly weglowej oleje weglopochodne lub naftopochodne woskol rozpuszczalniki aromatyczne Przykladu chlorowane destylaty smoly weglowej chloronaftaleny benzyna lakowa lub olej neutralny oleje weglopochodne lub naftopochodne 10 — 35 cz. wag. 35 — 80 cz. wag. 0 — 15 cz.wag. 0 — 20 cz. wag. 10 — 30 cz.wag. 0 — 30 cz.wag. 0 — 50 cz.wag. 10 — 70 cz.wag. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek grzybobójczy do impregnacji elementów budowlanych zwlaszcza drewna, znamienny tym. ze na 100 czesci wagowych srodka zawiera jako substancje aktywne 10—35 czesci wagowych desty¬ latów smoly weglowej wytlewnej, uzyskanych podczas suchej destylacji wegla kamiennego w temperaturze 200—350°C i schlorowanych do za¬ wartosci chloru najkorzystniej 12—30 czesci wa¬ gowych. WDA-l. Zam. 106. Naklad 460 egz. PL