Opublikowano: 15.11.1968 54377 MKP A «k jijot UKD 636.2.081.117 Twórca wynalazku: inz. Jan Kuzminski Wlasciciel patentu: Stocznia im. Komuny Paryskiej, Gdynfci (Polska) Urzadzenie do sciagania wloka na statku do polowu z rufy (Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sciagania wloka na statku przystosowanym do polowu z rufy.Dotychczas sciaganie wloka odbywalo sie za pomoca skladanego wytyku wystajacego poza ru¬ fe statku. Na koncu wytyku zamocowana byla rolka, przez która przewijala sie lina polaczona jednym koncem z iiakielm, natomiast drugim kon¬ cem nawinieta na glowice windy ladunkowej.Do haka zamocowana byla druga lina pozwala¬ jaca na odczepienie haka od wloka. Sciaganie wloka odbywalo sie przez zahaczenie haka o wlok, nastepnie podciagnieciu liny wraz z wlokiem za pomoca windy laduinteowej, wyrzucenie podciag¬ nietej czesci wloka za. rufe i odezelpieinie haka.Manipulacje te powtarzalo sie kilkakrotnie az do momentu, gdy sila oporu wody o siec, samoczyn¬ nie zaczynala sciagac wlok. Sciaganie wloka tym sposobem wymagalo dosc znacznego czasu oraz kilku osobowej obslugi przy jednoczesnym uzy- .waniu windy ladunkowej.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci przez spowodowanie samoczynnego sciaga¬ nia wloka za pomoca urzadzenia oporowego.Zgodnie z wytyczonym zadaniem, samoczynne sciaganie wloka uzyskuje sie wedlug wynalazku dzieki urzadzeniu oporowemu, które stanowi uze- browana powloke polaczona przegubowo z draz¬ kiem, do konca którego jest zamocowany na stale hak odrzutny, przytrzymywany w pozycji zam- 2 knietej tuleja przesuwnie zamontowana na draz¬ ku oraz na stale polaczona z uzebrowana powlo¬ ka za pomoca drazków lub lin i zabezpieczona przed przesunieciem, wezlem wykonanym na li- 5 nie, której jeden koniec jest zamocowany do drazka natomiast drugi do kadluba statku.Samoczynne sciaganie wloka uzyskuje sie we¬ dlug wynalazku równiez dzieki odmianie urza¬ dzenia oporowego, które stanowi plyta polaczona io przegubowo z drazkiem, do konca którego jest za¬ mocowany na sitale (pierscien, przez który prze¬ chodza dwie liny, przy czym trasa jednej liny przebiega od kadluba statku, poprzez pierscien, nastepnie pod drazkiem do srodkowego uchwytu, 15 natomiast trasa drugiej liny przebiega od wlóka potprzez pierscien do krótszego konca pierwszej liny, z którym jest polaczona na wezel.Proces sciagania wloka, urzadzeniem wedlug wynalazku, odbywa sie w znacznie krótszym cza- 20 sie i przy jednoosobowej obsludze. Wyeliminowa¬ nie uzycia windy ladunkowej stwarza bardziej bezpieczne warunki pracy dla rybaków.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawio¬ ne na rysunkach na których fig. 1 przedstawia 25 urzadzenie oporowe w widoku z góry po wyrzu¬ ceniu go do wody, fig. 2 — to samo urzadzenie oporowe w stanie zamknietym w widoku z góry po zwolnieniu haka odrzutowego, fig. 3 — odmia¬ ne urzadzenia oporowego w widoku z góry po so wyrzuceniu go do wody, fig. 4 — to samo urza- 54 3773 dzenie oporowe po rozlaczeniu z wlokiem, fig. 5 — to samo urzadzenie oporowe w widoku z bo¬ ku po wyrzuceniu go do wody.Urzadzenie oporowe sklada sie z uzebrowanej powloki 1 polaczonej przegubowo z drazkiem 2 na jednym jego koncu. Na drugim koncu draz¬ ka 2 zamocowany jest hak odrzutowy 3, który w polozeniu zamaknietytm prizytazyimytwamy jest przez tuleje 4 osadzona przesuwnie na drazku 2.Tuleja 4 jest polaczona linami 5 z uzebrowana powloka 1. Na linie 6 polaczonej na stale z draz¬ kiem 2 wykonany jest wezel, który nie pozwala na przesuniecie tulei 4. Rozwiazanie wezla zwal¬ niajacego tulelje 4 nastepuje na skutek napiecia sie liny 6, której drugi koniec przymocowany jest do kadluba statku. Zwolnienie tulei 4 powoduje ortlwarcde hafca odrziuitnego 3 i odlaczenie sie urzadzenia od liny 7 zamocowanej na stale do wloka 8 wraz z jednoczesnym zlozeniem sie tegoz urzadzenia.Na hak odrzutny 3 urzadzenia oporowego za¬ klada sie petle liny 7 i nastepnie hak zamykamy.Na zamkniety hak odrzutny 3 nasuwamy tuleje 4 zabezpieczajaca go przed. otwarciem. Nastepnie tuleje 4 mocujemy wezlem wykonanym na linie 6.Tak przygotowane urzadzenie oporowe wyrzuca¬ my za rufe statku do wody. Strumien wody wy¬ wolany ruchem statku dzdaia na uzebrowana po¬ wloke 1 i rozchylajac ja daje duzy opór wystar¬ czajacy do sciagania wloka 8. Dlugosc liny 6 po¬ winna byc tak dobrana alby jej napiecie nastapi¬ lo nie wczesniej jak w momencie samoczynnego sciagania wloka 8 wywolanego naporem wody na wlok 8. Napieta lina 6 powoduje rozwiazanie wezla przytrzymujacego tuleje 4.Sila naporu wody o uzebrowana powloke 1 po¬ woduje przesuniecie zwolnionej tulei 4, zwolnie¬ nie haka odrzuitnego 3, zamkniecie siie urzadze¬ nia oraz odczepienie od wloka 8. Swobodnie ply¬ wajace urzadzenie wyciagamy na poklad statku li¬ na 6. Odmiana urzadzenia oporowego sklada sie z plyty 9, wykonanej w ksztalcie kola, której srodek jest polaczony przegubowo z jednym kon¬ cem drazka 10. Pierscien 11 jest przyspawany do drugiego konca drazka 10. Do krawedzi plyty 9 jest zamocowany na stale, za pomoca trzech uchwytów 12, obciazajacy cret 13, przy czym kat srodkowy o jaki sa rozstawione uchwyty 12 miedzy soba wynosi 30°. Kazdy ze skrajnych uchwytów 12 jest polaczony z lina 14, której drugi koncee jestt zamocowany do drazka 10. Dlugosc lin- 14 jest tak dobrana, ze pozwala na ruch draz¬ ka 10 wzgledem plyty 9 o kat 90°.Do srodkowego uchwytu 12 jest zamocowana li¬ na 6, tak aby posiadala dwa wolne konce. Dluz¬ szy koniec liny 6, przechodzac przez pierscien 11, [ 377 4 jest polaczony z kadlubem statku; Krótszy koniec liny 6 jest polaczony wezlem z koncem liny 7, która przechodzac pod drazkiem 10, nastepnie przez pierscien 11, jest polaczona na stale z wlokiem 5 8. Do krawedzi plyty 9, naJprzeciw skrajnych uchwytów 12, sa zamocowane na stale dwa uchwy¬ ty 15. Dwie liiny 16, których konce sa zamocowane do uchwytów 15 oraiz do plywaka 17, lacza plyte 9 z plywakiem 17. 10 Pb przeciagnieciu liny 7 przez pierscien 11 a na¬ stepnie pod drazkiem 10, jej koniec wiaze sie na wezel z krótszym koncem liny 6. Tak przygoto¬ wane urzadizenie ojporowe wymical sie za rufe statku do wody. Strumien wody wywolany ruchem 15 statku dziala na plyte 9, przesuwajac ja wraz z wlokiem 8. Dlugosc dany 6 powinna byc tak dobrana aiby jej napiecie nastapilo nie wczesniej jak w momencie samoczynnego sciagania wloka 8 wywolanego naporem wody na zanurzona czesc 20 wloka 8. [Napieta lina 6 powoduje rozwiazanie wezla, który laczy ja z lina 7 a nastepnie roz¬ laczenie sde urzadzenia oporowego z wlokiem 8.Plywajace urzadzenie oporowe wyciaga sie na po¬ klad statku, lina 6. 25 PL