Pierwszenstwo: Opublikowano: 6.II.1967 52790 lii.^ a/n MKP B 23 b UKD ityo Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Sergiusz Jastrebow, mgr inz. Bogdan Targoszynski Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Oprawka nozowa do automatycznego nacinania gwintu na tokarkach Przedmiotem wynalazku jest oprawka nozowa do automatycznego nacinania gwintu na tokar¬ kach, zwlaszcza na tokarkach rewolwerowych.Wedlug dotychczasowego stanu techniki naci¬ nanie gwintu na tokarkach rewolwerowych od¬ bywa sie za pomoca noza umocowanego w imaku 4-nozowym lub w imaku tylnym, przy czym dla uzyskania ruchu posuwowego narzedzia maszyna zaopatrzona jest w srube pociagowa.Dobieranie glebokosci skrawania oraz wycofa¬ nie narzedzia po kazdym przejsciu jest dokony¬ wane recznie.Wynalazek ma na celu skonstruowanie oprawki nozowej do automatycznego nacinania gwintów na rewolwerówce, przy czym oprawka ta da sie zamontowac w imaku czteronozowym.Istota wynalazku polega na wyposazeniu opraw¬ ki w tlok hydrauliczny polaczony z suwakiem, w którym jest umocowany nóz do gwintów. Ruch suwaka ku przodowi, powodujacy wglebianie sie narzedzia w material, jest ograniczony za pomo¬ ca zderzaka, stykajacego sie z obrotowa krzywka.Oprawka jest tez wyposazona w hydrauliczny me¬ chanizm do obracania krzywki. Mechanizm ten jest tak skonstruowany, ze obraca krzywke sko¬ kami po kazdorazowym ruchu suwaka z narze¬ dziem. Na drodze zderzaka krzywka w miare ob¬ racania posiada coraz mniejszy promien. Dzieki temu, suwak wraz z narzedziem po kazdym przej¬ sciu roboczym coraz bardziej wglebia sie w ma- 10 terial az do calkowitego wykonania gwintu.Oprawka wedlug wynalazku posiada tez szereg dalszych korzystnych rozwiazan konstrukcyjnych, które zostana przedstawione na przykladzie wy¬ konania w dalszym ciagu opisu.Oprawka wedlug wynalazku posiada zwarta i sztywna konstrukcje oraz niewielka mase cze¬ sci ruchomych, dzieki czemu mozna ja stosowac przy duzych szybkosciach skrawania, zarówno do nacinania gwintów zewnetrznych jak i wewne¬ trznych. Male gabaryty oprawki nie ograniczaja dlugosci toczenia ani nie utrudniaja obracania imaka. Oprawka moze byc stosowana w tokar¬ kach i tokarkach rewolwerowych wyposazonych 15 w sterowanie hydrauliczne lub elektrohydrau¬ liczne.Przedmiot wynalazku jest dokladniej opisany na przykladzie wykonania w zwiazku z rysun¬ kiem, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pio¬ nowy imaka czteronozowego z zamontowana w nim oprawka, fig. 2 — przekrój poziomy opraw¬ ki wzdluz linii A-A na fig. 1, fig. 3 — przekrój poprzeczny oprawki wzdluz linii B-B na fig. 2, fig. 4 — widok a czesciowo przekrój tej samej oprawki wzdluz linii C-C na fig. 2, fig. 5 — przekrój fragmentu oprawki wzdluz linii D-D na fig. 2, a fig. 6 — widok w kierunku strzalki „A" fragmentu oprawki przedstawionej na fig. 2.Jak pokazano na rysunku, w gniezdzie imaka 1 30 czteronozowego jest umieszczony korpus 2 opraw- 20 25 5279052790 ki wyposazony w suwak 3 i tlok 4 ze sprezyna 5.W suwaku 3 za pomoca srub 6 jest umocowany nóz 7, zas suwak jest polaczony z tlokiem 4 za pomoca sworznia 8. Ponadto suwak jest zaopa¬ trzony w zderzak 9, który przy ruchu suwaka ku przodowi opiera sie o krzywke 10 osadzona ob¬ rotowo na sworzniu 11. Sworzen ten jest osa¬ dzony w nieruchomej plytce 13.Krzywka 10 jest polaczona z mechanizmem re¬ gulacji dosuwu wglebnego narzedzia. Mechanizm ten jest wyposazony w tloczek hydrauliczny 14 ze sprezyna 15. Tloczek wspólpracuje z kolem ze¬ batym 16, które za posrednictwem sprzegla wa¬ leczkowego jednokierunkowego 17 obraca krzyw¬ ke 10. Na tulejce krzywki 10 jest osadzona tar¬ cza 18 ze skala 19 glebokosci gwintu.W sworzniu 11 jest umieszczony hamulec cier¬ ny zlozony z tloczka 20 oraz kulek 21 i kloc¬ ków 22. Klocki stykaja sie z powierzchnia otwo¬ ru krzywki 10, o tloczek 20 opiera sie sprezyna 23 dociskana za pomoca sruby regulacyjnej 24.Skok tloczka 14 jest ograniczony za pomoca sruby 25, która na koncu jest wyposazona w be¬ benek 26 ze skala.Nad gniazdem narzedziowym imaka 1 znajdu¬ je sie zawór odcinajacy doplyw oleju do opraw¬ ki. Zawór ten jest wyposazony w tloczek 27 prze¬ suwany za pomoca sruby 28.Oprawke nozowa umieszcza sie w gniezdzie imaka 1, po czym za pomoca sruby 28 przesuwa sie tloczek 27 ku dolowi. Przesuniecie tloczka w dolne polozenie przedstawione na fig. 1 powo¬ duje otwarcie doplywu oleju do oprawki oraz uszczelnienie styku tloczka 27 z korpusem 2. Ka¬ naly doprowadzajace olej do tloczków 4 i 14 sa wykonane w korpusie 2.W celu automatycznego naciecia gwintu glebo¬ kosc gwintu nastawia sie za pomoca obrócenia tarczy 18 ze skala 19, a grubosc warstwy skrawa¬ nej przy jednym przejsciu noza za pomoca be¬ benka 26. Nastepnie za pomoca nie pokazanej na rysunku dzwigni zalacza sie hydraulike, co po¬ woduje wysuniecie ku przodowi suwaka 3 z na¬ rzedziem 7, Glebokosc wysuwu jest ustalona przez punkt zetkniecia sie zderzaka 9 z krzywka 10.Równoczesnie z ruchem suwaka 3 nastepuje ruch tloczka 14 i kola zebatego 16 oraz napiecie spre¬ zyny 15, Ruch ten nie powoduje obrotu krzywki 10, gdyz sprzeglo 17 w tym kierunku nie przenosi momentu obrotowego.Nastepnie za pomoca recznego kólka przesuwu suportu doprowadza sie narzedzie do styku z przedmiotem w poczatkowym punkcie skrawania oraz ustawia sie na obrabiarce zderzaki dlugosci gwintu. Po wykonaniu tych czynnosci wylacza sie, a nastepnie wlacza hydraulike i uruchamia obrabiarke, rozpoczynajac skrawanie.W momencie wylaczenia hydrauliki tlok 4 wraz z suwakiem 3 cofa sie pod dzialaniem sprezy¬ ny 5 w tylne polozenie, równoczesnie tez cofa sie pod dzialaniem sprezyny 15 tloczek 14.Ten ruch tloczka za posrednictwem kola zeba¬ tego 16 i sprzegla 17 powoduje obrót krzywki 10 w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek ze¬ gara. Nastepujace zalaczenie hydrauliki przesu¬ wa tlok 4 z suwakiem 3 ku przodowi qa glebo¬ kosc, wieksza niz poprzednio, gdyz zderzak 9 zo¬ staje zatrzymany przez krzywke 10 na jej zmniej¬ szonym promieniu. Róznica dlugosci promienia 5 krzywki 10 przed jej obrotem i po obrocie stano¬ wi glebokosc warstwy skrawanej przy jednym przejsciu noza. Glebokosc ta jest zalezna od za¬ rysu krzywki oraz od kata jej obrotu przy jed¬ nym cyklu tloczka 14, przy czym kat obrotu usta- 10 wia sie za pomoca sruby 25 z bebenkiem 26.Po wykonaniu jednego przejscia noza zderzak nastawny przelacza hydraulike na atmosfere i zmienia kierunek ruchu san suportu. Narzedzie na dlugosci wybiegu wychodzi z gwintu i wraca 15 do polozenia wyjsciowego. Wylaczenie hydrauliki powoduje pod dzialaniem sprezyny 15 nastepny obrót krzywki 10. Po dojsciu san do polozenia poczatkowego drugi zderzak zalacza hydraulike i cykl skrawania powtarza sie na zwiekszonej 20 glebokosci. Trwa to do momentu, gdy tarcza 18 dojdzie do polozenia zerowego, co jest równo¬ znaczne z uzyskaniem uprzednio nastawionej gle¬ bokosci gwintu. W tym tez momencie nie poka¬ zany na rysunku mikrolacznik wylacza obra- 25 biarke.Hamulec cierny umieszczony w sworzniu 11 uniemozliwia cofanie sie krzywki 10, gdy tlo¬ czek 14 przesuwa sie pod dzialaniem cisnienia oleju. Wprawdzie sprzeglo 17, nie przenosi ruchu 30 w tym kierunku, jednak sily tarcia miedzy ko¬ lem 16 i sprzeglem 17 oraz sprzeglem i krzywka moglyby powodowac cofanie krzywki. Hamulec cierny o sile regulowanej za pomoca sruby 24 chroni krzywke przed cofaniem. Natomiast w 35 kierunku dzialania sprzegla 17 sprezyna 15 bez trudu pokonuje sile tarcia hamulca.Jednokierunkowy ruch obrotowy krzywki 10 moze byc tez uzyskany od tloczka 14 za posred¬ nictwem mechanizmu zapadkowego. 40 PL