Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.11.1967 52737 KI. 42 k, 30/01 MKP G 01 m 3U0 Wspóltwórcy wynalazku: Boleslaw Borowiak, inz. Bernard Rataje Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Urzadzenie do badania szczelnosci grzejników centralnego ogrzewania Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sprawdzania szczelnosci grzejników centralnego ogrzewania, zwlaszcza grzejników stalowych zgrzewanych.Badanie szczelnosci grzejników polega na na¬ pelnieniu ich woda pod odpowiednim cisnieniem.Grzejniki stalowe zgrzewane w chwili wywiera¬ nia od wewnatrz nacisku zwiekszaja swoja szero¬ kosc.Z tego wzgledu jest niedopuszczalne doprowa¬ dzenie do grzejników wody za posrednictwem sztywno dociskanych koncówek, gdyz taki docisk w miejscach usytuowania otworów grzejnika unie¬ mozliwial by jego rozszerzanie sie.Znane urzadzenia do badania szczelnosci grzej¬ ników sa wyposazone w dwa gwintowane korki do zaslepiania otworów grzejnika oraz dwie gwin¬ towane koncówki z wezami gumowymi, z których jedna laczy sie z pompa a druga z odplywem. W celu zbadania grzejnika uklada sie go swo¬ bodnie w pozycji poziomej, dwa otwory zasle¬ pia sie przez wkrecenie korków, a do dwóch po¬ zostalych wkreca sie koncówki polaczone elastycz¬ nie (za pomoca wezów gumowych) z pompa i od¬ plywem. Za pomoca odpowiedniego operowania za¬ worami, wytwarza sie w grzejniku cisnienie hy¬ drauliczne. Po sprawdzeniu szczelnosci wykreca sie koncówki i korki.To znane urzadzenie posiada wade polegajaca na tym, ze przy kazdym grzejniku trzeba powtarzac 10 15 20 25 czynnosc laczenia i rozlaczania czterech polaczen gwintowych. Badanie jest pracochlonne i niejed¬ nokrotnie prowadzi do uszkodzenia gwintów w grzejniku.Wynalazek stawia za cel skonstruowanie urza¬ dzenia do badania szczelnosci grzejników, w któ¬ rym zostana wyeliminowane polaczenia gwintowe, jednak z zachowaniem swobody rozszerzania sie grzejnika w kierunku poprzecznym.Istota wynalazku polega na skonstruowaniu urzadzenia wyposazonego w cztery cylindry pne¬ umatyczne. Kazdy cylinder posiada tloczysko za¬ opatrzone w ruchome zaczepy, przy czym ruch cofania tloczyska powoduje samoczynne wysunie¬ cie sie zaczepów na boki. Dzieki takiej konstrukcji, przesuw tloczyska pod dzialaniem sprezonego po¬ wietrza powoduje uchwycenie nakretki grzejnika od wewnatrz i docisniecie otworu grzejnika do uszczelki. Dwa dolne cylindry sa zamocowane nie¬ ruchomo, natomiast dwa górne umieszczone prze¬ suwnie na prowadnicach, co umozliwia rozszerza¬ nie sie grzejnika pod wplywem cisnienia. Dopro¬ wadzenie i odprowadzenie wody odbywa sie np. przez otwory wykonane w szyjkach.Cechy znamienne i zalety wynalazku sa doklad¬ niej opisane na uzytecznym przykladzie wykona¬ nia urzadzenia w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku od przodu czesciowo w przekroju odslaniajacym umieszczony w stole cylinder, fig. 2 — to samo urzadzenie w 5273752737 3 widoku z boku czesciowo w przekroju przez pro¬ wadnice pionowa, fig. 3 — przekrój podluzny cy¬ lindra z tloczyskiem i zaczepami, a fig. 4 — cylin¬ der w widoku z góry.Jak uwidoczniono na rysunku, grzejnik 1 jest 5 ulozony poziomo na stole 2. Do stolu sa przymoco¬ wane nieruchomo cylindry dolne 3. Cylindry górne 4 sa umocowane przesuwnie na prowadnicach 5.Do przesuwania cylindrów 4 ku dolowi sluza trzpienie umieszczone wewnatrz prowadnic zaopa- 10 trzone w sprezyny 6. Jeden z cylindrów górnych 4 i odpowiadajacy mu cylinder dolny 3 sa przestawne w kierunku poziomym w zaleznosci od dlugosci badanych grzejników. Oba górne cylindry 4 sa przestawne w kierunku pionowym w zaleznosci 15 od ilosci zeber badanego grzejnika.Kazdy z cylindrów 3 i 4 jest zaopatrzony w tlok 7 z tloczyskiem 8. Koncówka tloczyska 8 posiada wybrania, w których na sworzniach 9 sa osadzone zaczepy 10. Prowadnica dla zaczepów 10 jest nie- 2o ruchoma szyjka 11 stanowiaca zakonczenie cylin¬ dra. W szyjce 11 znajduje sie poziomo osadzony trzpien 12. Szyjka 11 u wylotu otworu dla zacze¬ pów 10 posiada przewezenie, a jej powierzchnia czolowa jest zaopatrzona w uszczelke 13. 25 Pod prowadnicami 5 znajduja sie cylindry 14 jednostronnego dzialania. Do doprowadzenia i od¬ prowadzenia wody oraz odpowietrzenia badanych grzejników sluza otwory 15 wykonane w szyjkach 11. Ponadto urzadzenie jest wyposazone w mecha- 30 nizm plywakowy 16 oraz w nie pokazany na rysun¬ ku zespól zaworów sterowych do przesuwania tloków 7, do przesuwania w kierunku ku górze cylindrów 4 oraz do zamykania i otwierania do¬ plywu wody do wnetrza grzejników7. 35 W celu zbadania szczelnosci grzejnika uklada sie go na stole 2 dolnymi otworami na wystajacych ku górze szyjkach 11. Nastepnie zmniejsza sie cisnie¬ nie w cylindrach 14, na skutek czego pod dziala¬ niem sprezyn 6 przesuwaja sie ku dolowi trzpie- ^ nie z umocowanymi do nich cylindrami 4. Ruch cylindrów 4 ku dolowi odbywa sie wiec pod dzia¬ laniem ich wlasnego ciezaru oraz sprezyn 6 i po¬ woduje wejscie szyjek w górne otwory grzejnika. 4 Z kolei wlacza sie sprezone powietrze w celu cof¬ niecia tloków 7 w cylindrach 3 i 4.W czasie cofania sie tloczysk 8 zaczepy 10 zostaja rozsuniete na zewnatrz przez nieruchomy trzpien 12, podchwytuja od srodka nakretki w otworach grzejników, a dalszy ruch tloczysk 8 przyciska otwory grzejnika do uszczelek 13. Nastepnie wlacza sie doplyw wody do wnetrza grzejnika. Pod cisnie¬ niem wewnetrznym grzejnik rozszerza sie spre¬ zyscie w kierunku prostopadlym do stolu 2. Cylin¬ dry 4 nie przeszkadzaja w tym rozszerzaniu, gdyz zostaja swobodnie przesuniete na prowadnicach przy równoczesnym niewielkim scisnieciu sprezyn 6. Pomimo tego przesuniecia szczelnosc polaczenia cylindrów z grzejnikiem jest zachowana.Po zbadaniu szczelnosci wode z grzejnika spusz¬ cza sie do odplywu, a nastepnie wlacza spre¬ zone powietrze w celu przesuniecia tloków 7 ku przodowi. W czasie tego ruchu zwezania otworów w szyjkach 11 powoduja zwarcie zaczepów 10, dzieki czemu grzejnik moze byc swobodnie zdjety.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na zme¬ chanizowanie badania szczelnosci grzejników sta¬ lowych pod cisnieniem. PL