Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.XI.1966 52413 KI. 40 a, 19/06 MKP C 22 b /s/o6 UKD 669.531.2 ^tlOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zdzislaw Radzikowski, mgr inz. Hen- 1 ryk Grzegorzek, mgr inz. Jakub Sozanski, inz. ]\3rz^dv Patentowa i FranciszekSieron jjWtófe^^ Wlasciciel patentu: Zaklady Cynkowe „Silesia" Przedsiebiorstwo Pan¬ stwowe, Katowice-Welnowiec (Polska) Urzadzenie do usuwania wypalków z mufli lezacych pieców destylacyjnych do produkcji cynku Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do usuwania wypalków z mufli lezacych pieców des¬ tylacyjnych zlozone z mechanizmu do usuwania wypalków, mechanizmu do podnoszenia ramy nosnej podtrzymujacej lopatki ubierajace i me¬ chanizmu jazdy — zaopatrzone w lopatki ubiera¬ jace wyposazone w koncówki karborundowe oraz w zespól mechanizmów do obrotu o 180° dragów podtrzymujacych lopatki.Wynalazek dotyczy takze odmiany urzadzenia do usuwania wypalków zlozonego z mechanizmu do usuwania wypalków, mechanizmu do podno¬ szenia ramy nosnej podtrzymujacej lopatki ubie¬ rajace i zgarniacze oraz mechanizmu jazdy zaopa¬ trzonego w instalacje do zraszania woda lopatek, zespól zebatek i kól zebatych do przesuwania zgarniaczy oraz blokady do utrzymywania zgar¬ niaczy w pozycji przedniej umozliwiajacej usuwa¬ nie wypalków z cofajacych sie lopatek z mufli pieców destylacyjnych.Dotychczas usuwanie wypalków z mufli leza¬ cych pieców destylacyjnych do produkcji cynku dokonywano przewaznie recznie przy pomocy ciezkich metalowych zgrzebel. Czynnosc ta byla wyjatkowo uciazliwa i pracochlonna. Wymagala ona od zalóg piecowych duzego wysilku fizycz¬ nego, szczególnie przy usuwaniu gestoplynnych zuzli, odznaczajacych sie duza przyczepnoscia do ceramicznych scian mufli. Wysoka temperatura wypalków, oraz silny stopien zapylenia atmosfe- 15 25 ry w otoczeniu pieca podczas ich usuwania stwa¬ rzaja dodatkowo powazne utrudnienia oraz powo¬ duja niezdrowe warunki pracy. Wypalki w mo¬ mencie ich usuwania z mufli posiadaja temperatu¬ re okolo 1000° C. Towarzysza im z reguly gesto- plynne zuzle, zawierajace zwiazki siarki oraz tlen¬ ki metaliczne dzialajace w tych temperaturach niszczaco na elementy stalowe wprowadzone do mufli celem usuniecia wypalków. 10 Proces redukcji i destylacji cynku odbywa sie w muflach bedacych dlugimi do dwu metrów a zarazem waskimi naczyniami ceramicznymi, ulo¬ zonymi w piecu na konstrukcji wsporczej w kilku poziomych rzedach. Kazdy rzad mufli posiada in¬ ne nachylenie wzgledem plaszczyzny poziomej, przy czym ich kat nachylenia maleje stopniowo od górnego do dalszego rzedu. Sciany frontowe pieca, stanowiace przednia konstrukcje wsporcza 20 mufli, po kilku latach pracy ulegaja powaznym zmianom i odksztalceniom, co powoduje, ze zmie¬ niaja sie katy nachylenia poszczególnych mufli w okreslonym rzedzie. Ceramiczna obudowa mufli, powoduje ich mala wytrzymalosc na ude¬ rzenia mechaniczne oraz slaba odpornosc na wstrzasy. Ponadto wytrzymalosc mechaniczna mufli maleje w miare uplywu czasu pracy w piecu na skutek niszczacego dzialania zuzli. Z tego samego powodu w termicznych warunkach 30 pieca na dnie mufli narasta warstwa trudnoto- 5241352413 3 pliwego zuzla o nierównej powierzchni, zmniej¬ szajac tym samym ich przekrój poprzeczny.Z przytoczonych powodów opracowanie urza¬ dzenia do mechanicznego usuwania wypalków z mufli lezacych pieców destylacyjnych do reduk¬ cji tlenkowych zwiazków cynku bylo zagadnie¬ niem trudnym, chociaz na przestrzeni kilkudzie¬ sieciu lat skonstruowano kilkanascie typów ma¬ szyn, które przewaznie nie zdaly egzaminu w praktyce przemyslowej. Dla porzadku w niniej¬ szym opisie podaje sie jedynie kilka charakte¬ rystycznych typów maszyn do usuwania wypal¬ ków, znanych z literatury technicznej i patento¬ wej.Znane urzadzenie do usuwania wypalków z mufli, lezacych pieców destylacyjnych wedlug niemieckich opisów patentowych nrnr 192305 i 246847 skladalo sie z podwozia przesuwanego po szynach wzdluz pieców destylacyjnych. Na pod¬ woziu tym znajdowala sie kabina rozrzadcza ma¬ szynisty do kierowania ruchami poszczególnych zespolów urzadzenia oraz karetka podtrzymujaca slimacznice poruszane za pomoca silnika elek¬ trycznego. Szyny, po których posuwa sie karetka naprzód i wstecz mialy nachylenie do poziomu identyczne z retortami zabudowanymi w piecu de¬ stylacyjnym. Gdy konce slimacznic dotknely wy¬ lotu retorty nadawano im bieg w odpowiednim kierunku, przy czym karetka posuwala sie powoli ku przodowi pieca dopóki slimacznice nie dotkne¬ ly swymi koncami dna retort. Wówczas maszynista nadawal karetce ruch wsteczny, dzieki czemu sli¬ macznice wychodzily z retort. Urzadzenie to zosta¬ lo wypróbowane i wykazalo przecietny czas opróz¬ niania jednej retorty równy 15 sekundom. To znane urzadzenie nie przyjelo sie w praktyce hutniczej przede wszystkim dlatego, ze slimacz¬ nice pod wplywem wysokiej temperatury pieca i przy zetknieciu sie z wypalkami retortowymi la¬ two ulegaly bardzo szybkiemu zuzyciu. Wpraw¬ dzie starano sie ulepszyc swa konstrukcje przez to, ze zostalo wprowadzone specjalne urzadzenie do oziebienia woda konców slimacznic w okresie przerw miedzy dwiema operacjami usuwania wy¬ palków, lecz udoskonalenie to nie poprawilo sy¬ tuacji. Druga bardzo wazna przyczyna dla której ta maszyna do usuwania wypalków z mufli leza¬ cych nie znalazla w praktyce hutniczej zastoso¬ wania byl fakt, ze czestokroc osie slimacznic nie pokrywaly sie z osiami retort, przez co ulegaly uszkodzeniu. Niezaleznie od tego, samo usuwanie wypalków z retort bylo niezupelne nawet z re¬ tort o przekroju okraglym.Inne znane urzadzenie do usuwania * wypalków z mufli lezacych pieców destylacyjnych sklada sie ze szkieletu podtrzymujacego szereg pretów ruchomych z których kazdy byl zaopatrzony w kolo rozetowe, napedzajace lancuch bez konca z umocowanymi don zgrzeblami staliwnymi. Szkie¬ let maszyny zmontowany byl na podwoziu i mógl sie przsuwac po szynach wzdluz sciany frontowej pieca destylacyjnego. Opróznianie retort za po¬ moca tej maszyny odbywalo sie w sposób naste¬ pujacy. Maszyne ustawiano na przeciw pionowego rzedu retort, do wylotu ich wprowadzono urza¬ dzenie zgrzebelkowe i nastepnie urzadzenia zgrze- belkowe wprawiano w ruch po czym przesuwano do dna retort. Po usunieciu wypalków z jednego rzedu retort urzadzeniom zgrzebelkowym nada- 5 wano ruch westeczny, by po wyjsciu z retort po¬ wrócily do swego polozenia poczatkowego. Wów¬ czas maszyne przesuwano ku nastepnemu rzedowi pionowemu mufli i przystepowano w ten sam sposób do usuwania wypalków. Wada tego urza- 10 dzenia bylo szybkie niszczenie zgrzebel staliw¬ nych wraz z lancuchem napedzajacym te zgrze¬ bla oraz czeste zakleszczenie sie kola rozetowego przewaznie z powodu oblepiania sie lancucha na¬ pedzajacego plynnym zuzlem wyciaganym z dna 15 retort lezacych.Urzadzenie do usuwania wypalków z mufli le¬ zacych wedlug niemieckiego opisu patentowego nr 306331 przeznaczone takze dla ladowania na¬ miaru do mufli pieców destylacyjnych skladalo 20 sie z konstrukcji nosnej zawieszonej na szynach jezdnych powyzej górnego poziomu roboczego, z tym ze jedna szyna wsparta byla na konstruk¬ cji mocujacej obmurza pieca. W konstrukcji nos¬ nej zainstalowany byl naped srubowy skladaja- 25 cy sie z czterech poziomych podnosników srubo¬ wych napedzanych poprzez przekladnie zebata i lancuchowa silnikiem elektrycznym. Naped srubo¬ wy umozliwial podnoszenie i opuszczanie dra¬ gów stalowych zaopatrzonych w lopatki ubiera- ^ jace. Ruch posuwisto-zwrotny dragów uzyskiwa¬ no przy pomocy urzadzenia dzwigniowego wzgled¬ nie poprzez urzadzenie srubowe napedzane sys¬ temem przekladni paskowych wzglednie zebatych uruchamianych przy pomocy silnika elektryczne- 35 go. Urzadzenie wedlug niemieckiego patentu nr 306331 poruszalo sie wzdluz sciany frontowej pie¬ ca na szynach nosnych usytuowanym powyzej poziomu roboczego. Rozwiazanie konstrukcyjne jezdni urzadzenia do usuwania wypalków w któ- 40 rym jedna szyna (jezdnia) wsparta byla na kon¬ strukcji mocujacej obmurza pieca, bylo niewlas¬ ciwe z uwagi na prace termiczna pieca, spowo¬ dowana cyklicznoscia procesu destylacyjnego, któ¬ ry trwa 20 godzin na dobe. Ponadto urzadzenie to 45 przesuwalo sie wzdluz pieca na kólkach jezdnych, umieszczonych w górnej czesci ramy nosnej, a ca¬ losc urzadzenia zawisala swobodnie ku dolowi.W tej sytuacji punkt ciezkosci urzadzenia byl bardzo odlegly od punktu zawieszania, a tym sa- 50 mym zawieszenie to bylo malo stabilne.Mialo to szczególne znaczenie przy usuwaniu wypalków z nizej polozonych rzedów mufli, gdyz opór na jaki natrafily lopatki w muflach powo¬ dowal odchylenie sie urzadzenia w kierunku od 55 pieca, co z kolei bylo przyczyna czestych awarii.Ponadto, taki sposób rozwiazania nie pozwalal na stosowanie przy piecu urzadzen do mecha¬ nicznego zaladunku wsadu, a przedmiotowe urzadzenie nie konkretyzowalo jednoznacznie w 60 jaki sposób nalezy nim ladowac namiar do mufli lezacych.Zastosowanie czterech równoleglych wzgledem siebie pionowych podnosników srubowych do podnoszenia i opuszczania ramy wraz z mecha- 65 nizmem wybierajacym wypalki wymagalo bardzo52413 stabilnego i dokladnie wypoziomowanego zamo¬ cowania. Tego rodzaju rozwiazanie jest wlasciwe tylko dla urzadzen i maszyn o stalym zafunda- mentowaniu, a w omawianym urzadzeniu nie zdalo egzaminu. Równiez trudne warunki pracy urzadzenia spowodowane wysoka temperatura i zapyleniem atmosfery w otoczeniu pieca prze¬ kreslaly celowosc stosowania odslonietych pod¬ nosników i napedów srubowych, slimakowych oraz zebatych, które wymagaly dokladnej po¬ wierzchniowej obróbki mechanicznej i doklad¬ nych tolerancji czesci wspólpracujacych ze soba w poszczególnych podzespolach. Napedy tego ty¬ pu z reguly przy ciezkich warunkach pracy, jaki¬ mi sa wysoka temperatura i zapylenie, pracowac moga bezawaryjnie tylko w pyloszczelnych obu¬ dowach, wypelnionych olejem, a tych warunków nie moze zapewnic przy omawianym urzadze¬ niu z uwagi na jego konstrukcje podyktowana specyfika pracy do jakiej zostala przeznaczona.Przednia krawedz lopatki opisywanego urza¬ dzenia posiadala dwa zeby skierowane ku górze.Mialy one przeciwdzialac zsuwaniu sie wypalków i zuzla z lopatki podczas jej ruchu powrotnego.Ten szczegól konstrukcyjny uniemozliwial stoso-' wanie zgrzebel do zgarniania wypalków z lopatek do otworów zbiorników wypalkowych. Mianowi¬ cie zetkniecie sie zgrzebla z zebami wycofujacej sie z mufli lopatki musialo doprowadzic do wza¬ jemnego ich zniszczenia sie. Ponadto zeby te unie¬ mozliwialy dokladne wybranie wypalków i zuzla z dna mufli.Chlodzenie lopatek przez wyplywajacy strumien wody przez dziurki wykonane w lopatkach bylo malo skuteczne, poniewaz w czasie pracy urza¬ dzenia nastepowalo zatykanie otworów przez zu¬ zel lub drobnoziarniste wypalki. Poza tym wada tego chlodzenia byl fakt wyplywania wody takze w czasie wybierania przez lopatki wypalków z mufli lezacych.Urzadzenie do usuwania wypalków "z mufli le¬ zacych wedlug opisu patentowego NRF nr 1040255 skladalo sie z podwozia na którym usytuowana byla konstrukcja nosna. W konstrukcji nosnej za¬ budowany byl wal i podnosnik srubowy. Na wale zawieszona byla rama nosna, która wykonywala ruchy wahadlowe w plaszczyznie pionowej przez wprowadzenie w ruch podnosnika srubowego przy pomocy elektrycznego napedu. W ramie nosnej zainstalowana byla w plaszczyznie pionowej ka¬ retka jezdna do której byly zamocowane dragi ze zgrzeblami.Karetka jezdna przy pomocy napedu lancucho¬ wego z silnika elektrycznego wykonywala ruch do przodu i do tylu nadajac tym samym ruch po¬ suwisto-zwrotny dragom na których zamocowane byly zgrzebla. Dzieki wahadlowemu zamocowaniu ramy nosnej byla mozliwosc ustawienia dragów wraz ze zgrzeblami pod katem odpowiadajacym katowi nachylenia mufli w piecu destylacyjnym.Przesuw maszyny wzdluz pieca odbywal sie przy pomocy kola pokretnego uruchamianego recznie za pomoca walka i przekladni zebatej. W przo- dzie ramy usytuowane byly walki z odpowiednimi wodzidlami umozliwiajacymi podnoszenie dragów wraz ze zgrzeblami w momencie wprowadzenia ich do wnetrza mufli oraz opadniecie zgrzebel na dno mufli podczas ich ruchu powrotnego i auto¬ matycznego podnoszenia sie zgrzebel do polozenia 5 pierwotnego z momentem opuszczenia mufli. Wa¬ hadlowe zawieszenie ramy nosnej dla dragów ze zgrzeblami umozliwialo nastawienie dragów pod odpowiednim katem do mufli przy pomocy piono¬ wego podnosnika v srubowego napedzanego silni- 10 kiem elektrycznym poprzez nr^ekladnie zebata oraz lancuch.Omawiane urzadzenie bylo wyposazone do usu¬ wania wypalków w zgrzebla z£arniakflwe. Sposób pracy przy pomocy tego urzadzenia byl naslado* 15 waniem usuwania wypalków sposobem recznym.W praktycznej obsludze bylo to jednak urzadze¬ nie bardzo klopotliwe. Przede wszystkim wyma¬ galo bardzo starannego, a tym samym i praco¬ chlonnego ustawiania kata nachylenia dragów 20 zgrzebel do mufli w poszczególnych rzedach, g nie uzyskanie równoleglego prowadzenia draga wzgledem sklepienia mufli powodowalo zniszcze¬ nie tych ostatnich. Zagadnienie komplikowalo sie dodatkowo przy piecu, którego sciany frontowe 25 w wyniku kilkuletniej pracy pieca, ulegly ter¬ micznym zmianom i kat nachylenia poszczegól¬ nych mufli w danym rzedzie nie byl jednakowy.W tej sytuacji rosla ilosc manipulacji przy regu¬ lacji nastawienia zgrzebel. 30 Sposób usuwania wypalków przy pomocy opi¬ sywanego urzadzenia odbywal sie w ten sposób, ze zgrzebla byly jednorazowo wprowadzane do konca mufli nad powierzchnia wypalków, nastep¬ nie po ich opuszczeniu na dno mufli, podczas 35 ruchu powrotnego wygarnialy zawartosc wypal¬ ków na zewnatrz mufli. W rzeczywistosci jed¬ nak operacja ta nie byla tak prosta, poniewaz wypalki zalegaja od 1/2—2/3 wysokosci mufli.Szczególnie wysoki poziom wypalków utrzymuje ^ sie w muflach ladowanych mechanicznie w wy¬ niku bardzo silnego ubicia wsadu wzglednie tez w dolnym rzedzie mufli gdzie stopien zreduko¬ wania materialu cynkonosnego jest gorszy na sku¬ tek nizszej temperatury w tej czesci komory og- 45 niowej. Przy takim stanie rzeczy nie mozna bylo za jednym razem wprowadzic zgrzebla do konca mufli nad powierzchnia wypalków, gdyz wysokosc zgrzebla byla wieksza od wysokosci przestrzeni wolnej miedzy powierzchnia wypalków a skle- 50 pieniem mufli. W konsekwencji przy zamiarze wprowadzenia zgrzebla gleboko w retorte, war¬ stwa wypalków wystajaca poza dolna krawedz zgrzebla byla spychana do tylu, wypelniajac caly przekrój mufli. W celu unikniecia tych sytuacji 55 mozliwe bylo tylko stopniowe wygarnianie wypal¬ ków, tak jak postepuje sie przy usuwaniu wpal- ków zgrzeblami recznymi a fakt ten równiez przedluzal czynnosc oprózniania mufli. Praktycz¬ nie rzecz biorac urzadzenie tego typu musialo byc 60 przynajmniej 6-cio krotnie wydajniejsze od ob¬ slugi recznej.Rozwiazanie wedlug omawianego opisu paten¬ towego nie gwarantowalo w zadnym wypadku tej wydajnosci, mimo ze przewidywalo równo- 65 czesna obsluge szesciu mufli, poniewaz zakladajac,52413 8 ze czas wygarniania bylby taki sam jak przy ob¬ sludze recznej, to czas pracochlonnej regulacji nastawiania zgrzebel powodowal w sumie prze¬ dluzenie operacji usuwania wypalków z szesciu mufli. Nie bez znaczenia dla przedluzania ope¬ racji usuwania wypalków przy pomocy tego typu urzadzenia byl fakt szybkiego zuzywania sie dra¬ gów stalowych i zgrzebel, chociaz w przedniej czesci ramy nosnej zainstalowane byly dziurko¬ wane rurki przy pomocy których chlodzono stalo¬ we dragi na których zamocowane byly zgrzebla.Zastosowanie dysz wodnych do schladzania zgrze¬ bel takze nie spowodowalo wyraznego przedlu¬ zenia zywotnosci zgrzebel, szybko zuzywajace sie zgrzebla, a nawet dragi stalowe w zwiazku z tym byly czesto wymieniane w okresie manewru glów¬ nego w czasie operacji usuwania wypalków z mufli lezacych.Urzadzenie do usuwania wypalków z mufli le¬ zacych wedlug opisu patentowego USA nr 2931059 bylo wyposazone w slimacznice do usuwa¬ nia wypalków chlodzone woda. Pomimo szeregu zalet jakie to urzadzenie posiada nie moglo byc zastosowane do mufli o przekroju owalnym i pla¬ skiej podstawie, poniewaz obwód slimacznicy stanowilo kolo. Zastosowanie natomiast mufli okraglych wymagaloby zmiany konstrukcji pieca destylacyjnego przez zwiekszenie gabarytów pie¬ ców, bowiem zabudowanie mufli o przekroju okraglym w piecach rekuperatorowych o trzech poziomach mufli spowodowaloby obnizenie wy¬ dajnosci cynku metalicznego z jednego agregatu i pogorszenie wykorzystania komory ogniowej i tym samym zwiekszenie zuzycia paliwa energe¬ tycznego na jednostke produkcji.Takze próby zastosowania urzadzenia do usu¬ wania wypalków z mufli lezacych pieców destyla¬ cyjnych do produkcji cynku zlozonego z mecha¬ nizmu do usuwania wypalków, mechanizmu pod¬ noszenia i mechanizmu jazdy osadzonego na pod¬ woziu wraz z cala konstrukcja nosna pomimo za¬ checajacych efektów nie daly w pelni zadowala¬ jacych wyników.Mechanizm do usuwania wypalków tego urza¬ dzenia skladal sie z czterech poziomo usytuowa¬ nych dragów stalowych wykonanych z rur zaro¬ odpornych, zamocowanych na jednym koncu prze¬ gubowo do wspólnej belki poprzecznej w odste¬ pach odpowiadajacych odleglosciom miedzy osia¬ mi podluznymi czterech sasiadujacych ze soba w piecu mufli. Na przeciwnych koncach stalowych dragów zamocowane byly wymienne lopatki ubie¬ rajace wykonane ze stali zaroodpornej o wyso¬ kich wlasciwosciach termicznych i mechanicznych.Belka wraz z dragami i lopatkami wykonywala w plaszczyznie poziomej ruchy posuwisto-zwrot¬ ne, dzieki zawieszaniu jej na rolkach biegowych w poziomej ramie wykonanej z ceowników.Belka otrzymywala naped z silnika elektrycz¬ nego poprzez przekladnie pasków klinowych, przekladnie zebata i przekladnie lancuchowa oraz dwa lancuchy pociagowe, których oba konce za¬ mocowane byly do belki poprzecznej. Lancuchy pociagowe nalozone byly na kola zebate tylnego i przedniego walka obrotowego, zainstalowanych na ramie. Walek tylny na którym oprócz dwu kól zebatych zainstalowane bylo równiez drugie kolo zebate przekladni lancuchowej przenosil przy pomocy lancucha ruch obrotowy silnika 5 elektrycznego na ruch posuwisty belki poprzecz¬ nej.Pod rama w jej przedniej czesci zawieszona byla belka z ceownika, na której zainstalowne byly cztery rolki prowadzace. Belka ta stanowila 10 przednia konstrukcje wsporna dragów wraz z lo¬ patkami, a rolki prowadzace pozwalaly zachowac dragom wlasciwy kierunek w czasie ich ruchu posuwisto-zwrotnego poza obrebem mufli.Dzieki usytuowaniu belki pod rama, dragi byly 15 lekko pochylone ku dolowi, co zapewnialo po wejsciu lopatek do mufli lepszy efekt usuwania wypalków. Na ramie w jej czesci przedniej zain¬ stalowany byl nieruchomy walek na którym za¬ mocowane byly cztery drazki stalowe zakonczone 20 zgrzeblami blaszanymi specjalnego ksztaltu. Od¬ leglosc drazków od siebie pokrywala sie z roz¬ stawieniem dragów na belce poprzecznej.Dwudzielne lozyska drazków z nastawnymi ogranicznikami oraz podwójnymi pierscieniami 25 dociskowymi pozwalaly na regulacje polozenia zgrzebel wzgledem lopatek ubierajacych oraz na wymiane zgrzebel w razie ich uszkodzenia. Zada¬ niem zgrzebel bylo usuwanie wypalków z lopa¬ tek ubierajacych podczas ich ruchu powrotnego 30 z mufli na wysokosci otworów kieszeni wypal- kowych, usytuowanych w drzwiach nisz okien¬ nych. W zwiazku z tym, dodatkowe urzadzenie pozwalalo na wysuwanie zgrzebel do przodu w glab nisz okiennych na wysokosci otworów kie- 35 szeni wypalkowych. Urzadzenie to skladalo sie z dwu szyn slizgowych zainstalowanych po bokach ramy u jej przedniej czesci zebatki, kola pocia¬ gowego i linki stalowej.Rama wraz z mechanizmem do usuwania wy- 40 palków byla podnoszona i obnizona na cala wy¬ sokosc trzech rzedów mufli w piecu. Belki pio¬ nowe konstrukcji nosnej urzadzenia spelnialy równoczesnie role prowadnic ramy, która pro¬ wadzona byla przy pomocy czterech walków bie- 45 gowych. W ramie zamocowane byly dwa amorty¬ zatory sprezynowe których zadaniem bylo lago¬ dzenie uderzen lopatek ubierajacych o dna mufli poprzez cofanie sie ramy do tylu. Zabezpiecze¬ nie to zapobiegalo uszkodzeniu dna mufli, lopatek so ubierajacych lub dragów co moglo miec miejsce o ile mufle byly nieco krótsze od normalnych, wzglednie o ile mufle o wlasciwej dlugosci zostaly zbyt plytko ulozone w komorze ogniowej pieca destylacyjnego.Mechanizm podnoszenia i opuszczania ramy zainstalowany na górnych belkach konstrukcji nosnej skladal sie z silnika elektrycznego prze¬ kladni zebatej, dwu bebnów linowych, luzownika 60 elektryczno-magnetycznego oraz z czterech linek stalowych przerzuconych przez rolki prowadzace.Urzadzenie to przesuwalo sie wzdluz sciany frontowej pieca destylacyjnego na szynach wbu¬ dowanych w podest roboczy hali destylacyjnej. 65 Mechanizm jazdy skladal sie z silnika elektrycz- 5552413 10 nego i przekladni zebatej przenoszacej ruch obro¬ towy na jedna z osi konstrukcji jezdnej.Usuwanie wypalków odbywalo sie z czterech mufli równoczesnie i rozpoczynalo sie od górnego rzedu mufli. Urzadzenie to ustawiano przy po¬ mocy mechanizmu jazdy w odpowiednim poloze¬ niu poziomym wzgledem czterech sasiadujacych ze c soba mufli, z kolei mechanizm podnoszenia transportowal rame wraz z mechanizmem do usuwania wypalków na maksymalne wysokosci.Nastepnie wyprowadzano lopatki na wysokosc otworów wlotowych mufli, wysuwano zgrzebla do przodu w gleb nisz okiennych pieca destylacyj¬ nego i po dokladnym ustawieniu lopatek ubie¬ rajacych wzgledem otworów wlotowych mufli wprowadzano je w ciagly ruch posuwisto-zwrot¬ ny. Lopatki za kazdym ruchem do przodu wcho¬ dzily coraz glebiej do mufli, nabieraly wypalki a wycofujac sie do tylu natrafialy na wysokosci otworu kieszeni wypalkowych pieca na zgrzebla, które wczasie przesuwania sie lopatek stracaly z nich wypalki.Z momentem oprózniania mufli urzadzenie przesuwalo sie do nastepnych mufli i cala ma¬ nipulacje powtarzano od nowa z tym, ze rama pozostawala w polozeniu niezmiennym tak dlugo dopóki nie zostaly usuniete wypalki z calego rzedu mufli. Regulacja polozenia lopatek ubie¬ rajacych oraz czynnosc usuwania wypalków z mu¬ fli odbywala sie z pomoca elektrycznych przycis¬ ków sterujacych, zainstalowanych na urzadzeniu w dogodnym oddaleniu od stanowiska operatora.Wada tego urzadzenia byla mala zywotnosc lopa¬ tek ze stali zaroodpornych, która nie przekraczala praktycznie dwukrotnego manewru. Niekiedy wymiana lopatek nawet musiala byc prowadzo¬ na w okresie manewru glównego w czasie ope¬ racji usuwania wypalków.Chlodzenie lopatek ze stali zaroodpornej i sta¬ lowych dragów przez swobodny strumien wody ociekajacy z dziurkowanych rur na lopatki znaj¬ dujace sie w pozycji tylnej po usunieciu wypal¬ ków z mufli i zgarnieciu ich z lopatek, nie po¬ prawil wyraznie zywotnosci stosowanych lopa¬ tek. Z racji trudnosci przy obróbce mecha¬ nicznej stali zaroodpornej o grubosci do 15 mm oraz na szybkie zuzywanie sie dluzszych lopatek, dlugosc lopatek ze stali zaroodpornej byla stosun¬ kowo mala i z tego powodu lopatki takie ubieraly nieznaczna ilosc wypalków z mufli w czasie po¬ jedynczej operacji usuwania wypalków. Poza tym duzo klopotu w czasie eksploatacji przemyslowej sprawial mechanizm do przesuwania zgrzebel z powodu zacierania sie szyn slizgowych na skutek wysuniecia sie ich do przodu pieca przez co byly one narazone na dzialanie wysokiej temperatury i znaczne zapylenie.Smar znajdujacy sie na szynach slizgowych ulegal szybko wytopieniu z powodu wysokiej temperatury. Takze naciaganie sie linek przeklad¬ ni linowej, które rozpiete byly na calej dlugosci maszyny powodowalo trudnosci w przesuwaniu zgrzebel do przodu i do tylu. Blokady zgrzebel dokonywano przy pomocy zapadki na kole po¬ kretnym co w praktyce powodowalo niedogod¬ nosci poniewaz wprowadzenie zapadki do wy¬ ciecia w kole pokretnym nastepowalo takze w momencie kiedy rama nosna lopatek znajdowala sie w górnym polozeniu i operator musial sie 5 wtedy wspinac po konstrukcji nosnej.Powazna niedogodnosc stwarzalo takze zawie¬ szenie belki poprzecznej na rolkach poruszaja¬ cych sie w ceownikach ramy nosnej, poniewaz w momencie kiedy belka poprzeczna miala skrajne 10 przednie polozenie wzgledem sciany pieca desty¬ lacyjnego, a lopatki ubierajace znajdowaly sie w muflach nastepowal obrót belki poprzecznej do¬ okola swej osi przez co nastepowalo niepozadane podniesienie dragów do góry i tym samym 15 zmniejszenie efektywnosci ubierania wypalków przy pomocy lopatek.Usuwanie wypalków z mufli lezacych pieców destylacyjnych nawet w przypadku gdy wypalki sa w stanie niespieczonym i nie zawieraja plyn- 20 nego zuzla, przy pomocy sprezonego powietrza i pary wodnej w praktyce jest nawet niebezpieczne z powodu wybitnego pogorszenia warunków bez¬ pieczenstwa i higieny pracy obslugi pieca oraz niszczenie ceramicznych retort w takim stopniu, 25 ze ich zywotnosc spadlaby do granic nie do przy¬ jecia.Z przeprowadzonej szczególowej analizy spraw¬ nosci technicznej i przydatnosci przemyslowej znanych z literatury technicznej i patentowej 30 urzadzen do usuwania wypalków wynika, ze naj¬ wlasciwsze z konstrukcyjnego i technologicznego punktu widzenia jest urzadzenie oparte na syste¬ mie lopatek wyksztalconych w postacie mufli.Konstrukcja tego typu o tyle jest lepsza od po- 35 zostalych urzadzen, ze nie wymaga stosowania klopotliwych i pracochlonnych w obsludze urza¬ dzen regulacyjnych dla mechanizmu wybieraja¬ cego. Sposób wybierania wypalków bylby szybki i skuteczny gdyby ten mechanizm nie posiadal 40 wspomnianych wad, przy czym niejednakowy kat nachylania mufli w danym rzedzie nie stanowi przeszkody i utrudnienia w obsludze.Celem wynalazku jest usuniecie wspomnianych wad urzadzen do usuwania wypalków z mufli le- 45 zacych pieców destylacyjnych przez przedluzenie zywotnosci elementów ubierajacych wypalki z retort oraz dobór takich mechanizmów któreby pracowaly zadowalajaco w warunkach panuja¬ cych w otoczeniu pieca destylacyjnego w okresie 50 manewru glównego.Zadanie wytyczone w celu usuniecia tych wad zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze urzadzenie zlozone z mechanizmu do usuwania wypalków, mechanizmu podnoszenia i 55 mechanizmu jazdy zabudowanych w konstrukcji nosnej zostalo wyposazone w lopatki ubierajace w koncówki karborundowe oraz mechanizm do obrotu o 180° dragów lopatek w celu usuniecia z nich wypalków wybranych z mufli lezacych. oo Z dotychczasowych doswiadczen wiadomo, ze w lopatkach na szybkie zniszczenie narazona jest przede wszystkim ich przednia krawedz. Miano¬ wicie z uwagi na ukosne polozenie mufli wzgle¬ dem powierzchni poziomej, lopatka tylko przed- 65 nia krawedzia spoczywa na dnie mufli i stad tyl-52413 11 12 ko w tym miejscu wystepuje silne wzajemne tar¬ cie tych elementów o siebie. Lopatki w urzadze¬ niu wedlug wynalazku eliminuja te ich zasadnicza wade w ten sposób, ze wykonane sa z blachy stalowej o podwójnych sciankach a w przestrzen wolna miedzy sciankami jest wsunieta i zamo¬ cowana wkladka wykonana z ogniotrwalej masy karborundowej o odpowiednim ksztalcie. Wklad¬ ka karborundowa wystaje poza plaszcz blaszany, tworzac w ten sposób krawedz przednia lopatki, która dzieki zastosowanemu materialowi charak¬ teryzuje sie wysoka ogniotrwaloscia, duza wy¬ trzymaloscia mechaniczna na scieranie i odpor¬ noscia chemiczna na korozyjne dzialanie zuzli w wysokich temperaturach. Ponadto, gestoplynny zuzel nie wykazuje praktycznie zadnej przyczep¬ nosci do masy karborundowej. Fakt ten ma bar¬ dzo istotne znaczenie, poniewaz waska przednia krawedz wkladki korbarundowej nie ulega defor¬ macji na skutek narastania na niej warstwy za¬ krzeplego zuzla a tym samym efekt wybierania wypalków nie ulega pogorszeniu w miare prze¬ dluzajacego sie czasu pracy lopatki.W wyniku zastosowania masy karborundowej jako elementu konstrukcyjnego lopatek wyelimi¬ nowano natrysk wodny do ich chlodzenia i rów¬ noczesnie zapewniono ich zywotnosc, zupelnie za¬ dowalajaca z punktu widzenia wymogów eksploa¬ tacji przemyslowej.Opróznianie lopatek z wypalków nastepuje au¬ tomatycznie poprzez ich obrót wraz z dragami o 180° w momencie gdy podczas ruchu powrotnego lopatki znajduja sie na wysokosci otworów kie¬ szeni wypalkowych w obmurzu pieca. Ten sposób eliminuje stosowanie zgrzebel zgarniakowych, co w konsekwencji upraszcza budowe mechanizmu wybierajacego wypalki oraz ulatwia obsluge urzadzenia.Do podnoszenia ramy mechanizmu wybieraja¬ cego na odpowiedni poziom mufli zastosowano podnosnik linowy sprzegniety z luzownikiem elektromagnetycznym samohamowanym, nato¬ miast ruch posuwisto-zwrotny dragów wraz z lo¬ patkami uzyskano dzieki napedowi lancuchowe¬ mu. Tego rodzaju napedy, proste w konstrukcji wykazuja duza przydatnosc i bezawaryjna prace w warunkach duzego zapylenia atmosfery i wy¬ sokiej temperatury otoczenia.Wytyczone zadanie moze byc takze rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze mecha¬ nizm usuwania wypalków wyposazony jest w zgar¬ niacze z tym, ze lopatki ze stali niskoweglowej i dragi polaczone sa za posrednictwem rur krót¬ kich z belka poprzeczna, przy czym krótkie rury przymocowano do belki poprzecznej przegubowo.Dragi jak i rury polaczone przegubowo z belka poprzeczna zaopatrzone sa w otwory prostopadle do osi dragów i równolegle do osi belki poprzecz¬ nej. Takie rozwiazanie umozliwia przedluzenie dragów w miare niszczenia sie poprzednich kra¬ wedzi lopatek ubierajacych. Sama belka porusza sie za posrednictwem wózków jezdnych w ceow- nikach ramy nosnej mechanizmu do usuwania wypalków.Lopatki sa chlodzone woda przez zraszanie przy pomocy specjalnego natrysku umozliwiajacego zraszanie jedynie niektórych czesci lopatki przez co uzyskuje sie najlepsze warunki chlodzenia bez 5 powodowania wewnetrznych naprezen w materia¬ le z którego zbudowana jest lopatka ubierajaca.Woda do schladzania lopatek doprowadzana jest okresowo przewodami z tym, ze wyplyw jej jest regulowany zaworem przymocowanym pionowo 10 od dolu do ramy nosnej. Nad zaworem usytuowa¬ ny jest mechanizm dociskowy zamocowany obro¬ towo na osi przymocowanej do nieruchomej belki poprzecznej ramy nosnej mechanizmu do usuwa¬ nia wypalków. 15 Otwieranie zaworu nastepuje poprzez docisk rolki zamocowanej obrotowo do wysiegnika za¬ mocowanego z kolei do ruchomej belki poprzecz¬ nej. Zgarniacze sa obciazone balastem na przy¬ klad opilkami zeliwnymi i zamocowane przegu- 20 bowo do walka poziomego przesuwajacego sie na rolkach biegowych usytuowanych na szynie jezd¬ nej nad ceownikiem ramy nosnej.Od walka poziomego nad którym zamocowane sa zgrzebla biegna dwie równolegle zebatki, któ- 25 rych zeby zachodza na dwa kola zebate zamo¬ cowane na wale w tylnej czesci ramy nosnej po¬ wyzej belki poprzecznej. Obrót walka dzieki któ¬ remu uzyskuje sie przesuw zgrzebel do przodu i do tylu dokonuje sie przy pomocy przekladni li¬ go nowej. Wieksze kolo przekladni linowej obraca sie recznie przy pomocy lancucha o ile rama nosna znajduje sie w górnym polozeniu wzglednie przy pomocy korby. Do utrzymania zgrzebel w polozeniu pozwalajacym na zgarnianie wypal- 35 ków z lopatek sluzy mechanizm zlozony z dwóch tulei w których zainstalowane sa na sprezynach blaszki metalowe o przekroju prostokatnym. Tu¬ leje sa umocowane na podluznych ceownikach ramy nosnej w osi podluznej zebatek a sprezyny 40 bloczków sa sciskane ku dolowi recznie przy po¬ mocy dzwigni.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do usuwania wy- 45 palków z mufli lezacych pieców destylacyjnych do produkcji cynku wraz z fragmentem pieca destylacyjnego w widoku z boku, fig. 2 — me¬ chanizm do usuwania wypalków wraz z zespolem napedowym lopatki urzadzenia do usuwania wy- 50 palków z mufli lezacych w widoku z góry, fig. 3 — mechanizm do usuwania wypalków w rzucie perspektywicznym, fig. — 4 — mechanizm do usuwania wypalków w widoku z boku, fig. 5 — lopatke ubierajaca w przekroju podluznym, fig. 55 6 — lopatke ubierajaca w widoku z góry, fig. 7 — koncówke korborundowa lopatki ubierajacej w przekroju podluznym, fig. 8 — mechanizm pod¬ noszenia urzadzenia do usuwania wypalków z mufli lezacych, w widoku z góry, fig. 9 przed- 60 stawia odmian^ urzadzenia do usuwania wypal¬ ków z mufli lezacych pieców destylacyjnych do produkcji cynku wraz z fragmentem pieca desty¬ lacyjnego w widoku z boku, fig. 10 — mechanizm do usuwania wypalków pokazany jedynie czescio- 65 wo w rzucie perspektywicznym i fig. 11 — prze-13 krój poprzeczny lopatki ubierajacej oraz widok przewodu zraszajacego lopatke ubierajaca.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasnio¬ ny na podstawie jego przykladów wykonania.Przedstawione na rysunku urzadzenie do usu¬ wania wypalków z mufli pieców destylacyjnych stoi na przeciwko sciany frontowej pieca 1. Piec wyposazony jest w trzy rzedy mufli 2, 3 i 4 przy czym kazdy rzad posiada inny kat nachylenia wzgledem plaszczyzny poziomej. Mufle napelnione sa co 24 godziny nowym nabojem wsadowym, sta¬ nowiacym mieszanine koncentratów cynkowych i materialów redukcyjnych. Podczas procesu re¬ dukcyjnych. Podczas procesu redukcji i destyla¬ cji pary cynkowe ulatniaja sie z mufli 2, 3 i 4 i ulegaja kondensacji w skraplaczach ceramicz¬ nych przystawianych do wylotów mufli na okres trwania procesu destylacyjnego. Po oddestylowa¬ niu ze wsadu cynku w muflach 2, 3 i 4 pozostaja wypalki 5, które musza byc dokladnie usuniete przed ponownym zaladunkiem mufli 2, 3 i 4 no¬ wym wsadem.Do mechanicznego usuwania wypalków z mufli 2, 3 i 4 sluzy urzadzenie bedace przedmiotem wy¬ nalazku, które przesuwa sie wzdluz sciany fronto¬ wej pieca 1 na szynach jezdnych. Urzadzenie to sklada sie z mechanizmu do usuwania wypalków, mechanizmu podnoszenia, mechanizmu jazdy i konstrukcji nosnej. Zasadniczym elementem przedmiotowego urzadzenia jest mechanizm do usuwania wypalków. Sklada sie on z czterech dra¬ gów stalowych 6 usytuowanych w plaszczyznie po¬ ziomej, odleglych od siebie w odstepach odpowia¬ dajacych odleglosciom miedzy osiami podluznymi czterech sasiadujacych ze soba mufli w danym rzedzie poziomym. Dragi 6 wykonane sa w dwu czesci, laczonych przegubowo przy pomocy sworz¬ nia 7. Przednie dluzsze czesci dragów 6 na koncu których umocowane sa wymienne lopatki 8 dzieki przegubowemu zamocowaniu wykonywuja ruch w plaszczyznie pionowej. Rozwiazanie to umozli¬ wia swobodne slizganie sie lopatek 8 po dnach mufli 2, 3 i 4 niezaleznie od stopnia nachylenia tych ostatnich wzgledem plaszczyzny, poziomej.Ciezar lopatek 8 wraz z dragami 6 wywiera poza¬ dany nacisk na dna mufli 2,3 i 4 co zapewnia wlas¬ ciwy efekt przy usuwaniu gestoplynnego zuzla.Ponadto, przednia czesc draga 6 posiada z przo¬ du, na dwie dlugosci lopatek przekrój okragly, natomiast na pozostalej dlugosci przekrój kwa¬ dratowy. Krótsza czesc 65 stanowiaca tylny od¬ cinek draga 6, posiadajaca na calej dlugosci prze¬ krój okragly, zamocowana jest w belce poprzecz¬ nej 9 za pomoca lozyska oporowego 10. Na koncu tylnego odcinka 65 draga 6 umieszczony jest zab zaczepowy 11. Belka poprzeczna 9 wraz z dragami 6 wykonuje w plaszczyznie poziomej ruchy po¬ suwisto-zwrotne dzieki zawieszeniu jej na nieuwi- docznionych na rysunkach kólkach biegowych w ramie 12 wykonanej z ceowników. Na tylnej poprzecznej belce 66 ramy 12 zainstalowane sa w osi podluznej dragów 6 urzadzenia krzywkowe 13. Urzadzenia krzywkowe 13 stanowia dwudzielne tuleje metalowe sztywno zamocowane do po¬ przecznej belki 66 ramy 12 o dlugosci eonajmniej 14 odpowiadajacej dlugosci lopatek z usytuowanym w srodku kanalem o krzywiznie zapewniajacej obrót draga o 180°.Podczas ruchu powrotnego belki 9 wraz z dra- 5 gami 6 zeby zaczepowe 11 wchodza do urzadzen krzywkowych 13 na skutek czego dragi 6 dzieki lozyskom 10 wykonuja dookola swojej osi ruch obrotowy o 180°. O ten sam kat obrotu zmienia¬ ja sie równiez swoje pierwotne polozenie lopatki 10 8, co powoduje ich samoczynne opróznienie z wy¬ palków. Podczas ruchu powrotnego do przodu, lo¬ patki 8 przyjmuja normalne polozenie jeszcze przed wejsciem do mufli.W przedniej belce poprzecznej ramy 12 wykona- 15 nej z podwójnego ceownika, zainstalowane sa cztery pionowe podwójne rolki prowadzace 14.Rolki te uniemozliwiaja dragom 6 wraz z lopat¬ kami 8 na obrót dookola osi z momentem wyjscia zebów zaczepowych 11 i urzadzen krzywkowych 20 13, poniewaz dragi 6 przechodzac w tym momen¬ cie miedzy rolkami prowadzacymi 14 posiadaja juz kwadratowy przekrój poprzeczny. Rolki prowa¬ dzace 14 pozwalaja równiez zachowac dragom 6 wlasciwy kierunek wzgledem mufli w czasie ich 25 ruchu posuwisto-zwrotnego.Na przedniej nieruchomej belce poprzecznej ra¬ my 12 zainstalowane sa ponadto na tej samej wy¬ sokosci co rolki 14, pojedyncze, poziome rolki 15, stanowiace przednia konstrukcje wsporna dla dra- 30 gów 6.Ruch posuwisto-zwrotny belki poprzecznej 9 a wraz z nia dragów 6 i lopatek 8 uzyskuje sie z silnika 16 poprzez przekladnie na paski klinowe 17, przekladnie zebata 18 i przekladnie lancucho- 35 wa 19 oraz dwa lancuchy pociagowe 20, zamoco¬ wane do belki poprzecznej 9. Lancuchy pociagowe 20 zalozone sa na kola zebate 21 i 22 tylnego i przedniego walka obrotowego 23 i 24, zainstalo¬ wanych na ramie 12. Walek tylny 23, na którym 40 oprócz dwu kól zebatych 21 zainstalowane jest równiez kolo zebate przekladni lancuchowej 19 przenoszace przy pomocy lancucha ruch obrotowy silnika elektrycznego 16 na ruch posuwisty belki poprzecznej 9. 43 Rama 12 wraz z mechanizmem do usuwania wy¬ palków jest podnoszona i obnizana na cala wy¬ sokosc trzech rzedów mufli 2, 3 i 4 na piecu 1.Belki pionowe 25 konstrukcji nosnej urzadzenia spelniaja równoczesnie role prowadnic dla ramy g0 12, która prowadzona jest przy pomocy czterech rolek biegowych 26. W ramie 12 zamocowane sa przed rolkami biegowymi 26 sprezyny amortyza¬ cyjne 27, których zadaniem jest lagodzenie ude¬ rzen lopatek ubierajacych 8 o dno mufli poprzez S6 cofanie sie ramy 12 do tylu. Zabezpieczenie to za¬ pobiega uszkodzeniu mufli 2, 3 i 4 wzglednie lo¬ patek 8, o ile do pieca 1 zostaly zabudowane muf¬ le nieco krótsze od normalnych lub o ile mufle o wlasciwej dlugosci zostaly zbyt plytko ulozone co w komorze ogniowej pieca 1.Lopatki ubierajace 8 wykonane sa z dwu za¬ sadniczych elementów a mianowicie z wlasciwego korpusu lopatki 28 i wkladki karborundowej 29.Korpus lopatki 28 sporzadzony jest z blachy sta- 6S lowej o podwójnych sciankach. Z przodu korpusu52413 15 16 lopatki 28 wprowadzona jest miedzy obie scianki stalowa wkladka karborundowa 29. Po wlozeniu wkladki karborundowej 29 az do oporu wystaje ona 20 mm poza korpus lopatki 8, tworzac z przo¬ du lopatki 8 jej wlasciwe obrzeze, cechujace sie bardzo wysoka ognioodpornoscia, wytrzymaloscia w wysokich temperaturach na tarcie mechaniczne i odpornoscia chemiczna na dzialanie zuzli. Wklad¬ ka karborundowa 29 zamocowana jest w korpusie lopatki 28 przy pomocy dwóch nitów o plaskich wpuszczanych glówkach.Mechanizm podnoszenia i opuszczania ramy 12, zainstalowany na górnych belkach 30 konstrukcji nosnej sklada sie z silnika elektrycznego 31, prze¬ kladni na paski klinowe 32, przekladni zebatej 33, przekladni lancuchowej 34, dwu bebnów linowych 35, luzownika elektromagnetycznego 36, oraz czte¬ rech linek stalowych 37 przerzucanych przez rolki prowadzace 38.Mechanizm jazdy urzadzenia na szynach sklada sie z silnika elektrycznego 39, przekladni na paski klinowe 40, przekladni zebatej 41 oraz przekladni lancuchowej 42 przenoszacej ruch obrotowy silnika elektrycznego na wal 43 konstrukcji jezdnej.Usuwanie wypalków odbywa sie z czterech muf¬ li jednego rzedu równoczesnie. Ze wzgledów tech¬ nologicznych usuwanie wypalków rozpoczyna sie od górnego rzedu mufli 2. Urzadzenie wedlug wy¬ nalazku ustawia sie przy pomocy mechanizmu jazdy na wysokosci czterech sasiadujacych ze soba mufli. Z kolei mechanizm podnoszenia transpor¬ tuje rame 17 wraz z mechanizmem do usuwania wypalków na taka wysokosc, aby lopatki ubiera¬ jace 8 znalazly sie w osi podluznej mufli. Z mo¬ mentem uruchomienia napedu belki poprzecznej 9, dragi 6 wraz z lopatkami 8 wysuwaja sie do przodu a zeby zaczepowe 11 przesuwajac sie w urzadzeniach krzywkowych 13 powoduja rów¬ noczesnie obrót dragów 6 i lopatek 8 o 180°, tak ze z momentem dojscia lopatek 8 do mufli posia¬ daja one juz normalne polozenie. Z kolei, przed pierwszym wprowadzeniem lopatek 8 do wnetrza mufli koryguje sie ich ustawienie tak, aby dno lopatki 8 znajdowalo sie tuz nad dnem mufli.Od tego momentu wprowadza sie caly mecha¬ nizm do usuwania wypalków w ciagly ruch po¬ suwisto-zwrotny. Gdy lopatki 8 napelnione wy- palkami wynurzaja sie calkowicie z mufli, zeby zaczepowe 11 wchodza ponownie w urzadzenia krzywkowe 13 i lopatki i dokonuja obrotu dooko¬ la swojej osi o 180° a wypalki samoczynnie wy¬ sypuja sie, wpadajac otworem wbudowanym w dnie misy okiennej pieca do zbiornika wypal¬ ków. Z kazdym ruchem do przodu, lopatki 8 wcho¬ dza coraz dalej w glab mufli 2, 3 i 4 jednak tylko na tyle, aby lopatki 8 ulegly calkowitemu napel¬ nieniu. Z momentem oprózniania mufli, urzadze¬ nie przesuwa sie do nastepnych czterech mufli i cala manipulacje powtarza sie odnowa z tym, ze rama 12 pozostaje na tej samej wysokosci tak dlugo dopóki nie zostana usuniete wypalki z ca¬ lego rzedu mufli. Regulacja polozenia lopatek ubie¬ rajacych 8 oraz czynnosc usuwania wypalków z mufli odbywa sie sprawnie i szybko zapomoca elektrycznych przycisków sterujacych, zainstalo¬ wanych na urzadzeniu w dogodnym oddaleniu od stanowiska obslugi.Mechanizm do usuwania wypalków odmiany urzadzenia wedlug wynalazku sklada sie z czte- 5 rech dragów stalowych 6 usytuowanych w pla¬ szczyznie poziomej, odleglych od siebie w odste¬ pach odpowiadajacym odleglosciom miedzy osia¬ mi sasiadujacych ze soba mufli. Stalowe dragi 6 wykonane sa z dwóch czesci, przy czym krótkie 10 rury 43 zamocowane sa przegubowo do ruchomej belki poprzecznej 44, i zaopatrzone w otwory 45 prostopadle do osi dragów 6 i równolegle do po¬ ziomu roboczego pieców destylacyjnych. Dluzsza czesc draga 6 w formie preta lub rury zaopatrzo- 15 na jest takze w otwory umozliwiajace polaczenie obu czesci. Belka poprzeczna 44 wyposazona jest w wózek jezdny 46 zlozony z dwóch kólek poru¬ szajacych sie w ceownikach wchodzacych w sklad ramy 12. Na przednich koncach dragów 6 zamoco- 2o wane sa wymienne lopatki ubierajace 8 wykona¬ ne ze stali niskoweglowej o przekroju w ksztalcie wycinka mufli.Naped belki poprzecznej 44 otrzymuje ze silnika elektrycznego 16 poprzez przekladnie pasków kli- as nowych 17 oraz przekladnie zebata 8, przekladnie lancuchowa 19 oraz dwa lancuchy pociagowe 20 zamocowane do belki poprzecznej 44. Lancuchy pociagowe 20 nalozone sa na kola zebate 21 i 22 tylnego i przedniego walka obrotowego 23 i 24 za- 30 instalowanych na ramie 12. Walek tylny 23 na którym oprócz dwu kól zebatych 21 zainstalowane jest równiez drugie kolo zebate przekladni lacu- chowej 19 przenosi przy pomocy lancucha ruch obrotowy silnika elektrycznego 16 na ruch posu- 35 wisto-zwrotny belki poprzecznej 44. Przednie konce dragów 6 wsparte sa na rolkach prowadzacych 15 zamocowanych na belce poprzecznej ramy 12 zlo¬ zonej z dwu ceowników podluznych w których posuwaja sie wózki jezdne 46. 40 Do usuwania wypalków z lopatek sluza cztery zgarniacze 47 obciazone balastem na przyklad opil¬ kami zeliwnymi. Zgarniacze 47 zamocowane sa przegubowo do walka poziomego 48 przesuwajace¬ go sie do przodu i do tylu na rolkach biegowych 49 45 usytuowanych na szynach jezdnych 50 zamocowa¬ nych nad ceownikiem ramy nosnej 12. Na obudo¬ wie walka poziomego 48 na którym zamocowane sa zgarniacze 47 zainstalowane sa dwie zebatki 51, równolegle wzgledem siebie i w stosunku do ceow- 50 ników podluznych ramy 12, których zeby zacho¬ dza na dwa kola zebate 52 zamocowane na walku 53 zainstalowanym w tylnej czesci ramy 12 po¬ wyzej belki poprzecznej 44. Obrót walka 53 dzieki któremu uzyskuje sie przesuw zgarniaczy 47 do 55 przodu i do tylu dokonuje sie przy pomocy prze¬ kladni linowej 54. Wieksze kolo 55 przekladni li¬ nowej 54 wprowadza sie w ruch obrotowy recznie przy pomocy lancucha jezeli rama 12 znajduje sie w górnym polozeniu wzglednie przy pomocy kor- w by nieuwidocznionej na rysunku.Fo wysunieciu zgarniaczy 45 do przodu, uru¬ chamiany jest reczny mechanizm uniemozliwiajacy cofajacym sie lopatkom z mufli przesuniecie zgar¬ niaczy 47 w tylne polozenie. Zlozony on jest 65 z dwóch tulei w których zainstalowane sa na spre-52413 17 zynach bloczki 56 o przekroju prostokatnym. Tu¬ leje sa umocowane na podluznych ceownikach ra¬ my 12 w osi podluznej zebatek 51 a w momencie wysuwania ich do przodu, bloczki 56 sa zwolnio¬ ne i wyskakuja do góry. Z chwila usuniecia wy- palków 5 i przed przesunieciem maszyny na na- ftepne stanowisko robocze, zgarniacze 47 sa co¬ fane do tylu po uprzednim scisnieciu sprezyny bloczków 56 ku dolowi przy pomocy systemu dzwigni 57 uruchamianej recznie ze stanowiska operatora. W celu przedluzenia zywotnosci lopa¬ tek 8 urzadzenie zostalo zaopatrzone w instalacje do ich schladzania. Instalacja do schladzania skla¬ da sie z przewodu wodnego 58 doprowadzajacego wode do oddzielnych przewodów 59 zraszajacych poszczególne lopatki ubierajace 8. Zraszanie lopa¬ tek 8 przebiega w sposób ciagly na odcinku prze¬ suwu lopatek 8 od pieca 1 do skrajnego polozenia tylnego lopatek 8 oraz w drodze powrotnej od skrajnego polozenia do momentu zblizania sie do pieca destylacyjnego 1.Doprowadzenie wody zraszajacej lopatki regu¬ luje zawór 60 dociskany przez listwe 61 przymo¬ cowana obrotowo do belki poprzecznej ramy 12 i dociskanej z kolei rolka 62 zamocowana do ru¬ chomej belki poprzecznej 44. Bezposrednio zra¬ szajacy przewód 63 lopatki 8 okrazajacy przekrój lopatki 8 wyposazony jest w kolanka 64 zaopa¬ trzone w otwory o malym przekroju z tym, ze zakonczenia kolanek 64 posiadaja od czterech do siedmiu otworów a w polowie wysokosci przekro¬ ju lopatki 8 po obu stronach przewód 63 zaopa¬ trzony jest od dwóch do trzech otworów oraz w osi pionowej lopatki 8 w piec do szesciu otwo¬ rów zraszajacych. Do przewodu 58 doprowadza¬ na jest woda nieuwidocznionym na rysunku we¬ zem gumowym zawieszonym przy pomocy wóz¬ ka jezdnego na linie stalowej rozpietej wzdluz sciany pieca oraz zamocowanym na obrotowym wysiegniku zainstalowanym na tylnym piono¬ wym ceowniku 25 konstrukcji nosnej urzadze¬ nia. Takie rozwiazanie pozwala na doprowadze¬ nie wody do instalacji zraszajacej z jednego zródla przy zachowaniu mozliwosci transporto¬ wych we wnetrzu hali pieców destylacyjnych.Usytuowanie poszczególnych otworów w prze¬ wodzie 63 pozwala na natrysk woda z góry na dno lopatki 8 w znacznej ilosci oraz zraszanie zewnetrznej strony scianek lopatki 8 w polowie ich wysokosci i zraszania dna lopatki 8 od dolu.Takie rozmieszczenie natrysków wody pozwala na Jednoczesne i równomierne zraszanie lopatek 8 bez powstawania naprezen wewnetrznych.Okazalo sie, ze schladzanie lopatek podane w odmianie rozwiazania jest najkorzystniejsze, po¬ niewaz w czasie prób zraszania lopatek 8 tylko od spodu wzglednie od góry nastepowalo rozpla¬ szczanie (rozwieranie) scianek bocznych lopatki 8 a zraszanie jedynie z boku lopatek 8 nie powodo¬ walo ochlodzenia dna lopatki 8, to jest czesci lo¬ patki 8 najbardziej przegrzewanej w czasie usu¬ wania wypalków. Natomiast luzne polewanie wo¬ da z góry powoduje rozwieranie lopatek 8 a po¬ nadto jest to niebezpieczne dla obslugi pieców de¬ stylacyjnych z uwagi na mozliwosc zebrania sie 18 w lopatce 8 wody na przyklad po jej zakrzywie¬ niu do góry.Mechanizm podnoszenia ramy nosnej 12, kon¬ strukcja nosna calego urzadzenia oraz mechanizm 5 jazdy sa wykonane tak jak w pierwszym przy¬ kladzie wykonania wynalazku z tym, ze mecha¬ nizm jazdy urzadzenia usytuowany jest pod rama nosna 12.Zastosowanie lopatek 8 wyposazonych w wy- 10 mienne wkladki karborundowe 29 lub zraszanie lopatek ubierajacych 8 wykonanych ze stali nisko- weglowej przy pomocy specjalnej instalacji we¬ dlug wynalazku pozwolilo nieoczekiwanie zwiek¬ szyc zywotnosc lopatek 8 kilkanascie razy a na- 15 wet kilkadziesiat razy przy jednoczesnym zacho¬ waniu wysokiej sprawnosci poszczególnych zespo¬ lów mechanizmu do usuwania wypalków i latwej obsludze urzadzenia przez jednego operatora. 20 35 40 55 PL