PL52205B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.1.1967 52205 KI. 12 o, 26/03 MKP C 07 UKD A s/oo BIBLI OT £ K *tj Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr Stanislaw Malinowski, dr inz. S}^;^4/ ^ nislaw Tyrlik, mgr inz. Roman Giezynski, mgr inz. Boguslaw Zielinski Wlasciciel patentu: Polska Akademia Nauk (Instytut Chemii Organicz¬ nej), Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania alkoksylano-soli metali Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia alkoksylano-soli metali grup IIA, III, IIIA, IV, IVA, VA, VIA, VIIA i VIII okresowego ukla¬ du pierwiastków.Alkoksylano-sole metali sa substancjami silnie zabarwionymi, wrazliwymi na dzialanie wody, kwasów i zasad. Moga one byc stosowane w wielu reakcjach jako katalizatory oraz jako dodatki do polimerów i wlókien sztucznych.Publikacje dotyczace otrzymywania tych zwia¬ zków sa bardzo skape. Z brytyjskiego opisu pa¬ tentowego nr 772 480 znany jest sposób otrzymy¬ wania alkoksylano-soli metali, polegajacy na dzia¬ laniu kwasami na alkoksylany metali w ilosci mniejszej od wynikajacej ze stosunku stechiome- trycznego. Poza tym sposób otrzymywania pew¬ nego typu alkoksylano-soli olowiawych jest opi¬ sany w polskim patencie nr 48 884.Obecnie stwierdzono, ze alkoksylano-sole metali o ogólnym wzorze (RO)xM(An)y, w którym RO oznacza reszte alkoksylanowa, M — metal z gru¬ py IIA, III, IIIA, IV, IVA, VA, VIA, VIIA lub VIII okresowego ukladu pierwiastków, An — resz¬ te anionowa, a (x+y) — wartosciowosc metalu, mo¬ ga byc otrzymywane z dobra wydajnoscia na dro¬ dze reakcji alkoksylano-soli olowiawych z meta¬ lami, tlenkami lub solami metali wspomnianych grup.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze metal, tlenek lub sól metalu poddaje sie dzialaniu 10 15 20 25 30 2 alkoksylano-soli olowiawej. Reakcje mozna prowa¬ dzic bez zastosowania rozpuszczalnika lub w sro¬ dowisku rozpuszczalnika, zwlaszcza weglowodoru aromatycznego, weglowodoru cyklicznego, jego chlorowcopochodnej, aminy, alkoholu, ketonu albo siarczku organicznego, w temperaturze 30—300°C, przy stosunku molowym alkoksylano-soli olowia¬ wej do drugiego substratu reakcji wynoszacym od 3:1 do 1:3, przez okres 1—15 godzin. W miesza¬ ninie poreakcyjnej, obok rozpuszczonej alkoksy¬ lano-soli metalu, znajduje sie osad olowiu meta¬ licznego lub jego soli. Osad ten oddziela sie i prze¬ sacz traktuje organicznym rozpuszczalnikiem nie rozpuszczajacym wytwarzanej alkoksylano-soli metalu, zwlaszcza nasyconym weglowodorem lan¬ cuchowym lub nienasyconym weglowodorem lan¬ cuchowym. Wytracona alkoksylano-sól metalu odsacza sie i przemywa tym samym rozpuszczalni¬ kiem.Sposób wedlug wynalazku jest szczególowo opi¬ sany w ponizszych przykladach.Przyklad I. 22 g PbO ogrzewa sie z 53 g swiezo przedestylowanego aldehydu benzoesowego w temperaturze 110°C w ciagu 10 godzin, w atmos¬ ferze azotu. Po odsaczeniu powstalego kompleksu nierozpuszczalnego roztwór zawiera benzoesano- -benzylan olowiawy, rozpuszczony w aldehydzie benzoesowym i benzoesanie benzylu. 53,4 g tego roztworu poddaje sie destylacji pod cisnieniem ab¬ solutnym 1—2 mm Hg w temperaturze 40—150°C 5220552205 3 Pozostaje 10 g szklistej masy benzoesano-benzyla- nu olowiawego. Do masy tej dodaje sie 2 g meta¬ licznego cynku i ogrzewa mieszajac w tempera¬ turze 130°C przez 10 godzin. Nastepnie dodaje sie 10 ml suchego benzenu, odsacza mieszanine meta¬ licznego cynku i olowiu, zawierajaca 0,7 g cynku i 3,3 g olowiu. W przesaczu znajduje sie benzoe- sano-benzylan cynkowy i niewielka ilosc nieprze- reagowanego benzoesano-benzylanu olowiawego.Do przesaczu tego dodaje sie nieco heptanu, co po¬ woduje wytracenie sie benzoesano-benzylanu cyn¬ kowego, zanieczyszczonego zwiazkiem olowiu. Przez rozpuszczenie w benzenie i ponowne wytracenie heptanem otrzymuje sie 5,7 g benzoesano-benzyla¬ nu cynkowego, zawierajacego okolo 3% olowiu.Wydajnosc reakcji wynosi 80% wydajnosci teore¬ tycznej.Przyklad II. 10 g benzoesano-benzylanu olo¬ wiawego, otrzymanego jak w przykladzie I, roz¬ ciencza sie 20 ml chlorobenzenu i do roztworu do¬ daje 3 g metalicznego kadmu. Reakcje wymiany prowadzi sie 10 godzin w temperaturze wrzenia chlorobenzenu, silnie mieszajac, po czym odsacza sie osad, zawierajacy mieszanine 2,2 g kadmu i 1,4 g olowiu. Z przesaczu, po dodaniu eteru nafto¬ wego, wytraca sie mieszanine benzoesano-benzy¬ lanu olowiawego i kadmowego. Po odsaczeniu otrzymuje sie. 8 g tej mieszaniny. Wydajnosc re¬ akcji wynosi 35% wydajnosci teoretycznej.Przyklad III. 10 g benzaesano-benzylanu olo¬ wiawego, otrzymanego jak w przykladzie I, roz¬ ciencza sie 20 ml ksylenu i dodaje 3 g bezwodne¬ go chlorku niklawego. Reakcje prowadzi sie 10 go¬ dzin w temperaturze wrzenia ksylenu, silnie mie¬ szajac, po czym odsacza sie osad, zawierajacy 4 0,5 g chlorku niklu i 5,3 g chlorku olowiu. Do przesaczu dodaje sie 40 ml heptanu i odsacza wy¬ tracony benzoesano-benzylan niklawy, przemywa¬ jac go heptanem. Otrzymuje sie 5,5 g benzoesano- -benzylanu niklawego, co oznacza 98% wydajnosci teoretycznej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe li Sposób otrzymywania alkoksylano-soli metali o wzorze ogólnym (RO)xM(An)y, w którym RO oznacza reszte alkoksylanowa, M — metal z grupy l« IIA, III, IIIA, IV, IVA, VA, VIA, VIIA lub VIII okresowego ukladu pierwiastków, An — reszte anionowa, a (x + y) — wartosciowosc tego metalu, znamienny tym, ze metal, tlenek lub sól metalu, nalezacego do jednej z wymienionych grup, pod- * daje sie dzialaniu alkoksylano-soli olowiawej, w srodowisku rozpuszczalnika, zwlaszcza weglowo¬ doru aromatycznego, weglowodoru cyklicznego, jego chlorowcopochodnej, aminy, alkoholu, ketonu lub siarczku organicznego, lub bez uzycia rozpusz- » czalnika, w temperaturze 30—300°C, przy stosunku molowym alkoksylano-soli olowiawej do drugiego substratu reakcji wynoszacym od 3:1 do 1:3, w ciagu 1—15 godzin, po czym odsacza sie i z prze¬ saczu wytraca alkoksylano-sól metalu przez doda¬ sz nie organicznego rozpuszczalnika nie rozpuszcza¬ jacego wytwarzanej alkoksylano-soli metalu, zwla¬ szcza nasyconego weglowodoru lancuchowego, lub nienasyconego weglowodoru lancuchowego i na¬ stepnie wytracona alkoksylano-sól metalu odsacza * sie i przemywa. „Prasa" Wr. Zam. 6076/66. Naklad 310 egz. PL