PL48884B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 19.XII.1964 48884 I3IBL '-O' =goi KI. 12 o, 26/03 MKP C 07 UKD jffn Wspóltwórcy wynalazku: Stanislaw Malinowski, Stanislaw Tyrlik, Ro¬ man Giezynski N Wlasciciel patentu: Polska Akademia Nauk (Zaklad Syntezy Organicz¬ nej), Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania kompleksowych zwiazków tlenku olowiawego z aldehydami alifatycznymi i aromatycznymi Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia kompleksowych zwiazków tlenku olowiawego z aldehydami alifatycznymi i aldehydami aroma¬ tycznymi. 5 Zwiazki kompleksowe aldehydów, zarówno ali¬ fatycznych, jak i aromatycznych, sa bardzo malo znane, a zupelnie nieznane sa zwiazki komplekso¬ we, powstale z aldehydów alifatycznych lub aro¬ matycznych i tlenku olowiawego. 10 Obecnie stwierdzono, ze aldehydy alifatyczne i aldehydy aromatyczne, ogrzewane w odpowiednich warunkach z tlenkiem olowiawym, tworza bezpo¬ staciowe lub kryptokrystaliczne zwiazki o barwie od bialej do brazowej, stanowiace kompleksy aide- i5 hydów i tlenku olowiawego PbO, o róznym stosun¬ ku wagowym czesci organicznej do PbO, wynosza¬ cym zwlaszcza od 1:5 do 5:1.Zgodnie z wynalazkiem, kompleksy tlenku olo¬ wiawego z aldehydami mozna otrzymywac dwie- 20 ma drogami. Pierwsza z nich polega na bezposred¬ nim dzialaniu pomiedzy tlenkiem olowiawym i al¬ dehydem, uzytymi w stosunku molowym lub z nad¬ miarem aldehydu, w temperaturze bliskiej tempe¬ ratury wrzenia aldehydu. Drugi zas sposób polega 25 na dzialaniu tlenku olowiawego na roztwór alde¬ hydu w rozpuszczalniku, w temperaturze nieco niz¬ szej od temperatury wrzenia rozpuszczalnika, przy czym jako rozpuszczalniki moga tu byc stosowane weglowodory alifatyczne, weglowodory alicyklicz- 20 ne, weglowodory aromatyczne, chlorowcoalkany, nitroalkany, chlorowcoaryle, nitroaryle, alkohole, fenole, ketony, estry, etery, aminy, siarczki, orga¬ niczne itd.W zaleznosci od rodzaju aldehydu reakcja trwa od kilkudziesieciu minut do okolo 24 godzin. Otrzy¬ muje sie dwa typy kompleksów: rozpuszczalny i nierozpuszczalny. Kompleks nierozpuszczalny wyodrebnia sie przez odsaczenie go od cieczy po¬ reakcyjnej i przemycie rozpuszczalnikiem orga¬ nicznym. Kompleks rozpuszczalny natomiast wyo¬ drebnia sie przez odsaczenie od cieczy poreakcyj¬ nej kompleksu nierozpuszczalnego i wytracenie z przesaczu kompleksu rozpuszczalnego przez do¬ danie nadmiaru rozpuszczalnika, w którym dany kompleks jest nierozpuszczalny. Jako substancje wytracajace stosuje sie tu wode, rozpuszczalniki organiczne, zawierajace w czasteczce jeden lub kil¬ ka pierwiastków takich, jak tlen, azot albo* siarka.Szczególnie nadaja sie do tego celu alkohole, ami¬ ny organiczne, pirydyna i siarczek wegla.Tak otrzymane kompleksy sa bezpostaciowymi lub kryptokrystalicznymi substancjami o barwie od bialej do brazowej. Sa one trudnorozpuszczalne w organicznych rozpuszczalnikach, nie topia sie, lecz ulegaja rozkladowi w wyzszych temperaturach.Stwierdzono obecnie, ze kompleksy te nadaja sie do stosowania jako katalizatory w wielu reakcjach oraz do wytwarzania powlok ochronnych, odpor¬ nych na czynniki chemiczne i promieniowanie. 4888448884 Sposób wedlug wynalazku jest szczególowo opi¬ sany w ponizszych przykladach.Przyklad I. Otrzymywanie nierozpuszczalne¬ go kompleksu tlenku olowiawego z aldehydem ben¬ zoesowym. 22 g PbO ogrzewa sie w atmosferze azotu w temperaturze 80—120°C z 53 g aldehydu benzoesowego, silnie mieszajac. Zólty tlenek olo- wiawy stopniowo jasnieje i po dwunastu godzinach ogrzewania odsacza sie osad, przemywa go kilka¬ krotnie benzenem i suszy w temperaturze nie prze¬ kraczajacej 150°C. Otrzymuje sie 21,6 g nierozpusz¬ czalnego kompleksu, zawierajacego 75% wagowych olowiu. Stanowi to okolo 78% wydajnosci w sto¬ sunku do PbO.Przyklad II. Otrzymywanie nierozpuszczal¬ nego kompleksu tlenku olowiawego z aldehydem benzoesowym. 22 g PbO ogrzewa sie w temperatu¬ rze 80—90°C w atmosferze argonu ze 100 g 50%-we- go roztworu aldehydu benzoesowego w n-butanolu.Po 24 godzinach ogrzewania odsacza sie osad, prze¬ mywa go alkoholem etylowym i suszy w tempera¬ turze okolo 100°C. Otrzymuje sie okolo 30,5 g pro¬ duktu, zawierajacego 62,8% Pb, co stanowi 93% wydajnosci w stosunku do PbO.Przyklad III. Otrzymywanie rozpuszczalne¬ go kompleksu tlenku olowiawego z aldehydem ben¬ zoesowym. Po odsaczeniu kompleksu otrzymanego w przykladzie pierwszym, przesacz zawiera roz¬ puszczony kompleks rozpuszczalny. Do tego prze¬ saczu dodaje sie 100 ml 90%-wego alkoholu etylo¬ wego, co powoduje wytracenie sie bialego osadu.Osad ten odsacza sie, przemywa etanolem i suszy w temperaturze nie przekraczajacej 100°C. Otrzy¬ muje sie 7 g produktu, zawierajacego 62,0% Pb, co stanowi 22% wydajnosci w stosunku do PbO.Przyklad IV. Otrzymywanie nierozpuszczal¬ nego kompleksu tlenku olowiawego z aldehydem izowalerianowym. 22 g PbO ogrzewa sie w atmo¬ sferze azotu w temperaturze 80—90°C z 52 g alde- 5 hydu izowalerianowego, silnie mieszajac. Zólty tle¬ nek olowiawy stopniowo jasnieje do prawie biale¬ go. Po dwunastu godzinach ogrzewania odsacza sie otrzymany osad, przemywa go kilkakrotnie ben¬ zyna farmaceutyczna i suszy w temperaturze nie io przekraczajacej 100°C. Otrzymuje sie 25,4 g pro¬ duktu o zawartosci 78,2% Pb, co stanowi 96% wy¬ dajnosci w stosunku do ilosci uzytego PbO. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 15 Sposób otrzymywania kompleksów ich zwiaz¬ ków tlenku olowiawego z aldehydami alifatyczny¬ mi i aromatycznymi, znamienny tym, ze tlenek olo¬ wiawy poddaje sie dzialaniu aldehydu lub roztwo¬ ru aldehydu w weglowodorach alifatycznych, we- 20 glowodorach cyklicznych, weglowodorach aroma¬ tycznych, nitroalkanach, nitroarylach, chlorowco- alkanach, chlorowcoarylach, alkoholach, ketonach, estrach, eterach, aminach, lub siarczkach organicz¬ nych, w stosunku molowym aldehydu do PbO wy- 25 noszacym zwlaszcza 1:5 do 5:1, w temperaturze zblizonej do temperatury wrzenia aldehydu, jezeli nie stosuje sie rozpuszczalnika, lub w przypadku stosowania rozpuszczalnika w temperaturze nieco nizszej od temperatury wrzenia uzytego rozpusz- 30 czalnika, po czym utworzony nierozpuszczalny kompleks wyodrebnia sie przez odsaczenie, przemy¬ cie organicznym rozpuszczalnikiem i wysuszenie, a z przesaczu wyodrebnia sie kompleks rozpusz¬ czalny przez wytracenie go woda lub organicz- 35 nym rozpuszczalnikiem, zawierajacym w czastecz¬ ce jeden lub wiecej pierwiastków takich, jak tlen, azot, ewentualnie siarka, w którym dany kom¬ pleks jest nierozpuszczalny. -IBUOTRKi ZG „Ruch" W-wa, zam. 1587-64 naklad 300 egz. PL