Wynalazek niniejszy dotyczy obróbki destylatów oleju skalnego w celu odbar¬ wienia takowych.Przedmiotem tego wynalazku jest pod¬ danie destylatów oleju skalnego procesowi, który odbarwia je bez zwyklego dzialania kwasów i lugów (alkaljów).Destylatem specyficznym, poddawanym obróbce zapomoca tego procesu, jest han¬ dlowa gazolina, taka np. jak posiadajaca poczatkowy punkt wrzenia 55° C, a konco¬ wy punkt 223° C, lecz wynalazek nie ogra¬ nicza sie do obróbki gazoliny tylko tego gatunku.Rodzaj gazoliny, odnosnie jej skladni¬ ków chemicznych i jej fizycznych cech charakterystycznych, a w szczególnosci jej barwy, zmienia sie w szerokim zakresie sto¬ sownie do róznych miejscowosci, z których pochodzi ropa surowa, z której destyluje sie gazolina, a równiez zmienia sie stosow¬ nie do uzytego sposobu.Tak wiec charakterystyczne cechy ga¬ zoliny zmieniaja sie w zaleznosci do kazde¬ go oddzielnego szybu ropowego i gazolina otrzymana, np. z ropy kalifornijskiej, znacznie sie rózni od gazoliny, otrzymanej z Pensylwanji, jakkolwiekbadz moga byc ione podobne pod pewnemi szczególnemi wzgledami.Równiez gazolina z tak zwanego wyply¬ wu bezposredniego (straight run) rózni sie znacznie od gazoliny otrzymanej przez frakcjonowanie, dzieki czemu zachodzi przemiana ciezkiego oleju na gazoline.We wszelkich wypadkach jest rzeczazwykla 'podawac gazoline dzialaniu prze- dewszystkiem kwasu siarkowego o roznem stezeniu i ilosci, a to w celu usuniecia tych skladników z gazoliny, które w handlu sa niepozadane, przyczem skladnikami temi sa takie zwiazki, które wywoluja niepoza¬ dane zabarwienie gazoliny. Po poddaniu gazoliny dzialaniu kwasu, jest ona zwykle przemywana woda, nastepnie poddawana dzialaniu alkaljów i znów przemyta.Przemywania kwasem, alkaljaini i wo¬ da sa bardzo kosztowne, a wykryto, ze wprowadzajac do gazoliny kwas siarkowy mocy od 50 do 98% w stosunku od 0,011 do 0,090 kg na kazde 190 1 gazoliny i moc¬ no ja wstrzasajac, a nastepnie dodajac gli¬ ny w stosunku od 0,045 do 0,906 kg na kazde 190 1 gazoliny, poczem mieszanine dokladnie wstrzasajac, osiaga sie zupelne odbarwienie gazoliny i zobojetnienie jej i wtedy jest ona gotowa dla rynku.Uzyty kwas siarkowy nie powinien byc dymiacym kwasem siarkowym, a uzycie w stosunku wyzej wymienionym kwasu i gli¬ ny jest takie, ze w zupelnosci odbarwia gazoline, W szczególnosci, gdy gazolina jest po¬ traktowana nadmiarem kwasu zachowuje ona rózowa barwe, a gdy potraktowana jest nadmiarem gliny, obojetnej lub alka¬ licznej gazolina odbarwia sie, ale gdy po¬ stoi, to po pewnym czasie barwa znów wra¬ ca.Uzyta tu glina moze praktycznie byc dowolna ze stosowanych obecnie odbarwia¬ jacych glin, bez przejscia przez proces, za¬ pomoca którego gliny specjalnie przygoto¬ wuja sie dla celów odbarwiajacych przez traktowanie kwasem.Wstrzasanie gazoliny wraz z kwasem i glina moze miec miejsce zapomoca srod¬ ków mechanicznych lub zapomoca powie¬ trza i t. p. procesów, i dzialanie kwasu i gliny na gazoline w wyzej wymienionych ilosciach jest takze, ze nie tworzy sie przy- tem zadnego kwasnego osadu lub w razie powstawania takowego w zupelnosci zosta¬ je on wchlaniany przez gline i bylby niewi¬ dzialny dla oka. Tak wiec powstaje wielka oszczednosc w zastosowaniu tego procesu do gazoliny, przyczem koszt przygotowania jej dla rynku jest minimalny. Naprzyklad bez przemywania kwasami i alkaljami sto¬ suje sie gline, której koszt wynosi okolo 25 dolarów za tonne, gdy tymczasem glina poddana oczyszczeniu dla tych samych ce¬ lów kosztuje 65 dolarów za tonne.Stosunek ilosci gazoliny i gliny na kaz¬ de 190 1 gazoliny moze sie zmieniac w gra¬ nicach wspomnianych wyzej, aby wywolac pozadane wyniki, i stosownie do zyczenia, wybrane stosunki ilosciowe kwasu moga byc uzyte do zakwaszenia odpowiedniej i- losci gliny przed zmieszaniem jej z gazo¬ lina.Rózne sposoby sa znane dla obróbki destylatów oleju skalnego kolejno kwasem i glina, lub glina, obrobiona kwasem, dla odbarwienia, lecz w pierwszym wypadku ciezki namul musi byc usuniety po trakto¬ waniu kwasem, zas w wypadku drugim chemiczne i fizyczne dzialania róznia sie znacznie od tych, jakie zachodza w niniej¬ szym sposobie.Wedlug niniejszego wynalazku podda¬ je sie gline dzialaniu kwasu w obecnosci gazoliny lub innego destylatu, poczem uzyta zostaje ta glina do odbarwienia calkowitej ilosci gazoliny lub destylatu. Otrzymuje sie w ten sposób odbarwienie trwale, w prze¬ ciwienstwie do wyniku tylko czasowego o- siagnietego przez uzycie tylko samej gliny surowej.Wedlug wiec tego nowego sposobu przy uzyciu malych ilosci kwasu i gliny przeróbka gliny oraz odbarwianie gazoliny lub destylatu stanowia wlasciwie poszcze¬ gólne fazy tego samego procesu.Jest rzecza oczywista, ze uskutecznia sie w danym razie tylko odbarwianie, jak to powyzej jest zaznaczone, poniewaz ilosc — 2 —uzytego kwasu od 0,011 do 0,090 kg na 190 1 gazoliny, jest zbyt mala, by wywie¬ rac dzialanie rafinacyjne, a z destylatu nie tworzy sie tez jakis znaczniejszy osad. To w szczególnosci jest widoczne w tych wy¬ padkach, w których uzywa sie kwasu o ste¬ zeniu tylko 50%. Równiez wykazano, ze przy pomocy samej tylko surowej gliny nie otrzyma sie produktu trwale odbarwio¬ nego* Z drugiej zas strony zostalo wykryte, ze gdy niewielkie ilosci kwasu i gliny, wy¬ zej wskazane, sa zmieszane razem przed dodaniem ich do gazoliny, otrzymuje sie wtedy trwale odbarwienie, ale mieszanie kwasu i gliny oddzielnie jest niewygodne i kosztowne i wymagaloby specjalnych a- paratów, przeto w tym nowym sposobie kwas i glina sa razem odpowiednio wpro¬ wadzone do regularnie wstrzasanego apa¬ ratu zawierajacego odbarwiany destylat.Uzyte gliny moga byc wziete z rozmai¬ tych zródel, i z powodzeniem stosowano w praktyce wedlug wynalazku tego wiele glin kalifornijskich z róznych miejscowosci, za¬ wierajacych rózne skladniki, i osiagnieto jednakowe odbarwienie przy zachowaniu, wyzej opisanych proporcyj kwasu i gliny.Rozumie sie, ze po zmieszaniu gazoliny przez potrzasanie z kwasem i glina lub gli¬ na potraktowana kwasem, w stosunkach i- [osciowych kwasu i gliny wyzej opisanych, wszelka pozostalosc usuwana jest z pod¬ danej temu dzialaniu gazoliny zapomoca odstawania albo przepuszczania przez filtr lub kazdego innego dobrze znanego spo¬ sobu.Niniejszy wynalazek byl opisany; w w zwiazku z gazolina, lecz nalezy pamie¬ tac, ze moze on byc tez zastosowany do innych przetworów naftowych, jak smary i tym podobne substancje. Nalezy tez pa¬ mietac, ze przy zastosowaniu do bardziej ciezkich przetworów jak naprzyklad sma¬ ry, ilosci glihy, oraz kwasu musza byc znacznie zwiekszone, stosunek ilosciowy kwasu do gliny waha sie miedzy 1 : 2 i 1 : 10. PL