Pierwszenstwo: \%Wn, j3 « ... §ik Of..MlLiOTEKA UKD Opublikowano: 28. IV. 1966 uwe-ara Wlasciciele patentu: Moinoweld Engineering Coi(Pty)Ltd Johannesburg/ /Transvaal Republika Poludniowo Afrykanska, Ru¬ dolf Escherich, Johannesburg/Transvaal (Republika Poludniowo Afrykanska) Sposób ksztaltowania metalowych rurowych elementów oraz urza¬ dzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu i urzadzenia do ksztaltowania metalowych rurowych elementów, a zwlaszcza metalowych rur lub wyrobów podob¬ nych lub tez innych rurowych wyrobów metalo¬ wych o przekroju poprzecznym symetrycznym wzgledem osi.Glównym celem niniejszego wynalazku jest opracowanie sposobu i urzadzenia umozliwiaja¬ cego wytwarzanie ksztaltowych rurowych wyro¬ bów metalowych.Wedlug wynalazku zostal zaprojektowany spo¬ sób ksztaltowania metalowych rurowych elemen¬ tów, przy czym te rurowe elementy, w obszarze zamierzanego ksztaltowania, sa ogrzewane do tem¬ peratury, przy której metal latwo ulega odksztal¬ caniu na przyklad do temperatury zaru wisnio¬ wego, a ksztaltowanie przeprowadzane zostaje za pomoca wytworzenia wystarczajacego nadcisnienia gazu wewnatrz elementu rurowego, za pomoca którego to cisnienie przeznaczone do ksztaltowania scianka rury, w obszarze ksztaltowania, jest roz¬ tlaczana na zewnatrz w kierunku wyznaczajacej ksztalt powierzchni lub kilku powierzchni ograni¬ czajacego uksztaltowania elementu. Tego rodzaju sposób wedlug wynalazku odznacza sie tym, ze podczas ksztaltowania rurowy element jest obra¬ cany dokola swej wzdluznej osi przylegajacej do -pew@i Jigztjyy na przyklad trzech, umieszczonych równolegle do powierzchni, odpowiednio do wy¬ twarzanego ksztaltu profilowanych, jednoczesnie ii 15 25 30 obracajacych sie walców, jako do wyznaczajacych ksztalt powierzchni, a w razie koniecznosci na ele¬ ment rurowy wywierany zostaje nacisk w kierun¬ ku wzdluznym, azeby w ksztaltowanych obszarach w miare potrzeby stawiac do dyspozycji dodatko¬ wy material, aby w ten sposób zapewnic wymaga¬ na grubosc scianki uksztaltowanej czesci przy czym wzdluzny nacisk wywierany jest za pomoca uruchamianych pneumatycznie elementów.Przy zakonczeniu ksztaltowania, lub w razie potrzeby ksztaltowany wyrób lub jego czesc jest podczas ksztaltowania chlodzony, na przyklad za pomoca polewania go zimna woda. Moze to slu¬ zyc zarówno do kierowania procesem ksztaltowa¬ nia, jak i do hartowania materialu.Nadcisnienie pneumatyczne moze byc obnizane do cisnienia atmosferycznego przed ochlodzeniem, podczas chlodzenia lub po jego ukonczeniu, lub tez podczas dowolnego etapu tych czynnosci.W najkorzystniejszym sposobie ksztaltowania wedlug wynalazku rura lub wydrazony wyrób przeznaczony do ksztaltowania jest zmuszany do obracania sie w stosunku do krazków lub walko¬ wych elementów ksztaltujacych, na przyklad w stosunku do trzech krazków, których osie sa za¬ zwyczaj równolegle do osi obrotu rury lub ele¬ mentu podobnego, i za pomoca których nadaje sie ruch obrotowy tej rurze; przy czym wspomniane krazki maja co najmniej w przyblizeniu zarys wymaganego ksztaltu lub jego czesci. Krazki te sa 5087650876 najkorzystniej, ale nie koniecznie, równomiernie rozlozone dokola rury lub elementu podobnego.W celu zapewnienia, aby scianki ksztaltowanej czesci metalowego rurowego elementu mialy od¬ powiednia lub wymagana grubosc i wytrzymalosc, na rure lub podobny ksztaltowany element ruro¬ wy wywierany jest w razie potrzeby nacisk w kie¬ runku jego wzdluznej osi, a to w celu doprowa¬ dzania dodatkowego materialu do obszaru, w któ¬ rym zachodzi ksztaltowanie. W ten sposób scian¬ ki ksztaltowanej czesci moga byc wykonywane o dowolnej grubosci, na przyklad o tych samych i\'"A ^UbosciacJbuiub o grubosci wiekszej lub mniejszej | niz* grCfoosfy §(jiaftek pozostalej czesci wyrobu.I Nacisk powodujacy doprowadzenie materialu I „ musi byc tym /wiekszy im wieksza jest grubosc j^l^sCjjjjjjiefc *-srednica.^ ^Wajfe^cLjcst^iJ Jest gdy dodatkowy material jest dostarczany stopniowo do obszaru ksztaltowania.A zatem mniej wiecej polowa dlugosci rury, jaka jest potrzebna, azeby dodatkowy przeznaczony na scianke material mógl byc doprowadzony do ob¬ szaru ksztaltowania, zostaje dopóty speczana, za pomoca osiowego nacisku pneumatycznego, dopóki rozszerzana czesc nie osiagnie polowy wymaganej wielkosci, a dopiero w czasie, w którym ta czesc jest dalej pneumatycznie rozszerzana dalszy dodat¬ kowy przeznaczony na scianke material zostaje speczany.W celu ulatwienia regulowania ilosci dodatko¬ wego materialu doprowadzanego do obszaru ksztal¬ towania w kazdym etapie, przewidziane sa odpo¬ wiednie zderzaki, które przerywaja dalsze wciska¬ nie rury lub podobnego materialu do tego obszaru, wówczas gdy ilosc materialu potrzebnego w tym etapie, na przyklad jego polowa zostala juz wpro¬ wadzona do tej strefy. Dla nastepnego etapu na¬ ciskania zderzaki zostaja. w taki sposób przesta¬ wione, aby przerwaly dalsze wciskanie dodatko¬ wego materialu rury lub elementu podobnego, wówczas gdy zostanie juz dostarczona ilosc po¬ trzebna do ukonczenia ksztaltowania. Zderzaki moga na przyklad byc zderzakami mimosrodowy- mi, które ustawia sie we wlasciwe polozenie za pomoca obrotu rekojesci, przy czym to miejsce obwodowej powierzchni tarczy mimosrodowej, które znajduje sie najdalej od punktu obrotu zde¬ rzaka, umozliwia doprowadzenie najmniejszej ilo¬ sci dodatkowego materialu, natomiast to miejsce powierzchni, które jest najblizej od osi obrotu, umozliwia doprowadzanie najwiekszej ilosci do¬ datkowego materialu.W celu umozliwienia latwiejszego doprowadzenia dodatkowego materialu do obszaru, w którym od¬ bywa sie ksztaltowanie, na tej stronie krazka, od której jest wywierany nacisk na rure lub element podobny w kierunku jego wzdluznej osi, pomiedzy krazkiem i obracajaca sie rura, moze byc prze¬ widziany wiekszy luz, na przyklad 0,18 mm, niz po drugiej stronie krazka.Zwykle, skoro tylko przeznaczony do ksztalto¬ wania obszar osiagnie wymagana temperature, na przyklad temperature ciemno czerwonego zaru, to zaraz wewnatrz przeznaczonego do ksztaltowania 20 25 30 wyrobu wywolywane zostaje cisnienie pneuma¬ tyczne za pomoca polaczenia wnetrza obracajacego sie wyrobu, który jest odpowiednio uszczelniony, ze zródlem sprezonego powietrza lub innego od- 5 powiedniego gazu. Gdy osiagnieta zostanie wy¬ magana wielkosc cisnienia, to zostaje przerwane polaczenie ze zródlem sprezonego gazu. Ogrzewa¬ nie moze byc kontynuowane podczas wywolywa¬ nia cisnienia pneumatycznego. Gdy dostarczanie 10 dodatkowego materialu odbywa sie etapami, to najkorzystniej jest, gdy tylko czesc stosowanego przy koncu zabiegu cisnienia jest wywolywana podczas tego etapu wewnatrz rury lub podobnego wyrobu i gdy wyrób zostaje tylko 'czesciowo roz- 15 szerzony.Z kolei dodatkowy material zostaje teraz dostar¬ czony do wspomnianego obszaru ksztaltowania za pomoca wywierania nacisku w kierunku osiowym na rure lub element podobny, a jezeli trzeba przy kontynuowaniu ogrzewania tego obszaru. 'Cisnie¬ nie pneumatyczne jest teraz wywolywane we¬ wnatrz rury lub elementu podobnego, i kula lub inna wypuklosc jest teraz wydmuchiwana do pel¬ nego wymiaru naprzeciw powierzchni ksztaltuja¬ cej. Przy zakonczeniu ksztaltowania sprezony gaz Jest wypuszczany z rury lub elementu podobnego a goraca uksztaltowana jej czesc jest chlodzona przez polewanie woda. Podczas wydmuchiwania wypuklosci do ich ostatecznego wymiaru ilosc do¬ prowadzanego do obszaru ksztaltowania ciepla jest juz czesto wystarczajaca, tak ze ogrzewanie moze byc przerwane w tym obszarze i jezeli nastepna kulista lub inna wypuklosc ma byc wydmuchana na omawianej rurze lub elemencie podobnym w innym obszarze ksztaltowania, to elementy ogrzewajace moga byc wówczas tam przesuniete, w celu wstepnego ogrzewania nastepnego obszaru ksztaltowania, ale zazwyczaj ogrzewanie to odby- 40 wa sie do temperatury, przy której material nie staje sie tam jeszcze calkowicie plastyczny.W celu formowania nastepnej kulistej lub innej wypuklosci, ogrzany wstepnie nastepny z kolei obszar ksztaltowania jest dalej obrabiany wraz 45 z dostarczaniem etapami dodatkowego materialu i rozdmuchiwaniem az do ograniczajacych po¬ wierzchni ksztaltujacych, w taki sam sposób jak to odbywalo sie w przypadku pierwszego ksztal¬ towania. 50 Odpowiednim do tego celu elementem, za pomo¬ ca którego mozna uzyskac scisle zlokalizowane ogrzewanie jest palnik do spawania.W przypadku ksztaltowania kulistych wypuklo¬ sci cieplo moze byc najkorzystniej dostarczane za 55 pomoca palnika ogrzewajacego, zaopatrzonego w kilka plomieni, przy czym szereg tych plomie¬ ni ustawiony jest w kierunku wzdluznym przezna¬ czonej do ksztaltowania rury lub elementu podob¬ nego tak, ze doprowadzanie najwiekszej ilosci cie- 60 pla bedzie odbywac sie w obszarze najwiekszej srednicy wspomnianej kulistej wypuklosci, jaka ma byc uformowana. Moze byc równiez zastosowa¬ ny dowolny inny, odpowiedni do tego celu element ogrzewajacy na przyklad element elektryczny. 65 W razie zyczenia wyciskanie na zewnatrz scian-5 50876 6 ki omawianego wyrobu za pomoca nacisku pneu¬ matycznego moze odbywac sie stopniowo przy stopniowym przesuwaniu do przodu palnika spa¬ walniczego lub podobnego elementu ogrzewajace¬ go, wzdluz obszaru lub obszarów jakie maja byc ksztaltowane, ale zwlaszcza w przypadku niezbyt dlugich wypuklosci, takich jak kule, czesto ko¬ rzystne jest, ogrzewanie obracajacej sie rury lub elementu podobnego na calej dlugosci obszaru, który ma byc ksztaltowany.Cisnienie dostarczonego sprezonego powietrza jest utrzymywane w granicach 70 kG/cm2, chociaz jako zródlo pneumatycznego cisnienia maze byc stosowany inny odpowiedni do tego celu gaz o do¬ wolnym innym odpowiednim cisnieniu. Cisnienie pneumatyczne w omawianym wyrobie moze byc nastawiane stosownie do potrzeby. Regulacja cis¬ nienia odbywa sie za pomoca trójdrogowego zawo¬ ru. Pneumatyczne cisnienie stosowane do wykony-* wania ksztaltowania jest nastawiane odpowiednio do grubosci scianki przeznaczonej do ksztaltowa¬ nia rury lub elementu podobnego, przy czym cis¬ nienie to wzrasta wraz z wzrostem grubosci tej scianki.Zostalo stwierdzone, ze wynalazek nadaje sie do stosowania wytwarzania wydrazonych slupków po¬ reczy, które to slupki czesto nazywa sie takze wydrazonymi filarkami. Skladaja sie one zazwy¬ czaj z elementu rurowego, na którym sa wykona¬ ne kuliste lub podobne wypuklosci w okreslonych odleglosciach wzdluz ich wysokosci, na których to wypuklosciach wierci sie otwory przeznaczone do wsuniecia poreczy, pretów ogradzajacych lub pre¬ tów zabezpieczajacych.Tego rodzaju filarki poreczy byly dotychczas wytwarzane za pomoca uprzedniego oddzielnego odlewania wspomnianych kulistych lub podobnych wystepów, zaopatrzonych w krótkie rurowe wy¬ stajace tulejki, które byly nastepnie wsuwane do wewnatrz kawalków rur w celu utworzenia slup¬ ka lub filarka.Zostalo teraz stwierdzone, ze wedlug niniejsze¬ go wynalazku wytwarzanie tego rodzaju slupków lub filarków, przeznaczonych do wykonania pore¬ czy, ogrodzenia lub zabezpieczenia, zostalo znacz¬ nie uproszczone, poniewaz sa one wytwarzane w jednym kawalku z umieszczonymi na nich ku¬ listymi lub podobnymi wystepami. Tego rodzaju slupki lub filarki sa znacznie sztywniejsze, niz ta¬ kie same slupki lub filarki dotychczas znane i sa nieznanym dotychczas wyrobem przemyslowym.W celu wytwarzania slupków lub filarków o za¬ danej dlugosci procesowi ksztaltowania wedlug wynalazku poddaje sie zazwyczaj rury o nieco wiekszej dlugosci, a nastepnie obcina sie je na wymagana dlugosc. Tego rodzaju filarki na swych , górnych koncach sa czesto zaopatrzone w kulista lub podobna do kulistej glowice. Zostalo stwier¬ dzone, ze w celu uksztaltowania takiego górnego konca filarka korzystne jest wykonanie przeweze¬ nia na rurze na zewnatrz obszaru, w którym ma "byc uksztaltowana wspomniana glowica. Kulista lub podobnego ksztaltu glowica jest nastepnie w opisany wyzej sposób ksztaltowana pneuma¬ tycznie po wewnetrznej stronie tego przewezenia, a uksztaltowany filarek w miejscu jego przeweze¬ nia bezposrednio sasiadujacego z ta glowica jest nastepnie odcinany za pomoca elementu odcinaja¬ cego, na przyklad wirujacego noza krazkowego, któ¬ ry to element odcinajacy moze powodowac zamy¬ kanie otworu, pozostajacego po obcieciu. W wyniku tej operacji tylko maly otwór pozostaje u góry wspomnianej glowicy i jezeli to jest konieczne, moze on byc latwo zamykany za pomoca narzedzia wyoblajacego i/lub spawania.Poprzeczne w stosunku do osi filarka otwory, przeznaczone dla osadzenia poreczy lub pretów zabezpieczajacych, moga byc wiercone w tych ku¬ listych lub innych wypuklosciach pod dowolnym katem do osi slupka lub filarka.Przykladami innych konstrukcji lub elementów konstrukcyjnych jakie moga byc wytwarzane we¬ dlug niniejszego wynalazku sa ksztaltowane slupy wszelkich rodzajów, na przyklad telefoniczne, tele¬ graficzne lub slupy oswietlenia ulicznego, lub tez maszty antenowe na przyklad dla radia, telefonu, telegrafu lub stacji nadawczych radia i telewizji.Zbiezne slupy moga byc na przyklad wytwarza¬ ne za pomoca rozdmuchiwania odpowiednio ogrza¬ nej rury w kierunku zbieznych krazków. Nato¬ miast slupy, srednica których wzrasta w kierunku podstawy skokami wzdluz kolejnych odcinków, moga byc wytwarzane pomiedzy odpowiednimi krazkami, konce których moga byc zaokraglane w celu przejscia do nastepnego stopnia o innej srednicy i do których teraz material jest wciskany w celu uzyskania jednakowych lub nawet wiek¬ szych grubosci scianki w obszarze wiekszej sred¬ nicy takiego slupa. W ten sposób moze byc wyko¬ nany stanowiacy jedna calosc, wydrazony stalo¬ wy slup kazdej potrzebnej wysokosci.Równiez rurowe czlony moga byc wedlug wyna¬ lazku zaopatrzone w gwintowane elementy lacza¬ ce, wykonane za pomoca pneumatycznego rozdmu¬ chiwania rury, majacej na przyklad dwa razy taka dlugosc jak potrzebny czlon rurowy, a mianowicie jej czesci srodkowej umieszczonej naprzeciw ele¬ mentów walcujacych, a to w celu uformowania podwójnej dlugosci elementu tworzacego mufe o wewnetrznej srednicy nadajacej sie do wsunie¬ cia w nia nierozszerzonego konca rury. Wspo¬ mniany, tworzacy mufe czlon zostaje nastepnie przeciety w celu stworzenia dwóch czlonów ruro¬ wych, z których kazdy jest zaopatrzony w tworza¬ cy mufe element. Te ostatnie zaopatrzone w mufe czlony moga wówczas byc zaopatrzone w gwint wewnetrzny nadajacy sie do wkrecenia w niego gwintu zewnetrznego, najkorzystniej nacietego na nierozszerzonym koncu rury.Maszyna do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku, przeznaczona do ksztaltowania rur lub in¬ nych wydrazonych wyrobów sklada sie z wlotu dla dostarczania sprezonego powietrza lub innego odpowiedniego sprezonego gazu, z napedzajacej obracajacej sie glowicy laczacej, przeznaczonej do polaczenia jednego konca przeznaczonej do ksztal¬ towania rury. Krazki lub walki sa doprowadzane do polozenia zetkniecia sie z rura w celu jej 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6050876 3 ksztaltowania za pomoca dowolnych odpowiednich do tego celu elementów, które sa elementami pneumatycznymi, na przyklad cylindrami pneuma¬ tycznymi, odpowiednio sterowanymi elektrycznie lub w dowolny inny sposób.Zawór lub podobny element sterujacy doplywem gazu, jest zastosowany w polaczeniu z elementami doprowadzajacymi gaz w celu sterowania wielko¬ scia wewnetrznego cisnienia pneumatycznego wy¬ wolywanego wewnatrz przeznaczonej do ksztalto¬ wania rury, w celu zamykania doplywu gazu, gdy wymagana wielkosc wewnetrznego cisnienia zosta¬ la juz osiagnieta, oraz dla ponownego doprowadza¬ nia sprezonego gazu lub zwiekszenia zgodnie z po¬ trzeba wewnetrznego cisnienia, oraz w celu likwi¬ dowania w razie potrzeby tego wewnetrznego cis¬ nienia pneumatycznego.Wspomniana wyzej napedzajaca obrotowa glo¬ wica laczaca w swej najkorzystniejszej postaci wy¬ konania, sklada sie z kola napedzajacego, osadzo¬ nego wspólosiowo na uchwycie lub zacisku prze¬ znaczonym do chwytania jednego konca przezna¬ czonej do ksztaltowania rury lub elementu podob¬ nego, z pierscienia uszczelniajacego lub innego ele¬ mentu uszczelniajacego przystosowanego do oto¬ czenia omawianej rury lub elementu podobnego z wzajemnym uszczelnieniem na gaz w stosunku do otaczajacej atmosfery, oraz z przewodu gazo¬ wego osiowego, prowadzacego od wlotu sprezone¬ go gazu do otwartego konca ksztaltowanej rury.Najkorzystniej jest gdy uchwyt lub zacisk zo¬ staje uruchamiany za pomoca wspóldzialania ze¬ wnetrznej powierzchni w postaci stozka scietego ¦z dzialajaca w przeciwnym kierunku wewnetrzna powierzchnia w postaci stozka scietego, przy czym gdy wspomniane powierzchnie sa przesuwane osio¬ wo w kierunku do siebie uchwyt lub zacisk zo¬ staje zamykany i wskutek tego rura zostaje zamo¬ cowana, natomiast gdy te powierzchnie zostaja osiowo odsuniete od siebie, zamocowanie rury zostaje zluzowane."W najkorzystniejszym wykonaniu obslugujacy mechanizm wspomnianego uchwytu lub zacisku zaopatrzony jest w zewnetrzne powierzchnie w po¬ staci scietego stozka, przystosowane do wspóldzia¬ lania z wewnetrznymi powierzchniami w postaci scietego stozka^ które gdy przesuwaja sie wzgle¬ dem siebie w kierunku osiowym, to przy jednym kierunku tego przesuwu zamykaja uchwyt lub element podobny w celu szczelnego uchwycenia rury lub elementu podobnego, a przy drugim kie¬ runku przesuwu zwalniaja to zacisniecie.Napedzajaca obrotowa glowica laczaca zawiera poza tym wybranie, w które wchodzi koniec rury po tym, gdy zostala ona juz przesunieta poza czolowe powierzchnie zacisku, a to w celu usta¬ wienia rury w polozeniu zapewniajacym ksztalto¬ wanie we wlasciwym miejscu. Przelot dla dopro¬ wadzania sprezonego gazu do wnetrza rury lub elementu podobnego najkorzystniej ma ujscie do wspomnianego wybrania, dokola którego jest za¬ stosowany pierscien uszczelniajacy lub element podobny dla polaczenia z rura w sposób uszczel¬ niony na gaz.Przelot dla doprowadzaniaj sprezonego gaz% siej ga do tylu od napedzajacej obrotowej gjowicy laczacej i ma postac, rury (obi;acajacej sie ; wraz: ze wspomniana glowica wewnatrz nieruchomej 5 walcowej tulei, która przewiduje uszczelnione na gaz polaczenie z obracajaca sie w niej rura ga¬ zowa do wewnatrz której sprezony gaz jest do¬ starczany przez przewód przechodzacy przez jej przedni, koniec polaczony z przewodem dostar- 10 czajacym sprezony gaz.Zwykle przewidziana jest sprezarka przeznaczo¬ na do dostarczania sprezonego powietrza lub in¬ nego sprezonego gazu, oraz moga byc stosowane odpowiednie zbiorniki cisnieniowe wewnatrz ma- 15 szyny lub polaczone z nia i stosowane jako aku¬ mulatory sprezonego gazu.Wspomniana wyzej glowica naciskajaca jest przystosowana do chwytania konca rury w uchwy¬ cie lub zacisku. Uchwyt ten lub zacisk jest uru- 20 chamiany za pomoca powierzchni w postaci scie¬ tego stozka i ma podobna konstrukcje jak analo7 giczne urzadzenie zastosowane w napedzajacej obrotowej glowicy laezacej. Glowica naciskajaca jest zaopatrzona w wybranie dla osadzenia konca 25 rury, które to wybranie jest z kolei zaopatrzone w uszczelniajacy na powietrze element obejmujacy omawiana rure. Glowica naciskajaca nie jest glo- ' wica napedzajaca ale jest ona napedzana przez 30 obracajaca sie, wsunieta w nia ksztaltowana rure.Wspomniana glowica naciskajaca jest przesuwana w kierunku osiowym za pomoca pneumatycznego cylindra podwójnego dzialania i wystajacego z nie¬ go tloczyska, które jest z kolei polaczone z od- 35 powiednim urzadzeniem wspornikowym,. polaczo¬ nym z wspomniana glowica naciskajaca i urucha¬ miajacym ja.Opisany wyzej mimosrodowy mechanizm zderza¬ kowy jest zastosowany w polaczeniu z glowica 40 naciskajaca i sluzy do nastawiania odpowiedniej odleglosci, o która wymieniona glowica moze byc popchnieta z danego miejsca w kierunku osio¬ wym, a to w -celu dostarczenia dodatkowego ma¬ terialu do obszaru ksztaltowania. Robocze polo- 45 zenie mimosrodowego mechanizmu zderzakowego, przeznaczonego do sterowania iloscia dodatkowego materialu, doprowadzanego w kazdym poszczegól¬ nym przypadku do obszaru ksztaltowania, jest zwykle nastawiane recznie. Jezeli dalsza ilosc do- 50 datkowego materialu musi byc doprowadzona da obszaru ksztaltowania, to rekojesc mechanizmu- zderzakowego zostaje obrócona.Zwalnianie uchwytu lub zacisku moze odbywac sie za pomoca pneumatycznego cylindra jedno- 55 stronnego dzialania.Omawiana maszyna jest zaopatrzona w odpo¬ wiedni element odcinajacy, na przyklad w obra¬ cajacy sie nóz krazkowy jak to juz bylo wspom¬ niane wyzej. 60 Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocznione na rysunku na którym fig. 1 przedstawia frag¬ ment urzadzenia ksztaltujacego w rzucie z przo¬ du; a zwlaszcza rzut przekazujacy tylny koniec napedzajacej obrotowej glowicy laczacej, fig. 2 — 65 fragment urzadzenia w rzu.de z góry jaki zostal50876 9 10 przedstawiony na fig. 1, fig. 3 — urzadzenie TV przekroju poprzecznym plaszczyzna oznaczona linia A—A na fig. 1, fig. 4 — urzadzenie w pio¬ nowym przekroju; napedzajacej obrotowej glowicy laczacej i elementów przeznaczonych do wlotu sprezonego powietrza, fig. 5a — urzadzenie w rzu¬ cie z przodu, czesciowo w przekroju pionowym, fig. 5b — Urzadzenie w rzucie z boku mimosrodo- wego mechanizmu zderzakowego, fig. 6 — schemat polaczen elektrycznych elementów sterujacych po¬ szczególnymi czlonami roboczymi maszyny, fig. 7 — filarek w rzucie z przodu.Oznaczenie es, wystepujace na rysunku oznacza obudowe z blachy metalowej, otaczajaca czesci maszyny, które nie potrzebuja byc stale dostepne dla operatora.Na fig. 1, 2, 3 i 4 liczba 1 oznacza ksztaltowana rure, której jeden koniec jest wsuniety do osio¬ wego wybrania 2 napedzajacej obrotowej glowicy laczacej 3.. Jak to pokazuje fig. 4, liczba 4 oznaczono glów¬ ne wrzeciono obracajacej sie glowicy 3, na któ¬ rym jest osadzone kolo 5. Liczba 6 oznaczono ob¬ sade laczaca, przeznaczona do dostarczania spre¬ zonego powietrza z przewodu 102, poprzez lacz¬ nik 7 do osiowego przelotu 4a glównego wrzecio¬ na 4. Wspomniana obsada laczaca 6 sklada sie z wykonanej w postaci tulei obudowy 8, do osio¬ wego otworu której sa wpasowane uszczelniajace na powietrze szczeliwa, fibrowe pierscienie 9. Te uszczelki powietrzne sa przytrzymywane na wla¬ sciwym miejscu za pomoca samosmarujacych na¬ kretek, na przyklad nakretki mosieznej 10, która z kolei jest osadzona wewnatrz osiowego prze¬ lotu oprawy 6 za pomoca samosmarujacej prze- •ciwnakretki 11. Wszystkie samosmarujace mosiez¬ ne czesci sa wykonane z materialu znanego w han¬ dlu jako „REX-G".Wrzeciono 12 jest osiowo wsuniete, na ogól z pasowaniem suwliwym, w kolo czynne 5, aby siegalo gleboko do osiowego przelotu obudowy 8 i aby moglo sie tam obracac przy zachowaniu szczelnosci na gaz. Wrzeciono 12 jest zaopatrzone w osiowy otwór 13, przez który sprezone powietrze jest dostarczane w miare potrzeby do wewnatrz osiowego otworu 4a, glównego wrzeciona 4, nape¬ dzajacego glowice obrotowa 3, a zatem równiez do wewnatrz rury 1, przytrzymywanej w wybraniu 2.Miedziany pierscien uszczelniajacy lOa stwarza szczelne na powietrze polaczenie pomiedzy czes¬ ciami 12 i 4 wrzeciona. Rura 1 jest uchwycona IV napedzanej glowicy laczacej 3 za pomoca uchwy¬ tu lub zacisku 15, którego powierzchnie chwyta¬ jace 16 sa -zaopatrzone w odpowiednie rowki ob¬ wodowe. Uchwyt lub zacisk 15 jest otwierany i zamykany za pomoca wspóldzialania powierzchni -w postaci scietego stozka 17 i 17a, otaczajacych powierzchnie chwytajace 16. Wazna cecha zna¬ mienna uchwytu lub zacisku jest to, ze wewne¬ trzna powierzchnia jego wybrania 2 jest zaopa¬ trzona w uszczelniajacy pierscien 18 opierajacy sie o wsunieta w niego rure, tak ze sprezone po¬ wietrze przesylane do wnetrza rury z przewodu 102 nie moze uchodzic z wybrania 2. Liczba 19 o- znaczono nieruchoma skrzynke smarujaca, we¬ wnatrz której glówne wrzeciono 4 obraca sie w lozyskach tocznych 20a, 20b, 20c i 20d. Krazek uszczelniajacy 21 jest zastosowany w celu zapobie¬ gania wyciekaniu smaru ze skrzynki. Dla niezawod¬ nej pracy urzadzenia, zgodnie z tym przykladem wykonania, skrzynka smarujaca lub element po¬ dobny jest napelnianym odpornym na wysoka temperature smarem, na przyklad smarem marki „Shell SIN'NA 3". Poszczególne czesci napedzaja¬ cej obracajacej sie glowicy laczacej 3 sa polaczone razem na koncu przeciwleglym zaciskowi 15 za pomoca nakretki 22 i przeciwnakretki 23.Liczba 24 zostala oznaczona obracajaca sie pa¬ new, zaopatrzona na wewnetrznej stronie swego tylnego konca we wspomniana juz wyzej zbiezna powierzchnie w postaci scietego stozka 17a, wspól¬ pracujaca z powierzchnia w postaci scietego stoz¬ ka, wykonana na zewnetrznej stronie uchwytu lub zacisku 15. Liczba 22a oznaczono nakretke regu¬ lacyjna, zaopatrzona w wystajace z niej, a prze¬ znaczone do opierania sie o czolowa powierzchnie panwi 24, cztery zderzaki 24a (tylko jeden z nich jest widoczny na fig. 4), zadaniem których jest naciskanie na panew 24 w kierunku do tylu i w ten sposób otwieranie lub utrzymywanie w stanie otwartym zacisku 15, odpowiednio do kazdorazo¬ wej potrzeby. Zderzaki 24a sa wyciskane na ze¬ wnatrz za pomoca sprezyn. Panew 24 jest wyko¬ nana z naweglonej i hartowanej stali oraz jest obrotowo osadzona w mosieznych. lub innych od¬ powiednich do tego celu nieobracajacych sie pier¬ scieniach 25 i 26, które sa odpowiednio osadzone w przesuwnym bloku 27, przystosowanym do przemieszczania sie do tylu i do przodu w kie¬ runku osiowym, oraz w nieruchomym bloku 28 obudowy. Urzadzenia smarujace 29 i 30 przecho¬ dza przez elementy 25, 26, 27, 28. Smarujaca skrzynka 19, przesuwny blok 27 i nieruchomy blok 28 umieszczone sa na podstawie 31. W celu za¬ mykania zacisku 15 panew 24 musi byc przesu¬ nieta do tylu, wbrew naciskowi zderzaków 24a; odbywa sie to za pomoca nie pokazanego na ry¬ sunku pneumatycznego cylindra jednostronnego dzialania tloczyska którego jest polaczone z prze¬ suwnym blokiem 27.Na fig. 1, 2 i 3, liczba 32t oznaczono górny krazek ksztaltujacy, liczba 321 — krazek lewy, a liczba 32r — krazek prawy, które razem tworza zespól elementów ksztaltujacych i sa zaopatrzone w rowki gt, gl i gr, przeznaczone do formowania kuli sl na rurze 1. W podobny sposób liczba 33t oznaczono górny krazek ksztaltujacy, liczba 331 —- dolny lewy krazek ksztaltujacy, a liczba 33r (nie pokazany na rysunku) dolny prawy krazek ksztal¬ tujacy, wszystkie zaopatrzone odpowiednio w row¬ ki gt, gl i gr, przeznaczone do ksztaltowania kuli s2 na rurze 1. Dolne krazki ksztaltujace 32 i 32r z jednej strony oraz 33 i 33r z drugiej strony, osadzone odpowiednio w lozysku mazniczym 341 i lozysku 34r (nie pokazanym na rysunku) z jednej strony oraz w lozysku 351 i lozysku 35r (nie po¬ kazanym na rysunku) z drugiej strony, sa prze- 10 15 20 29 30 35 40 45 50 55 6011 50876 12 znaczone do przyjecia rury Iw celu jej podparcia i obracania dzieki temu, przy czym krazki te sa wprawiane w ruch oborotowy. Liczba 34t, ozna¬ czono lozysko maznicze, przeznaczone dla górnego krazka ksztaltujacego 32t, a liczba 35t :— lozysko maznicze dla górnego krazka ksztaltujacego 33t.Element dystansowy cip o dowolnej dlugosci, prze¬ znaczony do nastawiania wymaganej odleglosci pomiedzy kulami sl i s2, jest wstawiony pomiedzy zespoly krazków ksztaltujacych 32 i 33. Liczbami 38 i 39 oznaczono pneumatyczne cylindry jedno¬ stronnego dzialania z których sa umieszczone na wspornikach mb. Górne krazki 32t i 33t sa pod¬ trzymywane przez tloczyska za pomoca przegu¬ bów 42 i 43, które sa polaczone odpowiednio w celu przytrzymywania lozysk mazniczych 34t i 35t, a w nich z kolei przytrzymywania górnych krazków ksztaltujacych 32t i 33t. Gdy górne krazki ksztaltujace maja byc opuszczone na rure 1 w ce¬ lu uksztaltowania kuli, to odbywa sie to za po¬ moca uruchomienia odpowiednio tloków 38 i 39 za pomoca sprezonego powietrza, dostarczonego ze zródla sprezonego powietrza 100, Liczba 36 ozna¬ czono nóz krazkowy, osadzony obrotowo w lozysku mazniczym 37. Lozysko maznicze 37 jest osadzone na dzwigni 45a, która jest tak zamontowana aby obracala sie wraz z obrotowa panwia 44. Dzwig¬ nia 45a jest przedluzona za pomoca rekojesci 45, która normalnie jest utrzymywana we wlasciwym polozeniu za pomoca zwalnianego zaczepu prze¬ znaczonego dla noza krazkowego 36. Wciecie 47 jest normalnie przewidziane na rurze 1 w plasz¬ czyznie, w której pracuje nóz krazkowy 36, który powoduje przecinanie i zaginanie zamykajac cze¬ sciowo otwór, wówczas gdy nastepuje odcinanie filarka, tak ze w koncu pozostaje tylko stosunko¬ wo maly otwór, na górnym koncu uformowanego filarka.Ruch do tylu i do przodu w osiowym kierunku zespolu krazków ksztaltujacych 321—45, przedsta¬ wionego na fig. 1, zwlaszcza w celu wlozenia rury 1 i wyjecia jej z obrotowej glowicy lacza¬ cej 3, odbywa sie za pomoca pneumatycznego cylindra podwójnego dzialania 55, zamontowanego na podstawie 56 i zasilanego sprezonym powie¬ trzem dostarczanym przez przewód 103. Tloczysko cylindra 55 jest polaczone z omawianym zespolem krazków za pomoca odpowiednich wsporników 55a.Jak widoczne jest na fig. 3, w celu uniesienia krazka 32t z rury 1, cisnienie pneumatyczne jest likwidowane nad tlokiem cylindra 38 i wówczas krazek 32t zostaje uniesiony za pomoca dzialana przeciwciezaru cw, umieszczonego na koncu dzwi¬ gni Ir, która ma swa os obrotu w punkcie pb i drugie ramie której jest powiazane z lozyskiem maznicowym 34t. Podobny uklad jest zastosowany do unoszenia do góry krazka 33t.Na fig. 1 jest pokazany trójdrogowy zawór 48, z którym sa polaczone manometry 49 i 50. Za¬ wór 48 jest zaopatrzony w wylot 51, przeznaczony do wypuszczania sprezonego powietrza do atmo¬ sfery, a uruchamiany jest on za pomoca reko¬ jesci 52. Z drugiej strony przewód 101, prowa¬ dzacy ze zródla dostarczajacego sprezone powie¬ trze, na przyklad z akumulatora sprezonego po¬ wietrza, jest polaczony z trójdrogowym zaworem za pomoca tulei laczacej pc. Ponadto z trójdrogo¬ wym zaworem 48 jest polaczony przewód sprezo- 5 nego powietrza 102, przeznaczony do odprowadza¬ nia sprezonego powietrza z zaworu 48 do wlotu 7.Równolegle glówne szyny podtrzymujace 53 i 54 siegaja od jednego do drugiego konca maszyny, a rózne elementy robocze tej maszyny sa na nich 10 zamontowane, tak jak to jest widoczne na fig. 1, 2, 3 i 5.Na fig. 2 i 5a liczba 57 oznaczono glowice na¬ ciskajaca przystosowana do wciskania dodatkowe¬ go materialu rury do obszaru lub obszarów rury 1„ 15 w których odbywa sie ksztaltowanie. Liczba 58 oznaczono pneumatyczny cylinder jednostronnego dzialania, przeznaczony do obslugi uchwytu lub zacisku wymienionej glowicy naciskajacej 57, przy czym wymieniony cylinder pneumatyczny 58 jest powiazany z górna czescia nieobracajacego sie bloku 57a glowicy naciskajacej 57 za pomoca srub 58a i 58b. Sprezone powietrze jest dostar¬ czane da pneumatycznego cylindra 58 poprzez 25 przewód 59. Liczba 60 oznaczono tuleje tlokowa, z której powstaje tloczysko 01, które ma byc przesuwane do tylu i do przodu, gdy jest stero¬ wane przez pneumatyczny cylinder 58. Jak to jest widoczne na fig. 5a, liczba 62 oznaczono dzwignie 30 majaca punkt obrotu na osi 63a, umieszczonej na tylnym koncu wspornika 63, który jest na stale polaczony z wymienianym juz nieobrotowym blo¬ kiem 57a. Czynne ramie dzwigni 62 jest przegu¬ bowo polaczone w poblizu swego konca, w miej- 35 scu 61a, z koncem tloczyska 61. Koniec biernego ramienia dzwigni 62 jest przegubowo polaczony w miejscu 64 z tylnym koncem naciskajacej glo¬ wicy 57. Gdy tloczysko 61 jest wyciskane z tulei tlokowej 60, to uchwyt lub zacisk glowicy naci- 40 skajacej 57 jest zamykany, w sposób jaki bedrie wyjasniony dalej bardziej szczególowo, natomiast przy cofaniu tulei tlokowej 60 zacisk zostaje zwol¬ niony, zaleznie od tego co jest potrzebne. Licz¬ bami 65 i 66 oznaczono kola, które tocza sie od- 45 powiednio po szynach 53 i 54 (fig. 2), i które sa zwiazane z wspornikami 67 i 68, przeznaczonymi do podtrzymywania glowicy naciskajacej 57.Teraz zostana opisane elementy, które powoduja^ w kierunku osiowym ruch do tylu i do przodu 50 glowicy naciskajacej 57, który to ruch ma zwiazek z czynnoscia dodawania materialu.Na fig. 2 i 5a liczba 69 oznaczono pneumatyczny cylinder dwustronnego dzialania, który za pomoca wystajacego z niego tloczyska 70 dziala na rure J 55 w celu naciskania na nia w kierunku osiowym.Przedni koniec tloczyska 70 jest polaczony za po^ moca oprawy prowadzacej 71 i umieszczonych na niej poprzecznych wsporników 72 i 73 z wsporni¬ kami 72a i 73a, odpowiednio zamontowanymi po 60 przeciwnych stronach bloku 57a,, umieszczonego na kadlubie glowicy naciskajacej 57. Pneumatycz¬ ny cylinder 69 jest odpowiednio przytrzymywany za pomoca wsporników: przedniego 73b i tylne¬ go 73c, które sa powiazane z wspomnianymi juz. 65 wyzej szynami 53 i 54.12 Na fig. 2 i 5b liczbami 74 i 75 oznaczono cen¬ tralne osie przedniego i tylnego mimosrodowego mechanizmu zderzakowego, z których kazdy jest odpowiednio zaopatrzony w rekojesc 74a i 75a.Zadaniem wymienionych mimosrodowych mecha¬ nizmów zderzakowych jest nastawianie granicy, do jakiej glowica naciskajaca moze przesunac sie w kierunku osiowym w celu dostarczania potrzeb¬ nej ilosci dodatkowego materialu do rury 1 w kaz¬ dym poszczególnym przypadku. Jak to jest widocz¬ ne na fig. 5b, przedstawiajacej mimosrodowy me¬ chanizm zderzakowy, mechanizmy te sa zaopa¬ trzone w dlugia ramie 76 i krótkie ramie 77, wy¬ stajace z centralnej osi 74. Liczba 78 oznaczono zderzak, o który opieraja sie odpowiednio: ramie 76 lub ramie 77, i za pomoca którego naciskajaca glowica przesuwa sie z góry o ustalony odcinek drogi. Jezeli duza ilosc dodatkowego materialu ma byc doprowadzona, to krótkie ramie 77 jest usta¬ wiane naprzeciw zderzaka 78, natomiast gdy mala ilosc materialu ma byc doprowadzona, to dlugie ramie ustawia sie naprzeciw zderzaka 78. Wspom¬ niane wyzej poprzeczne wsporniki 72 i 73 pod¬ pieraja wsporniki 81 i 82 podtrzymujace odpo¬ wiednio centralne osie 74 i 75 mimosrodowych zderzaków. Liczbami 83 i 84 oznaczono belki, prze¬ znaczone do polaczenia wsporników 81 i 82 z obu¬ dowa pneumatycznego cylindra 69.Liczba 85 oznaczono zespól, który jest przezna¬ czony do przygotowywania maszyny do ksztaltowa¬ nia odcinków rur róznej dlugosci i który zawiera kolo reczne 86, obslugujace skrzynke nastawiaja¬ ca 87. Liczba 88 oznaczono ogniwo laczace skrzyn¬ ke nastawiajaca 87 z pneumatycznym cylindrem naciskajacym podwójnego dzialania 69. Skrzynka nastawiajaca 87 jest polaczona za pomoca tulei 89 z glówna koncowa plyta poprzeczna 90 maszyny.Liczbami 91 i 92 oznaczono gniazda do osadzania wspomnianej glównej plyty poprzecznej 90 na szynach 53 i 54.Z kolei nastapi bardziej szczególowy opis glo¬ wicy naciskajacej 57, przedstawionej na fig. 5a, przy czym tylny koniec przeznaczonej do ksztal¬ towania rury 1 jest wsuniety do centralnego wy¬ brania 93 glowicy, a wybranie to jest zaopatrzone w pierscien uszczelniajacy 94 tworzacy szczelne na powietrze odizolowanie rury 1 i wybrania 93 od otoczenia. Liczba 95 oznaczono zacisk zaopa¬ trzony w rowkowane powierzchnie 96 i przezna¬ czony do uchwycenia rury 1. Zewnetrzne po¬ wierzchnie 97 zacisku sa zbiezne w postaci scie¬ tego stozka w celu wspóldzialania z wewnetrz¬ nymi powierzchniami 97a w postaci scietego stoz¬ ka, zbieznymi do wewnatrz uruchamiajacej za¬ cisk tulei 98. Liczba 99 oznaczono glówne wrzecio¬ no glowicy naciskajacej, która jest zaopatrzona w nakretke nastawiajaca 110, wyposazona w czte¬ ry nastawne zderzaki 111 (jeden z nich jest po¬ kazany na rysunku) i które utrzymywane sa na wlasciwym miejscu za pomoca przeciwnakretki 112.Nastawne zderzaki 111 sa wyciskane na zewnatrz za pomoca sprezyn w celu opierania sie o uru¬ chamiajaca zacisk tuleje oraz utrzymywania za¬ cisku 85 w stanie otwartym lub ponownego otwie- 14 rania go, gdy-nie jest juz on utrzymywany w stap¬ nie zamknietym za pomoca tloka 58. Liczba 115 oznaczono skrzynke lozyskowa, z która jest po¬ laczony wspornik 63, na którym znajduje sie os 5 obrotu 63a dzwigni 62. Koncowa czesc 99a glów¬ nego wrzeciona 99 obraca sie wraz ze wspom¬ niana skrzynka lozyskowa 113. Liczba 115 ozna¬ czono skrzynke na smar, zamknieta pokrywka 116* Elektryczny schemat sterujacy, pokazany na 10 fig. 6, zawiera nastepujace solenoidy, uruchamia¬ jace zawory powietrzne: Solenoid A, sterujacy zaciskiem napedzajacej glowicy obrotowej 3.Solenoid B, sterujacy wsuwaniem do napedzaja- '15 cej glowicy obrotowej 3 i wysuwaniem z niej przedmiotu obrabianego, za pomoca przesuwu w kierunku osiowym zespolu krazków 321—45.Solenoid C, sterujacy podnoszeniem i opuszcza¬ niem górnych krazków ksztaltujacych 32t i 33t za pomoca pneumatycznych cylindrów 38 i 39 po¬ dwójnego dzialania.Solenoid D, sterujacy zaciskiem dostarczajacej dodatkowy material glowicy 57.Solenoid E, sterujacy ruchem do tylu i do przo¬ du dostarczajacej dodatkowy material glowicy 57.Literami a, b, c, d i e oznaczono przelaczniki przerzutowe, przeznaczone dla wymienionych wy¬ zej solenoidów obslugujacych zawory powietrzne i odpowiadajace solenoidom oznaczonym takimi samymi duzymi literami, przy czym kazdy z tych przelaczników jest odpowiednio zaopatrzony w jed¬ na lampke kontrolna wskazujaca „polozenie ro¬ bocze" i druga lampke kontrolna wskazujaca „po- 35 lozenie spoczynkowe".Liczba 200 oznaczono glówny wlacznik maszyny, a liczba 201 wlacznik glównego silnika napedo¬ wego 202 powodujacego obrót glównego kola na¬ pedowego 5. Liczba 203 oznaczono wlacznik frompy 40 sterujacej 204, która dostarcza wode chlodzaca przeznaczona do chlodzenia goracych czesci rury po ich uksztaltowaniu.Na fig. 7 jest przedstawiony filarek, który zo¬ stal uformowany z rury 1. Wydmuchane na nim 49 kule sl i s2 maja zewnetrzna srednice 70 mm.Liczbami 117 i 118 oznaczono otwory wywiercone wzajemnie równolegle odpowiednio przez kule sl i s2 i przeznaczone dla osadzenia w nich pretów ogradzajacych lub poreczy przebiegajacych pro¬ so stopadle do osi rury 1. Dolny koniec rury 1 jest przyspawany do podstawki 119, która jest zaopa¬ trzona w otwory 120 przeznaczone do osadzenia w nich nitów mocujacych.Przy najkorzystniejszym sposobie wedlug niniej- 55 szego wynalazku, filarek moze byc wytwarzany w sposób nastepujacy: Wykonana z miekkiej stali rura 1, która zo¬ stala zaopatrzona w zwezenie 47, zostaje umiesz¬ czona na dolnym zespole krazków ksztaltujacych 60 321, 32r, 331 i 33r, w polozeniu pokazanym na fig. 1, przy czym odnosnie odleglosci w jakich maja byc uksztaltowane kule sl i s2 sa nastawione za po¬ moca elementu dystansowego $p. Nastepnie glów¬ ne krazki ksztaltujace 32t i 33t zostaja opuszczone w na rure 1 w celu jej wysrodkowania. Uzupelnia-15 jaca material glowica naciskajaca 57 zostaje teraz przesunieta do przodu w celu przyjecia tylnego konca rury 1 do swego wybrania 93, odizolowa¬ nego w sposób szczelny .za pomoca uszczelniaja¬ cego pierscienia 94, or^z zacisniecia za pomoca 5 szczek 95 zacisku zamykanego za pomoca wspól¬ dzialania powierzchni 97 i 97a w postaci scietego stozka. Caly ten zespól zostaje nastepnie przesu¬ niety do przodu w celu wsuniecia przedniego kon¬ ca rury 1 do ^wewnatrz wybrania 2, poprzez uszczel- 10 niajacy pierscien 18, napedzajacej obrotowej glo¬ wicy laczacej 3. Zacisk 15 zostaje zamkniety na rurze 1, która zostaje teraz wprawiona w ruch obrotowy za pomoca przelacznika 202. Obszar sl rury zostaje nastepnie ogrzany za pomoca acety- 15 lenowo-tlenowego palnika do ciemno czerwonego zaru. Mimosrodowe zderzaki 74 i 75 zostaja na¬ stawione w taki sposób aby za pomoca osiowego nacisku glowicy naciskajacej 57 mozna bylo wci- .,¦ snac okolo polowy potrzebnego dodatkowego ma¬ terialu. Z kolei zostaje otwarty trój drogowy za¬ wór 48, a zamkniecie jego nastepuje ponownie wówczas, gdy sprezone powietrze przeznaczone do wywolania cisnienia, na przyklad 42 kG/cm2, zo¬ stanie doprowadzone do wnetrza rury 1. Gdy kula sl zostanie wydmuchnieta do mniej wiecej polowy swej wymaganej wielkosci, to mimosrodowe zde¬ rzaki 74 i 75 zostaja obrócone aby umozliwic wprowadzenie za pomoca uszczelniajacej glowicy - 57 pozostalej ilosci dodatkowego materialu, a trój¬ drogowy zawór 48 zostaje ponownie otwarty w ce¬ lu zwiekszenia cisnienia pneumatycznego na przy¬ klad do 70 kG/cm2, a nastepnie zamkniety, powo¬ dujac wydmuchniecie w ten sposób kuli sl do 3{J pelnej wielkosci, az do zetkniecia sie z ksztaltu¬ jacymi powierzchniami krazków obracajacych sie .wraz ;z rura. Jezeli ilosc doprowadzonego do ob¬ szaru kuli sl ciepla jest juz wystarczajaca, to palnik zostaje przesuniety w inne miejsce dla 4fl wstepnego ogrzania obszaru kuli s2, natomiast kula sl zostaje do konca uksztaltowana. Natychmiast po tym gdy kula sl uzyskala wymagany ksztalt i wymagana wielkosc zostaje ona ochlodzona za pomoca doprowadzenia strumienia wody na goto- 4^ wo juz uksztaltowana czesc rury. Kula s2 jest ksztaltowana i chlodzona w podobny sposób, a na¬ stepnie filarek zostaje odciety za pomoca wiruja¬ cego noza 36, przy jednoczesnym zmniejszaniu górnego otworu filarka, do okreslonej wielkosci. 50 Calkowicie uksztaltowany filarek, po uprzednim wylaczeniu napedu obrotowego rury 1, zostaje oswobodzony przez zwolnienie zacisków umiesz¬ czonych na obydwóch glowicach, cofniecie glo¬ wicy naciskajacej 57 do tylu, przesuniecie do tylu 55 zespolu krazków ksztaltujacych i podniesienie do góry górnych krazków 32t i 33t. Górny otwór zo¬ staje nastepnie zasklepiony za pomoca spawania. 60 PL