Pierwszenstwo: Opublikowano: 24. IX. 1965 49846 KI. 20 f, 46 MKP B 61 UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Tadeusz Wiszniewski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemyslu Taboru Kolejowego, Poznan (Polska) Urzadzenie samoczynnie sterujace do zaworu rozrzadczego hamulca pneumatycznego wagonu W urzadzeniach hamulcowych wagonów kole¬ jowych, wT których zakres cisnien powietrza w cy¬ lindrze hamulcowym zalezy ocj obciazenia wago¬ nu, element regulujacy ów zakres, a nalezacy do zaworu rozrzadczego hamulca powietrznego, uza¬ lezniony jest w sw£m polozeniu albo od stopnia ugiecia jednego z resorów nosnych pojazdu, albo c-d obciazenia jednego konca resoru — wzglednie od obciazenia konców dwóch lub wiecej resorów.Rozwiazanie pierwsze ma te wade, ze polozenie organu sterujacego na zaworze rozrzadczym uza¬ leznione jest od stopnia elastycznosci resoru oraz zuzycia jego zawieszenia, które od przypadku do przypadku moga byc rózne i w wyniku tych róz¬ nic zakresy cisnien powietrza w cylindrze hamulco¬ wym nie sa jednoznacznie okreslone przez obciaze¬ nie przypadajace na resor, zwiazany mechanizmem sterujacym z zaworem rozrzadczym. W drugim przypadku, obciazenie jednego lub kilku resorów przenosi sie za posrednictwem szeregu dzwigni i ciegiel na sprezyne, której ugiecie jest propor¬ cjonalne do obciazenia resoru lub resorów, zwia¬ zanych z nia wyzej wspomnianym szeregiem dzwigni i ciegiel i z kolei powoduje odpowied¬ nie ustawienie na zaworze rozrzadczym organu ustalajacego potrzebny zakres cisnien powietrza w cylindrze hamulcowym.W tym przypadku, liczne przeguby dzwigni cie¬ giel mechanizmu sterujacego sa obciazone znacz¬ nymi silami, uzaleznionymi od wielkosci ladunku 15 20 30 wagonu. Z tej przyczyny w przegubach omawia¬ nego mechanizmu powstaja opory tarcia, ujemnie wplywajace na trwalosc i dokladnosc dzialania urzadzenia.Ponadto calosc mechanizmu jest ciezka, a wy¬ konanie kosztowne. Sposób ten wymaga specjal¬ nego ustawienia koziolka resorowego, co umozliwia wprowadzenie samoczynnej regulacji zaworu roz¬ rzadczego, czyli samoczynnego hamowania ladunku na tych wagonach, które uprzednio nie byly wypo¬ sazone w takie urzadzenie.Rozwiazanie bedace przedmiotem niniejszego wynalazku nie posiada wymienionych wad, po¬ zwalajac wprowadzic samoczynne hamowanie la¬ dunku bez przeróbek na podwoziu w tych wago¬ nach, które go uprzednio nie posiadaly. Przed¬ miot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym: fig 1 przedsta¬ wia w widoku bocznym zawieszenie resoru wagonu 2-osiowego; fig. 2 — urzadzenie sterowania w prze¬ kroju pionowym, proistoipaidlym do sworznia 7; fig. 3 — przekrój wzdluz osi A—A na fig. 2; fig. 4 — szczegól sprezyn 11.Liczba 1 oznaczono kolo toczne, liczba 2 — maz- nice, liczba 3 — resor, a liczba 4 — wieszak reso¬ rowy. Oba koziolki resorowe 5 i 5a ustawione sa w jednakowej odleglosci od plaszczyzny piono¬ wej, wyznaczonej przez os geometryczna zestawu kól 6.Wieszak resorowy 4, oddzialywujacy na mecha- 4984649 846 3 4 nizm sterujacy, znajdujacy sie przy koziolku 5a, polaczony jest za pomoca sworznia 7 z wahaczami 10, majacymi punkt obrotu na sworzniu 13, prze¬ chodzacym przez ramie 14, stanowiace calosc z koziolkiem resorowym 5a.Koziolek resorowy 5a wraz z mechanizmem ste¬ rujacym przedstawiony jest w wiekszej skali na fig. 2. Sworzen przechodzi przez otwór 8 w ko¬ ziolku resorowym 5a ze znacznym luzem, dzieki czemu moze przemieszczac sie poprzecznie w otworze 8. Wahacze 10 obejmuja koziolek 5a z obu stron jak wskazano na fig. 3. Wahacze 10 sa ze soba polaczone równiez poprzeczka 9, która lezy w plaszczyznie wyznaczonej przez srednie polozenie sworzni 7 i 17. Poprzeczka 9 pod dziala¬ niem sily w wieszaku 4 naciska na sprezyne 11, która przykladowo pokazana jest jako sprezyna plaska. Sklada sie ona z dwóch plyt plaskich, rów¬ noleglych do siebie, z których jedna, w srodku swej dlugosci, ujeta w opaske lla, opiera sie o koziolek resorowy 5a, a druga, ujeta w taka sa¬ ma opaske opiera sie o poprzeczke 9. Czopy llb, kazdej opaski, wchodza w otwory w koziolku re¬ sorowym 5a i w poprzeczce 9 i w ten sposób zabezpieczaja sprezyny 11, od wysuniecia sie. Aby sprezyny 11 mogly uginac sie pod naciskiem po¬ przeczki 9, wlozone sa pomiedzy plyty sprezyny, w poblizu ich konców, wkladki 12. Zamiast wkla¬ dek 12, konce sprezyny moga byc zagiete jak to pokazano na fig. 4.Ugiecie sprezyny 11 jest zalezne od obciazenia resoru 3, w wyniku czego nastepuje obrót, o pe¬ wien kat, wahacza 10 wokól sworznia 13, a ponie¬ waz sworznie 17 i 7 oraz poprzeczka 9 leza w jed¬ nej plaszczyznie — sworzen 13 jest nieobciazony, wzglednie jego obciazenie jest znikome, gdy wskutek obrotu wahacza 10 poprzeczka 9 wychyli sie z plaszczyzny wyznaczonej przez osie sworzni 7 i 17.Przeniesienie ruchu od wahacza 10 do elementu, sterujacego zawór rozrzadczy, moze odbywac sie albo w dowolny znany sposób za pomoca szeregu dzwigni i ciegiel, które nie przenosza sil wyni¬ kajacych z obciazenia wagonu poza oporami ru¬ chu elementu sterujacego zawór rozrzadczy, albo tez w sposób wskazany na fig. 2. Mianowicie je¬ den z wahaczy 10 wyposazony jest w ramie lOa, do którego w punkcie lOb umocowany jest przegu¬ bowo popychacz 18, naciskajacy na szereg kulek 19, wypelniajacych rure 20. Rura 20 zostaje pod¬ wieszona do ostoi wagonu lub do innych jego czesci.Konstrukcja ta umozliwia przeniesienie ruchu z moznoscia ominiecia przeszkód po drodze do zaworu i z mozliwoscia zmiany kierunku i osi dzialania elementu 21, sprezonego z elementem sterujacym zaworu rozrzadczego. Kulki 19 naci¬ skaja z kolei na popychacz 21, polaczony z orga¬ nem sterujacym 22 zaworu rozrzadczego 15, badz bezposrednio, jak to przykladowo pokazano na 5 fig. 2, badz tez za pomoca dowolnego znanego ukladu dzwigni, gdy zakres ruchów popychacza 21 nie odpowiada zakresowi ruchu, potrzebnego do sterowania zaworem rozrzadczym.Dzialanie urzadzenia samoczynnie sterujacego do zaworu rozrzadczego hamulca powietrznego wagonu, regulujace zakres cisnienia powietrza, doprowadzonego przez zawór rozrzadczy do cylin¬ dra hamulcowego, w zaleznosci od obciazenia wa¬ gonu, polega na wykorzystaniu nacisku, wywiera¬ nego przez koziolek 5a na sprezyne 11, podwie¬ szona do wieszaka resorowego 4, równowazaca si¬ le w wieszaku w ten sposób, ze linia dzialania sily wywieranej przez sprezyne 11 stanowi przedlu¬ zenie sily rozciagajacej wieszak resorowy 4, dzieki czemu, czesci przenoszace ugiecie sprezyny na element zaworu rozrzadczego, regulujacy doplyw powietrza do cylindra hamulcowego, niezalezne sa od obciazenia wagonu. PL