PL49689B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 31.VII.1965 49689 KI. l+nJWOfr— MKP GOI*- UKD Wspóltwórcy wynalazku: Lucjan Kwiecinski, Edward Wieteska, Halina Wizner Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) MB LIOTEKJ& U rzeci. , o.^ Sposób wytwarzania 1,2,3,4,10,10-szesciochloro-l,4,4a,5,8,8a- -szesciohydro-l,4,-endo-egzo—5,8-dwumetanonaftalenu o wlasciwosciach owadobójczych Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia l,2,3,4,10,10-szescioehloro-l,4,4a,5,8,8a-szescio- hydro-l,4-endoegzo-5,8-dwumetanonaftalenu beda¬ cego srodkiem owadobójczym typu „Aldrin" przy zastosowaniu katalizatora bezwodnego chlorku gli¬ nowego, co pozwala na znaczne skrócenie czasu syntezy tego zwiazku.Wyzej podany srodek owadobójczy, stosowany dzisiaj powszechnie w ochronie roslin do zwalcza¬ nia szkodników glebowych otrzymuje sie znanymi sposobami, opartymi na syntezie dienowej wedlug schematu podanego na rysunku.Proces kondensacji dienowej prowadzi sie przez "ogrzewanie mieszaniny 1 mola szesciochlorocyklo- pentadienu-1,3 z 3-ma molami bicyklo (2,2,1) hepta- dienu-2,5. Nadmiar tego ostatniego ma zapobiegac tworzeniu sie wyzej skondensowanego zwiazku 1,2,3,4,5,6,7,8,11,11,13,13 -dodekachloro -1,4,5,8,9,10- -triendometyleno-l,4,4a,5,8,8a,9,9al0,10a-deikahydro- antracenu tak zwanego dodekachloru i stanowi równoczesnie medium reakcyjne. Przebieg reakcji dienowej jest stosunkowo powolny i trwa od 18 do 22 godzin. Po zakonczonej reakcji usuwa sie nadmiar nieprzereagowanego bicylkoheptadienu przez destylacje, a otrzymany surowy addukt prze¬ rabia na odpowiednia forme uzytkowa.Zasadnicza wada opisanego wyzej procesu jest dlugi czas trwania syntezy. Poza tym, ze wzgledu na fakt stosowania duzego nadmiaru jednego z rea¬ gentów bicyklo/2,2,//heptadienu-2,5/ wydajnosc pro- 20 30 duktu z jednostki objetosci reaktora jest bardzo mala.Wynalazek eliminuje te niedogodnosci. W tym celu wytwarzanie addukt u szesciochlorocyklopen- tadienu z bicyMoheptadienem prowadzi sie w obec¬ nosci bezwodnego chlorku glinowego, jako katali¬ zatora reakcji syntezy dienowej, w ilosci co naj¬ mniej 0,25% w stosunku do ilosci stosowanego szesciochlorocyklopentadienu, przy czym kataliza¬ tor wprowadza sie w postaci zawiesiny w szescio- chlorocyklopentadienie. Zastosowanie bezwodnego chlorku glinowego jako katalizatora nie powoduje szkodliwego wplywu na kierunek przebiegu reakcji i czas trwania procesu kondensacji, prowadzonej sposobem wedlug wynalazku, jest wielokrotnie krótszy. Otrzymany produkt pod wzgledem wydaj¬ nosci procesu, wlasciwosci fizycznych i aktywnosci biologicznej nie ustepuje produktowi uzyskiwane¬ mu innymi znanymi metodami.Odpowiednie dozowanie szesciochlorocyMopenta- dienu wraz z zawieszonym w nim katalizatorem do wrzacego bicykloheptadienu przez wkraplanie zawiesiny w ciagu okolo 1 godziny umozliwia regulacje szybkosci pzrebiegu procesu. Zastosowa¬ nie katalizatora pozwala na prowadzenie procesu kondensacji metoda periodyczna, pólciagla i ciagla.Przyklad. Do 100 g (okolo 1 mola bezwod¬ nego bicyiko /2,2,l/heptadienu-2,5, ogrzanego do temperatury 90° wkrapla sie stopniowo podczas mieszania w ciagu 1 godziny zawiesine 0,5 g bez- 4968949689 wodnego chlorku glinowego w 100 g (okolo 0,35 mola) ;szesciochlorocyklopentadienu-l,3 utrzymujac stale mieszanine reagujaca w slabym wrzeniu pod chlodnica zwrotna.Po wkropleniu ogrzewa sie zawartosc kolby w ciagu dalszych 2 godzin az do osiagniecia tempe¬ ratury 107—108°, po czym oddestylowuje z para wodna nieprzereagowany bicykloheptadien. Otrzy¬ muje sie 125 g surowego adduktu z szesciochloro- cyklopentadienu i 1,3-bicyklo (2,2,l/heptadienu-2,5 o temperaturze topnienia 78—85° i zawartosci 93,0°/o szesciochloro-szesciohydro-dwumetano-naf- talenu (oznaczenie spektrofotometryczne w pod¬ czerwieni).Wydajnosc surowega produktu liczona na szes- ciochlorocyklopentadien wynosi 93,5°/e. Suktecznosc biologiczna oznaczona na wolku zbozowym (Ca- landra granorie) jako bioindykatorze wynosi 98,5—99,5% w odniesieniu do wzorca. 10 15 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania 1,2,3,4,10,10-szesciochloro- l,4,4a,5,8,8a-szesciohydro-l,4-endo-egzo 5,8 dwume- tanonaftalenu o wlasciwosciach owadobójczych z szesciochlorocyklopentadienu-1,3 i bicyklo /2,2,1/ heptadienu-2,5 znamienny tym, ze proces konden¬ sacji prowadzi sie w obecnosci bezwodnego chlorku glinowego jako katalizatora w ilosci co najmniej 0,25°/o w stosunku do uzytego szesciochlorocyklo- pentadienu, który wprowadza sie do srodowiska reakcji w postaci zawiesiny w szesciochlorocyklo- pentadienie w ciagu okolo 1 godziny przy stalym wrzeniu medium reagujacego, przy czym proces prowadzi sie metoda periodyczna, pólciagla lub ciagla. Cl Cl i Cl-KI + Cl ZG „Ruch" W-wa, zam. 417-65 naklad 306 egz. PL