Wynalazek niniejszy dotyczy trykocia- rek plaskich z urzadzeniem Jacquard'a i ma na celu ulepszenia, dzieki którym urzadze¬ nie Jacquard'a mozna zastosowac do wszystkich rodzajów trykociarek plaskich w sposób daleko prostszy i korzystniejszy niz dotychczas.Zastosowanie Jacquard'a do tych ma¬ szyn wymagalo uzycia podwójnych zamków i lóz o wielkiej szerokosci, a wiec o swoi¬ stej budowie. Poza koniecznoscia budowa¬ nia maszyn specjalnie przystosowanych do tego urzadzenia, natrafiano jeszcze na nie¬ dogodnosci, pochodzace z wielkiego nagro¬ madzenia czesci, ciezkich wózków i uciaz¬ liwej obslugi, trudnosci nastawiania przy kazdej nowej robocie i t. p. przeszkody.Niedogodnosci te byly wynikiem uzycia podwójnych zamków, zawierajacych od¬ dzielne drogi prowadnicze dla dwóch ko¬ lanek kazdej igly dwukolankowej lub dla kolanka igly i kolanka pienka w wypadku, kiedy sa uzyte pienki dla przyjecia napedu szablonów i oddania go iglom.Zgodnie z wynalazkiem niniejszym uni¬ ka sie calkowicie tych niedogodnoscia dzie¬ ki zastosowaniu zamka pojedynczego oraz zespolu igiel i pienków, których kolanka sa dostatecznie zblizone, aby zmiescic sie ra¬ zem w bruzdzie prowadnikowej, utworzo¬ nej przez brzegi robocze zamka. W tych warunkach zamek i loze spóldzialajace z urzadzeniem Jacquard'a nie potrzebuja byc szersze, niz w trykociarkach zwyczajnych, co ulatwia zastosowanie Jacquard'a do ja¬ kiejkolwiek z istniejacych trykociarekplaskich bez powiekszania ich rozmiarów i nie czyniac ich trudniejszemi ani uciazli- ,wszemi przy pracy* Przystosowanie to mo¬ ze byc dokonane zarówno na obu lozach maszyny jak na jednem, W kazdym razie mozna, pozostajac w granicach tego wynalazku, powiekszyc co¬ kolwiek, gdy to jest pozyteczne, szerokosc loza istniejacej maszyny, aby zapewnic lepsze prowadzenie pienków w niektórych wypadkach.Zalaczony rysunek pokazuje w formie przykladu sposób wykonania wynalazku.Fig. 1 daje przekrój pionowy po przez jedno z lóz trykociarki plaskiej i pokazuje w widoku, nalezacy do wózka, zamek; fig. 2 — widok zdolu wspomnianego zamka; fig. 3 — widok zgóry plyty, podtrzymuja¬ cej zasuwy i zwiazane z nia czesci; fig. 4 jest przekrojem czesciowym wedlug linji A—A fig. 2; fig. 5 — czesciowy widok boczny maszyny, pokazujacej w skali mniejszej mechanizm rozrzadczy trzonu, podtrzymujacego szablony; fig. 6 — cze¬ sciowy widok zdolu, odpowiadajacy fig. 5.Cyfra 1 oznacza rame trykociarki zwy¬ klego typu, a 2 jedno z lóz, w którego row¬ kach slizgaja sie igly 3, zaopatrzone w ko¬ lanka 4 i suwaki 5, zaopatrzone w kolan¬ ka 6. Zamek 7 posiada zapadki podnoszace 8, 9 i zapadki opuszczajace 10, 11 dziala¬ jace na kolanka 4 i 6, i odpowiednio wpra¬ wiajace w ruch igly. Prócz zapadek 8—11, zamek 7 podtrzymuje zapadke trójkatna 12 o brzegu dolnym a, b poziomym i bo¬ kach a, c i b c nachylonych ku dolowi.Zapadka 8 jest umocowana na plycie podtrzymujacej 13, a zasuwe 9 mozna w znany sposób przesuwac pionowo, zaleznie od tego, czy kolanka 4 igiel musza przejsc pod zasuwa 9 (linja ciagla) lub ponad nia (linja przerywana). W tym celu mozna u- zyc do podniesienia i opuszczenia ksiuka 9 urzadzenia, przedstawionego na fig. 3, nie zawierajacego zadnego latwo lamliwe¬ go narzadu. Urzadzenie to sklada sie z drazka zgietego 14, wahliwego na czopie 13, umieszczonym na plycie 13 i sztaby 16, dzialajacej jak jarzmo, prowadzone sruba 17 na tejze plycie. Jeden koniec drazka 14 jest uksztaltowany widelkowato i zaha¬ czony czopem 18, zwiazanym z ksiukiem 9, a koniec przeciwlegly uchwycony jest w wykrój 19 drazka 16. Wystarcza popchnac ten drazek w tym lub owym kierunku racz¬ ka 20, aby podniesc lub opuscic ksiuk 9.Narzady te utrzymuja we w&zelkiem polo¬ zeniu sprezyny plaskie 21, wpadajace ko¬ lejno w wykroje 22 i 23 sztaby 16.Z drugiej znowu strony zapadki pod- nosne 10 i 11 mozna równiez w sposób zna¬ ny podnosic mniej lub wiecej lub opu¬ szczac, zaleznie od stopnia naprezenia, któ¬ re powinny wywierac na nic w trakcie jej wyciagania. Mozna je prowadzic i rozrza¬ dzac we wszelki nadajacy sie do tego spo¬ sób, naprzyklad jak w zamkach zwyklych.Odleglosc pomiedzy brzegami zapadek 8, 9, 10, U jest tak okreslona, by kolanka 4 i 6 igiel i pienków, gdy sie ze soba sty¬ kaja, (fig. 1) mogly wejsc razem w droge prowadnicza pomiedzy temi zapadkami. Z drugiej strony, zapadka pomocnicza 12 u- mieszczona jest na przedluzeniu dolnego brzegu zapadki 8. Miesci sie ona w trój- katnem zaglebieniu plyty podtrzymujacej w ten sposób, ze moze sie zanurzyc w niem, jak to pokazano linj a przerywana na fig. 4, przezwyciezajac dzialanie sprezyny 24.Chociaz zanurzanie zapadki 12 mozna osiagnac wszelkim, nadajacym sie do te¬ go sposobem, np. zapomoca jednego z urza¬ dzen zwykle uzywanych do wylaczania za¬ padek analogicznych w zamkach i tryko- ciarkach, bardziej pozadanem bywa jednak uzycie urzadzenia bardzo prostego i zaj¬ mujacego malo miejsca, przedstawionego na fig. 4: na trzpieniu prowodniczym 25 zapadki 12 jest umieszczony w 26 motylek obrotowy 27 o ksztalcie tak dobranym aby opieral sie o górna plaszczyzne zamka 7 ko¬ lejno dwiema swemi powierzchniami d, e — 2 —i i$ £ polozonymi w nierównej, odleglosci od osi obrotu 26 i polaczonemi czescia za¬ okraglona e, f. Wystarcza podniesc (linja przerywana) lub opuscic (linja pelna) ogon 28 motylka, aby usunac dzialanie zapadki 1.2 lub nadac jej polozenie robocze.Naprzeciwko loza 2 lezy wal wielokatny 2% jako podpora dla szablonu 30, utrzy¬ mywany podczas ruchu zapomoca prowad¬ nicy 31 w sposób znany. Na fig. 1 oznaczo¬ no linjami przerywahemi polozenie tego walka w chwili, gdy jest oddalony od loza, a linjami calkowitemi polozenie koncowe podczas pracy. Pozadanem jest aby urza¬ dzenie rozrzadcze tego walka bylo wpra¬ wiane w ruch, jak to pokazano na fig. 5 i 6.Kazdy czop walka 29 jest umocowany w jarzmie 32, slizgajacem sie w jednej z prowadnic 31 i zwiazanem ramieniem 33 z drugiem ramieniem wahliwem 34, umo- cowanem na wale 35, biegnacym przez ca¬ la dlugosc maszyny. Jedna z konczyn te¬ go walka jest zwiazana korba 36 i ramie¬ niem 37 oraz korba 38 z drazkiem rozrzad- czym 39, obracajacym sie na stalej osi 40.Wystarcza opuscic ten drazek, aby spowo¬ dowac przesuniecie jarzma 32 ku górze i popchnac w ten sposób szablon ku suwako¬ wi 5 (fig. 1). Tourzadzenie rozrzadcze jest nader proste i bardzo latwe do umieszcze¬ nia na wiekszosci trykociarek.Maszyna tak zbudowana dziala w spo¬ sób nastepujacy: Na fig. 2 oznaczono linjami przerywa- nemi droge kolanek igiel i suwaków. W urzadzeniu Jacquard'a zapadka 9 jest pod¬ niesiona (linje calkowite — fig. 2) i zapadka 12 moze wystawac pod plyta pod¬ trzymujaca (linje calkowite — fig. 4). Gdy szablon 30 jest popchniety ku lozu, jego czesci pelne odpychaja suwaki do poloze¬ nia, oznaczonego linjami calkowitemi na fig. 1, podczas gdy czesci puste pozostawia¬ ja suwaki w polozeniu, oznaczonem linja¬ mi przerywanemi, w które zostaly opu¬ szczono uprzednio. W tych warunkach ko¬ lanka suwaków odepchnietych znajduja sie na poziomie linji k, m, a kolanka igiel na poziomie linji u, o.Przy ruchu wózka w kierunku strzalki x zapadka 12, zawierajaca nachylona plaszczyzne 41 wzdluz swego boku a, c, slizga sie po kolankach suwaków, uszerego¬ wanych wzdluz h, j i w ten sposób jest ode¬ pchnieta lub usunieta do wnetrza plyty podtrzymujacej 13. Zapadka 8 podnosi na¬ stepnie te kolanka z poziomu h, j do po¬ ziomu p q tak, iz kolanka igiel zostaja pod¬ niesione do poziomu r, s. Nastepnie zosta¬ ja one opuszczone zapadka 11 do poziomu t, u i odpychaja ku dolowi kolanka suwa¬ ków do poziomu v, w.Przy ruchu pierwotnym wózka zapad¬ ka 8 podnosi znów suwaki i igly, poczem zapadka 10 opuszcza je, doprowadzajac kolanka igiel do poziomu o, u, a kolanka suwaków do poziomu /, h. Poniewaz zapad¬ ka 12 przy koncu ruchu poprzedniego zo¬ stala posunieta poza ostatnie podniesione suwaki, zostaje ona znów uwypuklona pod plyta podtrzymujaca 13 dzialaniem spre¬ zyny 24. Z tego wynika, ze podczas ruchu powrotnego kolanka suwaków, doprowa¬ dzone do poziomu /, h, napotykaja kra¬ wedz b, c zapadki 12, która je zmusza opu¬ scic sie do poziomu m, k, co jest mozliwe, poniewaz szablon 30 zostal oddalony od suwaków niezwlocznie po jego podniesie¬ niu.Rozumie sie ze podczas tych ruchów ko¬ lanka suwaków niepodniesionych przeszly swobodnie pod zapadkami 12 i 8, a. odpo¬ wiednie igly nie pracowaly, poniewaz ich ko¬ lanka nie byly podniesione na dostateczna wysokosc zapadka 8, to znaczy z u, o do p, q przy ruchu wdal i z u, t do q, p zpo- wrotem.Zgodnie z tem, tylko igly, odpowiadaja¬ ce pelnym czesciom szablonu, biora udzial w pracy. ( Rzecz widoczna, ze przy pracy zapo- — 3 —ittoca uurzadzejaia- Jacqtaard'a zapadka S dziala kolejno ma kolanka suwaków i na kolanka igiel. Jest to cecha szczególna, która zdaje sie nie wystepowac w zadnym ze znanych dotad zaimków przy podobnym rodzaju pracy.Jezeli chodzi o wykonanie 4kaniny gladkiej, usuwa sie zapadka 12, wyprosto¬ wujac skrzydelko motylka 28, i opuszcza zapadke 9 az do zapadki 8, jak to pokaza¬ no linjami przerywanemi na fig. 2.Przy pracy systemem okraglym usuwa sie zapadke 12 i podnosi zapadke 9 az do polozenia, oznaczonego liniami pelnemii na fig. 2; w tym wypadku pracuja tylko igly loza przeciwleglego.Rozumie sie, ze mechanizm moze za¬ wierac jakiekolwiek urzadzenie pozwala¬ jace wedfug zyczenia urozmaicac rysunki, otrzymywane zapomoca tego samego sza* Wonia przez przesuniecie odrazu tego sza¬ blonu na jakakolwiek odleglosc, od 1 8 igiel, a nawet wiecej.Kartony te moga byc równiez wszelkich nadajacych sie do tego rodzajów, badz zlo¬ zone z pasków podziurkowanych lufo wy- cieitych, badz utworzone a wypuklosci, wy¬ tworzonych na paskach w jakikolwiek spo¬ sób. Z drugiej strony zapadki 8, 9, 10, 11 zamiast prostych, jak to jesft przedstawio¬ ne, moga sie skladac z kilku stalych lub ruchomych czesci, odpowiadajac wszyst¬ kim ukladom, zdarzajacym sie w zamkach innych maszyn do wyrobów dzianych w celu otrzymania pewnych rysunków fanta¬ zyjnych.Nalezy zaznaczyc, iz w przedstawio¬ nym sposobie wykonania listewka 42, przy¬ krywajaca igly i trzymajaca je na lozu, jest wycieta w szczególny sposób, a miano¬ wicie dno przedzialków jest nachylone w stosunku do loza, aby klapki ijgiel mogly wchodzic tam dostiatetazmie gleboko. Po¬ zwala to iglom opuszczac sie znacznie ni¬ ze), niz zwykle, dzieki czemu kolanka ich moga w razie potrzeby przejsc (panafcej za¬ padek zamkowych.W tym wypadku na^korzystniej jesii po- zwolic kolankom suwaków 5 opuscic sie dosyc nisko/ umieszczajac w odlpowiedni sposób, przykrywajaca je listwe 43, jezeli to sie okaze pozytecznem, przedluzajac ku dolowi istniejace loze 2 zaporartoca dosunie- tej czesci, aby nadac kierunek lub podtrzy¬ mac odpowiednio suwaki w ich niskiem po¬ lozeniu.Dzieki zblizeniu kolanek 4 i 6, przej¬ scia, pozostawione pomiedzy zapadkami podnoszacemi i opuszczaja^emi, sa stosun¬ kowo waskie tak, iz opisany powyzej zai¬ mek maze miec te same wymiary, jak zwy¬ kle zamki prostego typu i irioze byc usta¬ wiony na zwyklych trykooiarkach o ruchu prostodroznym bec zadaych wazniejszych zmian wi tychze- PL