PL46789B1 - - Google Patents

Description

Jako srodki chroniace wlókna i materialy tekstylne dywany i tym podobne przed zaatako¬ waniem przez mole znane sa dotychczas rozmai¬ te zwiazki. W przemysle tekstylnym stosuje sie na przyklad heksachloroheksahydrodwumetano- naftalen lub heksachloroepoksyoktahydrodwu- metanonaftalen. Srodki te nie sa jednak odporne na pranie mydlem. Grupa srodków ochronnych przeciw molom, które zachowuja sie jak barw¬ niki i zostaja zaadsorbowane na welnie z kwas¬ nych i obojetnych kapieli, jak kwas 4-chloro- -p-krezotynowy, najstarszy produkt tej gru¬ py lub pochodne trójfenylometanu, na przy¬ klad trójfenylo-3,4-dwuchlorobenzenosulfomety- loamid, zostaly wprowadzone jedynie w prze¬ mysle tekstylnym i nie przyjely sie w gospodar- * Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Karl Thiele. stwie domowym. Wspomniany wyzej produkt na bazie dwuchlorodwufenylotrójchloroetanu jest latwo wymywany z materialów i dzieki temu dla gospodarstwa domowego posiada jedynie podrzedne znaczenie. Równiez wartosci toksy¬ kologiczne dla wiekszosci stosowanych srodków sa bardzo wysokie. Dawka smiertelna u szczu¬ rów wynosi dla heksachloroheksahydrodwume- tanonaftalenu 67 mg/kg, dla heksachloroepoksy- oktahydrodwumetanonaftalenu 87 mg/kg, pod¬ czas, gdy ta wartosc dla DDT lezy w granicach 150 — 300 mg/kg. Kilka zas z tych srodków po¬ woduje zmiane odcieni barwionych materialów tekstylnych.Srodek wedlug wynalazku, sluzacy do ochrony wlókien i materialów tekstylnych przed uszko¬ dzeniem przez mole, moze byc uzywany w sze¬ rokim zakresie, wykazuje latwosc stosowania i odpornosc na pranie, prasowanie i pot, nieatakuje wlókna, jak równiez nie posiada wad znanych dotychczas srodków.Wedlug wynalazku srodek taki otrzymuje sie na podstawie mieszaniny estrów dwualkilowych kwasu fi, fi, fi, — trójchloro-a-hydroksyetylofo- sfonowego z dwumetoksydwufenylotrójchlofo- etanem (DMDT), przy czym zawartosc w mie¬ szaninie estru kwasu fosfonowego wynosi 5—20% i DMDT równiez 5—20%. Substancje biologiczne czynne rozpuszcza sie w rozpuszczal¬ niku. Odpowiednimi rozpuszczalnikami sa na przyklad trójchloroetylen, chlorobenzen, dwu- chlorobenzen, alkohole, jak bunatol lub propa- nol, weglowodory.Prócz tego do mieszaniny dodaje sie emulga¬ tora, który moze byc wytworzony na bazie pro¬ duktów ketoalkilacji albo alifatycznych albo aromatycznych kwasów sulfonowych lub estrów kwasów sulfonowych. Dodatek srodka dysper¬ gujacego wynosi okolo 10—20%. Korzystne jest stosowanie nie tylko pojedynczego rozpuszczal¬ nika lecz mieszaniny. Srodek wedlug wynalazku miesza sie z woda w stosunku 1:1000 do 5 :1000 i w tej kapieli zanurza sie poddawany obróbce material tekstylny. Mozna równiez material tekstylny spryskiwac tym srodkiem w odpo¬ wiednim rozcienczeniu lub stosowac inny znany sposób.Nizej przytoczona tablica wyjasnia korzystne wlasciwosci srodka wedlug wynalazku w po¬ równaniu z wlasciwosciami DDT.Stpeiie Czis zaaplikiwiiii Teiperatira lrriek DDT iradek wedlif wyulizki Uwagi 3 ml/l slady zadnego 20 minut uszkodzenia uszkodzenia 40°C dobra ochrona dobra ochrona welny welny 3 ml/l srednio silne slady 20 minut uszkodzenie uszkodzenia & b 40°C ochrona welny dobra ochrona 2 «j niedostateczna welny cm cl 1 ml/l mniejsze dobra ochrona 20 minut uszkodzenia welny 40°C ochrona welny niewystarcza¬ jaca Przyklad I. 10 czesci wagowych estru dwumetylowego kwasu fi, fi, ^-trójchloro-a-hy- droksyetylofosfonowego i 10 czesci wagowych dwumetoksydwufenylotrójchloroetanu rozpusz¬ cza sie mieszajac w temperaturze 40°C w 53 cze¬ sciach wagowych trójchloroetylenu. Po ochlo¬ dzeniu mieszaniny do temperatury okolo 20°C dodaje sie jeszcze 12 czesci wagowych produktu sulfonowania weglowodorów parafinowych o 12—18 atomach wegla w czasteczce, 8 czesci wagowych chlorobenzenu i 7 czesci wagowych weglowodoru o Cl2 — ClB.Srodek ten, nadajacy sie do ochrony wlókien i materialów tekstylnych przed uszkodzeniem przez mole, moze byc teraz w odpowiednim roz¬ cienczeniu wodnym okolo 1:1000, zastosowany do impregnacji materialów tekstylnych.Przyklad II. 7 czesci wagowych estru dwumetylowego kwasu fi, fi, /?-trójchloro-a-hy- droksyetylofosfonowego i 15 czesci wagowych dwumetoksydwufenylotrójchloroetanu rozpusz¬ cza sie mieszajac w temperaturze 45°C w 50 cze¬ sciach wagowych trójchloroetylenu. Po ochlo¬ dzeniu do temperatury pokojowej dodaje sie do mieszaniny 10 czesci wagowych emulgatora na podstawie mieszaniny sulfamidu i produktu sul¬ fonowania dlugolancuchowego weglowodoru pa¬ rafinowego o C12 — C18, dodajac jeszcze 10 cze¬ sci wagowych chlorobenzenu i 8 czesci wago¬ wych butanolu. Tak otrzymany srodek moze byc w dowolny sposób, w zadanym rozcienczeniu, na przyklad 3 :1000 stosowany do obróbki ma¬ terialów tekstylnych róznego rodzaju i stanowi skuteczny srodek ochronny przeciw molom. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek do ochrony wlókien, materialów tek¬ stylnych i tym podobnych przed uszkodzeniem przez mole, znamienny tym, ze zawiera okolo 5—20% estru dwuakilowego kwasu fi, fi, /?-trój- chloro-a-hydroksyetylofósfonowego i 5—20% dwumetoksydwufenylotrójchloroetanu, korzyst¬ nie w postaci roztworu w rozpuszczalniku lub mieszaninie -rozpuszczalników z dodatkiem emul¬ gatora. VEB Farbenfabrik Wolfen Zastepca: dr Andrzej Au rzecznik patentowy ZG „Ruch" W-wa, zam. 16-63, naklad 100 egz. PL