Opublikowano dnia 30 nazdziernika 1962 r, ubdikowano dnia 30 fi*£2*o 30 BIBLIOTEKA Urzedu Potenfoweoa POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46264 KI. 12 q, 6/01 KI. internat. C 07 c Instytut Farmaceutyczny *) Warszawa, Polska Sposób oczyszczania pantotenianu wapniowego Patent trwa od dnia 5 czerwca 1961 r.Prawoskrejtmy pantotenian wapniowy otrzy¬ muje sie dzialajac tlenkiem wapniowym na mieszanine poreakcyjna zawierajaca sól kwasu pantotenowego z dwnetyloamina, która to sól otrzymuje sie prowadzac kondensacje lewo- skrejtnego iakltlonu kwasu 2,4-dwuhydroksy-3,3- -dwumetylomaslowego z /ff-alanina w bezwod¬ nym metanolu wobec dwuetyloaminy. Jest to zarazem znamy sposób wydzielania d-kwasiu pantotenowego z mieszaniny poreakcyjnej. Pan¬ totenian wapniowy, który z tej mieszaniny krystalizuje, jest zanieczyszczony sladami tlen¬ ku wapniowego i soli wapniowej /?-alaniny. Ta¬ ki produkt nie odpowiada wymaganiom farma¬ kopei i imisi byc dalej oczyszczany.Oczyszczanie prowadzone w znany sposób przez rozpuszczanie w wodzie i wytracanie al- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Teresa Sikor¬ ska, mgr inz. Jan Borkowski, mgr inz. Henryk Tatur, Inz. Ludmila Znojek i Danuta Kwit. koholem polaczone jest z duzymi stratami kwa¬ su pantotenowego i nie daje po pierwszej krys¬ talizacji, produktu o nalezytej czystosci.Okazalo sie, ze przyczyna tego niepowodze¬ nia jest zbyt wysoka wartosc pH otrzymywane¬ go Toztworu, która ustala sie w granicach 9—11 w zwiazku z tym, ze w surowym pantotenianie znajduje sie nieprzereagowany itilenek wapnio¬ wy. Ta wysoka wartosc pH i obecnosc zanie¬ czyszczen jest przyczyna dalszego rozkladu i reakcji ubocznych. Próby stosowania zamiast wody innych rozpuszczalników nie powiodly sie, poniewaz d-pantotenian wapniowy jest w nich trudno rozpuszczalny. Równiez zawiodly znane sposoby zmniejszania pH roztworu przez doda¬ nie kwasu lub mieszaniny buforowej. Dodanie kwasu sprzyja rozkladowi pantotenianu wap¬ niowego, a wszelkie substancje buforowe stano¬ wia niepozadane zanieczyszczenia, ktÓTych trud¬ no sie pozbyc.Wynalazek polega na zastosowaniu kationitu obnizajacego wartosc pH roztworu do 6—7 przyrozpuszczaniu surowego pantotenianu wapnio¬ wego w wodzie. W itym celu kationit moze byc wprowadzany do wody wraz z surowym panto- tenianem, albo — co jest korzystniejsze — uprzednio zawieszony w wodzie, do której wprowadza: sie surowy pantotenian przy inten¬ sywnym mieszaniu. Jezeli po wprowadzeniu i wymieszaniu surowego pantotenianu zawiera¬ jacego duze zanieczyszczenia tlenkiem wapnio¬ wym wartosc pH chwilowo wzrosnie, obniza sie ona przy dalszym mieszaniu na skutek obec¬ nosci kationitu. Dalsza przeróbka tak otrzyma¬ nego roztworu wodnego pantotenianu wapnio¬ wego nie przedstawia trudnosci. Obojetny roz¬ twór po odsaczeniu z niego jonitu zateza sie pod próznia i zadaje alkoholem np. etylowym, propylowym lub izopropylowym. Pantotenian krystalizujacy z takiego roztworu posiada wy¬ soka czystosc, jego roztwór wodny ma pH = 7 i jest calkowicie klarowny zgodnie z wymaga¬ niami farmakopei. Wydajnosc oczyszczania wy¬ nosi okolo 90%.Przyklad. 30 ml Amfoerlitu IRC-50 zawie¬ szono w 600 ml wody destylowanej i podczas mechanicznego mieszania dodano porcjami 200 g surowego d^pantotenianu wapniowego. Po do¬ kladnym wymieszaniu i rozpuszczeniu mierzo¬ no pH. Gdy pH osiagnelo wartosc 6,8 kationit odsaczono, przesacz po oczyszczeniu weglem aktywnym zatezono pod próznia w temperatu¬ rze 32—35° do konsystencji syropu. Dodano 500 ml bezwodnego etanolu otrzymujac roztwór o zawartosci Okolo 4 g wody w 100 ml. Roztwór ten zaszczepiono krystalicznym dHpantotenia- nem wapniowym « pozostawiono do krystaliza¬ cji. Po 46 godzinach produkt odsaczono i wy¬ suszono w prózni. Otrzymano 180 g czystego d-panitotenianu wapniowego. Odsaczony katio¬ nit zregenerowano 10% kwasem solnym. PL PL