Opis wydano cm dnia 26 wrzesnia 1963 r. biblioteka! Iii rzedu Potentowegol Ihlrtiej fcwgpwwlitni latowif POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47301 KI. 12 q, 6/02 KI. internat. C 07 c Instytut Farmaceutyczny*) Warszawa, Polska Sposób oczyszczania kwasu N,N'-adypilo-dwu-(3-amino-2,4,6- trójjodobenzoesowego) Patent trwa od dnia 26 czerwca 1961 r.Podwójne sole sodowa lub N-metyloglukami- nowa kwasu N,N,-adypilodwu-(3-amino-2,4,6- -trójjodobenzoesowego) jest uzywana w rentge- nodiagnostyce. Preparaty oparte na tych solach naleza do najlepszych w rentgen ©diagnostyce ukladu zólciowego, gdyz podane dozylnie sa za¬ trzymywane przez watrobe, która wydziela je do zólci, umozliwiajac zaciemnienie nie tylko woreczka zólciowego lecz równiez dróg zólcio¬ wych. Ze wzgledu na to, ze nalezy stosowac dosc duze dawki substancji cieniujacej, wymagana jest bardzo wysoka czystosc kwasu wyjscio¬ wego.Znane jest oczyszczanie wymienionego kwasu (Ber. 87, 651, 1954) przez kilkakrotne rozpusz¬ czenie w stechiometrycznej ilosci 0,5 n roztwo¬ ru wodnego wodorotlenku sodowego, odbarwie¬ nie weglem aktywnym i wytracenie przez za- °) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr Alicja Swirska. 'kwaszenie 1 n kwasem solnym. Oczyszczanie to nie daje jednak dobrych wyników, gdyz nie od¬ dziela od wymienionego kwasu zanieczyszczen o podobnym charakterze kwasowym.Stwierdzono, ze kwas N^-adypilo-dwu- (3-amino-2,4,6-trójjodobenzoesowy) tworzy z pi¬ rydyna zwiazek addycyjny. Zwiazek ten, do¬ tychczas nie znany, topnieje w temperaturze 263 — 265°C z rozkladem, jest w wodzie bardzo trudno rozpuszczalny, natomiast rozpuszcza sie latwo w nadmiarze pirydyny.Sposób oczyszczania kwasu , N,N'-adypilo- -dwu-(3-amino-2,4,6-trójjodobenzoesowego) we¬ dlug wynalazku polega na zmieszaniu surowego kwasu z woda i nadmiarem pirydyny. Tworzy sie wówczas zwiazek addycyjny i przechodzi do roztworu. Zwiazek ten wytraca sie z roztworu przy starannym zobojetnianiu nadmiaru piry¬ dyny np. kwasem solnym, przy czym powstaje slabo kwasny roztwór buforowany ukladem chlorowodorek pirydyny — pirydyna. Wytraco-ny zwiazek addycyjny rozklada sie alkaliami przy czym powstaje roztwór soli oczyszczonego kwasu. Z roztworu tego odpedza sie pirydyne w postaci azeotropu. z woda wrzacego przy 94QC, a nastepnie przez zakwaszenie wytraca sie oczyszczony kwas. Ewentualnie mozna do¬ datkowo zastosowac oczyszczanie roztworu weglem aktywnym.Kwas oczyszczony sposobem wedlug wyna¬ lazku odznacza sie bardzo wysoka czystoscia nie osiagalna przez oczyszczanie w sposób zna¬ ny. Tlumaczy sie to tym, ze zanieczyszczenia o charakterze kwasowym, które nierozlacznie towarzysza wymienionemu kwasowi przy ope¬ racjach majacych na celu oczyszczanie go w sposób znany, nie wytracaja sie w warunkach slabego zakwaszenia, w których wytraca sie ilosciowo zwiazek addycyjny.Przyklad. Do mieszaniny 50 ml wody i 5 ml pirydyny dodano 11,4 g kwasu N^-adypilo- -dwu- (3- amino- 2,4,6- trójjodobenzoesowego).Mieszano w temperaturze pokojowej do calko¬ witego rozpuszczenia, nastepnie nie przerywa¬ jac mieszania zakwaszano rozcienczonym kwa¬ sem solnym do zwiazania prawie calej ilosci wolnej pirydyny, przy czym wytracil sie zwia¬ zek addycyjny, który odsaczono i przemyto wo¬ da. Po wysuszeniu w temperaturze 100°C otrzy¬ mano 11,8 g tego zwiazku addycyjnego z piry¬ dyna, o temperaturze topnienia 263—265°C.Otrzymany zwiazek rozpuszczono w 120 ml wo¬ dy z dodatkiem 6 ml 36°/o-owego wodorotlenku sodowego i ogrzewano okolo 30 minut w otwar¬ tym naczyniu pod wyciagiem do calkowitego zaniku zapachu pirydyny, dodano wegla aktyw¬ nego i odsaczono. Z przesaczu wytracono oczy¬ szczony kwas przez zakwaszenie 10°/o-owym kwasem solnym. Po odsaczeniu i wysuszeniu otrzymano 10 g kwasu N,N'-adypilo-dwu-(3- -amino-2,4,6-trójjodobenzoesowego) o bardzo wysokiej czystosci. PL PL