RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45377 K1..4Z-0, 16 MOGURT Gepjarmu Kulkereskedelmi Vallalat Budapeszt, Wegry bh, r, / Urzadzenie smarujace wysokocisnieniowe podwójnego dzialania Patent trwa od dnia 10 wrzesnia 1960 r.¦/*? Wynalazek dotyczy pompy podwójnego dzia¬ lania, która moze byc zastosowana szczególnie korzystnie jako urzadzenie smarujace do poja¬ zdów mechanicznych i innych maszyn.Znane sa urzadzenia smarujace, dzialajace w sposób prosty i uruchamiane sprezonym po¬ wietrzem. W wyniku nie ciaglego dzialania tego rodzaju urzadzen smarujacych smar jest doprowadzany do miejsc podlegajacych smaro¬ waniu w sposób uderzeniowy. Te urzadzenia zapewniaja cisnienie smarowania 300—500 Atm przy zastosowaniu cisnienia uzytkowego po¬ wietrza max 10 Atm.Montaz tych pomp jest skomplikowany, a koszty wytwarzania wysokie, poniewaz kon¬ strukcja czesci skladowych jest zlozona. Oprócz tego wazne i istotne czesci skladowe sa osa¬ dzone we wnetrzu pompy i w przypadku ich uszkodzenia sa trudno dostepne.W jednej tego rodzaju pompie stanowiacej pistolet smarowniczy (niem. opis patentowy nr 842433) znajduja sie na przyklad sprezyste zderzaki zbudowane w tluoku cylindra po¬ wietrznego i drazek tlokowy nie zamocowany trwale z tym tlokiem jednak przytwierdzony do tloka sterujacego. Pompa dziala w zwykly sposób, przy czym smar jest pedzony przy uzy¬ ciu sprezonego powietrza. Nie stosuje sie tutaj zadnego urzadzenia zatrzymowego.Inne znane rozwiazanie (opis niem. nr 1032619) dotyczy równiez pompy o zwyklym dzialaniu. Wady, tego rozwiazania sa podobne jak w opisanej uprzednio pompie. Równiez i tutaj tlok cylindra powietrznego posiada szcze^ golnie skomplikowana konstrukcje oraz sa przewidziane rózne urzadzenia sterujace, przy czym w suwaku, który jest trudno dostepny, nie ma zadnych urzadzen sterowniczych. Jed¬ nak znajduja sie tutaj waleczkowe urzadzenia zatrzymowe.Zgodnie z wynalazkiem urzadzenie smaruja¬ ce podwójnego dzialania jest uruchamiane za pomoca doprowadzanego przewodem powietrza pod cisnieniem 5—10 Atm, co zagewnia smaro-wanto otoe&lonych miejsc pod cisnieniem wy noszacym 250—500 Atm. Podwójne dzialanie urzadzenia polega na tym, ze pobrana w su¬ wie ssacym ilosc smaru, w przeciwienstwie do pomp o zwyklym dzialaniu, w dalszym ciagu równiez w suwie ssacym jest przepychana w dwóch czesciach do przewodu tlocznego przez co mozliwe jest uzyskanie nieprzerwanego dzia¬ lania tlocznego.Pompa wedlug wynalazku stanowi pompe róznicowa, która w jednym suwie zasysa smar i jednoczesnie polowe tego .smaru tloczy dalej, a w innym suwie przetlacza druga polowe smaru do przewodu tlocznego. Bodowa tej pompy jest prosta. Prawie wszystkie jej czesci stanowia elementy obrotowe, przez co uprosz¬ czone jest wydatnie ich wytwarzanie i zmniej¬ szone koszty. Suwak sterowniczy wraz ze wszystkimi regulowanymi czesciami jest zbu¬ dowany w pokrywie cylindra powietrznego, a przy wykrecaniu zamkniecia pokrywy i po odjeciu sworznia zaoptrzonego w nasadke caly suwak moze byc wyciagniety w jednym ru¬ chu. Do zassania smaru nie ma potrzeby sto¬ sowania powietrza sprezonego, .poniewaz ssanie nastepuje samoczynnie przez zawór. Zastoso¬ wany tlok w cylindrze powietrznym jest ma¬ sywny i jednolity oraz nie zawiera czesci lat¬ wo psujacych sie. Na tej zasadzie jest skon¬ struowana prosta, latwo wytwarzaltia i pewna w uzyciu pampa o podwójnym dzialaniu.Zgodnie z tym, wynalazek dotyczy pampy o podwójnym dzialaniu z tlokiem umieszczo¬ nym w cylindrze powietrznym, tlokiem robo¬ czym. 1 waleczkowym urzadzeniem zatrzymo- wym, wspólpracujacym z cylindrycznym suwa¬ kiem sterujacym, przy czym suwak sterujacy jest umieszczony w pokrywie cylindra po- wietrznego* Pompa jest znamienna tym, ze do jednej scianki masywnego, litego tloka po¬ wietrznego jest zamocowany tlok roboczy two- rzacjr a drazkiem tlokowym tlok róznicowy, a do dcugiej scianki tloka powietrznego jest pErzjmoeowanjr drag tlokowy zakonczony iiwrniiiiin z nasadka, na którym jest osadzo¬ ny pzzesuwoie suwak, polaczony z nim za po¬ rnosa spre^ya, przy czym sprezyny sa umiesz¬ czone w wewnetrznej czesci suwaka po obu strzmaczt nsiMiki i sluza do skokowego prze- suna* suwaka ze wzgledu na dzialanie walecz¬ kowego urzadzenia zatrzymowego.Prapklad wedlug wynalazku uwidoczniony jest aa rjfliiTikn Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny urzadzenia do smarowania, a fig. 2— widok oraz jego przekrój czesciowy.Powietrze robocze dochodzi przez rure gu¬ mowa do nasadki wejsciowej 1. W górnym po¬ lozeniu suwaka kolowego 2, umieszczonego w pokrywie 21 cylindra powietrznego, powietrze wpada przez kanal 17 do górnej przestrzeni cylindra powietrznego 3, powodujac ruch w dól tloka 4, umocowanego na drazku tloko¬ wym 12. Przy tym suwie zamyka sie dolny zawór 5 i smar znajdujacy sie nad nim wtlo¬ czony zostaje do przestrzeni o ksztalcie ruro¬ wym ponad tlokiem roboczym 6, przechodzac przy tym przez osiowo wywiercony otwór 6a w tloku roboczym 6, podnoszac kulowy za¬ wór 7, oraz przechodzac przez wywiercony otwór 9a i prostopadle do niego wywiercony w drazku tloka roboczego 6 otwór 9b.Poniewaz stosunek objetosci uzytkowej cy¬ lindra roboczego 8 do objetosci górnej prze¬ strzeni utworzonej przez ruch w dól tloka ro¬ boczego 6 wynosi 1:2 (da sie z tego obliczyc srednica tloka roboczego 6 i drazka tloka ro¬ boczego 9 d6 = dg), ttfko polowa tej ilosci smaru, który zostal wepchniety do gróy przy ruchu w dól tloka roboczego 6, moze przejsc do przestrzeni 10 w ksztalcie rury, druga po¬ lowa przechodzi przez zawór zwrotny 11 do przewodu cisnieniowego wzglednie do miejsca smarowania. Podczas tego samego suwu poru¬ sza sie równiez w dól trzpien kolnierzowy 13, umo*oaVafiy na drazku 12 tloka powietrznego i wywiera przy tym nacisk na srubowa sprezy¬ ne 14. Gdy tlok 4 znajduje sie w polozeniu damitmy ¦prezyna 14 pokonuje sile sprezyny 15 docizhajaggj waleczki zatrzymujace 16 i odpy¬ cha suwak 2 w nia droge przeplywu powietrza, które porusza teras, tlok 4, oraz poruszajacy sie wraz l nim tlok roboczy *v z polozenia dolnego w kierunku do góry. Jednoczesnie otwiera sie wbudowany w czesci ssacej 19 zawór dokmy 5, a smar wply¬ wajac poprzez kosz 20 wypelnia cylinder ro¬ boczy ft. W momencie zmiany kierunku tloka roboczego 8 zamyka sie zawór kulkowy 1 i tlok roboczy fc przeciska pozostale 50% zawartosci smaru wciagnietego w poprzednim suwie z przestrzeni ponad tlokiem roboczym 6, przez zawór zwrotny 1U do przewodu cisnieniowe¬ go^ wzglednie do miejsca smarowania. Pod¬ czas ruchu tloka 4 w dól porusza sie równiez trzpien Jaosmerza i wywiera nacisk na spre¬ zyne 14. W momencie górnego polozenia tloka 4 przelacza sie suwak kolowy na skutek dzia¬ lania speazyny 14a i powltarza sie suw pierw¬ szy.Powietrze, które dokonuje pracy, uchodzi na zewnatrz z cylindra powietrznego 3 przez ot¬ wory wyjsciowe 18 wzglednie przez otwory wyjsciowe w suwaku 2.W tym urzadzeniu, w odróznieniu od wszyst¬ kich innych znanych przyrzadów do smarowa¬ nia, wskutek odpowiednio dobranej konstruk¬ cji odpada zupelnie koniecznosc zastosowania dolnego tloka prowadzacego smar, co umozli¬ wia zmniejszenie liczby czesci skladowych bez zmniejszenia pewnosci jego dzialania.Z zasady podwójnego dzialania wynika, ze w stosunku do prostych pomp o tej samej wy¬ dajnosci urzadzenie to przy tej samej wydaj¬ nosci objetosciowej tloczy z .podwójnym cisnie¬ niem lub przy tym samym cisnieniu tloczy podwójna ilosc.Opisane podwójne dzialaiace wysokocisnie¬ niowe urzadzenie do smarowania moze byc zastosowane jako typ podstawowy w zespole urzadzen obslugowych dotychczas jeszcze nie produkowanych. Moze byc ono zastosowane w postaci pompy dostosowanej do oleju o roz- maiitej lepkosci, przy czym mozna to osiagnac przez zmiane wymiarów tloka roboczego 6, cylindra roboczego 8 i drazka tloka robocze¬ go 9. Mozliwe jest równiez wykonanie urzadze¬ nia do plukania olejem wrzecionowym, przez dalsze uzupelnienie typu posfctawowego i przez zmiane wymiarów czesci pompy. PL