Opublikowano dnia 28 grudnia 1959 r. ***1% POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42545 KI. 53 I, 2 Osvaldo Ruffinatti Turyn, Wlochy Urzqdzenie do wygniatania masy cukierkowej, zwlaszcza do wyrobu karmelków Patent trwa od dnia 1 czerwca 1957 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia do wygniata¬ nia masy cukierkowej, przeznaczonej do wyrobu cukierków karmelowych, posiadajacego chlo¬ dzona powierzchnie i ruchome mamiona.Jak wiadomo, przy wytwarzaniu karmelków gotowana masa cukierkowa musi byc dobrze wygnieciona w celu wprowadzenia do niej ma¬ lych ilosci substancji smakowych i zapacho¬ wych.Praca ta jest o 4yle trudna, ze nalezy ja wy¬ konywac rówtniomiernie i ze stosunkowo duza szybkoscia, aby zapobiec ochlodzeniu sie i ze¬ sztywnieniu masy, co uniemozliwiloby dalsza prace. Z drugiej strony nie mozna podwyzszac poczatkowej temperatury maisy cukierkowej, gdyz spowodowaloby to zmiane jej barwy i kar- melizacje.Znane jest urzadzenie do wygniatania masy cukierkowej zaopatrzone w tlok, który przesu¬ wajac sie pionowo sprasowuje przy tym mase i w ten sposób zmienia jej ksztalt. Urzadzenie to jest jednak bardzo kosztowne, zajmuje du¬ zo miejsca, a nie spelnia wszystkich stawianych mu wymagan.Urzadzenie wedlug wynalazku eliminuje- te wady przez to, ze pozwala na stosowanie pros¬ tych ruchów, nasladujacych naturalne ruchy, wykonywane przy recznym wygniataniu.W urzadzeniu wedlug wynalazku ugotowana masa cukierkowa zostaje przeniesiona na chlo¬ dzona powierzchnie, a nastepnie zagarnieta po¬ miedzy dwie lyzki, w ksztalcie szczek i zbli¬ zajace sie do siebie ruchem przede wszystkim poziomym. Nastepnie lyzki podnosza sie, a po osiagnieciu ich najwiekszego zblizenia sie wza¬ jemnego opadaja znowu, przy czym równocze¬ snie oddalaja sie od siebie. Powierzchnia sto¬ lu na którym lezy masa wykonuje przy tym cwierc obrotu dookola pionowej osi. Nastepnie te same ruchy powtarzaja sie.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie ze stolu roboczego, który moze byc wprawiony w ruch obrotowy i który mozna chlodzic za po¬ moca cieczy chlodzacej, dwu ramion, umiesz-czonych poziomo i posiadajacych na swych kon¬ cach po jednej lyzce o ksztalcie szczeki lub podobnym. Poza tym urzadzenie posiada ko¬ nieczne srodki w celu (umozliwienia wykony¬ wania opisanych powyzej ruchów ramion oraz obracania stolu roboczego.Specjalnym szczególem urzadzenia wedlug wy¬ nalazku jest to, ze lyzki lub szczeki nie sa wy¬ konane symetrycznie,, lecz jedna posiada kra¬ wedz stosunkowo ostra,'podczas gdy druga znacz¬ nie grubsza i tepa, a to w celu zmuszenia obra¬ bianej masy do obrotu dookola wlasnej osi, w momencie gdy isizczeki zblizaja sie do siebie.Dalszymi szczególem urzadzenia wedlug wy¬ nalazku jest to, ze jest ono wyposazone w srod¬ ki, które umozliwiaja za pomoca jednego tylko silnika elektrycznego osiagac dwie rózne szyb¬ kosci robocze, a mianowicie na poczatku pra¬ cy stosunkowo duza szybkosc, a z chwila-ozie¬ biania sie masy i stawiania przez' nia wiekszego oporu zmniejszona szybkosc. * Nastepna cecha wynalazku polega na tym, ze wszystkie ruchy stolu roboczego i ramion sa zsynchronizowane, co osiaga sie przez zasto¬ sowanie jednego tylko walu i grupy tarcz nos¬ kowych lub krzywikowych.Dalsze cechy i szczególy wynalazku objas¬ nione sa blizej na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia widok urzadzenia z przo¬ du z nalozonymi przykrywami, fig. 2 — wi¬ dok tego samego urzadzenia z góry, fig. 3 — widok wewnetrznego urzadzenia ruchowego z przodu, fig. 4 — widok z góry wewnetrznego ukladu urzadzenia z ruchomym stolem i ra¬ mionami, a fig. 5 — przekrój pionowy wzdluz linii V—V z fig. 4.Zgodnie z fig. 1 urzadzenie sklada sie z pod¬ stawy 1, dzwigajacej urzadzenie przenoszace i ruchowe oraz stolu 2, którego ksztalt wyraz¬ niej przedstawiony jest na fig. 2. Stól ten po- nsiada w przyblizeniu cylindryczne wglebienie 3 o niewielkiej glebokosci oraz podwyzszone obrzeze 4. Ponizej czesci cylindrycznej znajduje sie otwór, przez który moze przeplywac woda chlodzaca.Po stole 2 slizgaja sie konce dwóch szazeko- watych lyzek 5 i 6, osadzonych na ramionach 7 i 8, przy Czym lyzki te moga Zblizac sie do siebie lub oddalac od siebie* a ponadto moga byc podnoszone i opuszczane, jak to nizej wy¬ jasniono dokladniej. Lyzki w polózeniai unie¬ sionym oznaczone sa na fig. 1 liniami przery¬ wanymi. Jak widac na rysunku (fig. 1) lyzka 5 ma krawedz 9 ostra (tnaca), a lyzka 6 ma krawedz 10 tepa.Naped urzadzenia uwidoczniony jest na fig. 3, 4 i 5. Za pomoca kól 12 i nie uwidocznionych na rysunku pasków klinowych silnik 11 nape¬ dza kolo 13, które obraca wal 14. Na tym wa¬ le umieszczone jest obracalne kolo zebate 15, a na przeciwleglym koncu — kolo zebate 16, równiez obracajace sie swobodnie na wale: Na¬ przeciw walu 14 znajduje sie d/rugi wal 17, przebiegajacy prawie przez cala dlugosc pod¬ stawy 1 i posiadajacy zaklinowane kolo zebate ,18, zazebiajace sie z kolem 15 oraz równiez zaklinowane kolo 19, zazebiajace sie z kolem 16.Powyzej walu 14 i miedzy dwoma swobodnie obracajacynii,sie kolami zebatymi 15 i 16 umiesz¬ czony jest lacznik 20, napedzany przez nie ujwi- dócznione na rysunku widelki i sterowany za pomoca obracalnego ramienia 21, uruchomiane¬ go dzwignia 22. Lacznik 20 posiada zeby, kftóre dowolnie moga sie zazebiac ó kolo 15 lub ko¬ lo 16, tworzac w ten sposób polaczenie zwie¬ rajace z walem 14. . . - •.Kola 25 i 18 maja rózna srednice], co pozwa ^ la na zmniejszenie ilosci obrotów, podczas gdy przenoszenie pomiedzy kolami 16 i 19 odbywa sie bez zmiany szybkosci katowej, gdyz kola te maja jednakowa srednice.Na wale 17 zaklinowane jest równiez zebate kolo stozkowe 23, zazebiajace sie z innym ko¬ lem stozkowym 24, którego wal wystaje z oslo¬ ny podstawy urzadzenia i moze byc uruchc*- miany za pomoca malego, recznego pokretla 25.Na wale 17 ulozyskowane jest poza tym obra¬ calne kolo 26, które mpze zazejbiac sie z lacz¬ nikiem 27, sterowanym Widelkami 28. Kolo 26. jest stale zazebione z kolem 29, zaklinowanym na wale slimaka beiz konca 30, sluzacego cU po¬ wodowania ruchu obrotowego stolu 3. W tym celu slimak 30 zazebiony jest z slimacznica 31 (fig. 3), umocowana na powierzchni stolu* Na wale 11 zaklinowany jest równiez slimak bez konca 32, rozrzadzajacy szereg róznych tarcz noskowych i krzywikowych, jak to nizej wy¬ jasniono bardziej szczególowo.Jak widac z fig. 5 slimak 32 zazebia sie .ze slimacznica 33, umocowana na osi 34, utrzymy¬ wanej w lozyskach czopowych 35 i 36 (fig. 4) i posiadajacej trzy tarcze noskowe lub krzywi- kowe 3T, 38, 39. Pierwsza tarcza krzywikowa rozrzadza widelkami 28 powodujacymi sprze¬ ganie stolu. Druga tarcza (38) reguluje zasad¬ niczo poziome ruchy tam i napowrót ramion 7 i 8, podczas gdy trzecia (39) reguluje rujch tych ramion w góre i w dól.Jak dalej Widac na fig. 5 kolo tórzywifcowe 38 posiada rowek prowadniczy 40, w który wcho- — 2 —dzi koniec dzwigni 42 w postaci czopa 41. Dwti- raimienna dzwignlia 42 Obraca sia w punkcie 43, a jej koniec 44 polaczony jest z pfrzeguben% wspóldzialajacym z korbowodem 45, którego drugi koniec 46 umieszczony jest przegubowo na kole 47, którego os 48 zazebia sie z kólkiem 49. Os 50 tego kólka posiada stozkowe kólko 52 (fig. 3), które zazebia sie rownocfcesnlie z idtwto- ima kólkajmi zebatymi luib stozkowymi 52, 53, osadzonymi na walach 54 i 55. Oba te waly po¬ laczone sa swymi koncami za pomoca sprze¬ giel uniwersalnych lub kajdanowych 56, 57 i 58, 59 z odpowiednimi kólkami klinowymi.Zewnetrzne kólko klinowe zazebia sie z stoz¬ kowym kolem 62, posiadajacym te sama os, co i cylindryczne kolo 63, zazebiajace sie z cy¬ lindrycznym kolem 63'. To ostatnie zazebia sie z uzebionym pretem 64, umocowanym na ra¬ mieniu 8 i sluzacym do sterowania poziomego ruchu tego ramienia.Po .stronie przeciwleglej (strona kwa na fig. 3 i 4) znajduje sie analogiczne urzadzenie do przenoszenia sily', wyposazone oprócz tego w ko¬ lo 65, sluzace do zmiany kierunku obrotu.Tarcza krzywikowa 39 postiada rowek 66, w który wchodzi koniec dwuraimiemnej dzwigni 6S w postaci czopu. Dzwignia 68 osadzona jest obracalnie w punkcie 69 i drugie jej ramie 70 polaczone jest przegubowo z korbowodem 71 preta uderzajacego 72, który przegubem 73 po¬ laczony jest z lacznikiem 74'. Lacznik ten ze swej strony polaczony jest za pomoca nie uwidocz¬ nionych na rysunku organów z osia kola 63 i powoduje posuwowy ruch ramienia.Uklad urzadzenia po przeciwleglej stronie jest analogiczny z ta tylko róznica, ze organy przenoszace ruch posiadaja jeszcze kolo 65 do zmiany kierunku ruchu wlasciwego ramienia.Lyzki 5 i 6 sa wewnatrz wydrazone i chlodzo¬ ne za pomoca oplywajacej cieczy chlodzacej, ko¬ rzystnie wody. Ramiona 7 i 8 utrzymywane sa przez ruchome laczniki 74\ (Obracajace sie do¬ okola osi zgodnej z osia kola 63' i pozostajace pod dzialaniem pretów uderzajacych 72, wy¬ posazonych takze w tlumiki uderzen 74, ha¬ mujace ruch podczas opadania .Uruchomianie urzadzenia moze odbywac sie trzema sposobami, a mianowicie recznie, za po¬ moca silnika przy duzych obrotach i za pomoca silnika przy malych obrotach.Uruchomianie reczne sluzy jedynie do wy¬ wolywania slabego ruchu, np. do nastawienia urzadzenia na okreslony pulnJkt, i odbywa sie za pomoca pokretla 25 (fig. 4), znajdujacego sie na zewnetrznej stronie podstawy. Przez sprze¬ gniecie kól zebatych 2Z.y 24 uruchamia sie wal lt i na skutek tego. njastepuje powolny rucjh urzadzenia, opisany nizej.Jezelji uruchomianie odbywa sie recsltfe.*, Wów¬ czas dzwignie 22 itfrzyrauie sie w Jej powoze¬ niu srodkowym, odpowiednia do biednego cotor zenia lacznika 20, przy czym kola 15 i Jg, jajk® swobodnie obracajace sie, nie. pczeAasza aily miedzy walem 14 i wajleim 17. Gdy natomiast dzwiigyaia 22 wprowadzana zoranie w polozeeie prawe (fig. 4), wóiwczas za pomoca lacznika IP sprzegniefte zostanie kolo, 16 i przez, wal 1$ na¬ pedza, wal 17, który obraca sie wtedy z szyb¬ koscia równa szybkosci walu 14. Taki jest nor¬ malny sposób pracy urzadzenia.Jezeli wreszcie wprowadzi sie dzwignie 22 w polozemie lewe (fig. 4), wówczas lacznilk 20 sprzega wial 14 z kolem 15 tak, ze obrót walu 17 nastepuje poprzez kolo 18, dzieki czemu szyb¬ kosc ruchu zmniejsza sie.Oczywiscie we wszystkich trzech przypad¬ kach ruch ramion 7 i 8 oraz stolu 2 odbywa* sde zawsze w ten sam sposób, a mianowicie chodzi o obrót waflu 17, którego ruch przenoszony jest slimakiem 32 na rózne tarcze krzywikowe, umo¬ cowane na wale 34. W rezultacie otrzymu|ie sie synchronizacje lub kolejne nastepowanie róz¬ nych taktów pracy w ten sposób, ze dobiera sie obwód poszczególnych kól krzywikowych odpowiednio do obrotu walu 34y tak, iz czynne czesci obwodu zmieniaja sie w odpowiedni spo¬ sób z nieczynnymi, a mianowicie podczas, ru¬ chu tam i napowrót.Na poczatku pracy srodkowa czesc 3 stolu jest w spoczynku, a obie lyzki 5 16 sa od sie¬ bie oddalone i dotykaja stolu. Material, który ma byc wymierzany, to jest masa cukierkowa, umieszczony jest na sradlku stolu 3. Nastepnie wlacza sie silnik 11 i lacznik 20 naciska. sie w polozenie prawe wedlug fig. 4, dzieki czemu za pomoca kól 16 i 19 wal 1? iporus«any jest przez wal 14 z taka sama szybkoscia.Poprzez tarcze noskowa lub krzywicowa 38 (fig. 5), za pomoca dwuraimiennej dzwigni 42 i korbowodu 45 obracana jest os 50 (fig- 3)* napedzajaca za posrednictwem stozkowych kól sprzegajacych 5h 52 lub 51, 53 waly 54 i 55, przy czym pierwszy z nich obraca kolo 63' (fig. 3), a mianowicie w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wskazówek zegara. Na sku¬ tek tego ramie 8 wysuwana jest w lewo, az wal 55 dzieki zazebieniu z kolem posrednim 65 obróci kolo 63' w kierunku ruchu wskazówek zeigara i rozrzadzi ramie T tak, iz zostanie ono wysuniete w prawo.- J -W ten sposób odbywa sie wzajemne zbliiia- hie sie obu lyzek 5 i 6 na odleglosc okolo 10 cm.W tym momencie dwuraimienna dzwignia 42 i koribbwód 45 nadaja walowi 50 ruch obrotowy w przeciwnym kierunku tak, iz ramiona 7 i 8 oddalaja ,isle cud siebie, bez podnoszenia sie, a masa poddawana jest pierwszej obróibce.Bezposrednio po tym1 nastepuje ponowne zbli¬ zenie ramion z ' jednoczesnym uniesieniem ich.Odbywa sie to dzieki temu, ze w tym mo¬ mencie dziala tarcza knzyiwlifeowa 39 (fig. 3), dwuramienna dzwignia 68 przesuwa korbowód 71 i podsuwa laaznik 74*, obracajacy sie równo¬ czesnie dookola osli kola 63\ z którytm jest po¬ laczony przegubowo (taki sam ruch nastepuje dla ramienia 7). Pod koniec ruchfuj ramiona znajduja slie w polozeniu przedstawionym na fig. 1 linia przerywana. W trzecim takcie pra¬ cy nastepuje opuszczenie ramion 7 i 8 bez ich cofniecia, przy czym ich ruch w dól hamowa¬ ny jest celowo przez tlumik uderzen 74.W czwartym takcie pracy nastepuje obrót walów 54 i 55 w kierunku przeciwnym do po¬ przednio opisanego, na skutek czego ramiona odsuwaja sie od siebie i zajmuja ponownie po¬ lazenie wyjsciowe. W tym momencie tarcze krzyiwikowe 38 i 39 sa bierne, podczas gdy za¬ czyna dzialac tarcza krzytwikowa 37 i przesu¬ wa widelki 28, powodujac ruch kól 26 i 29 oraz slimaka 30, co obraca stól o cwierc obrotu.Cykl pracy odpowiada wiec obrotowi walu 34 'l powtarzany jest odpowiednia ilosc razy. Sko¬ ro tylko wygniatany material stanie sie tward- [ Szy; np. na skutek ochlodzenia sie i zacznie sta¬ piac -wiekszy opór, celowe jest prowadiziic pra¬ ce ze zmniejszona szybkoscia, stosujac przeno¬ szenie sily przez sprzeglo kól 15, 18 jak opisano wyzej. Jak powiedziano lyzki 5 i 6 maja róz¬ ny ksztalt, przy czym pierwsza z nich ma ostra krawedz tnaca 9; a druga tepa krawedz 10.W ten sposób otrzymuje sie ^niesymetryczne od¬ dzialywanie'na wygniatany material oraiz obra- caMe materialiai, dzieki Czemu dzialanie lyzek jest równomierniejsze.Opisane urzadzanie umozliwia bardzo szyb¬ kie i dokladne wymieszanie masy i daje lepsze wyniki niz znane urzadzenia z tlokami pracu¬ jacymi pionowo. PL