Wynalazek dotyczy odbiornika , do urzadzen zdalnego sterowania, w którym dyspozycja ste¬ rownicza znamionuje sie odstepem czasu, który uplywa pomiedzy odbiorem dwóch elektrycz¬ nych impulsów o czestotliwosci akustycznej.Odbiorniki tego rodzaju zawieraja jak wia¬ domo trzy glówne czlony. Jednym z nich jest urzadzenie zadzialywujace pod wplywem cze¬ stotliwosci zdalnego sterowania, drugim zas ^~ silnik synchroniczny, który napedza wal, posia¬ dajacy z jednej strony ramiona (lub kulaki), które oddzialywuja na wylacznik obwodów ste- rowanych, a z drugiej strony kulak, który za¬ pewnia zasilanie pradem silnika synchroniczne- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Georges Quenouille i Walter Urecht. go, podczas trwania jednego zupelnego obrotu walu sterowniczego.Trzeci czlon stanowi urzadzenie pomocnicze, które uruchamiane jest przez urzadzenie zadzia- lywujace pod wplywem czestotliwosci zdalnego sterowania } które z jednej strony pozwala na uruchomienie silnika elektrycznego, a z dru¬ giej strony ustanawia przejsciowo polaczenie ra¬ mion (lub kulaków), poruszanych przez silnik synchroniczny, z wylacznikami sterowniczymi.Pierwszy impuls (impuls rozruchowy) powo¬ duje uruchomienie silnika synchronicznego za posrednictwem urzadzenia zadzialywujacego, pod wplywem czestotliwosci zdalnego sterowa¬ nia i uruchomionego przez to ostatnie urzadze¬ nia pomocniczego.Drugi impuls, tzw. impuls wykonawczy, po¬ woduje w podobny sposób wykonanie dyispozy-cji, np. zamkniecie lub otwarcie wylacznika, oczywiscie pod warunkiem, ze ten impuls ode¬ brany jest w chwili ,w której jedno z ramion, wzglednie jeden z kulaków, które znajduja sie na wale napedzanym przez silnik synchronicz¬ ny, znajduje sie w dokladnie okreslonym polo¬ zeniu.Z pomiedzy odbiorników wyzej podanego ro¬ dzaju wynalazek dotyczy w szczególnosci urza¬ dzenia, w którym urzadzenie zadzialywujace pod wplywem odpowiedniej czestotliwosci ste¬ rowniczej stanowi przekaznik wibracyjny je¬ zyczkowy o rezonansie elektromechanicznym.Przy takich odbiornikach ten przekaznik wi¬ bracyjny stosowany byl dotychczas do sterowa¬ nia styku; za pomoca którego wzbudzany byl elektromagnes lub równowazne mu urzadzenie, przez co powodowane bylo uruchomienie urza¬ dzenia pomocniczego odbiornika.Wedlug wynalazku, urzadzenie pomocnicze uruchamiane jest mechanicznie przez przekaz¬ nik wibracyjny jezyczkowy, przy czym ten ostatni za-pomoca swoich drgan powoduje obrót walu, na którym zaklinowany jest czlon sate¬ litowy przekladni róznicowej, której kolo plane¬ tarne polaczone jest trwale z kolem zapadko¬ wym, na które z kolei odzialywuje zapadka, podczas gdy drugie kolo plenetarne polaczone jest z walem, unoszacym plyte, wyzwalajaca dzwignie, która steruje z jednej strony przejscio¬ wym zamykaniem obwodu pradu silnika syn¬ chronicznego, a z drugiej strony przejsciowym przestawianiem dzwigni, która oddzialywuje na wylacznik" sterowniczego obwodu pradu.Wedlug dalszych znamion wynalazku polacze¬ nie pomiedzy jezyczkowym przekaznikiem wi¬ bracyjnym i urzadzeniem pomocniczym zosta¬ je przerwane, skoro tylko elektryczny impuls zdalnego sterowania wywolal przestawienie ka¬ towe palaka, który steruje przejsciowym zamy¬ kaniem obwodu pradu silnika synchroniczne¬ go oraz przejsciowym przestawianiem dzwigni odzialywujacej na wylacznik obwodu pradu ste¬ rowniczego.Dalsza znamiena cecha jest to, ze odbiornik tak jest zbudowany, ze nie zadzialywuje on pod wplywem zdalnych impulsów sterowniczych, które nadchodza po pierwszym odebranym im¬ pulsie, jezeli ten pierwszy impuls nie byl im¬ pulsem rozruchowym lecz byl impulsem wyko¬ nawczym.Na koniec dalsza ceche znamienna stanowi to, ze odbiornik wykonany jest jako niewrazli¬ wy na napiecia zaklócajace, których czestotli¬ wosc jest albo równa czestotliwosci rezonansu jezyczkowego przekaznika wibracyjnego albo ' jest do niej bardzo zblizona i która np. moze powstac podczas naglej zmiany stanu odbior¬ ników dolaczonych do sieci, np* podczas otwie¬ rania lub zamykania wylacznika, wlaczania lub wylaczania kondensatorów itd.Na rysunku przedstawione sa przyklady wy¬ konania wynalazku, mianowicie na fig. 1 — wi¬ dok perspektywiczny odbiornika wedlug wy¬ nalazku, a na fig. 2 —¦ widok perspektywiczny odmiany wykonania elektromechanicznego prze¬ kaznika rezonansowego, który wchodzi w sklad odbiornika wedlug wynalazku.Na fig. 1 rysunku przekaznik rezonansowy za¬ dzialywuj acy pod wplywem czestotliwosci zdal¬ nego sterowania zaznaczony jest po prostu przez jeden jezyczek drgajacy 51, którego wol¬ ny koniec zaopatrzony jest w zapadke 52.Podczas drgan jezyczka 51 zapadka ta -powo¬ duje obrót kola 53 zaklinowanego na wale 54.Jezyczek 51 jest nastrojony na czestotliwosc zdalnego sterowania. Do przekaznika rezonan¬ sowego przynaleza jeszcze, w znany sposób: obwód drgajacy, w którego sklad wchodzi uzwo¬ jenie wzbudzajace i kondensator, jak równiez obwód magnetyczny, przy czym obwód drgaja¬ cy nastrojony jest na czestotliwosc zdalnego sterowania. Czesci te nie sa uwidocznione, aby nie przeladowywac rysunku.Wal 54 napedza poprzez przegub Kardana 55 wal 56. Na wale 56 zaklinowany jest czlon sa¬ telitowy 58 przekladni róznicowej 57. Kolo pla¬ netarne 59 tej przekladni róznicowej jest ulo- zyskowane luzno na wale 56 i polaczone jest trwale z kolem zapadkowym 60, które zaleznie od polozenia zapadki 61 moze byc zwolnione lub zablokowane. Drugie kolo planetarne 62 prze¬ kladni róznicowej 57 jest zaklinowane na wale 64. To kolo planetarne znajduje sie pod dziala¬ niem sprezyny 63, która usiluje go wprowadzic z powrotem w okreslone polozenie. Na wale 64 zaklinowana jest plyta 65, która na rysunku przedstawiona jest w swoim polozeniu spoczyn¬ kowym. Jezeli ta plyta wykona pól obrotu w kierunku strzalki F', natrafia ona na trzpien 66 umocowany do ramienia 67, ulozyskowanego ruchomo na wale 68. Nie uwidoczniony na ry¬ sunku zderzak ogranicza ruch plyty 65 tak, ze nie moze ona ominac trzpienia 66. Jezeli trzfien 66 zostanie trafiony przez plyte 65, wystepuje on z zaciecia 69 w dzwigni 70 i uwalnia sie.Dzwignia 70 ulozyskowana jest na wale 71. - 2 -Silnik synchroniczny 1 napedza poprzez prze¬ kladnie redukcyjna 2 wal 3, w kiemku strzal- Flf gdy znajduje sie on pod naipieciem podczas zwarcia sie styików 29, 29*.Styki te sa umieszczone na sprezynujacych plytkach 27 i 28. Plytka 27 jest polaczona elek¬ trycznie z jednym biegunem silnika, podczas gdy plytka 28 dolaczona jest do przewodu A sieci, która przesylane sa sygnaly zdalnego sterowania o czestotliwosci dzwiekowej. Prze¬ wód B jest polaczony bezposrednio z drugim biegunem silnika. Strojony obwód drgajacy je¬ zyczkowego przekaznika wibracyjnego z rezo¬ nansem elektromechanicznym jest równiez do¬ laczony do zacisków przewodów A i B. f Wal 3 unosi tarcze krzywkowe 30 i 31 jak równiez pewna liczbe Okraglych tarcz 32, które 7!ao£atrzone sa w ramiona W postaci ramienia 33. Ramiona te podczas swego ruchu moga za¬ zerac dzwignie w postaci dzwigni 34, które za¬ mykaja lub otwieraja wylaczniki zdalnie ste¬ rowane.Tarcza krzywkowa 30 posiada na swoim ob¬ wodzie okreslona liczbe wciec i zebów. Tarcza ta steruje za pomoca trzpienia 4 dzwignie 5, która moze byc wychylana dookola osi 6. Dzwig¬ nia 5 znajduje sie pod dzialaniem sprezyny 7, która stale naciska za posrednictwem trzpienia 4 na tarcze krzywkowa 30.Palak 20 jest ulozyskowany obrotowo na osi 21 i jest poddawany dzialaniu sprezyny w kie¬ runku strzalki F2.Pod dzialaniem tej sprezyny jtólak 20 usta¬ wia sie w polozeniu przedstawionym na* rysun¬ ku, opierajac sie o nosek 70* dzwigni 70.Jezeli dzwignia 70 zostanie odryglowana, wskutek wyzwolenia trzpienia 66 z zaciecia 69, palak 20 Obraca sie w kierunku strzalki F^ pod dzialaniem sprezyny 22, zakladajac, ze jedno¬ czesnie lewy koniec dzwigni 5 zostaje odciagnie¬ ty od sprezyny 22, co za kazdym razem wy¬ stepuje wtedy, gdy trzpien 4 ustawi sie na wierzcholku zeba tarczy krzywkowej 30.Jezeli palak 20 obróci sie w kierunku strzal¬ ki F2 zwiera on styki 29, 29' za posrednictwem trzpienia 23 z materialu izolacyjnego. Styki te utrzymywane sa w stanie zwartym przez na¬ cisk, który wywierany jest na nie przez czesc 8 wykonana zniaterialu izolacyjnego, i unoszona przez dzwignie 24. Dzwignia ta jest ulozysko- wana obrotowo na wale 25. Dzwignia 24 po¬ siada palec 26, który podczas postoju silnika synchronicznego 1 ustawia sie w wycieciu tar¬ czy kr»ywk<*w€j Vii. akeró tylko silnik ;zep£a- nte zasilmy psedtm na skutek zwarStó ityków 29, $9' powoduje m obrót walu 3 i tarcza krzywkowa 31 cofa? i podczas swego «bnarte,, palec 26 tak, ze csesc S zostaje docisnieta do styków. F&d kofliee cAik&wiUgó totorótk tar¬ czy krzywkowej 31 trzpien 26 wpida ponow¬ nie w wyciecie te*j tarcay, pffttez eo sifki 29, 29' zostaja ponownie rozwarte, a silAlk Syn¬ chroniczny l zatriymahy. cdy ramie 33 zastanie nafoeclzóne przez tarcze 32 pfzeoiega ónó óobk -konca rfzwfgni 34, która moze byc wychylona dcofrola osi Zi. Jezeli w ehwili kiedy rami* $3 ffrzebfega «bokkeAca dzwigni 34, palajt 20 zostaje obrócony w kie¬ runku atrzalki F2, jego dolna czeic zabiera dzwignie 34, tak, ze jej kotrfec zostaje wprowa¬ dzony na "tor ruchu ramienia 33. Ramie to za¬ biera dzwignie 34, która sie dalej obraca do - kola osi 21 o kat, który wystarcza, aby jej no¬ sek 34' uruchomil nie przedstawiony na rysunku wylacznik obwodu pradu sterowniczego, to .znane urzadzenie lub inne równowazne urzaj&ft- nia nie stanowia wynalaaku, dtótego nie sa tu one blizej objasnione.Dzwignia katowa 11 £ofuszana jest przez dzwignie 5, która! zazebia sia z widelkami IV na dolnym koncu dzwigni 11.Dzwignia U moze byc obrócona dokola trzpie¬ nia 12, który jest utttieazkjzony na górnym kon¬ cu palaka 20. Dzwignia 11 jest zaopatrzona w trzpien 13, fftóry moze p&ruszac plyte U uto- zyskowana obrotowo Ja osi 15. Plyta 14 posia¬ da trzpien J6, który styka ,sie z zapadka 61.Zdalnie sterowany odbiornik wedlug wynalaz¬ ku dziala w sposób-jodany ponizej. Rózne czes¬ ci odbiornika przedstawione sa na rysunku w polozeniu, które one przejmuja w stanie spo¬ czynkowym odbiornika. Odbiornik jest wtedy przygotowany do przyjecia < pierwszego impulsu (impulsu rozruchowego). Zapadka 61 blokuje kolo zapadkowe 60, a trzpien 66 lezy w.zacie¬ ciu 69 dzwigni 70. Palec 4 dzwigni 5 stoi na wierzcholku zeba tarczy krzywkowej 30, a spre¬ zyna 22 dociska palak 20 do noska 70\ dzwigni 70. Gdy pierwszy impuls zostanie przylozony do przewodów AiB, jezyk 5^ elektromechaniczne¬ go przekaznika rezonansowego zaczyna drgac, przez to napedza on za pomoca zapadki 52 ko¬ lo 53 w kierunku staalki F. Ten.ruch obrotowy zostaje przeniesiony poprzez wal 54 i,przegub Kardana 55 na wal 56, który napedza czlon sa¬ telitowy 58 przekladni róznicowej 51. Poniewaz kolo planetarne 59 jest zablokowane na skutek — 3zazebienia zapadki 61 z kolem zapadkowym 60, czlon satelitowy 58 wprawia w obrót drugie ko¬ lo planetarne 62, przez co plyta 65 zostaje obró¬ cona w kierunku strzalki F\ Podczas tego spre¬ zyna 63 napina sie. Po wykonaniu pól obrotu ' plyta 65 cofa trzpien 66, który wystepuje z za¬ ciecia 69 dzwigni 70, Po uwolnieniu obraca sie ta dzwignia dokola walu 71 wskutek nacisku na nosek 70' tej dzwigni, który wywiera palak 20 obciazony sprezyna 22. Palak 20 obraca sie dokola swej osi 21 w kierunku strzalki F2 do¬ tad, az sprezyna 22 oprze sie o dzwignie 5.Ruch palaka 20 powoduje trzy czynnosci.Po pierwsze gdy dzwignia katowa 11 zostanie obrócona wokól swoich widelek IV, które, za¬ zebiaja sie z dzwignia 5, trzpien 13 dzwigni ka¬ towej 11 wysuwa sie wedlug rysunku do przo¬ du, przy czym zabiera on plyte 14, która sie obraca dokola osi 15. Trzpien 16, który unoszo¬ ny jest przez plyte 14, przesuwa sie wedlug ry¬ sunku do tylu. Zapadka 61, na skutek swojej elastycznosci, postepuje za trzpieniem 16 i u- walnia kolo zapadkowe 60, tak, ze kolo plane¬ tarne 59 zostaje odblokowane. Na skutek dzia¬ lania sprezyny 63 kolo planetarne 62 obraca sie wtedy w kierunku przeciwnym do strzalki F' tak, ze plyta 65 zostaje cofnieta z powrotem do polozenia wyjsciowego.Po drugie podczas rozruchu palak 20 powo¬ duje, za pomoca swego trzpienia 23, zamknie¬ cie styków 29, 29' tak, ze silnik synchroniczny zostaje wlaczpny na napiecie sieci.Po trzecie palak 20 wprowadza koniec dzwigni 34 na tor ruchu ramienia 33. \ Na skutek konstrukcji opisanego urzadzenia moc dawana przez jezyczkowy przekaznik wi¬ bracyjny jest bardzo mala, poniewaz musi ona wysunac tylko trzpien 66 z zaciecia 69 dzwigni 70.Na skutek ruchu obrotowego tarczy krzyw¬ kowej 30 trzpien 4 dzwigni 5 wpada w pierwsze zaciecie tej tarczy krzywkowej. Dzwignia 5 i sprezyna 22 obracaja sie w kierunku strzalki F3, a palak 20, obciazony sprezyna, nieuwidocz- niona na rysunku, postepuje za sprezyna 22, przy czym porusza sie on w kierunku przeciw¬ nym do strzalki F2, przez co jego górny koniec zaczepia znowu z tylu noska 70' dzwigni 70.Dzwignia katowa 11 obraca sie tak, ze jej trzpien 13 wychylona zostaje, wedlug rysunku do przodu i zapadka 61 nie zazebia sie z kolem zapadkowym 60. Poniewaz w koncu dzwTgnia 34 nie jest dalej przesuwana przez palak 20, jej koniec oddala sie od toru ruchu ramienia 33.Drugi impuls o czestotliwosci zdalnego stero¬ wania (impuls wykonawczy) zostaje nadany na przewodach A, B w chwili, gdy trzpien 4 dzwig¬ ni 5 stoi na wierzcholku zeba tarczy krzywko¬ wej 30. Powtarza sie wtedy poprzednio opisany przebieg.W szczególnosci palak 20 wprowadza przy tym koniec dzwigni 34 na tor ruchu ramienia 33. Jezeli odstep czasu, który dzieli oba impul¬ sy zdalnego sterowania odpowiada czasowi, któ¬ ry jest niezbedny, aby ramie 33, napedzanej przez silnik 1 tarczy 32, ustawilo sie naprzeciw konca dzwigni 34, która jest zabierana przez dolna czesc palaka 20 obracanego w kierunku strzalki F2, wtedy dzwignia 34 obraca sie do¬ kola osi 21 tak, ze jej nosek 34' uruchamia wy¬ lacznik sterowniczego obwodu pradu.Odstep czasu, który oddziela impuls rozru¬ chowy od pierwszego impulsu wykonawczego rózni sie od odstepu czasu pomiedzy dwoma na¬ stepujacymi po sobie impulsami wykonawczy¬ mi i od wielokrotnosci tego odstepu czasowego.Zastosowanie tego znanego procesu zdalnego sterowania umozliwia wykonanie odbiorników, które nie zadzialywuja pod wplywem impulsów nastepujacych po pierwszym odebranym impul¬ sie, jezeli ten pierwszy impuls nie byl impul¬ sem rozruchowym lecz impulsem wykonaw¬ czym.Opisane poprzednio urzadzenie odbiornika wedlug wynalazku umozliwia to, ze odbiornik nie zadzialywuje pod wplywem impulsów, któ¬ re nastepuja po pierwszym przyjetym impulsie, jezeli ten pierwszy impuls nie byl impulsem rozruchowym. W takim przypadku pierwszy przyjety impuls wprawia odbiornik w ruch, w sposób wyzej opisany, jednak drugi impuls bedzie przyjety tylko wtedy, jezeli trzpien 4 dzwigni 5 znajduje sie jeszcze w zacieciu tarczy krzywkowej 30. W tym polozeniu dzwignia 5 przesunela juz trzpien 13 dzwigni katowej 11, wedlug rysunku, do przodu, przy czym dzwig¬ nia katowa 11 obrócila sie dokola trzpienia 12, który znajduje sie w górnej czesci palaka 20.Palak ten zostanie zatrzymany, poniewaz zo¬ staje on docisniety przez sprezyne 22 do noska 70' dzwigni 70. Jak juz wyjasniono zapadka 61 nie bedzie blokowac kola zapadkowego 60 wte¬ dy, gdy trzpien 13 wysuniety zostanie wedlug rysunku do przodu tak, ze drugi impuls, który wprawia jezyk drgajacy 52 w drgania i napedza waly 54 i 56, nie wywoluje zadnego ruchu kól planetarnych 62 przekladni róznicowej 57 (i przy tym plyty 65), poniewaz kolo planetarne 59 jest odblokowane. — 4 —«• Na fig. 2 przedstawione jest urzadzenie, które wspóldziala z jezyczkiem 51 przekaznika rezo¬ nansowego zdalnie sterowanego odbiornika, jak równiez z kolem zapadkowym 53 i walem 54, aby uczynic odbiornik nieczulym na napiecia zaklócajace, których czestotliwosc jest albo rów¬ na czestotliwosci rezonansowej przekaznika albo jest do tej czestotliwosci bardzo zblizona i która moze wystepowac np. przy naglej zmianie stanu odLborników sieci, np. podczas otwarcia lub zamkniecia wylacznika, wylaczenia lub wlacze¬ nia kondensatora iitd.Chociaz te napiecia zaklócajace sa szybko tlumione, ich pierwsze drgania moga miec tak duza amplitude, ze moga one uruchomic prze¬ kaznik rezonansowy na przeciag czasu wystar¬ czajacy, aby wywolac niepozadane zdalne wy¬ sterowanie.Na fig. 2 oznaczenia 51 i 54 maja jednakowe znaczenie jak na fig. 1. Przez 41 jest oznaczony drugi jezyk drgajacy, który jest dostrojony do czestotliwosci, która rózni sie od czestotliwosci zdalnego sterowania np. o ± 10 Hz. Wolny ko¬ niec tego jezyczka jest zaopatrzony w zapad¬ ke 42, która wprawia w obrót kolo 43 ulozys- kowane swobodnie na walce 54, skoro tylko drga jezyczek 41. Obydwie plytki 41 i 51 znaj¬ duja sie pod wplywem tego samego obwodu ma¬ gnetycznego, który w znany sposób zaopatrzo¬ ny jest w uzwojeniu wzbudzajace, polaczone w szereg z kondensatorem, przy czym uzwoje¬ nie wzbudzajace i kondensator tworza obwód rezonansowy, dostrojony do czestotliwosci pra¬ du zdalnego sterowania.Do kola 43 umocowana jest jednym swoim koncem sprezyna srubowa 44, której drugi ko¬ niec umocowany jest do stalego punktu kadlu¬ ba odbiornika. Gdy kolo 43 nie jest napedzane przez drgania jezyczka 41 sprezyna 44 jest od¬ prezona i nie wywiera zadnego momentu hamu¬ jacego na wal 54.Przy odbiorze sygnalu o czestotliwosci pradu zdalnego sterowania jezyczek 51 wpada w re- zonas i wprawia kolo 53 w obrót za pomoca za¬ padki 52, napedzajac wal 54. Plytka 41 drga przy tym tylko bardzo slabo, tak ze praktycznie nie wywiera ona zadnego dzialania na kolo 43.Jezeli zas na zaciski dostrojonego obwodu drgajacego przekaznika rezonansowego bedzie nadane napiecie zaklócajace, którego czestotli¬ wosc jest równa albo bliska czestotliwosci zdal¬ nego sterowania i którego pierwsze drgania po¬ siadaja bardzo duza amplitude, obydwie plytki 41 i 51 zaczynaja drgac równoczesnie tak, ze na¬ pedzaja one kola 43 i 53. Skoro tylko kolo 43 obróci sie o okreslony 'kat, srednica wewnetrz¬ na sprezyny 44 zmniejszy sie na tyle, ze blokuje ona Wal 54. Obrót walu 64 zostanie wtedy za¬ trzymany i, plyta 65 nie moze juz dosiegnac trzpienia 66 tak, ze napiecie zaklócajace nie moze wywolac nieoczekiwanego zdalnego wy¬ sterowania. Skoro tylko napiecie zaklócajace za¬ niknie, sprezyna 63 doprowadza z powrotem kolo planetarne 62 i na stale zlaczona z nim plyte 65 do polozenia spoczynkowego. PL