Opublikowano dnia 9 listopada 1957 r.:KAl POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40313 KL 25 c Bydgoskie Zaklady Przemyslu Gumowego *) ¦ Bydgoszcz, Polska Szpula do oplatarek i uklad jej czlonów Patent trwa od dnia 8 marca 1957 r.Oplatarka do drutu tworzy oplot z pewnej liczby np. 24 pasm, z których kazde zawiera kilka np. 4 do j8 drucików. Ze wzgledu na trud¬ nosci rozmieszczenia i obserwacji paruset szpul i ujednolicenia ich naprezen, wszystkie znane oplatarki wymagaja dostarczenia im szpul z uprzednio przygotowanym nawojem pasmo¬ wym. Poniewaz przy nawijaniu takiego nawoju pasmowego, jest nieuniknione zachodzenie jed¬ nego drutu na drugi, nawet przy najbardziej pieczolowitym nawijaniu nie mozna otrzymac idealnie równego nawoju, a najmniejsze nawet nierównosci w tym nawoju powoduja na opla¬ tarce zbyt duze naprezenie jednych drutów, a zbyt malo innych.Jezeli uzyty drut jest miekki, zbyt naciagnie¬ te druty wydluza sie i oplot moze byc z wygladu zupelnie dobry, natomiast przy drucie twardym *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Tadeusz Skublicki. stosowanym np. do wezy wysokocisnieniowych, ze wzgledu na ograniczona zdolnosc jego wy¬ dluzenia, i jego sprezynowanie, juz na szpuli pasmo nie uklada sie równo, a w czasie jego odwijania i oplatania powstaja róznice w dlu¬ gosciach poszczególnych drucików pasma. Nie¬ które druty sa silnie naprezone i dochodzi na¬ wet do ich zerwania (konieczny jest duzy naciag pasm) inne natomiast zupelnie luzno zwisaja, tworzac w oplocie petelki, przeskoki drutów, rozsuniecie pasma i inne niedomagania, powo¬ dujace braki.Wymienione usterki nie moga byc tolerowane na wezu wysokocisnieniowym, miejsca takie mu¬ sza byc wyciete. W miejscach natomiast, gdzie nie ma widocznych usterek, na skutek nierówno- miernosci pracy drutów, w wezu pod cisnieniem obnizona jest jego wytrzymalosc. Poza tym luzne zwisajace druty w pasmie moga wpasc w cza¬ sie ruchu maszyny pomiedzy jej czesci wirujace, powodujac nagle zahamowanie, zaciecie, lub naw et uszkodzenie (wykruszenie sie zebów kólzebatych). Oplatarkowy jest wiec zmuszony ustawicznie obserwowac bieg pasm na maszynie bedacej w ruchu wirowym, nie moze jej puscic na pelny bieg, lecz utrzymuje w ruchu zwol¬ nionym. Prócz tego co chwile zatrzymuje maszy¬ ne w celu poprawienia rozluznionych pasm.W ostatecznym wyniku takiej pracy osiaga sie mala wydajnosc oplatania, przy duzej ilosci od¬ padów i braków, niszczenie surowców i szyb¬ kie zniszczenie maszyny. Rozluznienie pasm jest oczywiscie tym wieksze, im wiecej jest drutów w pasmie, tak, ze produkcja najwazniejszych wezy o osmiu drutach w pasmie staje sie bar¬ dzo uciazliwa.Wynalazek rozwiazuje to zagadnienie w ten sposób, ze w miejsce jednej szpuli, na której jest nawiniete pasmo zlozone z 4—8 drutów, zaklada sie na oplatarke szpule — zwana dalej szpula zbiorcza, o prawie tych samych wymia¬ rach co szpula pasmowa dotychczasowa. Szpu¬ la zbiorcza wedlug wynalazku zawiera tyle in¬ dywidualnych jednakowych szpulek ile ma byc drutów w pasmie, a na kazdej z nich jest nawi¬ niety pojedynczy drut, przy czym uklad tych pojedynczych szpulek jest taki, ze w czasie pracy nastepuje samoczynne wyrównanie nacia¬ gu poszczególnych drutów pasma.Na rysunku fig. 1 przedstawia schematycznie szpule dotychczasowa z pasmem o czterech dru¬ tach, a fig. 2, przykladowa szpule zbiorcza we¬ dlug wynalazku.Na dotychczasowej szpuli fig. 1 z bocznymi tarczami 2 jest nawiniete pasmo 1 skladajace sie z paru pojedynczych drutów 3, 4, 5, 6.Szpula zbiorcza fig. 2 wedlug wynalazku po¬ siada dwie tarcze boczne 7, 8, nagwintowany trzpien 21 z nakretka 22 i gumowa podkladka 23, które sluza do sciskania indywidualnych waskich szpulek od 9 do 14. Kazda z tych waskich szpulek ma nawiniety pojedynczy drut od 15 do 20. Waskie szpulki od 9 do 14, z nawi¬ nietym drutem wsuniete sa na trzpien 21 i styka¬ ja sie ze soba swoimi bocznymi tarczami, przy czym jednak wedlug wynalazku sa one tak ukladane aby drut na szpulkach nieparzystych 15, 17, 19 byl nawiniety w jednym kierunku, a drut na szpulkach parzystych 16, 18, 20 byl nawiniety w kierunku odwrotnym, co przy od¬ powiednim docisku nakretka 22 daje samoha¬ mownosc przy odwijaniu i jednakowe napreze¬ nie wszystkich drutów w pasmie.Aby uniknac ocierania sie drutów o tarcze szpulek, stosuje sie rolki prowadnicze 24 — 29 i rolki zbiorcze 30.Przy takim ukladzie, jezeli np. w pewnym momencie drut na szpulce 10 — rozluzni sie, to szpulka ta przez chwile nie bedzie obracala sie w swoim kierunku, a przeciwnie — szpulki sa¬ siednie, 9 — 10 stykajace sie z nia po obu stro¬ nach, obracajac sie w kierunku przeciwnym pociagna ja za soba naprezajac luzny drut.Na tej samej zasadzie mozna rozwiazac to za¬ gadnienie dla kazdego typu oplatarek. Do kaz¬ dego typu musza byc osobno rozpracowane nie¬ które szczególy jak: wymiany szpuli zbiorczej, jej umocowanie w oplatarce, wyprowadzenie drutu ze szpulki, rozmieszczenie rolek prowad- nicowych 24 — 29 i zbiorczych 30.Dla otrzymania bardziej równomiernego ha¬ mowania poszczególnych, waskich szpul 9 — 14 miedzy tarcze dwóch sasiadujacych ze soba szpul mozna wstawic tarczowe przekladki metalowe lub z innego materialu np. bakelitu.Opisany uklad indywidualnych szpul dla po¬ szczególnych drutów pasma pozwala je zmiescic zasadniczo1 w tej samej przestrzeni co poprzed¬ nio, nie wymaga zasadniczej przeróbki maszyny, a daje moznosci zwiekszenia ilosci drutów w pasmie, uzycia drutu o dowolnej twardosci, podwyzszenia szybkosci biegu maszyny i zapew¬ nia wyzsza jakosc oplotu. PL