PL39760B1 - - Google Patents

Description

Opublikowana dnia & kwfetnfc, 1957 rf ¦¦¦y*Te**n POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39760 V£B Leuna-Werke „Walter Ulbricht" Leuna, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób wytwarzania produktów kondensacji podobnych do szelaku Patemt trwa od dnia 3 marca 1955 r.Wiadomo, ze przez alkaliczna kondensacje fenolu i jego pochodnych z formaldehydem mozna wytworzyc utwardzalne zywice, które mozna dalej kondensowac z kwasami karbo- ksylowymi lub estrami kwasów jedno- lub dwukarboksylowych i alkoholi wielo-wodoro- tlenowych. Stosowane do tego celu estry musza posiadac jeszcze wolne grupy karboksylowe albo wodorotlenowe. W ten sposób otrzymuje sie piasty fikowane, termoutwardzalne zywice, na¬ dajace sie do wytwarzania lakierów.Stwierdzono, ze cenne produkty podobne do szelaku nadajace sie do wszechstronnego zasto¬ sowania otrzymuje sie, jezeli kondensowac z po¬ liestrem zywice wytworzona z ketonów cyklo- alifatycznych, zwlaszcza cykloheksanonu lub metylocykloheksanonu, przez kondensacje w al¬ kalicznym srodowisku z wiecej niz 1 molem formaldehydu. Poliester otrzymuje sie z kwasu dwukarboksylowego, na przyklad kwasu adypi- nowego i polialkoholu, na przyklad heksano- triolu, przy czym estryfikacje prowadzi sie tak, aby w poliestrze pozostaly jeszcze) wolne gru¬ py karboksylowe i wodorotlenowe.Kondensacje zywicy ketonowej z poliestrem mozna przeprowadzic przez stapianie mieszaniny skladników bez uzycia rozpuszczalnika. Sta¬ pianie odbywa sie w ciagu jednej lub kilku godzin w temperaturze, wystarczajacej do pod¬ trzymywania endotermicznej reakcji konden-„ sacji, w której nastepuje wydzielenie sie wody i formaldehydu, przy czym temperatura ta nie moze byc zbyt wysoka, aby reakcja nie doprp^ wadzila do produktów nierozpuszczalnych i nie- topliwych. Stwierdzono, ze najodpowierniejsza jest temperatura ppwyzej 120?C.Produkty o podobnych wlasciwosciach mozna otrzymac prowadzac kondensacje w rozpusz¬ czalniku organicznym, wrzacym w temperaturze powyzej 110°C i rozpuszczajacym materialy wyjsciowe. Jako rozpuszczalnik moze byc sto¬ sowany najkorzystniej butanol, alkohole: buty¬ lowy, amylowy i wyzsze. Mozna stosowac rów¬ niez mieszaniny róznych organicznych rozpusz¬ czalników, o ile spelniaja one wymienione wa¬ runki.Zaleznie od stosunku zywicy ketonowej do poliestru, który moze zmieniac sie w szerokichgranicach, otrzymuje sie produkty o róznych Wlasciwosciach. Wiekszy ^dzial poliestru pod- v?yzsz|i plas^c^mo^jzy^cy, podczas gdy wiek¬ szy udzial zywicy ketonowej nadaje elastycznosc produktowi. Równial~bzas trwania kondensacji wplywa na wlasciwosci produktu koncowego.Nie bylo wiadome, ze zywice ketono-formal- dehydowe, utworzone przez alkaliczna konden¬ sacje, reaguja z poliestrami. Uzywane zywice ketono-formaldehydowe sa topliwe, ale nie utwardzalne i trzeba bylo przyjac, ze zywica i poliester nie beda z soba reagowaly, na co wskazuje takze zmetnienie powstajace przy ich stapianiu.Tym wieksza niespodzianka bylo powstawanie przy reakcji produktów o bardzo cennych wlas¬ ciwosciach. Otrzymane produkty podobne sa do szelaku i posiadaja bardzo dobre wlasciwosci dielektryczne. Tych ostatnich nie mozna bylo przewidziec, poniewaz ani stosowane zywice ketonowe ani poliester nie stanowia uzyteczne¬ go dielektryku. Dzieki wlasciwosciom dielek¬ trycznym produkt jest cennym skladnikiem elek¬ trycznych lakierów izolacyjnych.Dzieki podobienstwu do szelaku produkty kondensacji nadaja sie wybitnie do wytwarza¬ nia klejów i kitów oraz jako skladniki bardzo elastycznych, przy naswietlaniu nie zólknacych lakierów politurowych.Przyklad I. 53 czesci wagowe zywicy otrzymanej przez alkaliczna kondensacje 1 mola cykloheksanonu z 1,75 mola formaldehydu, sta¬ pia sie w ciagu 6 godzin w temperaturze 125°C z 47 czesciami wagowymi estru o liczbie kwa¬ sowej od 100 — 125 mg KOH/1 g estru, otrzy¬ manego z 2 moli heksanotriolu i 3 moli kwasu adypinowego. Przez roztworzenie stopionej ma¬ sy w mieszaninie skladajacej sie z 45 czesci wagowych benzyny (65 — 90°C), 25 czesci wa¬ gowych izobutanolu i 30 czesci wagowych me¬ tanolu, otrzymuje sie lakier. Po dwukrotnym zanurzeniu blachy w lakierze otrzymuje sie powloke, która utwardza sie w ciagu 5 godzin w temperaturze 120»C. Wytrzymalosc na prze¬ bicie tej powloki wynosi po dluzszym prze¬ bywaniu w miejscu o wilgotnosci 80°/« i tem¬ peraturze 20°C — 90 k V/mm.Opornosc powloki wynosi w tych samych warunkach i,109 oma przy 100 V. Opór elek¬ tryczny wlasciwy wynosi 1,9 • 10" om. cm.Przyklad II. 60 czesci wagowych zywicy, otrzymanej przez alkaliczna kondensacje 1 mola metylocykloheksanonu z 2 molami formaldehy¬ du, rozpuszcza sie z 60 czesciami wagowymi estru o liczbie kwasowe! 140 mg KOH/1 g, otrzymanego z 2 moli trójhydroksymetylopro- panu i 3 moli kwasu adypinowego, w miesza¬ ninie alkoholu izoamylowego i izoheksylowego i ogrzewa pod chlodnica zwrotna w tempera¬ turze 120° — 1259C w ciagu 6 godzin. Nastepnie zastepuje sie chlodnice zwrotna chlodnica de¬ stylacyjna i ogrzewa sie do czasu osiagniecia przez pary wylotowe temperatury 150°C. Otrzy¬ many roztwór mozna stosowac albo bezposred¬ nio jako roztwór szelaku albo z róznymi ro¬ dzajami azotanu celulozy do wytwarzania kle¬ jów i lakierów. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania produktów kondensacji podobnych do szelaku, znamienny tym, ze zywi¬ ce otrzymana przez alkaliczna, kondensacje cy- kloalifatycznego ketonu z wiecej niz 1 molem formaldehydu ogrzewa sie z poliestrem, wytwo¬ rzonym z kwasu dwukarboksylowego i alkoholu wielowodorotlenowego i zawierajacym jhadto wolne grupy karboksylowe J_ wodorotlenowe, w rozpuszczalniku lub bez rozpuszczalnika, w ciagu jednej lub kilku godzin do tempera¬ tury wystarczajacej do podtrzymywania procesu kondensacji. VEB Leuna-Werke „Walter Ulbricht" Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych Wzór jednoraz. CWD, zam. 62/PL/Ke. Czst. zam. $99 14.2.57. 10Ó egz. Al pism. ki. 3, B-75?. PL