PL38487B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 10 grudnia 1956 r POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr38487 KI. 8 k, 1/08 Instytut Wlókiennictwa*) Lódz,Polska • . Sposób nadawania tkaninom wlasciwosci owadobójczych Patent trwa ad dnia 29 maja 1954 r Wynalazek dotyczy sposobu nadawania tka¬ ninom wlasciwosci owadobójczych.W celu nadania wlasciwosci owadobójczych wyrobom wlókienniczym, np. bieliznie poscie¬ lowej, bieliznie osobistej, odziezy lub innym wyrobom, które z tych lub innych wzgledów powinne posiadac te wlasciwosci, stosowano dotychczas posypywanie tych wyrobów lub ich napawanie roztworami, zawiesinami albo emulsjami srodków owadobójczych, np. dwu- chlorodwufenylotrój chloroetanem, zwanym w skrócie DDT. Tkaniny te nabywaja przy tym wlasciwosci toksycznych dla owadów, np. dla wszy, pchel, pluskiew, much lub komarów, roznoszacych choroby zakazne, zerujacych na ludziach lub dokuczliwych dla ludzi.Poniewaz srodki owadobójcze nie posiadaja powinowactwa do wlókien, osadzenie ich na materialach bylo czysto mechaniczne i powierz¬ chniowe. Z tego tez wzgledu materialy, potrak¬ towane np. DDT, mimo jego nierozpuszczal- nosci w wodzie zatracaja swe wlasciwosci owa- * Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku Jest mgr Mieczyslaw Orzel. dobójcze w bardzo krótkim okresie czasu, a praktycznie biorac juz po 2—3 praniach tka¬ niny.Stwierdzono, ze tkanina uzyskuje trwale wla¬ sciwosci owadobójcze przez traktowanie jej trwalymi srodkami arpeterskimi, zawierajacy¬ mi dodatek srodka owadobójczego, zwlaszcza DDT, przy czym traktowanie to przeprowadza sie przy ostatecznym wykanczaniu tkaniny, z której maja byc uszyte lub wykonane rózne wyroby, np. tkaniny bielizniane, poscielowe, ubraniowe, plaszczowe, dekoracyjne, meblowe lub workowe.Przy zastosowaniu sposobu wedlug wynalaz¬ ku otrzymuje sie tkaniny, które zachowuja wlasciwosci owadobójcze nawet po wielokrot¬ nych praniach w roztworze mydla i sody i, oczywiscie, nabywaja prócz tego cennych wla¬ sciwosci, zalezne od uzycia przy ostatecznym wykonczeniu tych lub innych srodków apreter- skich, ido róznych asortymentów tkanin, np. wzrost wytrzymalosci, odpornosci na tarcie, zmniejszenie kurczliwosci, stopnia gniecenia itd.v Sposób wedlug wynalazku polega na' napa- wiuiiu ^tkaniny, tpofczaijjej ostatecznego wy- Lerskimi zawierajacymi dodatek emulsji lub zawiesiny srodka owado¬ bójczego w ilosci 0,5— 3%, na wyzeciu, wysu- szeniu tkaniny i ewentualnym jej dogrzaniu.Jako trwale srodki apreterskie stosuje sie wedlug wynalazku znane ogólnie w wykon- czalnictwie srodki tego rodzaju, np. pochodne celulozy (eter karboksymetylocelulozowy, eter hydroksyetyioceluloz^wy), roztwór celulozy w cynkanie_ sodu* emulsje zywic termoplastycz¬ nych (zywice poliwinylowe i poliakrylowe) lub kondensaty wstepne r zywie - termoutwardzal¬ nych (mocznikowe, melaminowe, dwucyjano- dwuanridowe). -— ^ Do cieczy apreterskich przygotowanych z po¬ wyzszych srodków dodaje sie emulsji lub za¬ wiesiny srodka .owadobójczego. Np. emulsje DDT przyrzadza sie z produktów handlowych (Azotox), zawierajacych emulgatory, przez energiczne zmieszanie cieklych produktów z woda. Zawiesine DDT przyrzadza sie z produk¬ tu krystalicznego o zawartosci izomeru para- para 75—05% przez dokladne roztarcie go w obecnosci 'emulgatorów oraz koloidów ochron¬ nych w mlynie walcowym lub kulowym oraz kilkakrotnym przepuszczeniu przez homogeni- zator. Emulsje i zawiesiny o najkorzystniejszych wlasciwosciach otrzymuje sie przy zastosowa¬ niu mlynów koloidalnych. Srednica roztartych czastek srodka owadobójczego DDT powinna wynosic 0,1—1 mikrona* a nie powinna w za¬ sadzie przekraczac 10 mikronów.Zastosowanie czy to zawiesiny, czy tez emul¬ sji srodka owadobójczego jest zalezne od sro¬ dowiska trwalych srodków apreterskich. Srodo¬ wisko zasadowe dziala hydrolizujaco na srodki owadobójcze, zwlaszcza na DDT, wobec czego w srodowisku silnie zasadowym, np. przy uzy¬ ciu apretury z roztworu celulozy w cynkanie sodu, nie mozna stosowac emulsji lecz jedynie zawiesine DDT w wodzie, natomiast w srodo¬ wisku obojetnym lub kwasnym, np. przy uzy¬ ciu apretury z zywic syntetycznych, ewentu¬ alnie zmieszanych ze skrobia, stosuje sie emul¬ sje lub zawiesine srodka owadobójczego w wo¬ dzie.Przyklad I. 400 g krystalicznego DDT, o temperaturze topnienia 102—104°C zarabia sie i uciera z 550 cm* wody z dodatkiem 10 g ete¬ ru karboksymetylocelulozowego rozpuszczalnego w wodzie oraz 40 g emulgatora niejonowego, odpornego na dzialanie zasad, np. Hungal OK.Otrzymana paste DDT rozciera sie dokladnie w mlynie kulowym, a nastepnie przepuszcza sie kilkakrotnie przez homogenizator.Tak wytworzona zawiesine dodaje sie w ilo¬ sci okolo 1,5% do roztworu celulozy w cyn¬ kanie '* sodu, który przygotowuje sie w znany sposób. Mimo silnie zasadowego srodowiska, dzieki zastosowaniu zawiesiny DDT (bez uzycia rozpuszczalników organicznych), hydroliza DDT nastepuje tylko w minimalnych ilosciach.Apreturowanie przeprowadza sde na napawar- ce dwu ^- lub trójwalówej. Po odzeciu prze¬ prowadza sie roztworem kwasu siarkowego ko¬ agulacje celulozy na tkaninie oraz plukanie woda. Wytracona na tkaninie powloka celulo¬ zy regenerowanej wiaze mocno z tkanina mi¬ kroskopijne czastki DDT, wskutek tego tka¬ niny zachowuja toksycznosc dla owadów po wielu miesiacach uzytkowania oraz po wie¬ lokrotnym praniu w roztworze mydla. Tka¬ niny obrobione w ten sposób nie zatracaja wlasciwosci owadobójczych po 5—10 praniach z gotowaniem lub po 15—25 praniach w wa¬ runkach nieco lagodniejszych (60°C).Do apreturowania wedlug powyzszego przy¬ kladu nadaja sie tkaniny bawelniane, glównie bielizniane.Przyklad II. Z produktu handlowego DDT zawierajacego emulgator przygotowuje sie emulsje przez energiczne mieszanie w szybko obrotowym mieszalniku. Emulsje te w ilosci 1,5% DDT dSdaje sie do masy krochmalarskiej, uprzednio przygotowanej przez rozgotowanie 5% krochmalu ziemniaczanego z 0,6% zywicy melaminowo-formaldehydowej. Emulsje i mase krochmalarsko-zywiczna miesza sie dokladnie w temperaturze 50°C, dodaje 0,6% azotanu cynku, jako katalizatora zywicy, a nastepnie napawa nia bawelniana tkanine koszulowa, su¬ szy oraz dogrzewa w ciagu 5-ciu minut w tem¬ peraturze 140°C. Ilosc DDT w masie apreter- skiej nie- powinna byc mniejsza niz 15% w sto¬ sunku do ogólnej ilosci substancji suchej.Przyklad III. Do roztworu kondensatu wstepnego zywicy melaminowo-formaldehydo¬ wej o stezeniu 5% zywicy dodaje sie zawie¬ siny lub emulsji W ilosci 1,5% DDT, i kataliza¬ tora (fosforan amonu lub azotan cynku) w ilo¬ sci 0,6% po czym uzyskana ciecza napawa sie tkanine koszulowa z wlókien sztucznych, wy¬ zyma, isuszy w temperaturze 70—80%C, i dogrze¬ wa w temperaturze 140°C w cdagu 5 minut.Tkanina obok wlasciwosci niegniecenia sie i niekurczenia uzyskuje wlasciwosci owadobój¬ cze, które nie znikaja po 10—15 praniach. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób nadawania tkaninom wlasciwosci owadobójczych, znamienny tym, ze tka¬ nine podczas ostatecznego wykonczenia trak¬ tuje sie trwalymi srodkami apreterskimi zawierajacymi dodatek zawiesiny lub emul¬ sji srodka owadobójczego, np. DDT, po czym tkanine wyzyma sie, suszy i ewentualnie dogrzewa, az do nalezytego spolimeryzowa- nia uzytej w srodku apreterskim zywicy syntetycznej.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przy stosowaniu silnie zasadowych srodków apreterskich dodaje" sie do nich zawiesiny srodka owadobójczego.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przy stosowaniu srfcdków apreterskich z zywic syntetycznych lub z mieszaniny zy¬ wic syntetycznych ze skrobia dodaje sie do nich emulsji lub zawiesiny srodka owado¬ bójczego. Instytut Wlókiennictwa Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych PL