PL35656B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy przedzarek, stosowanych do wytwarzania syntetycznych wlókien i wlókie- nek w celu fabrykacji rayonu, jedwabiu sztucz¬ nego, sztucznej welny i innych podobnych mate¬ rialów. Przedzarki tego typu zawieraja zasadniczo wylot, przez który material, przeznaczony do prze¬ dzenia, wyciska sie pod cisnieniem. Waznym jest, zeby wylot przedzarki byl zrobiony z substancji metalowej odpornej przeciw korozji.Dotychczas zalecano wytwarzac wyloty prze¬ dzarek ze stopów metali szlachetnych, np. ze zlo¬ ta, z 40% platyny, a takze z platyny z 15% rodu.W patencie brytyjskim nr 563648 opisano stop do wyrobu przedzarek, w którym platyna i rod polaczone sa z rutenem. Te stopy bogate w pla¬ tyne okazaly sie szczególnie korzystne w porów¬ naniu ze znanymi stopami zlota z platyna, ponie¬ waz wykazuja one mozliwie najwyzsza odpornosc przeciwko korozji i moga byc wytwarzane w po¬ staci o budowie bardzo drobno ziarnistej, co znacznie ulatwia dokladne wywiercenie otworków i nadanie ich sciankom wysokiego stopnia wy¬ polerowania.Celem niniejszego wynalazku jest podanie lep- • szego stopu szlachetnych metali do wyrobu wy¬ lotów przedzarek, wykazujacego wszystkie zalety omówionych stopów bogatych w platyne, lecz odznaczajacych sie ponadto wysoka twardoscia.Osiaga sie to, stosujac stopy platyny z rodem i zlotem, twardniejace z uplywem czasu, dzieki czemu mozna wytworzyc warstwe tego stopu w stanie stosunkowo miekkim, pozwalajacym na mechaniczne wykonanie dyszy przedzarki i prze^ wiercenie otworków. Nastepnie tak uformowane przedzarki utwardza sie za pomoca obróbki cieplnej.Zgodnie z wynalazkiem wyloty przedzarek wy¬ twarza sie ze stopu platyny z rodem i zlotem; stop ten zawiera: 4—25% zlota, 5—15% rodu oraz reszte platyny, przy czym stosunki tak sapobrane, ze dla zawartosci zlota mniejszej od 5% minimum zawartosci rodu podnosi^ sie powy¬ zej 5% o taka ilosc jaka odpowiada pieciokrot¬ nej ilosci wagowej niedoboru zlota do 5%. Tak wiec przy zawartosci zlota wynoszacej 4,5% za¬ wartosc rodu musi byc nie mniejsza niz 7,5%, a przy zawartosci zlota 4%, zawartosc rodu po¬ winna byc nie mniejsza niz 10%. Gdy rod i zloto obecne sa w ilosciach zblizonych do podanych maksimów, twardosc stopu w stanie najmiekszym wzrasta tak, iz ksztaltowanie (formowanie) oraz proces wiercenia otworków nastreczaja wiele trudnosci. Do celów praktycznych calkowita za¬ wartosc zlota i rodu najlepiej nie powinny prze-' kraczac okolo 25%. Podczas gdy uprzednio opi¬ sane stopy bogate w platyne nie pozwalaly na wytwarzanie wylotów o koncowej twardosci przewyzszajacej okolo 200 V.P.N.r to stopy wy¬ tworzone wedlug wynalazku moga wykazywac twardosc 400 V.P.N. albo nawet wyzsza.Ponizej podano kilka przykladów wykonania wynalazku w praktyce.Przyklad I. Przygotowano stop, zawiera-' jacy 85% platyny, 7%% rodu i 7%% zlota. Stop przygotowano w postaci blachy i poddano dzia¬ laniu temperatury 1050—1100° C przez 15 minut.Nastepnie blache zanurzono w zimnej wodzie, po czym uformowano ja mechanicznie przygoto: wujac dysze i przewiercajac je. Tak wytworzone wyloty ogrzewano nastepnie w ciagu 1—2 go¬ dzin w temperaturze 620—650° C i pozwolono im ostygnac. Gotowy wylot wykazuje twardosc 350—400 V.P.N. lub nawet lepsza.Przyklad II. Przygotowano' stop, zawie¬ rajacy: 85% platyny, 5% zlota, 10% rodu. Spo¬ sób wytwarzania gotowego wylotu byl zasadni¬ czo taki sam, jak w przykladzie I, a twardosc gotowego wylotu wynosila okolo 250—300V.P.N.Przyklad III. Przygotowano stop, zawie¬ rajacy: 77%% platyny, 12%% zlota, 10% rodu.Sposób wytwarzania gotowego wylotu byl za¬ sadniczo taki sam, jak w przykladzie I, a twar¬ dosc gotowego wylotu wynosila 450 V.P.N.Przyklad IV. Proporcje skladników stopu, wzieto taka jak w przykladzie I, z ta róznica, ze 20% platyny zastapiono palladem, przy czym zastapienia dokonano liczac „atom za atom", ilosc wagowa palladu byla wiec mniejsza od ilosci platyny.' Stop wytworzony w ten sposób poddano obróbce — jak opisano w przykladzie I.Twardosc gotowego wylotu byla szeregu 250— —300 V.P.N.Z przykladu IV wynika, ze w pewnych wa¬ runkach pewna czesc platyny mozna zastapic palladem. Wytworzony stop nie koniecznie wy¬ kazuje tak dobre wyniki, jak stop, w którym skladnika platynowego nie zastapiono palladem, mozna jednak w stopie bogatym w platyne czesc jej zastapic palladem, nie zmieniajac przez to zasadniczo pozadanych ostatecznych wlasciwosci stopu.Proporcje skladników stopów, jakie mozna sto¬ sowac wedlug wynalazku zilustrowano na zala¬ czonym Wykresie. Wykres jest zwyklym wykre¬ sem stopu trójskladnikowego. Poziomo zakre- skowana czesc zawiera punkty, okreslajace po¬ zadana wartosc stosunku miedzy trzema skladni¬ kami. Z wykresu tego wynika, ze przy obnizce zawartosci zlota z 5% do 4%, minimum zawar¬ tosci rodu wzrasta o wartosc pieciokrotnie wiek¬ sza, niz wspomniana obnizka, np. gdy zawartosc zlota zostanie obnizona do 4%, to zawartosc minimalna rodu wzrasta do 10%. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Wylot przedzarki, znamienny tym, ze jest wy¬ konany ze stopu platyny z rodem i zlotem, zawierajacego 4—15% zlota, 5—15% rodu i reszte platyny, przy czym przy zawartosci zlota, ponizej 5% j minimum zawartosci rodu wynosi powyzej 5%, o piec razy taka ilosc, o jaka zawartosc zlota jest mniejsza od 5%.
2. 2. Wylot przedzarki wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze wspomniany stop wykazuje maksy¬ malna laczna zawartosc zlota i rodu rów¬ na 25%.
3. 3. Wylot przedzarki wedlug zastrz. 1 lub 2, zna¬ mienny tym, ze stop jest utwardzony przez zestarzenie, które* zachodzi po wytworzeniu wylotu.
4. 4. Wylot przedzarki wedlug zastrz. 3, znamien¬ ny tym, ze wytworzony jest z blachy ze sto¬ pu po obróbce cieplnej tej blachy w ciagu 15 minut w temperaturze 1050—1100°C i ochlo¬ dzeniu w zimnej wodzie, po czym zostaje ogrzany w ciagu 1—2 godzin w temperaturze 620°—650° C i pozostawiony do ostygniecia.
5. 5. Wylot przedzarki wedlug zastrz. 1—4, zna¬ mienny tym, ze 20% platyny w nim zawartej zastapione jest palladem liczac atom za atom. Baker P 1 a t i n u m Limited Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych. — 2 —Do opisu patentowego nr 35656 Ark. 1 PL