Przy wykonywaniu elementów z betonu wstepnie sprezonego wkladki stalowe musza byc poddane wysokim naprezeniom, które musza byc utrzymywane niemal do zupelnego stezenia be¬ tonu. Przy wykonywaniu dlugich elementów z betonu wstepnie sprezonego, np, diwigarów, uszeregowanych jeden za drugim, mozna prze¬ prowadzic wstepne naprezenie stalowego uzbro¬ jenia za pomoca pras hydraulicznych. W pew¬ nych przypadkach, zwlaszcza przy wykonywa¬ niu elementów plytowych lub pustakowych ele¬ mentów skrzynkowych korzystniej jest wyko¬ nac zbrojenie w ten sposób, ze drut stalowy, odwijany z bebna, zostaje pod naprezeniem na¬ winiety na rdzen, odpowiadajacy ksztaltem ele¬ mentowi wstepnie sprezonemu. Próbowano uzy¬ skac odpowiednio wysokie naprezenie drutu stalowego przez hamowanie ruchu obrotowego bebna przy odwijardu zen drutu. Praktycznie biorac jest to jednak prawie niemozliwe, ponie¬ waz nie mozna uzyskac równomiernie silnego hamowania, a wskutek tego naprezenia drutu nawijanego na rdzen podlegaja silnym waha¬ niom. Przy bardzo duzych naprezeniach drutu, które maja miejsce w elementach wstepnie spre¬ zonych, czeste zrywanie sie drutu jest nie do unikniecia. Sposób wedlug wynalazku usuwa wyzej wymienione trudnosci przez to, ze drut odwijany z bebna przechodzi przez ruchomy opatrzony odpowiednim ciezarem krazek napi¬ najacy, przy czym ciezar napinajacy odpowiada zadanemu naprezeniu drutu.Na rysunku fig. 1 i 2 przedstawiaja schema¬ tycznie w perspektywie dwa urzadzenia do na¬ prezania drutu sposobem wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przyklad wyko¬ nania urzadzenia do nawijania i naprezania dru¬ tu na rdzeniu cylindrycznym, sluzacym doDwy- twarzania cylindrycznych elementów* wstepnie sprezonych. Z bebna 1 (fig. 1) odwij a sie drut stalowy 2, który przechodzi przez ruchomy kra¬ zek napinajacy 4, obciazony ciezarem 3 i zostaje nawiniety na rdzen 5. Miedzy bebnem 1 i kraz¬ kiem napinajacym 4 umieszczony jest narzad 6,sluzacy do wyrównywania stopnia naprezenia drutu, przy czym drut 2 jest prowadzony na tym narzadzie dwoma lub wieksza liczba zwo¬ jami 7. Obrotowy narzad 6 jest napedzany w ten sposób, ze szybkosc posuwu drutu, nawija¬ nego na napedzany rdzen 5, jest taka sama jak szybkosc posuwu drutu, odwijanego z bebna J.Narzad 6 wyrównujacy naprezenia drutu jest prowadzony tak, ze ani krazek napinajacy 4 ani ciezar naprezajacy 3 nie zmieniaja swego polo¬ zenia w pionie w czasie trwania nawijania dru¬ tu. Zastosowanie krazka napinajacego 4 z cie¬ zarem 3 umozliwia uzyskanie stalego napreze¬ nia, które poza tym odpowiada dokladnie zada¬ nemu naprezeniu drutu. Narzad 6 ma równiez to znaczenie, ze ciezar naprezajacy 3 nie dziala bezposrednio na zwój drutu nawinietego na be¬ ben 1. Ciezar naprezajacy 3 wywiera wplyw tylko na narzad wyrównujacy 6 dzieki kilka¬ krotnemu jego owinieciu drutem, wskutek czego drut odwjjany bezposrednio z bebna 2 nie jest poddany duzym naprezeniom. Wobec czego szybkosc obrotów bebna 1 mozna latwo ha¬ mowac.Przykladowo przedstawione na fig. 2 urza¬ dzenie do nawijania i naprezania drutu sluzy do wykonywania zbrojenia plaskich elementów skrzynkowych. Urzadzenie sklada sie z bebna 1, narzadu 8 do wyrównywania naprezen, rdze¬ nia 9, krazka napinajacego 4 i ciezaru napreza¬ jacego 3. Rdzen 9 posiada przekrój plaski czwo¬ rokatny. Narzad wyrównujacy 8 ma w przybli¬ zeniu taki sam przekrój jak i rdzen 9. Narzad wyrównujacy 8 i rdzen 9 sa osadzone na osi ^brotu 10 w jednakowym polozeniu i obok sie¬ bie, przy czym os 10 jest napedzana z mala szyb¬ koscia silnikiem 11 poprzez przekladnie zebata 12. Wskutek takiego uksztaltowania i umieszcze¬ nia narzadu wyrównujacego 8 uzyskuje sie to, ze drut 2 jest odwijany z bebna 1 i nawijany na narzad 8 ze stala szybkoscia, z która w koncu zostaje nawiniety na rdzen 9.Krazek napinajacy 4 z ciezarem naprezaja¬ cym 3 nie zmieniaja przez to wcale albo prawie wcale swego polozenia w pionie, a drut nie uzy¬ skuje zadnych wstecznych naprezen i moze byc nawijany na rdzen pod bardzo duzym i równo¬ miernym naprezeniem. Drut biegnacy z narza¬ du 8 jest prowadzony za pomoca krazków kie¬ rujacych 13 i 14. W celu uzyskania jednakowych odstepów rtiiedzy zwojami 7 drutu na rdzeniu 9 zastosowano srubowy wal 15 z nakretka 16 zao¬ patrzona w otwór 17, przez który przeprowadzo¬ ny jest drut (odcinek 2a). Wal 15 jest napedza¬ ny z walu 10 za pomoca lancucha 18 i kól lan¬ cuchowych 19. Po obetonowaniu naprezonych drutów i po zupelnym stwardnieniu betonu rdzen zostaje z gotowego elementu usuniety. PL