Znana jest budowa ciagówki rolniczej lub drogowej, skladajacej sie z dwóch czesci, z których jedna moze sie wahac w plasz¬ czyznie pionowej w stosunku do drugiej do¬ okola osi kól biegowych lub dookola innej osi równoleglej do osi kól biegowych i bli¬ sko niej polozonej. Czesc stala nieprze- chylna zawiera rame z osadzonymi w tyle kolami biegowymi, a na przodzie posiada kolo lub kola kierownicze, a takze najlepiej siedzenie kierowcy. Czesc przechylna, jako jeden zespól, mozna uwazac za dzwignie dwuramienna, przy czym na ramie przed¬ nie sklada sie silnik z jego osprzetem, a wiec ze zbiornikami paliwa i smaru, chlod¬ nica lub dmuchawa do powietrza chlodza¬ cego i t.d, oraz skrzynka zmiany szybkosci biegów w przód i biegu w tyl oraz zwyklym w ciagówkach dyferencjalem do przenosze¬ nia sily z silnika na kola tylne. Ramie tylne tej czesci przechylnej stanowia narzedzia rolnicze oraz urzadzenie sprzegowe ,do przyczepki.W ciagówce tego rodzaju przechylanie sie zespolu przechylnego osiaga sie, bez me¬ chanizmu dodatkowego, przez reakcje uno¬ szenia sie w zwiazku z przyczepnoscia kól napedowych do ziemi. W przypadkach jed¬ nak szczególnych lub gdy jest pozadane natychmiastowe wzmozenie przechylenia w zwiazku z ta reakcja unoszenia, np. gdy ciagówka posiada plug, poruszajacy sie na krawedzi bruzdy, nalezaloby przycisnac plug bardzo silnie do ziemi, aby zaglebil sie w nia natychmiast na glebokosc wlasciwa, lub tez np. przy koncu bruzdy, gdy kierów-ca chce uniesc plug w celu nastawienia cia¬ gówki na ruch powrotny, nie mozna osiag¬ nac reakcji unoszenia dostatecznej do pod¬ niesienia pluga, aby znajdowal sie on w po¬ lozeniu nachylenia do ziemi, gdy ciagówka dazy do cofania sie dzieki swemu ciezarowi.Znane jest wykorzystanie zaciskania ha¬ mulców na kolach tylnych w celu spotego¬ wania reakcji unoszenia i doprowadzenia w ten sposób do energiczniejszego przechy¬ lania sie zespolu przechylnego ciagówki, np. wedlug patentu szwajcarskiego Nr. 191773, francuskiego Nr, 798961, angielskiego Nr. 464900, amerykanskiego Nr. 2058964 i in¬ nych, jednak w opisach tych patentów po¬ dano jedynie bledne srodki, majace jakoby spotegowac ten ruch. Istotnie w patentach tych, opisano tylko jedna postac ciagówki, wedlug której zespól przechylny przechyla sie dookola osi równoleglej do osi kól na¬ pedowych i bliskiej niej. W patencie szwaj¬ carskim Nr. 191773, dotyczacym wylacznie tej postaci ciagówki, podano, ze klocki ha¬ mulców stanowia calosc z rama. Jednak w takim przypadku nie jest to mozliwe do wykonania, skoro caly hamulec zmienia swe polozenie w stosunku do ramy z chwi¬ la, gdy zespól przechylny przechyla sie do¬ okola swej osi, która nie styka sie z osia kól tylnych. Jezeli jednak klocki hamulca tworzylyby calosc z rama, to nie pozwala¬ lyby na jakiekolwiek przechylanie czesci przechylnej. Klocki hamulca i jego tarcza powinny koniecznie w ciagówkach wedlug tych patentów tworzyc calosc z czescia przechylna, t. j„ z tylnym mostem, i wów¬ czas zaciskanie hamulca w zaden sposób nie spowoduje zadanego przechylenia. Je¬ zeli bowiem zacisnac tak urzadzone hamul¬ ce, wówczas czesc przechylna zostanie po¬ ciagnieta, dzieki tarciu klocków hamulca, w tym samym kierunku obrotu, co i kola na¬ pedowe, a wiec w kierunku obrotu prze¬ ciwnym kierunkowi reakcji unoszenia. Im wiecej beda zaciskane hamulce, tym-wiecej bedzie to przeciwdzialac przechyleniu sie, powodujacemu sile reakcji unoszenia, za¬ miast wzmacniac go, jak to jest pozadane.Wreszcie gdy hamulec zahamuje kola, sil¬ nik stanie calkowicie, ale pozadane prze¬ chylanie sie nie bedzie mialo miejsca. Wy¬ kazaly to próby ciagówki, zbudowanej we¬ dlug wymienionych patentów. W ten spo- * sób wykazano zastosowanie niewlasciwych srodków.Wynalazek niniejszy ma na celu uzyska¬ nie niezawodnego przechylania sie zespolu przechylnego ciagówki przez zaciskanie ha¬ mulców kól napedowych, co da sie usku¬ tecznic w razie unikniecia bledów wymie¬ nionych powyzej. Ciagówka wedlug wyna¬ lazku posiada niektóre cechy znamienne znane jako oddzielne szczególy w róznych typach ciagówek, natomiast zastosowanie tych szczególów w polaczeniu do jednej ciagówki stanowi nowosc, poniewaz wply¬ wa dodatnio na ulepszenie jej wlasciwosci.W ciagówce wedlug wynalazku zespól przechylny jest tak zbudowany, ze moze sie przechylac dookola osi tylnych kól napedo¬ wych, przy czym tarcze hamulców sa wbu¬ dowane w czesc stala ciagówki, a nie w ze¬ spól przechylny. Zbudowany tak zespól przechylny moze wówczas swobodnie sie j przechylac, podczas gdy hamulce sa za¬ cisniete. I to zacisniecie hamulców, dziala¬ jace na stala rame, spoteguje reakcje uno¬ szenia czesci przechylnej i nie bedzie mu przeciwdzialac. Wedlug wynalazku tarcze hamulców sa wykonane jako lozyska, ota¬ czajace wystepy krancowe tylnego mostu ciagówki, tworzacego jedna calosc z zespo- ' lem przechylnym i tarcze te sa przymoco¬ wane do ramy. Wystepy krancowe tylnego mostu musza byc na zewnatrz dokladnie wspólsrodkowe z osia kól napedowych. Ze¬ spól przechylny ciagówki bedzie sie wów¬ czas 'przechylac równoczesnie dookola osi kól napedowych i stalych lozysk, utworzo¬ nych przez tarcze hamulców. Odmienne wy¬ konanie polega na umieszczeniu w srodku tarcz hamulców lozysk w taki sposób, aby < otaczaly one bezposrednio dwie pólosie kól napedowych na zewnatrz lozysk kranco-wych tych osi, zastosowanych na kranco¬ wych wystepach tylnego mostu ciagówki, Zespól przechylny ciagówki bedzie sie wówczas przechylac tylko dookola osi kól napedowych. Inna' odmiana polega na wbu¬ dowaniu osobnych lozysk w srodek tarcz hamulców, przy dokladnym centrowaniu tych tarcz z lozyskami. Wreszcie podwozie moze byc polaczone albo bezposrednio z tarczami hamulców lub ich lozyskami, albo tez za posrednictwem wsporników ramien- nych, odlanych wraz z tarczami hamulców lub ich lozyskami, lub tez za pomoca wspor¬ ników ramiennych, dolaczonych do tarcz hamulców lub do ich lozysk.Aby mala ciagówka tego typu mogla byc dostosowana do motorowego narzedzia rol¬ niczego o dwóch kolach, kierowanego recz¬ nie, wystarczy przymocowac rame do tar¬ czy hamulca tak, abf to przymocowanie by- " lo latwo rozlaczne. Rozlaczajac to przymo¬ cowanie mozna rame wraz z kolami przed¬ nimi i kolem kierowniczym podzwignac i dostosowac w ten sposób ciagówke do kie¬ rowanego recznie motorowego narzedzia rolniczego. Nalezy jednak dbac o to, aby odlaczyc wówczas tarcze hamulców, przy¬ nalezne do zespolu przechylnego, który wówczas tworzyc bedzie kadlub tego na¬ rzedzia.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie tytulem przykladu ciagówke wedlug wynalazku i rózne jej szczególy, a miano¬ wicie fig. 1 przedstawia widok z boku cia¬ gówki w stanie spoczynku, zaopatrzonej w plug uniesiony, gdy zespól przechylny spoczywa na podwoziu; fig. 2 — widok z boku ciagówki w stanie czynnym, gdy ze¬ spól przechylny jest przechylony, a plug zaryty w ziemie; fig. 3 — w* wiekszej po- dzialce widok z tylu tylnego mostu wraz z lewym kolem napedowym w czesciowym przekroju pionowym; fig. 4 — przekrój po¬ ziomy czesci tegoz pomostu; fig. 5 — prze¬ krój pionowy czesci tylnego mostu, wyka¬ zujacy odmiane wykonania lozyska prze¬ chylania; fig. 6—10 przedstawiaja przekro¬ je pionowe czesci tylnego mostu, wykazu¬ jace odmiany wykonan zamocowania ramy i lozyska przechylania; fig. 11 — przekrój pionowy czesci tylnego mostu ciagówki we¬ dlug wynalazku, dostosowany do kierowa¬ nego recznie narzedzia rolniczego; fig. 12 — takiz przekrój ciagówki, lecz dostosowanej do motorowego narzedzia; fig. 13 — prze¬ krój pionowy czesci tylnego mostu ciagówki wedlug wynalazku zawierajacego przeklad¬ nie z kól zebatych, umieszczona w poblizu kola napedowego.Wedlug fig. 1 i 2 kola: przednie kierow¬ nicze lewe i tylne napedowe lewe ciagówki sa usuniete dla jasnosci rysunku. Na fig. 4 — 13 kolo napedowe nie jest^pokazane, a jedynie jego piasta. Zgodnie z fig. 1 i 2 pod¬ wozie 1 jest czescia stala ciagówki wraz z przednimi kolami kierowniczymi 2 i tylny¬ mi napedowymi 3. Ciagówka posiada silnik 4 z chlodnica 5 i zbiornikiem 6 na dekle paliwo. Kierownica 7 umocowana jest nad skrzynka 8, zawierajaca sprzeglo, mecha-* nizmy zmiany szybkosci w przód; biegu w tyl oraz dyferencjal. Czesci 4, 5, 6, 7, 8 stanowia zespól przechylny ciagówki, da¬ jacy sie przechylac na lozysku dookola osi 9 kól napedowych, szczególowo pokazanym na fig. 3 i nastepnych, umieszczonym po¬ srodku tarczy hamulca 10. Tarcza ta zamo¬ cowana jest na ramie w miejscu oznaczo¬ nym liczba 13* Pedal 11 pozwala kierowcy uruchamiac hamulec 10, dzialajacy bezpo¬ srednio na kola napedowe ciagówki. Gdy pociagnie sie dzwignie 16, uruchomiajaca rygiel 15 przynalezny do ramy, regiel ten zwolni zaczep 17 przynalezny do zespolu przechylnego. Poniewaz plug, umieszczony w tyle, jest ciezszy od silnika i jego osprze¬ tu, zespól ten bedzie sie przechylac i cia¬ gówka przyjmie polozenie wedlug fig. 2.Gdy ciagówka porusza sie naprzód, sila re¬ akcji unoszenia, powodowana ruchem kól tylnych przy styku z ziemia, poteguje wy¬ chylanie sie zespolu przechylnego i plug zetknie sie z ziemia. W celu wzmozenia na¬ cisku przy tym zetknieciu wystarczy nacis-nac na pedal 11 hamulca 10 tylnych kól na¬ pedowych; wówczas przez hamowanie tych kól wzmaga sie sila reakcji unoszenia. Od¬ wrotnie, gdy ciagówka posuwa sie w tyl, si¬ la reakcji unoszenia w sensie przeciwnym spowoduje doprowadzenie zespolu prze¬ chylnego do polozenia wedlug fig. 1. Jednak jezeli teren bedzie choc troche pochyly ku tylowi, sila styku kól napedowych z ziemia bedzie slaba lub równa zeru i sila reakcji unoszenia zbyt mala, aby mozna bylo plug podniesc. Wystarczy wówczas nacisnac na pedal 11 i zahamowac kola napedowe, aby wytworzyc znaczna sile reakcji unoszenia w sensie odwrotnym. Z chwila, gdy plug zo¬ stanie podniesiony, zaczep 17 zespolu prze¬ chylnego zaskoczy na rygiel 15 do poloze¬ nia wedlug fig. 1.Wedlug fig. 3 tarcza 18 hamulca posiada w srodku piaste 19, otaczajaca lozysko 20 na koncu pochwy 21 tylnego mostu 22 cia- gówki. Lozysko 20 jest wspólsrodkowe z o- sia 9. Poniewaz tylny most stanowi czesc zespolu przechylnego, przechyla sie on, ob¬ racajac sie dookola osi 9 kól napedowych na piascie 19 tarczy 18 hamulca. Rama 1 z zelaza korytkowego jest przymocowana sworzniami do tarczy 18 hamulca. Beben hamulca 10 tworzy jedna calosc z piasta 25 kola napedowego 3, zaklinowana na osi 9.Na fig. 4 widac z góry czesc ramy 1, os obrotu 24' klocka hamulca, osadzona w tar¬ czy 18 hamulca, oraz narzad srubowy 26 do rozstawiania klocków wraz z jego ramie¬ niem fozrzadczym 27. Narzad srubowy jest umocowany w tarczy 18 hamulca w lozysku 28, stanowiacym jedna calosc z tarcza 18 hamulca.W odmiennej postaci wykonania wedlug fig. 5 lozysko 29, umieszczone posrodku tarczy 18, otacza bezposrednio przedluze¬ nie osi 9 miedzy lozyskiem 23 wspornika 21 i piasta 25 tylnego kola napedowego. Gdy zespól przechylny bedzie sie wzgledem ta¬ kiego urzadzenia odchylac, to jedynie do¬ okola osi 9, która znów obraca sie wewnatrz lozysk 29, umieszczonych kazde posrodku tarczy hamulca 18..W odmianie wykonania wedlug fig. 6 kazdy koniec osi 9 obraca sie w lozysku kulkowym 30 (moze byc równiez zastoso¬ wane lozysko rolkowe) osadzonym na kon¬ cu 20 wspornika 21 tylnego mostu. Lo¬ zysko 19 zespolu przechylnego jest umiesz¬ czone posrodku tarczy 18 hamulca. Tarcza ta musi skladac sie z dwóch czesci, ponie¬ waz lozysko 19 posiada srednice mniejsza od srednicy tulei, otaczajacej lozysko kul¬ kowe 30. Otwór 31 na sworzen wykazuje, ze obie czesci tarczy sa laczone. Rama / jest zamocowana na tarczy 18 hamulca za posrednictwem wspornika 32 wraz z nia odlanego.W ©dmianie wedlug fig. 7 wspornik ra- , mienny 33 dzwigajacy zamocowana na nim rame /wykonany jest jako oddzielna czesc zesrubowana z tarcza 18 hamulca w miej¬ scu 34.W odmianie wedlug fig. 8 lozysko 35 dla zespolu przechylnego jest polaczone sruba¬ mi z tarcza 18 hamulca, centrowana po¬ srodku tego lozyska w miejscu 36. Rama / jest zesrubowana bezposrednio z lozyskiem 35.Odmiana wedlug fig. 9 dotyczy urzadze¬ nia wedlug fig. 8, gdzie rama jest zamoco¬ wana na tarczy 36 odlanej wraz z lozy¬ skiem35. ' Wedlug innej jeszcze odmiany zgodnie z fig. 10 urzadzenie wedlug fig. 8 posiada ra¬ me 1 zamocowana na wsporniku ramiennym 37, przymocowanym srubami do lozyska 35, a scislej mówiac, do przedluzenia 38 tego lozyska.Wedlug fig. 11 i 12, przedstawiajacych te sama czesc ciagówki, ale w przypadku gdy ciagówka ciagnie narzedzie rolnicze, pro¬ wadzone recznie, rama / utworzona jest ze .zwyklego plaskiego zelaza i polaczona sru¬ ba 41 ze wspornikiem ramiennym 39 za po¬ srednictwem katownika 40. Wspornik 39 jest przysrubowany do tarczy 18 hamulca tak, jak wskazuje fig. 7. Wykonanie wedlug 4 —fig. 11 dotyczy zwyklej ciagówki z zespo¬ lem przechylnym. Wedlug fig. 12 usunieto srube 41, katownik 40 i rame 1. Ponadto przesunieto rygiel 42 w wydrazenie wyste¬ pu 43 pochwy 21 tylnego mostu. Rygiel ten umieszczony w ramieniu 39 laczy tarcze hamulca z pochwa tylnego mostu i wówczas ciagówka jest przeznaczona do narzedzia recznie prowadzonego i narzedzie to po¬ winno posiadac reczny narzad kierowniczy, np. raczke.Na fig. 13 jest przedstawiona ta sama czesc ciagówki, której kazda os 44 tylnego mostu dziala na odpowiadajace jej kolo na¬ pedowe za posrednictwem malego kola ze¬ batego 45, osadzonego na pólosi, oraz duz^- ga kola zebatego 46, osadzonego na bardzo krótkiej osi 47 wskazanego kola biegowego.Tylny most 48 konczy sie na zewnatrz oslo¬ na 48\ otaczajaca czesciowo przekladnie z kól zebatych. Miedzy ta przekladnia z kól zebatych i kolem napedowym umocowana jest pokrywa 49 oslony 48'. Pokrywa 49 jest zaopatrzona w lozysko 50 dla kola napedo¬ wego. Zgodnie z wynalazkiem lozysko 50 jest krancowym przedluzeniem oslony i o- toczone jest piasta 51 w srodku nosnika 52 hamulca. Lozysko 50 jest tak wydluzone na zewnatrz, ze jest dokladnie wspólosiowe z osia 47. Do tarczy 52 hamulca przymoco¬ wana jest rama 54 za posrednictwem ra¬ mienia 53, stanowiacego jedna calosc z ta tarcza. Gdy zespól przechylny waha sie, tylny most 48 z oslona 481 i pokrywa 49 be¬ da sie kolysac dookola krótkiej osi 47 kola napedowego oraz wnetrza piasty 51 posrod¬ ku tarczy hamulca. Jak widac urzadzenie wedlug fig. 13 nie rózni sie w zasadzie od urzadzenia wedlug fig. 3, gdyz przedluzenie oslony w postaci lozyska 50 wedlug fig. 13 moze byc uwazane jako krancowe przedlu¬ zenie tylnego mostu ciagówki, oznaczone liczba 20 na fig. 3. Oslona 48\ 49 wedlug f^g. 13 jest w zasadzie czescia skladowa tyl¬ nego mostu 48.Odmiany wedlug fig. 6 — 10 odnosnie przymocowania ramy do tarczy hamulca lub do lozyska w srodku tarczy hamulca, umocowania bezposredniego lub posrednie¬ go za pomoca ramienia moga równiez miec zastosowanie do urzadzen wedlug fig. 11, 12 i 13. PL