PL30869B1 - - Google Patents

Description

Znany jest juz sposób wymiany katio- stancje zawierajace reszty aminowe, gdyz nów za pomoca pewnych sztucznych lub produkty te tworza z wiekszoscia anionów naturalnych produktów mineralnych (ze- kwasnych lub zasadowych zwiazki prawie olitów) lub za pomoca produktów orga- nierozpuszczalne. Produkty te moga tez tucznych (produktów utlenienia lub sulfo- sluzyc do wymiany utrwalonych przez nie nowania zwiazków zawierajacych wegiel, anionów na inne aniony, znajdujace sie w jak równiez zywic sztucznych o charakte- roztworze, do którego produkty te zostaly rze kwasnym). Zalecano tez juz srodki do wprowadzone, wymiany kationów w celu wydzielania Stwierdzono równiez, ze czarne farby anionów z roztworów w postaci soli nieroz- anilinowe, nalezace do kategorii barwni- puszczalnych (Compte rendu de 1'Acade- ków zasadowych, nierozpuszczalnych w mie des Sciences 1932, tom 194, str. 1581) wodzie, sa zdolne do przyciagania i wy- Zalecano równiez stosowanie podobnego miany anionów i daja sie regenerowac za zabiegu przy uzyciu substancji, otrzyma- pomoca zasad (Berichte 1909 (42), str. nych przez dzialanie aldehydów na sub- 4120 — 4133).Proponowano równiez uzytkowanie sub¬ stancji bialkowych pochodzenia zwierze¬ cego, zawierajacych reszty aminowe, mie¬ dzy innymi substancji tegumenowych, jak np. welny, jedwabiu oraz cial zawieraja¬ cych keratyne, jak np. rogu, kopyt, siersci, wlosia konskiego, niektórych skór itd. Ich zdolnosc przylaczania i wymiany anionów jest jednak niewystarczajaca.Wedlug wynalazku niniejszego nato¬ miast stwierdzono, ze prócz wyzej wzmian¬ kowanych równiez i wszelkie inne sub¬ stancje organiczne, nierozpuszczalne w wo¬ dzie lub w rozcienczonych roztworach kwasnych, zasadowych lub solnych, a za¬ wierajace jedna lub kilka grup aminowych lub W ogóle jedna lub kilka grup zasado¬ wych, posiadaja zdolnosc wymiany lub utrwalania anionów znajdujacych sie w roztworze, z którym sie one stykaja, przy czym zdolnosc ta da}e sie nawet wyzyskac do wydzielania anionów z tegoz roztworu wzglednie do wymiany z innymi anionami, przylaczonymi do wspomnianych substan¬ cji organicznych.Stwierdzono równiez, ze substancje bialkowe pochodzenia zwierzecego, zawie¬ rajace grupy aminowe lub zasadowe, a zwlaszcza substancje zawierajace tegu- men lub keratyne, daja sie przerabiac w skali przemyslowej, o ile powiekszy sie liczbe ich naturalnych grup aminowych wzglednie ich zasadowosc.Zdolnosc wymiany, przylaczania lub w ogóle utrwalania anionów jest odwracalna, tak iz wszystkie te substancje moga odda¬ wac przylaczone do nich aniony przy trak¬ towaniu ich ciecza zasadowo reagujaca, wskutek czego powracaja do pierwotnego ich stanu; w ten sposób wzmiankowane produkty umozliwiaja uzywanie ich do wy¬ miany lub przylaczania anionów nieskon¬ czona teoretycznie liczbe razy.Reakcja przylaczania lub wymiany anionów jest tym wydatniejsza i odbywa sie tym lepiej i szybciej, im zasadowosc zastosowanych cial wymierfhych jest sil¬ niejsza, nawet wtenczas, gdy anibny te znajduja sie w roztworach rozcienczonych, które w drodze hydrolizy moglyby spowo¬ dowac niestalosc substancji zasadowych i anionu wzglednie anionów uprzednio przylaczonych. Stwierdzono, ze przez po¬ wiekszenie zasadowosci grup aminowych, zawartych w zastosowanych substancjach, lub j*rzez powiekszenie liczby wzmianko¬ wanych grup mozna polepszyc skutecznosc wymiany lub zwiazania anionów.W ten sposób mozna powiekszyc wy- miennosc anionów welny o 60%, a szyb¬ kosc reakcji o 25% przez estryfikacje, zo¬ bojetniajac tym samym grupe kwasowa, która w stanie wolnym wplywala ujemnie na zasadowosc grupy aminowej welny, sta¬ nowiacej aminokwas.Zdolnosc wymiany mozna prawie po¬ dwoic dwuazujac wlókna welny i laczac otrzymany w ten sposób produkt z dwu- aminami aromatycznymi lub wieloami- nami.W dalszym ciagu stwierdzono, ze zja¬ wisko wymiany lub przylaczania anionów mozna powodowac przy pomocy substancji organicznych, które pierwotnie nie zawie¬ raly grup zasadowych, lecz zostaly nimi nasycone sztucznie, pod warunkiem, ze uzyskany produkt jest sam nierozpuszczal¬ ny, tak samo jak jego sole lub zwiazki z kwasami. Mozna wiec barwic wlókna bawelniane bezposrednio dzialajacymi barwnikami, dwuazowac te barwniki na wlóknie i polaczyc z wywolywaczami, za¬ wierajacymi grupy aminowe, aby uzyskac substancje sluzace do wymiany anionów.W tym samym celu mozna poslugiwac sie syntetycznymi produktami kondensacji, jak np. glyptalami i (lub) wielostyrolena- mi, przeprowadzajac kondensacje produk¬ tów nitrowanych, które nastepnie ulegaja redukcji.Niektóre wlókna sztuczne, zawierajace oksyceluloze i zdolne wskutek tego do — 2 —Utrwalania podstawionych arylohydrazyn w postaci arylohydirazonów lub oksazo- nów, a przede wszystkim w postaci ich po¬ chodnych nitrowanych lub pochodnych ni¬ trowanych i podstawionych, moga równiez przyciagac aniony po redukcji nitrogrupy.Do przyciagania lub wymiany anionów na¬ daja sie równiez sama oksyceluloza oraz weglowodany nierozpuszczalne, np. kroch¬ mal lub aldehydy i ketonyf dajace nieroz¬ puszczalne arylohydrazony lub oksazony badz w stanie czystym, badz tez w postaci ich nitropochodnych lub pochodnych pod¬ stawionych grupa nitro i innymi grupami, a nastepnie zredukowanych; W tym samym celu mozna stosowac nierozpuszczalne pochodne kwasu pruskie¬ go. Do tego rodzaju pochodnych naleza przede wszyskim pochodne dwucyjanurylo- amin (melamin), jak np. melam [{CN)s{NH2)2\2NH, mellem i jego pochodne podstawione, badz w rdzeniu cyjanku, badz w grupach aminowych, tak samo jak ich produkty kondensacji lub polymeryzacji.Produkty te uzyskuje sie odpowiednim spo¬ sobem badz z dwucyjanodwuaminy i jej pochodnych, badz z sulfocyjanku amonu i jego pochodnych; w wodzie produkty te sa nierozpuszczalne lub malo rozpuszczal¬ ne zarówno w. postaci zasadowej, jak i w postaci soli, i posiadaja zdolnosc przyla¬ czania i wymiany anionów w zaleznosci od zawartych w nich grup aminowych i imi- nowych.Tego rodzaju reakcje wymiany lub przylaczania anionów za pomoca substan¬ cji, dajacych sie regenerowac, moga slu¬ zyc do rozwiazywania calego szeregu za¬ dan przemyslowych; nadaja sie one miedzy innymi do wytwarzania soli, wydzielania lub oczyszczania soli, do oczyszczania wód przemyslowych, zwlaszcza do odkwaszania wód oczyszczonych i odweglonych przy po¬ mocy substancji zdolnych do wymiany ka¬ tionów wodoru, gdyz wzmiankowane sub¬ stancje, wymieniajace aniony, przytrzymu¬ ja aniony kwasów stalych wody, których kationy zostaly wymienione na wodór za pomoca srodka do wymiany kationu wodo¬ ru, pozwalajac tym samym w drodze zwy¬ klego przesaczania na uzyskiwanie wody, zblizonej do okladu.wody destylowanej.Wzmiankowane substancje moga rów¬ niez sluzyc do adsorpcji lub pochlaniania gazów, par i dymów, reagujacych kwasno.Przyklad. Przeprowadza sie estryfika- cje welny w ciagu 10 godzin w 1%-owym roztworze HCl w alkoholu czystym ogrze¬ wajac wszystko pod chlodnica zwrotna.(Mozna tez poslugiwac sie siarczanem me¬ tylowym). Produkt ten plucze sie az do zobojetnienia, a nastepnie przeplukuje 300 cm3 1%-owego roztworu sody, nastep¬ nie wymywa sie znowu az do zobojetnienia i suszy sie na wolnym powietrzu w ciagu 2 dni. 20 gramów potraktowanej w ten sposób welny nabija sie do ,rurki, np. o srednicy 14 mm i dlugosci 30 cm, po czym przepro¬ wadza sie przez te rurke roztwór kwasu solnego o mocy n/20 z szybkoscia kontak¬ towa od 3 do 4 minut. Uzyskuje sie nieco wiecej jak 200 cm3 cieczy, zupelnie obojet¬ nej i wolnej od chloru, oraz mniej wiecej 150 cm3 cieczy, zawierajacej jeszcze nieco chloru; kwas odzyskuje z powrotem swoje stezenie poczatkowe przy króccu spusto¬ wym dopiero wtedy, gdy 380 cm3 cieczy przeplynie przez rurke; z ilosci tej odchlo- rowano wiecej niiz polowe zupelnie, a resz¬ te czesciowo.Po regeneracji zawartosci rurki za po¬ moca 150 cm3 3°/o-owego rozczynu sody i przeplukaniu az do zupelnego zobojet¬ nienia moze ona na nowo sluzyc do dalsze¬ go odchloirowywania dajac równiez 210 cm3 zupelnie odchlorowanego kwasu o mocy n/20.Ta sama rurka, zawierajaca 20 gramów welny, po traktowaniu wody z wodociagu paryskiego, wstepnie oczyszczonej przy po¬ mocy srodka do wymiany kationów wodo- — 3 —ru, dostarczyla 21//2 litra wody, zupelnie obojetnej i wolnej od soli. Do regeneracji welny zuzyto mniej wiecej 600 cm3 roztwo¬ ru sodowego i wody pluczacej. Po usku¬ tecznionej regeneracji, rurka ta znowu da¬ wala w sposób ciagly 2,6 litrów wody, zu¬ pelnie obojetnej i wolnej od soli.Zaznacza sie, ze wynalazek niniejszy nie obejmuje stosowania barwników zasa¬ dowych lub ich soli nierozpuszczalnych ani w wodzie, ani w rozcienczonych kwasach i zasadach, jak np. czarnych farb anilino¬ wych, jako substancji powodujacych wy¬ miane anionów. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób traktowania cieczy, gazów lub par w celu wydzielenia niektórych lub wszystkich anionów, zawartych w nich w stanie wolnym lub w postaci soli, jak rów¬ niez w celu dowolnego powodowania wy¬ miany wzmiankowanych anionów na inne anilony, znamienny tym, ze do traktowania stosuje sie substancje organiczne, nieroz¬ puszczalne w wodzie i w rozcienczonych roztworach kwasowych, zasadowych lub solnych, posiadajace pierwotnie lub po traktowaniu jedna lub kilka grup amino¬ wych lub w ogóle jedna lub kilka odpo¬ wiednich grup zasadowych, przy czym wspomniane substancje styka sie z mate¬ rialem obrabianym przez wstrzasanie lub wskutek przeplywania.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie substancje organiczne o zasadowosci zwiekszonej przy pomocy zabiegów chemicznych, fizycznych lub che¬ miczno-fizycznych.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie substancje organiczne o zasadowosci zwiekszonej przez wprowa¬ dzenie grup aminowych lub innych odpo¬ wiednich grup zasadowych. L'Auxiliaire des Chemins de Fer et de L'Industrie Dr. Geza V i c t o r A u s t e r w e i 1 Zastepca: M. Skrzypkowski rzecznik patentowy Staatsdruckerei Warschau— Nr. 10533-42. PL