Wynalazek dotyczy hydraulicznego u- rzadzenia do hamowania, zwlaszcza poja¬ zdów mechanicznych. W takich hydrau¬ licznych urzadzeniach powietrze nie po¬ winno przenikac do sieci przewodów cie¬ czowych. Kazde dostrzegalne nagroma¬ dzenie sie powietrza w czynnej czesci u- rzadzenia hamulcowego wplywa, jak wia¬ domo, przy hamowaniu szkodliwie na po¬ wstawanie potrzebnego nacisku hamuja¬ cego, a zatem i na niezawodne dzialanie hamulca. W celu unikniecia przenikania powietrza do przewodów hamulcowych nalezy przede wszystkim utrzymywac sta¬ le cisnienie czynnika roboczego. Przy po¬ wrotnym suwie tloka tloczacego w glów¬ nym cylindrze hamulcowym do polozenia poczatkowego nie powinien w tym cylin¬ drze wytworzyc sie spadek cisnienia, co jednak latwo moze nastapic, gdy tlok w cylindrze cofa sie predzej, niz ciecz ha¬ mujaca, powracajaca z cylindrów hamul¬ cowych na kolach. Przy wysokich cisnie¬ niach, powstajacych przy hamowaniu, nastepuja nieznaczne straty wskutek przeciekania, które powoduja zmniejsze¬ nie nastawionego cisnienia w przewodach.Nalezy dbac o to, aby ewentualne straty cieczy hamujacej w przewodach zostaly natychmiast wyrównane.Celem wynalazku jest urzadzenie do wyrównywania strat cieczy w hamulcu hydraulicznym po kazdym hamowaniu, jak równiez w czasie postoju. Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z urucho¬ mianej pedalem hamulcowym pompy po¬ mocniczej, zasysajacej podczas hamowa¬ nia pewna okreslona ilosc cieczy ze zbior¬ nika zapasowego, która przy suwie po¬ wrotnym tloka w glównym cylindrze ha¬ mulcowym zostaje wtloczona za pomoca wzmiankowanej pompy pomocniczej do przewodów hamulcowych, przy czym nad¬ miar cieczy, przekraczajacy ilosc potrze¬ bna do wyrównania strat, przeplywa z powrotem do zbiornika zapasowego przez odpowiedni otwór i zawór przelewowy.Dzieki urzadzeniu unika sie spadku cis¬ nienia w tych przewodach. Raz nastawio¬ ne cisnienie utrzymuje sie stale, wobec czego przenikanie szkodliwego powietrza do wnetrza urzadzenia hamulcowego jest uniemozliwione. Przez zawór przelewowy bedzie odplywac równiez zawsze ciecz wtedy, gdy cisnienie w urzadzeniu wzro¬ snie pod wplywem wzrostu temperatury otoczenia lub z innych przyczyn.Rysunek przedstawia cztery przykla¬ dy wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia urzadzenie hamulco¬ we w przekroju podluznym z pompa po¬ mocnicza prostopadla do osi glównego cylindra hamulcowego; fig. 2 — odmiane tloka pompy pomocniczej w przekroju po¬ dluznym; fig. 3 — odmiane glównego cy¬ lindra hamulcowego z podwójnym tlo¬ kiem w przekroju podluznym; fig. 4 — trzecia odmiane glównego cylindra hamul¬ cowego z pompa pomocnicza w przekroju podluznym; fig. 5 — ten sam cylinder w przekroju poprzecznym wedlug linii V —V na fig. 4; fig. 6 — czwarta od¬ miane urzadzenia hamulcowego w widoku perspektywicznym; fig. 7 — uchwyt draz¬ ka rozrzadczego pompy pomocniczej w dwóch widokach, a fig. 8 — drazek tloka cylindra hamulcowego w dwóch wido¬ kach.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 w glównym cylindrze 1 urzadzenia ha¬ mulcowego miesci sie przesuwny tlok tlo¬ czacy 2, który na przednim koncu w przestrzeni tlocznej cylindra jest zaopa¬ trzony w krazek uszczelniajacy 3, wyko¬ nany z miekkiego i gietkiego materialu, najlepiej z gumy, i dociskany sprezyna ll, cofajaca tlok 2 w polozenie poczatkowe.Tlok 2 jest uruchomiany za pomoca pe¬ dalu noznego b i polaczonego z nim draz¬ ka 6, którego przedni zaokraglony koniec znajduje sie w glebokim wydrazeniu tlo¬ ka 2. Z nasada 20 glównego cylindra 1 jest polaczony glówny przewód hamulco¬ wy 1", polaczony w dalszym ciagu w zna¬ ny sposób z cylindrami R na kolach po¬ jazdu. Na glównym cylindrze 1 znajduje sie cylinder pomocniczy 7, osadzony wzgledem pierwszego prostopadle; najle¬ piej wykonac te dwa cylindry w calosci przez odlewanie. W cylindrze 7 znajduje sie przesuwny tlok 8, zaopatrzony po stro¬ nie tloczacej w krazek uszczelniajacy 9.Tlok 8 znajduje sie pod naciskiem spre¬ zyny 10. W srodku z dnem tloka 8 jest polaczona linka pociagowa 11, przepro¬ wadzona przez krazek 12 i polaczona z uchem b( dzwigni noznej b- Cylinder 7 jest otoczony zbiornikiem Ib cieczy zapa¬ sowej, zaopatrzonym u góry w odejmowa¬ na pokrywe Ib* ze srodkowym otworem Ib". Miedzy zbiornikiem zapasowym Ib i przestrzenia tloczna 7* cylindra 7 znaj¬ duje sie zawór ssawny, np. zwrotny za¬ wór kulkowy 15, umieszczony najlepiej blisko dna przestrzeni tlocznej 7' (fig. 1).Przestrzen tloczna 7* jest polaczona prze¬ wodem 19 w sciance glównego cylindra 1 z przestrzenia tloczna cylindra 1. W tym przewodzie znajduje sie zawór tloczny 16 w postaci zaworu kulkowego, znajdujace¬ go sie pod dzialaniem sprezyny. Wylot przewodu 19 znajduje sie blisko ze- — 2 —wnetrznego konca, mianowicie w poblizu otworu wylotowego 20 glównego cylindra 1. Tuz przed krazkiem uszczelniajacym 3 odgalezia sie w sciance cylindra 1 prze¬ wód 22, z którym jest polaczona rurka 22', siegajaca górnym koncem nad poziom cieczy w zbiorniku zapasowym 1U. W przewodzie 22 jest umieszczony zawór przelewowy 17, regulujacy cisnienie cie¬ czy w glównym cylindrze 1; zawór ten ma postac tlocznego zaworu kulkowego, którego kulka znajduje sie pod dzialaniem sprezyny 18, której sila jest dostosowana do cisnienia, panujacego w cylindrze U Sila tej sprezyny jest nieco mniejsza niz sila sprezyn F, cofajacych szczeki hamul¬ cowe B na wszystkich kolach.Urzadzenie dziala w sposób nastepu¬ jacy. W polozeniu nieczynnym poszcze¬ gólne czesci urzadzenia hamulcowego zaj¬ muja polozenie uwidocznione na fig. 1.Przy nacisnieciu na pedal nozny U tlok 2 w cylindrze 1 przesuwa sie za pomoca drazka 6 w kierunku otworu wylotowego 20. Cisnienie, wywierane na ciecz w gló¬ wnym cylindrze, przenosi sie przewoda¬ mi 1" do cylindrów R na kolach, wsku¬ tek czego szczeki B zostaja przycisniete do bebna T. Jednoczesnie otwór wlotowy przewodu 22 zostaje zasloniety najpierw brzegiem krazka uszczelniajacego 3, a po¬ tem tlokiem 2, wskutek czego ciecz nie moze byc wtloczona z cylindra do przewo¬ du 22. Podobnie i zawór 16 pod wplywem cisnienia cieczy w cylindrze 1 zamyka przewód 19 miedzy przestrzenia tloczna 7' pompy dodatkowej i cylindrem 1. Rów¬ noczesnie tlok 8 w cylindrze 7, pociagany linka ii, przesuwa sie pokonywajac sile sprezyny 10 i powiekszajac przestrzen ro¬ bocza 7', przy czym przez zawór ssawny 15 ciecz doplywa ze zbiornika 11 do prze¬ strzeni 7' popod tlok 8 pompy dodatko¬ wej.Z chwila zwolnienia pedalu noznego U i powrotu jego do polozenia poczatkowego sprezyna 10, która przy uruchomieniu tloka 8 za pomoca linki 11 zostala scisnie¬ ta, przesuwa tlok 8 do polozenia poczat¬ kowego (fig. 1). Ciecz znajdujaca sie przed tlokiem 8 pompy zostaje wtloczona przez przewód 19 i zawór zwrotny 16 do cylindra 1. Wskutek doplywu cieczy do komory tlocznej cylindra glównego na¬ stepuje wyrównanie tej ilosci cieczy, któ¬ ra przy hamowaniu zostala ewentualnie stracona, wskutek czego cisnienie w urza¬ dzeniu hamulcowym nie spada ponizej dopuszczalnej granicy. Nadmiar cieczy, znajdujacy sie w komorze tlocznej cylin¬ dra 1, zostaje wytloczony przez zawór 17, otwierajacy sie przy wzroscie cisnienia, do przewodu 22, a dalej do rurki przele¬ wowej 22', z której przelewa sie do zbior¬ nika H. Kierunek przeplywu cieczy jest oznaczony strzalkami na fig. 1. Pompa do¬ datkowa winna spelniac swe zadanie tak¬ ze wtedy, gdy pojazd nie jest dluzszy czas w ruchu. Napieta sprezyna 10 wtla¬ cza takze wtedy przy ewentualnych stra¬ tach cieczy do glównego cylindra ciecz uzupelniajaca. Zastosowanie rurki prze¬ lewowej 22' w zbiorniku 1U ma te zalete, ze pecherzyki powietrza, które przy po¬ wrotnym przeplywie nadmiaru cieczy do zbiornika H moga byc wtlaczane z cylin¬ dra 1 do kanalu 22, znikaja przy przele¬ waniu sie cieczy przez górny brzeg rurki przelewowej, czyli blisko pokrywy zbior¬ nika zapasowego. W ten sposób zapobiega sie przenoszeniu pecherzyków powietrza przy czerpaniu cieczy ze zbiornika 1A, do przestrzeni tlocznej 7l pompy 7, a z niej do cylindra 1.W celu umozliwienia zmiany cisnienia w urzadzeniu hamulcowym, umieszcza sie zawór przelewowy 17 w scianie cylindra 1 w sposób latwo dostepny z zewnatrz.Mozna równiez zastosowac takie urzadze¬ nie, ze regulowanie sily, zamykajacej za¬ wór przelewowy, a wiec i regulowanie cis¬ nienia w urzadzeniu hamulcowym, naste- 3 ^puje za pomoca odpowiednich narzadów z siedzenia kierowcy.Mozna równiez wielkosc suwu tloka 8 pompy zmieniac przez nastawianie. Osia¬ ga sie to w ten sposób, ze zmienia sie miejsce polaczenia 4( linki 11 na pedale 4- Zamiast linki mozna oczywiscie zastoso¬ wac inne narzady, np. uklad drazko¬ wy.Korzystne jest polaczenie cylindra 1, cylindra 7 i zbiornika 14 w jeden odlew.Wspomniane czesci moga byc oczywiscie wykonane oddzielnie. Mozna np. wykonac zbiornik 14 w calosci z cylindrem 7 i przymocowac na scianie nadwozia. W tym przypadku nalezy jednak polaczyc cylin¬ der glówny za pomoca przewodów z cy¬ lindrem pompy.Gdy cylinder 7 pompy (fig. 1) jest pionowy, moga sie pod tlokiem 8 groma¬ dzic pecherzyki powietrza, które z tego miejsca nie moga uchodzic na zewnatrz i przy napelnianiu cylindra glównego moglyby byc wtloczone do jego przestrze¬ ni tlocznej. W celu usuniecia tej niedogod¬ nosci, tlok 8 jest zaopatrzony w zawór wedlug fig. 2. Dno tloka 8 i krazek usz¬ czelniajacy 9 sa zaopatrzone w srodkowy otwór, przez który jest przeprowadzony z promieniowym luzem trzon zaworowy 25, który jest polaczony z linka 11. Miedzy grzybkiem zaworu i krazkiem uszczelnia¬ jacym 9 znajduje sie talerz 24, na któ¬ rym opiera sie sprezyna 23, dociskajaca krazek 9 do tloka 8. W polozeniu nieczyn¬ nym sprezyna 23 odsuwa talerz 24 nie¬ znacznie od krazka uszczelniajacego 9, wskutek czego powstaje wolne przejscie miedzy przestrzeniami przed i za tlokiem 8, przez które powietrze, które mogloby sie ewentualnie nagromadzic w przestrze¬ ni 7', moze sie ulotnic.Na fig. 3 jest przedstawiona odmiana przedmiotu wynalazku, która w porówna¬ niu z przykladem wedlug fig. 1 wyróznia sie mniejsza liczba czesci skladowych, mniejszym ciezarem i mniejszymi roz¬ miarami. W cylindrze 26 miesci sie po¬ dwójnie dzialajacy tlok 27, zaopatrzony na obu stronach czolowych w krazki usz¬ czelniajace 28 i 29 z gietkiego materialu, zaopatrzone w srodku w otwór. Krazek 28 jest dociskany do tloka sprezyna 30, przesuwajaca tlok w polozenie poczatko¬ we, a krazek 29 — sprezyna zderzakowa 31. Podwójnie dzialajacy tlok posiada po¬ osiowy kanal 32, laczacy sie stale z prze¬ strzenia tloczna 27a. Drugi wylot kanalu 32 jest zamkniety zaworem 34, którego splaszczony trzon 33 jest prowadzony w wydrazeniu podluznym. Krazek uszczel¬ niajacy 28 stanowi gniazdo dla zaworu 34, dociskanego sprezyna 30. Pomiedzy splaszczonym trzonem 33 zaworu a scian¬ kami otworu 32 powstaja podluzne otwo¬ ry przeplywowe dla cieczy. Komora tlocz¬ na 27a jest polaczona przewodem 35 po¬ przez zawór ssawny 36 ze zbiornikiem zapasowym cieczy, nie uwidocznionym na rysunku. W glównej komorze tlocznej 27b, stanowiacej glówny cylinder urzadzenia hamulcowego, znajduje sie maly otwór boczny 37, polaczony przewodem 38 ze zbiornikiem zapasowym. Wylot tego otwo¬ ru jest przy nieczynnym urzadzeniu ha¬ mulcowym (fig. 3) zamkniety brzegiem krazka uszczelniajacego 28. Na osi glów¬ nej komory tlocznej znajduje sie wylot 40, polaczony przewodem rurowym z cy¬ lindrami hamulcowymi na kolach. Ko¬ niec tloka 27 po stronie wylotu 40 jest powierzchnia tloczna, natomiast drugi ko¬ niec tego tloka sluzy do wtlaczania cie¬ czy uzupelniajacej. Podwójnie dzialajacy tlok jest uruchomiany za pomoca wide¬ lek 39, osadzonych na dzwigni hamulco¬ wej i wchodzacych w odpowiednie wycie¬ cia mniej wiecej w srodku dlugosci tloka 27.Urzadzenie hamulcowe wedlug fig. 3 dziala nastepujaco: przy przesuwie tloka 27 w lewo zawór 34 zostaje docisniety — 4 —czesciowo sprezyna 80, a czesciowo cisnie¬ niem, wzrastajacym w komorze 27b, do swego gniazda, czyli do krazka uszczelnia¬ jacego 28, wskutek czego kanal 82 w tlo¬ ku zostaje od tej strony szczelnie za¬ mkniety. Przy posuwie tloka 27 ciecz wchodzi do przewodu 40 i uruchomia szczeki hamulcowe na kolach. Jednoczes¬ nie wskutek spadku cisnienia po prawej stronie (27a) ciecz wchodzi przez zawór ssawny 86 ze zbiornika zapasowego. Przy ruchu powrotnym tloka 27 zawór 84 o- twiera sie pod dzialaniem cisnienia cie¬ czy w komorze 27a. Ciecz, znajdujaca sie w tej przestrzeni, przeplywa przez kanal 82 i otwarty zawór 84 do glównej komo¬ ry 27b. Ewentualne straty cieczy zostaja przy tym wyrównane przy jednoczesnym zachowaniu pierwotnego cisnienia. Ewen¬ tualny nadmiar cieczy zostaje po odslo¬ nieciu otworu 87 w glównym cylindrze przy powrotnym ruchu tloka 27 odprowa¬ dzony przewodem 88 do zbiornika zapa¬ sowego. Otwór 87, przyslaniany kraz¬ kiem 28 wzglednie tlokiem 27, odpowiada pod wzgledem dzialania zaworowi przele¬ wowemu 17 na fig. 1.Na fig. 4 i 5 jest przedstawiona dal¬ sza odmiana urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku, w której glówny cylinder 42 i cylin¬ der tloczny 49 pompy sa polozone pozio¬ mo, jeden nad drugim. Miedzy tymi cy¬ lindrami znajduje sie zbiornik zapasowy 47. Glówny cylinder 42 z przesuwnym tlokiem 48 i krazkiem uszczelniajacym 44 znajduje sie na dole. Na koncu cylindra 42 znajduje sie krazek uszczelniajacy, zaopatrzony w srodkowy otwór. Gietki brzeg krazka 44 tloka 48 zakrywa boczny otwór 46 cylindra, prowadzacy do zbior¬ nika 47. Drugi krazek uszczelniajacy 45 zamyka swym brzegiem otwór 48a, znaj¬ dujacy sie blisko wylotu 68 glównego cy¬ lindra. Otwór ten jest polaczony kanalem 48 z cylindrem 49 pompy, znajdujacym sie nad zbiornikiem 47. W cylindrze pom¬ py, polaczonym ze zbiornikiem 47 za po¬ moca kanalu ssawnego 50a i zaworu ssaw¬ nego 50, znajduje sie tlok 51, zaopatrzony w krazek uszczelniajacy 52. Na tlok dzia¬ la sprezyna 58, której sila moze byc regu¬ lowana za pomoca nakretki 54- Tlok 48 w glównym cylindrze 42 jest uruchomia¬ ny za pomoca drazka 55 i pedalu hamul¬ cowego 57, obracanego w kierunku strzal¬ ki A na czopie 56. Na dzwigni hamulco¬ wej jest osadzony wystep 59, polaczony z drazkiem pociagowym 58, uruchomiaja¬ cym tlok 51 podczas okresu ssania. Ro¬ dzaj polaczenia drazka 58 z wystepem 59 sprawia, ze ten drazek wzglednie dzwi¬ gnia hamulcowa moze przesuwac tlok pompy tylko w kierunku suwu zasysania, natomiast ruch powrotny tloka 51 naste¬ puje niezaleznie od uruchomienia dzwig¬ ni hamulcowej. W tym celu drazek 58 jest na koncu zaopatrzony w kulke 60, natomiast z drugiej strony brak wystepu do zaczepienia wystepu 59 w celu prze¬ suwu drazka, który dzieki temu wraz z tlokiem 51 jest przesuwany tylko w kie¬ runku strzalki za pomoca dzwigni hamul¬ cowej. Pedal hamulcowy 57 opiera sie w polozeniu nieczynnym wystepem 57' na sprezynujacym zderzaku, np. na sprezy¬ nie 62, osadzonej na wystepie 62'.Sposób dzialania tego urzadzenia jest nastepujacy: przy obrocie pedalu 57 w kierunku strzalki A tlok 48 w cylindrze 42 przesuwa sie w kierunku wylotu 68, doprowadzajacego ciecz do hamulców na kolach. Przy tym gietki brzeg tarczy u- szczelniajacej 45 przylega mocno do o- tworu 48a, zamykajac go szczelnie. Pod¬ czas tego tlok 51 w cylindrze 49 pompy przesuwa sie w lewo, zasysajac ciecz ze zbiornika 47 przewodem 50a i zaworem ssawnym 50. Po zwolnieniu pedalu 57 tlok 51 pod dzialaniem scisnietej sprezy¬ ny 58 wtlacza znajdujaca sie przed nim ciecz kanalem 48 przez otwór 48a, po u- przednim odchyleniu krazka uszczelniaja- — 5 —cego 45, do komory tlocznej cylindra 42.Nadmiar cieczy, doprowadzonej do tej komory, zostaje odprowadzony do zbior¬ nika 47 przez otwór 46, który przy prze¬ kroczeniu cisnienia w urzadzeniu hamul¬ cowym zostaje odsloniety przez krazek uszczelniajacy U. Przesuw tloka 43 poza zwykle polozenie wyjsciowe jest umozli¬ wiony dzieki dzialaniu zderzaka sprezy¬ ny 62.W tym urzadzeniu zbedna jest sprezy¬ na, doprowadzajaca z powrotem dzwi¬ gnie hamulcowa wzglednie tlok cylindra glównego do polozenia wyjsciowego. Na¬ stepuje to, pomijajac dzialanie sprezyn szczek hamulcowych, dzieki znacznemu cisnieniu cieczy, wywolanemu dzialaniem sprezyny 53 na tlok 51 pompy.Gdyby bylo pozadane, aby tlok 51 juz przy malym przestawieniu pedalu 57 ssal wieksza ilosc cieczy, wykonuje sie cylin¬ der 49 o wiekszej srednicy niz cylinder glówny 42.Umieszczenie zbiornika zapasowego 47 wedlug fig. 4 i 5 miedzy cylindrem glów¬ nym i cylindrem pompy umozliwia wyko¬ nanie stosunkowo malego i dzieki temu latwo dajacego sie umiescic urzadzenia hamulcowego.Na fig. 6 jest przedstawiony czwarty przyklad wykonania przedmiotu wynalaz¬ ku. W tym przypadku cylinder glówny 42 i cylinder pomocniczy 49, które moga od¬ powiadac fig. 4, sa umieszczone poziomo jeden obok drugiego. Zbiornik zapasowy 47 znajduje sie takze miedzy cylindrami.Dzieki takiemu ukladowi cylindrów osia¬ ga sie mala wysokosc urzadzenia. W cy¬ lindrze 42 znajduje sie tlok 43; cylinder 49 stanowi pompe z tlokiem 51. Tlok 43 w glównym cylindrze jest polaczony za pomoca drazka 55 z pedalem 57, osadzo¬ nym obrotowo na wale sprzeglowym 73.Z tlokiem 51 pompy jest polaczony pret 58, który na drugim koncu zaczepia o dzwignie dwuramienna 66. Dzwignia dwuramienna 66 jest osadzona w uchwy¬ cie 68 na sworzniu pionowym 69. Uchwyt 68 tworza widelki z krótkim gwintem 70 (fig. 7), wkreconym w sciane czolowa kadluba cylindrów. Otwór gwintowany znajduje sie miedzy cylindrami 42, 49.Drugie ramie dzwigni 66 przechodzi o- bok drazka tlokowego 55, który urucho¬ mia dzwignie 66 podczas hamowania za pomoca zaczepu 65. Wspomniane ramie dzwigni 66 miesci sie w szczelinie podluz¬ nej 71 drazka 55 (fig. 8) albo jest ono na koncu zaopatrzone w widelki, obejmu¬ jace drazek tlokowy 55 (fig. 9). Wedlug fig. 8 w szczelinie podluznej 71 znajduje sie krazek 72, który powoduje zabieranie ramienia dzwigni 66 przez drazek tloko¬ wy 55. Na fig. 9 sa dwa krazki na bokach drazka 55. Do tego krazka wzglednie krazków przylega wolne ramie dzwigni 66, które przy nacisnieciu dzwigni hamul¬ cowej 57 przechyla sie pod dzialaniem drazka 55. Ze wzgledu na to, ze w czasie posuwu drazek tlokowy 55 wychyla sie nieznacznie z plaszczyzny poziomej, co mogloby spowodowac zaciskanie sie dzwi¬ gni 66 w szczelinie 71 wzglednie drazka 55 w widelkach ramienia dzwigni (fig. 9), u- chwyt 68 jest osadzony obrotowo na swym gwincie (fig. 6).W urzadzeniu hamulcowym wedlug fig. 6 pompa wzglednie jej dzwignia dwu¬ ramienna 66 moze byc uruchomiana nie¬ zaleznie od pedalu 57. Poziomo osadzone ramie dzwigni dwuramiennej jest prze¬ dluzone poza drazek tlokowy 55. Ten przedluzony koniec ramienia dzwigni wspóldziala z wystepem 74, osadzonym na stale na wale 73 obok pedalu 57. Przez nacisniecie na pedal 75, osadzony na sta¬ le na koncu walu 73, dosuwa sie wystep 74 do dzwigni 66 i uskutecznia obrót jej na czopie 69, przesuwajac jednoczesnie tlok 51 pompy. Koniec przedluzonego ra¬ mienia dzwigni 66 ma przekrój okragly i jest zaopatrzony w krazek lub walek 76. — 6 —Opisane urzadzenie hamulcowe dziala w sposób nastepujacy: przy nacisnieciu pedalu 57 zostaje drazek tlokowy 55 i tlok 43 wsuniety do wnetrza cylindra glówne¬ go 42. Drazek tlokowy 55 przesuwa przy tym dzwignie dwuramienna 66, która wy¬ suwa tlok 51 pompy z cylindra 49 na dlu¬ gosc, odpowiadajaca wychyleniu dzwigni 57. Pompa ssie ciecz ze zbiornika zapaso¬ wego 47. Po zwolnieniu dzwigni 57 tlok 51 pompy pod dzialaniem napietej spre¬ zyny (fig. 4) wtlacza wessana ilosc cieczy przez nie uwidoczniony zawór tloczny do urzadzenia hamulcowego. Nadmiar cieczy przeplywa z powrotem przez zawór prze¬ lewowy do zbiornika zapasowego 47.Przy nacisnieciu dzwigni 75 obraca sie wal 73, osadzony w oslonie skrzynki S. Dzwignia 57, osadzona luzno na tym wale, nie zmienia swego polozenia. Wy¬ step 7U dosuwa sie do walka 76 na dluz¬ szym ramieniu dzwigni 66, która obraca sie na czopie 69, uruchomiajac w ten spo¬ sób tlok 51 pompy. Tlok 43 w cylindrze glównym 42 nie zmienia swego polozenia wyjsciowego, poniewaz dzwignia 66 pod¬ czas swego ruchu w kierunku kadluba cy¬ lindrów nie uruchomia drazka tlokowe¬ go 55.Ilekroc kierowca sprzega albo hamuje, pompa zostaje samoczynnie uruchomiona.Zapewnione jest wiec zawsze odpowied¬ nie napelnienie urzadzenia hamulcowego i potrzebne cisnienie.Dzwignia dwuramienna 66, urucho¬ miajaca pompe, moze byc oczywiscie po¬ laczona z innym narzadem rozrzadzaja¬ cym do wspóldzialania. Dlugie ramie tej dzwigni moze byc np. polaczone z lancu¬ chem lub lina 77, które laczy sie z do¬ wolna ruchoma czescia pojazdu, która tak samo jak dzwignia sprzegla uruchomia pompe niezaleznie od uruchomiania ha¬ mulca.W przypadku, gdy z braku miejsca nie mozna poziomo osadzonej dzwigni 66 przedluzyc za drazek tlokowy 55, mozna pompe uruchomiac niezaleznie od hamul¬ ca w ten sposób, ze drazek pociagowy 58 laczy sie za pomoca lancucha lub liny 78 z wystepem 74. Lancuch lub line prowa¬ dzi sie przy tym na krazkach lub we¬ wnatrz krzywki rurowej. Zamiast liny lub lancucha mozna oczywiscie zastoso¬ wac uklad lacznikowy miedzy drazkiem 58 pompy i wystepem 74. PL