Znane izolatory kondensatorowe prze¬ pustowe posiadaja szereg cylindrycznych okladzin metalowych, które biegna wspól¬ osiowo wewnatrz materialu izolacyjnego na róznych glebokosciach pod powierzchnia izolatora i maja stopniowane dlugosci o- siowe. Taki uklad okladzin steruje rozklad pola elektrycznego wzdluz powierzchni izo¬ latora w kierunku osiowym z obu stron uziemionego okucia.Wedlug wynalazku wprowadzono sto¬ pniowanie wymiarów okladzin posrednich wzdluz dwóch prostopadlych do siebie li¬ nii na powierzchni izolatora. Uzyskuje sie w ten sposób pojemnosciowe sterowanie powierzchniowego rozkladu pola elektrycz¬ nego w kierunkach tych dwóch linii. Izola¬ tory tego rodzaju moga zastapic ekonomi¬ cznie kilka oddzielnych izolatorów w do¬ tychczasowych konstrukcjach.Na rysunku uwidoczniono przyklad izo¬ latora wedlug wynalazku. Fig. 1, fig. 2 i fig. 3 przedstawiaja mianowicie cylindry¬ czny izolator kondensatorowy, który po¬ siada okladziny metalowe 1, 2, S, i, 5 o wymiarach stopniowanych wzdluz prostoli¬ niowej tworzacej i wzdluz kolowej linii obwodowej, prostopadlej do prostoliniowej tworzacej, fig. 4 zas przedstawia przekrój transformatora probierczego lub napiecio¬ wego, w którym zastosowano ten izolator kondensatorowy.Fig. 1 przedstawia przekrój y — y izo¬ latora z uwidocznieniem stopniowania wy¬ miarów po kolowym obwodzie, fig. 2—jprze- krój x — x z uwidocznieniem stopniowa-msi wy*n^<*!w wwlluz prostoliniowej two¬ rzacej, flg^lJ—Rozwiniecie okladzin meta¬ lowych. Okladziny steruja rozklad pola ele¬ ktrycznego na powierzchni izolacyjnej w dwóch kierunkach: kierunku osiowym i po kolowym obwodzie, podczas gdy znane izo¬ latory kondensatorowe maja to sterowa¬ nie tylko w kierunku osiowym.Na fig. 3 rysunku av a2, ag, a4, a5 wraz bi b2 bs 64' 65 oznaczaja wymiary pro¬ stokatów, jakie otrzymuje sie po roziwinie- ciu okladzin 1, 2, 3, 4, 5. Równy w przy¬ blizeniu podzial napiecia na poszczególne elementy pojemnosciowe miedzy kolejny¬ mi okladzinami mozna uzyskac przy rów¬ nych grubosciach warstw izolacyjnych, je¬ zeli zachodza równosci: ai b2 = a2hZ= a3 64 = ^4 65« W praktyce poprzestaje sie na przybli¬ zonym spelnieniu tych równosci, a jezeli i to jest zbyt trudne, to mozna zmieniac grubosc izolacji w poszczególnych warst¬ wach, stosowac niektóre elementy pojem¬ nosciowe wielokrotne, zawierajace kilka warstw miedzyokladzinowych, pracuja¬ cych równolegle, lub wyzyskac inne ele¬ menty pojemnosciowe, znajdujace sie poza izolatorem, za pomoca odpowiednich po¬ laczen metalowych.Taki izolator kondensatorowy o dwu¬ kierunkowym sterowaniu powierzchniowe¬ go rockladu pola elektrycznego pozwala uproscic konstrukcje trarafarmatorów pro¬ bierczych lub mierniczych, gdyz moze spelniac role zarówno izolacji urojenio¬ wej wzgledem rdzenia, jak i izolatora przepustowego wyjsciowego. Poza tym po¬ jemnosci czastkowe izolatora o dwukie¬ runkowym sterowaniu mozna sprzegnac przez odpowiednie polaczenia przewodza¬ ce z cewkami uzwojenia wysokonapiecio¬ wego i uzyskac w ten sposób konstrukcje typu „nie oscylujacego", która posiada je¬ dnostajny lub w przyblizeniu jednostajny rozklad napiec w uzwojeniu równfp^l stanach nieustalonych (przy przepiee!jjj udarowych).Fig. 4 przedstawia przekrój taU^H transformatora z jednym biegunem s|H woiaym uziemionym. Izolator kondensiM rowy cylindryczny a o dwukierunkowi sterowaniu stanowi zewnetrzna izola^ uzwojenia pierwotnego. Przez odpowiedz wyciecie wyprowadzony jest zacisk wysfc konapieciowy c bez oddzielnego izolatoip przepustowego. Wewnetrzna izolacje uzt^ jenia wysokonapieciowego wzgledem uzwM jenia wtórnego d stanowi zwykly izolatka cylindryczny kondensatorowy & z jetfiiijl kierunkowym sterowaniem w kierunM osi. Cewki wysokonapieciowe sa laczone II kolejnosci 11, 12, 13, U, 15, 16, 17, 18 A bieguna uziemionego do bieguna wysoka napieciowego. Dla przejscia od cewek lei wych 11, 13, 15, 17 do prawych 12, U, ld| 18 i odwrotnie mozna wyzyskac posredni^ okladziny izolatorów a i b, zaopatrzone i| tym celu z obu stron w zaczepy.Izolator kondensatorowy & mozna zfc stapic zwykla tuleja izolacyjna, np. z mai terialu ceramicznego, bez posrednich oklaj dzin metalowych. W takiej konstrukcji wszystkie przejscia od cewek lewych d<| prawych wykonuje sie przez okladziny po* srednie izolatora o dwukierunkowym sbeA rowaniu a.Izolator kondensatorowy o dwukierun^ kowym sterowaniu jest odpowiedni rów* niez do zastosowania w transformatorach! kaskadowych. PL