Do calkowicie zanurzonych srub stat¬ ków wodnych stosuje sie czesto oslony, da¬ jace sie obracac i mogace przeto sluzyc równoczesnie jako ster, Sruba statku pra¬ cuje w tym przypadku w przestrzeni wod¬ nej, otoczonej ze wszystkich stron ta oslo¬ na w ksztalcie cylindrycznego plaszcza, W przypadku srub nieznacznie zanurzonych, które nalezy stosowac w szczególnosci na wodach plytkich, tego rodzaju stery nada¬ ja sie do uzytku przy zastosowaniu urza¬ dzenia wedlug wynalazku. Urzadzenia te¬ go rodzaju posiadaja ster, nie zamkniety ze wszystkich stron, lecz podzielony poziomo na dwie czesci w kierunku dlugosci tuz po¬ nizej linii zanurzenia. Górna czesc plaszcza jest wówczas nieruchoma i stanowi kanal dla sruby, dolna zas palakowata czesc da¬ je sie obracac na ksztalt zwyklego steru dcokola oski sterowniczej.Tego rodzaju ster posiada te wade, ze jego oska musi byc przeprowadzona przez górna nieruchoma czesc plaszcza, wskutek czego znajduje sie w pradzie wody, wytwo¬ rzonym przez srube i stawia stosunkowo znaczny opór.Oprócz tego takie stery, osadzone na osce, posiadaja zarówno w przypadku, gdy stanowia zamkniety plaszcz, nadajacy sie do wody glebokiej, jak tez i w przypadku,gdy plaszcz sklada sie z dwóch opisanych wyze] czesci i nadaje sie do wód plytkich, te wade, ze wskutek pradów o róznych szybkosciach, wytworzonych; przez srube w rozmaitych przypadkach ruchu statku, mo¬ ga one byc uzyte jedynie dla stosunkowo niewielkich mocy, aby sternik mógl latwo i dostatecznie szybko urucnomiac ster.? Znane sa poza tym dwie, dg^ace sie ob¬ racac nu ksztalt steru i otaczajace srube statku czesci plaszcza, których dsie obrotu sa ze soba sprzezone.Wedlug wynalazku czesci ruchome pla¬ szcza, ograniczajace prad, wytworzony przez srube, tworza dwie cwiartki cylin¬ dryczne, otaczajace srube w poblizu linii zanurzenia nieobciazonego statku, najle¬ piej zas nieco ponizej tej linii wzglednie ponizej osi sruby, powyzej zas osi sruby tworza pólcylindryczna oslone, stanowiaca calosc z kadlubem statku.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest tytulem przykladu na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia widok boczny rufy okretu, zaopatrzonego w urzadzenie pro¬ wadnicze wedlug wynalazku dla strumieni wody, powstalych od dzialania sruby, fig, 2 — widok tego urzadzenia z tylu, fig. 3 — przekrój przez urzadzenie wedlug fig. 2 wzdluz linii /// — /// z czesciami prowad¬ nic, ustawionych w kierunku podluznej osi statku, i fig. 4 — takiz sam przekrój wzdluz linii /// — /// na fig. 2, przy czym cwiartki plaszcza ustawione sa w pewnym poloze¬ niu sterowania.Na rysunku cyfra 1 oznacza tyl statku, cyfra 2 — srube i cyfra 3 — os sruby. We¬ dlug wynalazku cwiartki 4 plaszcza, pro¬ wadzace strumienie, spowodowane przez srube, otaczaja srube 2 calkowicie ponizej linii zanurzenia nieobciazonego statku A wzglednie ponizej osi 3 sruby. Oski 6 tych cwiartek sa sprzezone ze soba za pomoca znanych narzadów, nie przedstawionych na rysunku. Oslony 7 tych osiek 3 posia¬ daja ksztalt linii oplywowych i zapewnia¬ ja prawidlowy przeplyw wody dookola tych czesci osiek, które wystaja na zewnatrz ka¬ dluba statku. Oslony 7 moga zarazem slu¬ zyc do usztywnienia czesci nieruchomej pólcylindrycznej 8. Wedlug wynalazku czesc nieruchoma 8 plaszcza, stanowiaca jedna calosc z kadlubem statku, zawiera powierzchnie, ograniczajace prad, wytwo¬ rzony przez srube powyzej osi 3 sruby.W jednej z korzystnych postaci wyko¬ nania wynalazku za czesciami ruchomymi 4 plaszcza umieszczony jest w plaszczyz¬ nie srodkowej statku jeszcze dodatkowy ster pomocniczy 9, którego oska 10 moze byc obracana badz oddzielnie, badz tez, le¬ piej, w polaczeniu z oskami 6.Wewnetrzne krawedzie 11 czesci rucho¬ mych plaszcza 4 sa w przedstawionym na rysunku przykladzie wykonania znacznie zaokraglone na koncu, zwróconym ku wy¬ lotowi wody. Osiaga sie przy tym dwie ko¬ rzysci. Po pierwsze umozliwia to wykona¬ nie steru pomocniczego 9 tak, aby jego czesc przednia wchodzila gleboko pomie¬ dzy czesci ruchome 4 plaszcza, po wtóre zas umozliwia przekrecanie tych czesci o wiekszy kat (fig. 4).Urzadzenie wedlug wynalazku umozli¬ wia dobre prowadzenie wody, odrzucanej przez srube, celowe i mocne osadzenie o- siek czesci ruchomych 4 we wnetrzu kadlu¬ ba statku lub tez w oslonach o ksztaltach oplywowych, znajdujacych sie na zewnatrz pradu wodnego, wytwarzanego przez sru¬ be. Jednoczesnie dzieki podzialowi plasz¬ cza, otaczajacego srube, na czesc nierucho¬ ma i czesci ruchome, dajace sie obracac na ksztalt steru, calkowity moment obrotu, po¬ trzebny do sterowania, jest tak niewielki, iz moze byc przezwyciezony recznie nawet i na wiekszych statkach. PL