PL27124B1 - ty1, 41/01, Weze z masy, otrzymanej przez rozdzielenie na wlókna skóry lub innych produktów zwierzecych, i sposób wytwarzania takich wezy. - Google Patents

Description

Weze, wytwarzane ze zwierzecych wló¬ kien przez ksztaltowanie, powlekanie klei- wem i nasycanie nierozpuszczalnymi w wo¬ dzie srodkami zmiekczajacymi i zaopatrzo¬ ne w warstwy zewnetrzne lub równiez jed¬ noczesnie w posrednie, wykonane z tkani¬ ny lub jako uzbrojenia ze spirali drucia¬ nych, nie tylko odpowiadaja mechanicznym wymaganiom, zwlaszcza pod wzgledem rozciagliwosci i wytrzymalosci na rozer¬ wanie, lecz sa równiez odporne na dziala¬ nie zwyklych, organicznych rozpuszczalni¬ ków, zwlaszcza srodków napednych do sil¬ ników, jak benzyny, benzolu i tym podo¬ bnych.Wykonanie wezów, odpornych na dzia¬ lanie benzyny, dajacych sie zastosowac ja¬ ko przewody materialów pednych do silni¬ ków, mozna uskutecznic róznymi sposoba¬ mi.Jako material wyjsciowy stosuje sie tworzywa, zawierajace wlókna klejone, jak skóre, jej czesci glankowe, skóre klejona, sciegna, skóre garbowana lub obrzynki gar¬ bowanej skóry, garbowane scinki chromo¬ we i podobne materialy. Materialy te prze¬ rabiane sa w znany sposób na mase wló¬ knista przez specznianie w cieple oraz przez rozdrobnienie i rozdzielenie wlókien skórnych, zawierajacych znaczne masy wody.Bezposredni sposób ksztaltowania we-zów z takich mas wlóknistych polega na tym, ze masy te przetlaczane sa przez dy¬ sze pierscieniowe o odpowiedniej srednicy.Otrzymane w ten sposób weze posiadaja jednak wzglednie niewielka wytrzymalosc na rozerwanie i musza byc wzmocnione przez podkladki. Tak wytworzone weze nasuniete zostaja na rurowe podkladki, np. na weze z tkaniny lub na zwoje druciane, i moga byc równiez pokryte lub owiniete tymi materialami.Znaleziono jednak sposoby, aby z mas wlóknistych skórnych ksztaltowac weze, które bez wzmacniania za pomoca podkla¬ dek sa dostatecznie trwale i wytrzymale na rozerwanie.Mozna z mas wlóknistych skórnych wy¬ konac w sposób przez sie znany sztuczne nici za pomoca przetlaczania przez dysze dziurkowane i nici te po wyschnieciu prze¬ rabiac na weze, np. przez splatanie, wia¬ zanie lub dzianie. Tak otrzymane weze wykazuja wtedy pozadane mechaniczne wlasciwosci. Odpornosc ich na mechanicz¬ ne dzialanie moze byc kilkakrotnie powie¬ kszona. Mozna zatem na weze, wykonane przez splatanie, nalozyc speczniale wló¬ kna skóry, z których otrzymano sztuczne nici. Odbywa sie to najwlasciwiej przez natryskiwanie za pomoca urzadzenia roz¬ pylajacego. Z innej strony mozna weze plecione wzmocnic przez to, ze umieszcza sie pomiedzy dwoma plecionymi wezami wkladke rurowa, otrzymana przez przetlo- czenie specznionej masy wlóknistej skór¬ nej przez dysze pierscieniowe, a która choc sama wykazuje nieznaczna odpornosc, sta¬ nowi jednak wzmocnienie pomiedzy dwoma plecionymi wezami. Do niektórych celów mozna wytwarzac wielowarstwowe weze w ten sposób, ze na waz pleciony nasu¬ wa sie powloke rurowa, otrzymana przez przetloczenie masy przez dysze pierscie¬ niowa, na te powloke nasuwa sie znowu waz pleciony, a bezposrednio na niego nastepna powloke rurowa itd, az w koncu otrzyma sie weza ó pozadanej grubosci.Wazne znaczenie posiada w tym razie, azeby zarówno ostatnia warstwa wewne¬ trzna, jak równiez zewnetrzna powloka, byly plecione. Te wielowarstwowe weze moga byc równiez pokryte lub natryskiwa¬ ne masa z wlókien ze skóry.W koncu moga byc weze, wykonane ze sztucznych nici przez splatanie, wiazanie lub dzianie, nasuniete na wkladki z tkani¬ ny lub z drutu, równiez weze takie moga byc pokryte powlokami z tkaniny lub z drutu.Inny sposób wyrobu wezów ze specz- nialych wlóknistych mas ze skóry polega najpierw na wytwarzaniu arkuszów albo wprost przez przepuszczanie specznialej masy wlóknistej pomiedzy walcami, albo przetlaczanie jej przez dysze szczelinowa, albo tez przez przetlaczanie takiej masy przez dysze pierscieniowa oraz rozciecie tak otrzymanych rurowych wytworów.W ten sposób wykonane arkusze ciete sa na paski szerokosci np. 2 cm, i nastepnie paski te zwijane sa w weze. Mozna pasek owinac naokolo rdzenia w ksztalcie weza, przy czym przez zastosowanie odpowie¬ dniego kleiwa starac sie nalezy, azeby na¬ lozony lub owiniety waz, polaczony w je¬ dna calosc, mógl byc sciagniety z rdzenia.Najlepiej jednak, gdy paski nie sa nawija¬ ne bezposrednio na rdzen, tworzac waz, lecz gdy nawijane sa na podkladki, np. weze z tkaniny lub z drutu, z którymi lacza sie one na stale. Zamiast pasków zwi¬ nietych moga byc równiez uzyte paski po¬ dluzne. Równiez i w ten sposób otrzymane weze moga byc ze swej strony pokryte po¬ wlokami z tkanin lub okrecone drutem.Gdy stosuje sie zwoje drutowe, moga byc nasuniete na te zwoje lub owiniete naoko¬ lo nich weze z wlókien klejonych tak, iz wypelniaja one odstepy pomiedzy tymi zwojami.Otrzymane wedlug jednego z powyz¬ szych sposobów weze sa obrabiane klei- — 2 —; wem, aby weze te byly gladkie i szczelne.Do takiej obrabki wezów bez wkladek naj¬ lepiej stosowac roztwory zelatynowe, naj¬ lepiej cieple. Stosuje sie np. roztwory ze¬ latyny w wodzie lub w innych cieczach, po¬ wodujacych pecznienie. Obróbka kleiwem wezów plecionych odbywa sie przez prze¬ pompowanie roztworu zelatynowego przez weze.Dobrze jest przed obróbka kleiwem poddac waz pleciony uprzedniemu nie¬ wielkiemu specznieniu, np. za pomoca tra¬ ktowania organicznymi srodkami, jak gli¬ ceryna lub glykolem. Zwiniete z pasków weze sa obrabiane podczas wytwarzania za pomoca roztworów zelatynowych.Weze, zawierajace jedna lub kilka wkladek z tkaniny lub z drutu jako wzmo¬ cnienia dla masy wlóknistej, sa obrabiane klejem, zelatyna, kazeina lub podobnymi srodkami, w celu zapewnienia szczelnosci weza. Równiez i w tym przypadku moga byc stosowane roztwory wodne zelatyny lub innych srodków wywolujacych pecz¬ nienie, najlepiej w cieple.Wedlug jednej odmiany wykonania da¬ nego sposobu mozna pominac dodatek kleiw przy wyrobie wzmocnionych lub uzbrojonych wezów i wywolac polaczenie pomiedzy warstwami z wlókien klejonych a podkladami lub wkladami z tkanin lub drutu jedynie za pomoca dzialania skleja¬ jacego jeszcze wilgotnych wlókien. Sposób ten polega na tym, ze np. paski, otrzymane przez wytloczenie specznialych mas wló¬ knistych z dysz szczelinowych, sa nawija¬ ne w stanie jeszcze lepkim na warstwe tkaniny lub drutu, umieszczona na rdzeniu, a nastepnie suszone. Kleistosc swiezego materialu wlókien jest dostateczna, aby otrzymac scisle zespolenie sie tkaniny lub drutu z tym materialem. Zespolenie sie moze byc wzmocnione przez ostrozne za¬ stosowanie ciepla. Tak wykonane zespolo¬ ne weze sa w odpowiedni sposób suszone, najlepiej przez oplukiwanie lub przepluki¬ wanie organicznymi rozpuszczalnikami, jak acetonem lub alkoholem.Obrobione kleiwem weze sa zupelnie szczelne. Staja sie one jednak z powodu wysuszenia wiecej lub mniej sztywne i w tym stanie nie odpowiadaja wymaganiom, stawianym im co da elastycznosci. Otrzy¬ mane w ten sposób weze nie sa odporne równiez na dzialanie wody. Z tego powodu nalezy je poddac dzialaniu srodków zmie¬ kczajacych, odpornych na dzialanie wody, jak tran, olej rycynowy lub parafinowy.Okazalo sie, ze bezposrednie wprowa¬ dzanie do wezów srodków zmiekczajacych jest bardzo trudne, gdyz klejone weze za¬ wieraja pokazne ilosci zelatyny, która po¬ krywa wlókna i utrudnia przenikanie srodków zmiekczajacych. Dobrze bylo by wiec przed wprowadzeniem srodków zmie¬ kczajacych doprowadzic weze do stanu, w którym moglyby one przyswoic sobie srodki zmiekczajace. Odbywa sie to wedlug wynalazku w ten sposób, ze weze traktuje sie srodkami speczniajacymi, np. organicz¬ nymi, jak glykol, gliceryna lub ciecze, za^ wierajace te substancje np. mieszaniny gli¬ ceryny i alkoholu metylowego lub etylowe¬ go; specznianie wezów moze byc wzmo¬ cnione podgrzewaniem.Speczniale weze moga byc wprost obra¬ biane srodkami zmiekczajacymi. Najlepiej jednak jest, gdy srodki speczniajace zosta¬ na przed zastosowaniem zmiekczania usu¬ niete. Usuniecie moze byc dokonane np. organicznymi rozpuszczalnikami, jak alko¬ hol. Po czesciowym lub zupelnym usunie¬ ciu srodków speczniajacych, wprowadza sie do wezów srodki zmiekczajace przez nacieranie, wciskanie, wtlaczanie i podobne czynnosci.Równiez weze, wzmocnione wkladkami z tkanin lub drutu, moga byc najlepiej w opisany sposób poddane dzialaniu srodków zmiekczajacych, nierozpuszczalnych w wo¬ dzie.Wedlug innej odmiany wykonania obro- — 3 —bione kleiwem weze sa po wysuszeniu har¬ towane* Dopiero hartowane weze sa pod¬ dawane specznieniu i po usunieciu srodka speczniajacego sa obrabiane srodkami fcmiekczajacymi.Weze po obróbce srodkami zmiekczaja¬ cymi musza pewien czas byc trzymane na powietrzu, azeby srodki te wywarly swe dzialanie w pozadanym stopniu. Przy tym np. tran lub olej rycynowy utleniaja sie. Po odlezeniu sie weze sa suszone lub podda¬ wane dzialaniu pary, organicznych rozpu¬ szczalników, np. trójchlorku etylenu, myte i ponownie suszone.Weze moga byc równiez suszone po¬ miedzy poszczególnymi obróbkami, jak sklejaniem, pecznieniem, usuwaniem srod¬ ków speczniajacych oraz myciem z dodat¬ kiem rozpuszczalników w pokojowej tem¬ peraturze, i suszone w temperaturach po¬ miedzy 40° i 50°C.Suche weze moga byc, o ile nie sa har¬ towane podczas ich wytwarzania, uodpor¬ nione na dzialanie wody przez obróbke hartujacymi lub garbujacymi gazami lub cieczami, np. parami aldehydowymi lub dymem z drzewa, roztworami formaldehy¬ dowymi lub plynnymi destylatami zwiaz¬ ków celulozowych, mineralnymi garbnika¬ mi, jak solami chromowymi, roslinnymi srodkami garbujacymi jak auebracho, lub srodkami garbujacymi syntetycznymi, jak tanniganem.Otrzymane weze odznaczaja sie, zwla¬ szcza gdy sa wzmocnione przez wkladki, odpornoscia na mechaniczne dzialania, szczególniej duze cisnienia. Wskutek swej szczelnosci na benzyne i oleje nadaja sie one znakomicie do doprowadzania srodków napedowych do silników, jak benzyna, ben¬ zol lub ich mieszaniny, zwierzece i roslin¬ ne oleje, smary i wszelkiego rodzaju gazy.Weze hartowane i traktowane nierozpusz¬ czalnymi w wodzie srodkami zmiekczaja* cymi moga byc uzyte równiez do przepro¬ wadzenia wody i innych cieczy.Przyklad 1. Nici, wykonane ze specz- nialej masy wlóknistej ze skóry przez prze¬ tlaczanie przez dysze dziurkowane, splata sie w weze. Weze te poddaje sie specznie¬ niu w przyblizeniu w ciagu jednego dnia w bezwodnej glicerynie, do której dodano 10% spirytusu i po powierzchownym usu¬ nieciu gliceryny sa suszone w suchym po¬ wietrzu w ciagu kilku godzin przy tempe¬ raturze okolo 50°C. Po ostygnieciu usuwa sie z nich gliceryne czesciowo lub calkowi¬ cie przez wytlaczanie i wygniatanie w ka¬ pieli z 96% alkoholu, po czym weze sa na¬ cierane tranem rybim i zawieszane na otwartym powietrzu dla utlenienia. Po 10 dniach w przyblizeniu zostaja weze prze¬ myte trójchlorkiem etylenu i wysuszone.Moga byc one jeszcze hartowane w 2%-o- wym wodnistym roztworze formaldehydom wym.Przyklad II. Arkusze, wykonane ze specznialych mas wlóknistych, rozcina sie na paski o szerokosci 2 cm. Paski te sa zwijane na rdzeniu w weze o kilku war¬ stwach przy stalym przeplukiwaniu gora¬ cym roztworem, skladajacym sie z 1 cze¬ sci zelatyny, 9 czesci gliceryny i 20 czesci wody. Otrzymane weze sa suszone w skrzyni suszarnianej w temperaturze 45^0 oraz hartowane przez kilkakrotne pokrycie ciecza garbujaca. Hartowane weze sa pod¬ dawane pecznieniu w bezwodnej glicerynie w ciagu trzech dni, ponownie poddane na¬ grzaniu i wreszcie przemyte 96% spirytu¬ sem a nastepnie natluszczone tranem ry¬ bim. Natluszczone weze pozostaja na po¬ wietrzu przez 10 dni w celu utlenienia, na¬ stepnie poddane sa dzialaniu pary w przy¬ blizeniu przy 40°Ct przemyte trójchlorkiem etylenu i wysuszone.Przyklad III. Bardzo speczniale masy z wlókien ze skóry sa przetlaczane przez dysze pierscieniowe i otrzymane weze sa suszone. Wysuszone weze zmiekczane sa w roztworze gliceryny i zelatyny, prasowa- ne w paski i nawijane na waz z tkaniny, — 4 —hizno nasadzony na rdzen. Otrzymany waz suszy sie przy ostroznym podgrzewa¬ niu i natryskuje sie kilkakrotnie ciecza garbujaca. Zawarta jeszcze w wezu glice¬ ryna wymyta zostaje alkoholem, waz na¬ ciera sie tranem i wystawia na dzialanie powietrza.Przyklad IV. Plastyczna mase wlókni¬ sta ze skóry, wyciskana z dyszy szczelino¬ wej, i powstala tasme nawija sie zwojami na obracajacy sie rdzen druciany. W ten sposób utworzony waz owija sie tasma z tkaniny i na nia naklada sie druga war¬ stwe zwojów drutu, które najlepiej umie¬ scic pomiedzy zwojami warstwy pierwszej.Otrzymanemu wezowi nadaje sie przy sre¬ dniej temperaturze odpowiednia szczel¬ nosc. PL

Claims (16)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. ¦ ¦ 1. Waz, szczelny na organiczne roz¬ puszczalniki, zwlaszcza paliwa silnikowe, znamienny tym, ze jest wykonany ze zwie¬ rzecych wlókien, powleczonych kleiwem, nasycony nierozpuszczalnymi w wodzie srodkami zmiekczajacymi i posiada zewne¬ trzna warstwe lub równiez posrednie war¬ stwy z innego materialu, np. z tkaniny albo spirali drucianych, na które jest nalozony material z wlókien klejonych.
2. 2. Sposób wyrobu weza wedlug zastrz. 1 ze specznialej masy wlóknistej, otrzy¬ manej przez rozdzielenie na wlókna skóry lub innych produktów zwierzecych, zna¬ mienny tym, ze waz nasuwa sie na wklad¬ ke rurowa lub spiralna, np. z tkaniny lub z drutu, wzglednie pokrywa sie go lub owija tkanina lub zwojami drutu, po czym wkladke te wzglednie pokrycie zespola mocno z wezem i traktuje srodkami zmie¬ kczajacymi.
3. 3. , Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze waz ksztaltuje sie przez splatanie, wiazanie lub dzianie nici sztucz¬ nych, otrzymanych ze specznialej masy wlóknistej przez wytlaczanie z dysz i su¬ szenie.
4. 4. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2 i 3, znamienny tym, ze waz, spleciony z nici, otrzymanych ze specznialej masy wlókien skórnych, pokrywa sie warstwa tej masy, np. przez natryskiwanie.
5. 5. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2 — 4, znamienny tym, ze pomiedzy dwa lub kilka wezów, splecionych z nici, otrzyma¬ nych ze specznialej masy wlókien skórnych, umieszcza sie jedna lub kilka wkladek ru¬ rowych, otrzymanych przez przetloczenie wskazanej masy przez dysze pierscieniowe.
6. 6. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2 — 5, znamienny tym, ze arkusze, wykonane ze specznialej masy wlókien skórnych przez przetloczenie jej pomiedzy walcami lub przez dysze szczelinowe lub tez przez dy¬ sze pierscieniowe i nastepne rozciecie otrzymanych rurowych wytworów, tnie sie na paski, które nastepnie zwija sie na rdzeniu w postaci weza.
7. 7. Sposób wyrobu weza wedlug zastrz* 1, znamienny tym, ze tasmy z wlókien kle¬ jonych nawija sie na cylindryczny rdzen, np. z tkaniny lub spirali drucianej, wzgle¬ dnie powleka lub owija takimi materialami, po czym laczy sie je mocno z tymi mate¬ rialami i ewentualnie zmiekcza za pomoca rozpuszczalnych w wodzie srodków zmie¬ kczajacych.
8. 8. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2 i 7, znamienny tym, ze waz laczy sie scisle z wkladka rurowa przez scisniecie, ewen¬ tualnie pod dzialaniem ciepla.
9. 9. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2 i 7, znamienny tym, ze waz laczy sie scisle z wkladka rurowa za pomoca kleiwa, np. kleju, zelatyny lub kazeiny.
10. 10. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze w waz, osloniety ewen¬ tualnie powloka z tkaniny, wklada sie spi¬ rale druciana i wciska ja w przestrzenie miedzy zwojami w celu powiekszenia szczelnosci. - 5 -
11. 11. Sposób wy*obu wedlug zastrz. 2, i 7, znamienny tym, ze waz pokrywa sie kleiwem, najlepiej goracymi roztworami zelatynowymi, np. wodnymi lub organicz¬ nymi srodkami speczniajacymi, jak glice¬ ryna.
12. 12. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2, 8, 9 i 11, znamienny tym, ze waz przed lub po klejeniu zelatyna doprowadza sie do takiego stanu przez obróbke srodkami spe¬ czniajacymi, najlepiej organicznymi, jak gliceryna, mieszaniny glicerynowe i glykol przy zastosowaniu ciepla, iz material weza staje sie podatny do przyjecia nierozpusz¬ czalnych w wodzie srodków zmiekczaja¬ cych, przy czym najlepiej po usunieciu srodka speczniajacego zastosowac organi¬ czne srodki rozpuszczajace jak alkohol, a nastepnie wprowadzic nierozpuszczalne w wodzie srodki zmiekczajace np. tran, olej rycynowy, olej parafinowy.
13. 13. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2, 7, 9, 11 i 12, znamienny tym, ze waz, skle¬ jony za pomoca traktowania zelatyna, har¬ tuje sie i za pomoca srodków speczniaja¬ cych wprowadza w stan, umozliwiajacy wnikanie nierozpuszczalnych w wodzie srodków zmiekczajacych, a po usunieciu srodków speczniajacych traktuje sie go nierozpuszczalnymi w wodzie srodkami zmiekczajacymi.
14. 14. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2, 7, 9, 11 — 13, znamienny tym, ze waz po obróbce nierozpuszczalnymi w wodzie srodkami speczniajacymi wystawia sie na dzialanie powietrza, po czym przemywa sie go organicznym rozpuszczalnikiem, np. trójchlorkiem etylenu.
15. 15. Sposób wedlug zastrz. 2, 7, 9, 11 — 14, znamienny tym, ze waz suszy sie pomiedzy poszczególnymi okresami obrób¬ ki.
16. 16. Sposób wyrobu wedlug zastrz. 2, 7; 9, 11, 12, 14, 15, znamienny tym, ze weze wytworzone bez hartowania traktuje sie na koncu postepowania srodkami utwardzaja¬ cymi, jak np. destylatami zwiazków, za¬ wierajacych celuloze lub formaldehydem. Carl Freudenberg G. m. b. H. Zastepca: Inz. F. Winnicki, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL