PL24990B1 - Sposób obróbki celulozowych materialów wlóknistych. - Google Patents

Description

Wynalazek mniejszy dotyczy obróbki celulozowych materialów wlóknistych w po¬ staci wlókien, przedzy albo tkanin, np, lnianych, bawelnianych lub z celulozy re¬ generowanej.Wedlug wynalazku materialy takie pod¬ daje sie procesowi pecznienia i kurczenia lub kilku takim zabiegom kolejno lub nie kolejno po sobie nastepujacym, po uprzed¬ nim przesyceniu tych materialów substan¬ cja dajaca sie uczynic nierozpuszczalna.Jako produkty pierwotne mozna stosowac roztwory skladników, z których wytwarza sie zywice sztuczne, albo ciekle lub stale posrednie produkty kondensacji.Wynalazek polega na traktowaniu ta¬ kich materialów zawierajacych zywice nie¬ rozpuszczalna roztworem mydla albo tez innym odpowiednim roztworem pioracym, dzieki czemu tkaniny ulegaja szybko zwil¬ zeniu, dalej na traktowaniu materialów srodkiem powodujacym pecznienie i kur¬ czenie, po czym moga one byc albo prane, suszone i wykanczane, albo tez moga byc przesycane dalszymi ilosciami skladników tworzacych sztuczne zywice, które nastep¬ nie czyni sie nierozpuszczalnymi, i w razie potrzeby poddawane ponownie procesowi pecznienia.Na przyklad tkanina lniana (ewentual¬ nie barwiona) moze byc traktowana wedlug jednego ze sposobów opisanych w patentach angielskich Nr Nr 291 473, 291 474 i 304 900 skladnikami tworzacymi zywice sztuczne,które nasi^ide tdo£a .by* przeprowadzone w stan nierozpuszczalny. Potraktowany ma¬ terial myje sie nastepnie dokladnie w celu osiagniecia w dalszym stadwon przeróbki dobrego pecznienia, po czym traktuje sie material srodkiem pow^dufacym pecznie¬ nie, np. roztworem wodorotlenku sodowego o stezeniu merceryzujacym, przy czyin naj¬ lepiej jest, aby kurczenie odbywalo sie w kierunku dlugosci i szerokosci. Nastepnie z tkaniny usuwa sie wodorotlenek sodowy przez mycie i suszy ikani&e, Wytrzfanalogc, zdolnosc ukladania sie w faldy i inne wla¬ sciwosci materialów wlókmslycfe mienia 1 przez to polepszeniu w porównaniu z wla- !;ciwosciami tkaniny traktowanej zywica,| ecz nie poddanej pecznieniu.Przed potraktowaniem srodkiem powo¬ lujacym pecznienie pozadane jest podda¬ ne tkaniny obróbce wstejtfiej, np. natry¬ skiwaniu woda, i pozostawienie przez kilka godzin przed traktowaniem srodkami po¬ wodujacymi pecznienie. Bardziej wskazane jest mycie tkaniny roztworem alkalicznym zawierajacym srodek zwilzajacy, co ula¬ twia nastepne dzialanie srodka powoduja¬ cego pecznienie. i Dzialanie srodków powodujacych pecz- Jiiienie, np. wodorotlenku sodowego, mozna f j (spotegowac przez ogrzewanie roztworu np. lido 40*0.If Traktowanie srodkami powodujacymi pecznienie przeprowadza sie (najlepiej) przez czas dluzszy, niz to ma miejsce zwykle, gdy traktuje sie tkaniny w maszy¬ nach merceryzacyjnych w sposób zwy¬ kly.Ponizej opisana jest obróbka tkaniny Imanej. Jako srodek przesycajacy zasto¬ sowana jest zywica mocznikowo-formalde- hydowa, mozna jednak stosowac i inne srodki przesycajace dajace sie czynic nie¬ rozpuszczalnymi. Srodkiem powodujacym pecznienie jest w danym przypadku vradb- rótlenek potasu albo wodorotlenek sodu zmieszany z siarczkiem wegla, wslsepne pranie odbywa sie w temperaturze 80° i trwa 2 — 3 minuty lub dluzej.Srodek powodujacy pecznienie winien wywolywac wyrazne pecznienie tkaniny nasyconej zywica podobnie do pecznienia wywolywanego zwyklymi srodkami powo¬ dujacymi peczinenie, np. alkaliami zra¬ cymi* Pecznienie moze byc wywolywane za pomoca mieszaniny srodków powoduja¬ cych pecznienie i posiadajacych odczyn ;j przemian srodków powodujacych pecznie nie i posiadajacych rózne odczyny (np. wasów i zasad) l posrednim myciem lub ez niego.Pecznienie mozna takze wywolywac znanymi sposobami przez kojarzenie ze so¬ ba srodków, które z osobna nie powoduja pecznienia, ale razem, jednoczesnie albo na przemian, wywieraja pozadany skutek.Przy stosowaniu zywicy odpornej na i dzialanie kwasów, np. zywicy fenolowo - formaldehydowej, mozna stosowac kwasne ^gedki powodujace pecznienie. Na ogól, srodek powodujacy pecznienie nie powinien wywierac zbyt silnego dzialania rozpu-, szczajacego na zywice w jej postaci skon-/ densowanej. [ Pecznienie moze sie odbywac w tempej raturze pokojowej albo w temperaturze nizszej lubwyzszej. i Przyklad I. 50 czesci wagowych mocz- / nika rozpuszcza sie w 100 czesciach wa¬ gowych zobojetnionego 40%-owego roz¬ tworu aldehydu mrówkowego. Roztwór ten gotuje sie przez 3 minuty pod chlodnica zwrotna z trzema procentami wodnego roz¬ tworu amoniaku (o ciezarze wlasciwym 0,880), w przeliczeniu na calkowity ciezar roztworu, a nastepnie studzi sie nagle. Roz¬ twór rozciencza sie woda az do stezenia mniej wiecej 50 do 70%, po czym dodaje \ sie 1% kwasu winowego na wage rozcien- (czonego roztworu.Bielona i jnerceryzowana, w razie po- ,1 trzeby barwioija tkania lniana, wykonczo¬ na na szerokosc.91,44 — 96,52 cni, prze¬ syca sie starannie, po wymyciu i suszeniu, powyzszym roztworem, który nastepnie 4abrze sie wyzyma. Nastepnie suszy sie w temperaturze ponizej 100° tkanine az do \ osiagniecia szerokosci 96,52 — 101,60 cm, \po czym ogrzewa sie przez 2 — 3 minuty 4q 170°. Nastepnie myje sie tkanine przez 4 minuty w 80°C w wodnym roztworze, zawierajacym jako srodek zwilzajacy x/±% potasowcowej soli sulfonowanego alko¬ holu tluszczowego i1A% sody. Tkanine wy¬ zyma sie i bez suszenia wprowadza do roz¬ tworu wodorotlenku sodu o mocy 50 do 63° Tw.Tkanina przechodzi bez naprezania przez te kapiel w ciagu 3 lub wiecej mi¬ nut, przy czym zstepuje sie zarówno w kie¬ runku watku, jak i osnowy. Nastepnie prze¬ puszcza sie ja w stanie naprezonym przez maszyne merceryzujaca, zawierajaca wo¬ dorotlenek sodu o zwyklym stezeniu po¬ wodujacym merceryzowanie, szybko prze¬ mywa ciepla woda, zakwasza v/ 1A% -owym roztworze kwasu octowego, przemywa, su¬ szy i wykancza do szerokosci 86,36 — 91,44 cm.Przyklad II. Przygotowuje sie roztwór jak w przykladzie I. Rozciencza go sie do 50 — 55% pierwotnego stezenia i dodaje 0,7 g kwasu winowego do kazdych 100 g rozcienczonej mieszaniny reakcyjnej.Ciecza ta przesyca sie cienka mercery- zowana tkanine bawelniana, nastepnie do¬ kladnie wyzyma sie w celu usuniecia moz¬ liwie calego nadmiaru cieczy, suszy w sto¬ sunkowo niskiej temperaturze (najlepiej ponizej 100°), po czym ogrzewa przez 2 — 3 minuty do 170°. Nastepnie myje sie ja przez kilka minut w temperaturze 80°C w wodnym roztworze zawierajacym V±% soli potasowcowej sulfonowego alkoholu tlu¬ szczowego lub innego odpowiedniego srod¬ ka zwilzajacego i y±% sody. Nastepnie tka¬ nine wyzyma sie i przepuszcza pod napre¬ zeniem lub bez naprezenia przez roztwór wodorotlenku sodu o stezeniu tnerceryza- jacy&L, myje i wykancza w dowolny odfpo- wiedni sposób, najlepiej z nieznacznym kurczeniem sie wynoszacym 1 — 2% w kie¬ runku zarówno watku, jak i osnowy.Przyklad III. Tkanine z regenerowanej celulozy traktuje sie, jak podano w przy¬ kladzie II, ale jako srodek powodujacy pecznienie i kurczenie sie stosuje sie wodo¬ rotlenek sodu albo potasu.Przyklad IV. 100 g krezolu, 200 ml for¬ maliny (40%-ow^go roztworu aldehydu mrówkowego) i 0,8 g wodorotlenku potasu rozpuszczonego w nieznacznej ilosci wody miesza sie ze soba i poddaje gotowaniu pod chlodnica zwrotna w ciagu 5 minut. Po szybkim ostudzeniu dodaje sie ponownie 0,8 g wodorotlenku potasu. Roztworem tym, który uprzednio rozcienczono jednakowa objetoscia wody zawierajacej 4% oleju tu¬ reckiego, przesyca sie tkanine z bawelny higroskopijnej. Tkanine wyciska sie w celu mozliwie dokladnego usuniecia cieczy z po¬ wierzchni, suszy w niskiej temperaturze, najlepiej ponizej 100°C, a nastepnie ogrze¬ wa przez 2 — 3 minuty do 170°C. Nastep¬ nie zanurza sie na 2 minuty w temperatu¬ rze 80°C do wodnego roztworu zawieraja¬ cego XA% sody i XA% soli potasowcowej sulfonowanego alkoholu tluszczowego albo innego srodka zwilzajacego, po czym zno¬ wu wyciska sie i suszy. Nastepnie znowu zanurza sie ja do roztworu kwasu siarko¬ wego (108° Tw) az do osiagniecia pozada¬ nego pecznienia i kurczenia, myje sie i wy¬ kancza jak w przykladach popnzednich.Obróbka powodujaca pecznienie po¬ lepsza wytrzymalosc, trwalosc i inne wla¬ sciwosci materialów wlóknistych.Ponizej podane sa dwa ilustrujace po¬ równania wytrzymalosci na rozerwanie.Tkanine uczyniono odporna na gniece¬ nie sie przez przesycenie sztuczna zywica i przemyto.Len. Wytrzymalosc na roze¬ rwane 7,85 kg.Po pecznieniu i kurczeniu sie (12%) 14,25 kg.Bawelna. Tkanina prana, odpor¬ nosc na gniecenie 24,4 kg.Po pecznieniu i kurczeniu sie (4%) 28,1 kg. (w obu przypadkach próbe wykonywano z ta sama liczba nici). PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób obróbki celulozowych mate¬ rialów wlóknistych zawierajacych nieroz¬ puszczalna zywice sztuczna, znamienny tym, ze po nasyceniu materialu i stward¬ nieniu sztucznej zywicy nasycony material traktuje sie roztworem chemicznego srodka powodujacego pecznienie.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze nasycony material poddaje sie najpierw dzialaniu roztworu srodka zwil¬ zajacego.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze zabieg speczniania przeprowa¬ dza sie bez napinania materialu, tak ze za¬ chodzi skurczenie sie wlókien. Tootal Broadhurst Lee Company Limited. Zastepca: Inz. M. Brokman, rzecznik patentowy. r- : TEKAl 7im j Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL