Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu przedzenia wlókien sztucznych jedwabiu miedziowo-amoniakalnego i urzadzenia do wykonywania tego sposobu.Znany jest sposób przedzenia wlókien sztucznych przy pomocy pradu wody, przy czym grubosc nitki jest zalezna od wielko¬ sci przekroju dyszy, przez która przeply¬ wa strumien wody.Znany jest równiez sposób, wedlug któ¬ rego nitka, opuszczajaca pierwsza kapiel stracajaca, przy zastosowaniu umieszczo¬ nych pod nia lejków do dalszej koagulacji lub plukania jest przepuszczana przez dal¬ sze kapiele, jednakze we wszystkich zna¬ nych sposobach wyciaganie i ostateczne przedzenie uskutecznia sie przy pomocy srodków mechanicznych, np. pasów prze¬ nosnikowych, cewek, motowidel i t. d. znaj¬ dujacych sie pod bebnami przedzalniczymi.W znanych sposobach przedzenia nitki elementarne po wyprzedzeniu zlepiaja sie^ iw&jJWfliLi& Wy¬ konczone i rozciagniete a jeszcze plastycz¬ ne miekkie nitki elementarne zlepiaja sie ze soba z latwoscia.W przeciwienstwie do powyzszego spo¬ sób wedlug wynalazku niniejszego polega na tym, ze ksztaltowanie i przesuwanie ni¬ tek uskutecznia sie bez uzyoia przyrzadów mechanicznych, a nitka wyprzedzona w bebnie przedzalniczym bez podcisnienia w przeplywajacym stlumieniu wody jest o- statecznie przedzdna W lejkowatym zbior¬ niku, przez który przeplywa z wieksza, wciaz wzrastajaca szybkoscia ciecz straca¬ jaca.Przedstawia to te zalete, ze wiazka ni¬ tek dzieki bardziej delikatnej obróbce jest w statecznym wyniku bardziej miekka i jednoczesnie dostatecznie mocna. Wylacz¬ ne obrabianie w cieczy stracajacej podczas tworzenia nitek umozliwia stosowanie wie¬ kszej szybkosci o okolo 100 m/min, tak iz nitka nie jest wyciagana, lecz wybiega wraz ze strumieniem wody z szybkoscia tego strumienia. Obluznianie dajace) sie-jeszcze ksztaltowac wiazki wlókien, zachodzace w drugim lejku, oprócz przedzenia, pozwala na otrzymanie wyrobów karbowanych. Kar¬ bowanie podczas tworzenia sie moze byc zwiekszone przez przepuszczanie wlókien przez naczynie zbiorcze do wody stracaja¬ cej, w którym nitka spietrza sie- Rozszczepianie wiazki wlókien przez spietrzanie, odbywajace sie przewaznie po¬ za lejkiem przedzalniczym w naczyniu znajdujacym sie poza tym lejkiem, moze byc zastapione wedlug wynalazku przez dalsze przedzenie wiazki nitek juz w gór¬ nej czesci pierwszego lejka pomiedzy pierwszym i drugim lejkiem (wanna), przy czym spietrzanie nitek odbywa sie w dru¬ gim lejku.Drugi lejek posiada na dolnym koncu krociec zagiety w przyblizeniu pod katem prostym. Woda na skutek zagiecia rury wylotowej doznaje spietrzenia, które przesuwa sie w góre w tym drugim lejku z jednej strony w celu dalszego przedzenia w glowicy lejka, a z drugiej strony — w celu spietrzenia nitek. Spietrzenie powodu¬ je wiry zwrotne w stozkowatym koncu lejka.Wraz z woda spietrza sie jednoczesnie i rozpreza sie wiazke nitek. Wskutek tego nastepuje roztwieranie wiazki wlókien i "karbowanie wlókien, które nastepnie zo¬ staja wyprostowane w zwezonej czesci lejka.Chociaz znane jest stosowanie do dal¬ szej obróbki i plukania urzadzenia, które zawierk szereg kapieli obrabiajacych oraz umieszczone pomiedzy nimi pary walców splaszczajacych o róznej szybkosci obwo¬ dowej, azeby wiazki wlókien podczas przejscia przez kapiele znajdowaly sie w stanie naprezonym, to jednak dzialanie ta¬ kie jest zupelnie inne. O ile w znanym u- rzadzeniu rozluznianie uskutecznia sie w celu uzyskania lepszego dostepu cieczy ob¬ rabiajacej do wlókien, to zabieg spietrza¬ nia zwrotnego w sposobie wedlug wynalaz¬ ku jest czescia procesu przedzenia nitek.Aczkolwiek znane jest stosowanie beb¬ nów sitowych do dklssef obfróKki jedwabiu sztucznego tale, rz nitka przechodzac po spiralnym torze jest obrabiana kilkoma cie¬ czami w ten sposób, ze ciecze dzialaja, od¬ dzielnie na nitke, to jednak nie mozna po¬ stepowania tego porównac ze sposobem wedlug wynalazku, w którym nitka w celu usuniecia przylegajacej do niej wody i za¬ wartego w tej wodzie amoniaku fest prze¬ puszczana przez prózniowy ogrzewany beben sitowy, w którym odbywa sie utrwar lanie nitek.Po przejsciu przez beben grzejny nitka zostaje nawinieta w postaci mostków na bebny okragle.Dzieki duzej szybkosci przedzenia nie moga byc stosowane ani male cewki, ani tez zwykle motowidla do zwijania nitki.Wytwarzanie gladkich nitek moze od- - 2 —bywac sie (najlepiej) w opisany wyzej sposób, natomiast przy wyrobie nitek kar¬ bowanych, nasladujacych welne lub bawel¬ ne, spietrzanie wiazki nitek zostaje prze¬ suniete juz do srodka drugiego lejka, co powoduja zagiete pod prostym katem króc¬ ce wylotowe.Przy wytwarzaniu wlókien peczkowych nitki, które nawijaja sie na duzy beben równoleglymi zwojami zostaja w znany spo¬ sób pociete, przy czym dlugosc kawalków jest zalezna od warunków pracy w prze¬ dzalni i wynosi w przyblizeniu 30 — 40 mm. Pociete nitki przechodza nastepnie do gremplarki, w której zostaja rozdarte sa¬ me lub tez zmieszane z bawelna lub welna.Nastepnie wlókna przechodza do roztwie- racza polaczonego ze zbijarka, przy czym otrzymuje sie geste runo, które zlozone wielokrotnie w zbij arce daje drugi zwój drobniejszy i bardziej jednorodny niz w zabiegu pierwszym. Runo to przechodzi nastepnie np. do zgrzeblarki do bawelny.W wyciagarce grubej, sredniej lub drob¬ nej naklada sie wielokrotnie flore lub pa¬ smo gardenowe. Pasmo wysnute zaklada sie nastepnie na wrzeciennice grubsza, po¬ tem na wrzeciennice srednia i wreszcie na wrzeciennice drobna, skad nitka przecho¬ dzi nastepnie do przasnicy, wykonywaja- cej gotowa nitke.Wyrób nawiniety równolegle na beben i zwany runem moze byc doprowadzany równiez i bez rozciagania do wyciagarki czesankowej lub bawelnianej, po czym pro¬ dukt ten na koncu maszyny przetwarza sie na zupelnie gotowa przedze.Wynalazek niniejszy równiez moze miec zastosowanie w tym miejscu, gdy nit¬ ka biegnie w znany sposób na bebnie zwo¬ jami krzyzowymi przeskakujac tak zwane stacje robocze. Wynalazek jest znamienny tym, ze nitka przechodzaca bezposrednio z motowidla na skrecarke zostaje przetwo¬ rzona na przedze, odpowiadajaca co do t;swej jakosci ziajwyzszym wymaganiom.Inna ceche .wynalazku stanowi prze¬ rabianie tego ostatniego rodzaju wlókien przedzy wykonanych jak najtaniej na na¬ miastke bawelny, Wedlug wynalazku rezygnuje sie z roz¬ cinania i odksztalcania nitek podczas wy¬ robu sztucznej bawelny i stosuje sie do dalszej obróbki nitki o nadzwyczajnej miekkosci wykonane (najlepiej) wedlug powyzszego sposobu i posiadajace piekny matowy wyglad.Nalezy przy tym zaznaczyc, ze tempe¬ ratura i chemiczne wlasciwosci wody przednej oraz jej ilosci przeplywajace sa ozynikami zmieniajacymi jakosc nitki.Na rysunku przedstawione jest urza¬ dzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia schematycznie w wi¬ doku z boku urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku, fig. 2 — odpo¬ wiedni widok z przodu, fig. 3 — czesc na¬ czynia plucznego i fig. 4 — urzadzenie do wyjconywania odmiany sposobu wedlug wynalazku.W urzadzeniu do wykonywania sposo¬ bu cyira f oznaczono zbiornik z roztworem przedzalniczym, a cyfra 2 — glowice obra- calne dysz. Glowica 10 lejków jest wyko¬ nana tak, ze wieksza liczba lejków moze byc umieszczona ciasno obok siebie i jeden za drugim w tej glowicy.Przez glowice 10 o duzej powierzchni przeplywa woda równomiernie i spokojnie do wszystkich lejków przednych 3 osadzo¬ nych w tej glowicy. Od poziomu wody w glowicy 10 ponad wszystkimi lejkami przednymi i od poziomu otworów 5 lejków przednych 3 zalezy szybkosc przechodze¬ nia nitki. Ze zbiornika 1 z roztworem ciecz przedzalnicza przeplywa pod cisnie¬ niem do glowic wytryskowych 2 i stamtad do lejków przednych 3 wypelnionych wo¬ da. Wraz ze strumieniem cieczy przecho¬ dzi swiezo utworzona milka 4 z lejków 3 przez dysze 5 do wanny dolnej 6. Wanna ~ 3 ...—6 jest zaopatrzona w przegrody 18 w celu unikniecia laczenia sie róznych nitek.Szczelina wyjsciowa 7 tej wanny moze byc regulowana. W wannie 6 plynie ta sa¬ ma ciecz z szybkoscia znacznie wieksza niz w lejku przednym 3. Dzieki temu nitki 4 zostaja jeszcze bardziej wyciagniete. Sto¬ pien rozciagniecia jest zalezny od nasta¬ wienia szczeliny 7.Z wanny 6 nitka przechodzi z woda do znajdujacego sie nizej zbiornika 9, w któ¬ rym znajduje sie ciagly pas przenosniko¬ wy 8 zabierajacy nitki. Dzieki spietrzeniu zwrotnemu pod dzialaniem wody znajdu¬ jacej sie w zbiorniku nitki 19 sa prowa¬ dzone w tej postaci dalej poprzez krazek 22 do bebna sitowego 11, w którym panuje niedopreznosc, przy czym woda przylega¬ jaca do nitek oraz zawarty w niej amoniak zostaja usuniete mozliwie zupelnie. Próz¬ nie wytwarza sie w zbiorniku (lejku odsy¬ sajacym) 21 polaczonym z bebnem sito¬ wym. W zbiorniku 21 zostaje odessana z nitek woda, przy czym amoniak uwolniony wskutek wytworzenia prózni odzyskuje sie w znany sposób. Wezownica grzejna znaj¬ dujaca sie w zbiorniku sluzy do przyspie¬ szenia tego zabiegu.Zbiornik ma ksztalt lejka, aby osiada¬ jacy wodorotlenek miedzi mozna bylo zu¬ zyc ponownie. Na lejku odsysajacym 21 umocowany jest wodzik nitkowy 24, który wprowadza nitke naprzemian na okragle bebny 12 i 13. W ten sposób nitka zostaje nawinieta równolegle lub na krzyz az do pewnej grubosci warstwy, przy czym plu¬ cze sie ja za pomoca kwasu siarkowego wyplywajacego z dysz 14.Motek otrzymany w ten sposób nakla¬ da sie po zdjeciu z bebna na dziurkowane blachy kilkoma warstwami i obrabia sie dalszymi cieczami. Obrabianie moze odby¬ wac sie w warunkach znanych, najlepiej jest jednak przeprowadzac je w korycie pod zmniejszonym cisnieniem. Obróbke wlókien mydlem nalezy przeprowadzac dwukrotnie. Po wysuszeniu motki poddaje sie maglowaniu w zwyklej lub wyzszej tem¬ peraturze przy pomocy gladkich lub kar¬ bowanych walców. W ten sposób otrzymu¬ je sie zupelnie miekki i gladki albo falisty (welnisty) material wlóknisty, który mo¬ ze byc pociety na kawalki dowolnej dlugo¬ sci.W odmianie urzadzenia do wykonywa¬ nia sposobu wedlug wynalazku zbiornik roztworu przedzalniczego jest oznaczony liczba 25 na fig. 4, glowice natryskowe — liczba 26, a glowica lejów — wykonana w postaci wanny — liczba 27. W glowice te wkrecone sa lejki 28 i 29 zaopatrzone na dolnych koncach w dysze 30. Lejki 28 i 29 wchodza do wanny 31, z której dna wy¬ staja ku wewnatrz pólokragle w przekroju koryta 32, do których wkrecone sa lejki 33.Na dolnym koncu lejki 33 posiadaja rurki 34, które sa zagiete prawie prostopadle wzgledem podluznych osi lejków 33. Rurki 34 koncza sie w wannie 35. Wanny 27, 31 i 35 sa wypelnione woda podobnie jak lej¬ ki 28, 29 i 33.Z dysz natryskowych 29 roztwór prze¬ dzalniczy przeplywa do lejków 28 i 29, skad przechodzi do koryt 32, w których u- lega dalszemu wyciaganiu, natomiast wiaz¬ ka nitek 37, jak widac na fig. 4, zostaje spietrzona w lejku 53. Wiazka nitek 37 wyprostowuje sie w dolnej czesci lejka i w rurce wyjsciowej 34, skad za pomoca krazka 38 zostaje doprowadzona do beb¬ na 39 umieszczonego ponad wanna 40 i o- slonietego kolpakiem 41 posiadajacym o- twory przepustowe 42 i 43 na wiazke ni¬ tek 37. Poza tym w kolpaku znajduje sie przewód ssawny 44 sluzacy do odsysania z wanny 43 gazu amoniakalnego wydoby¬ wajacego sie pod dzialaniem wezownicy grzejnej 45, która ogrzewa bezposrednio równiez i beben 39.Wiazka nitek 37 przechodzi po krazku lub precie 46 nastepnie przez wodzik 47 i nawija sie na walce 48, 49. Za pomoca — 4 —dysz $0 umieszczonych na wprost walców 48 i 49 wiazke wlókien zrasza sie kwasem.Dalsza obróbke uskutecznia sie opisa¬ nym wyzej sposobem. PL