Wynalazek niniejszy dotyczy wytwa¬ rzania zwiazków antymonu o wlasciwo¬ sciach leczniczych.Wiadomo od dawna, ze kompleksowe zwiazki antymonu mozna wytwarzac z sub¬ stancji organicznych zawierajacych grupe SH.Aby móc zastosowac w lecznictwie kom¬ pleksowe substancje organiczne zawieraja¬ ce grupe tio-alkoholowa (SH), powinny one byc latwe do otrzymywania w stanie czystym, dosc trwale, rozpuszczalne w wo¬ dzie oraz powinny tworzyc roztwory nada¬ jace sie do wstrzykiwan.Stwierdzono, ze sole sodowe i litowe merkaptydu antymonawego kwasu bursz¬ tynowego odpowiadaja wszystkim tym wa¬ runkom. Chociaz pochodne kwasów jedno- karbonowych zawierajacych grupe (SH) sa ciekle, jednak kwas merkaptanoburszty- nowy krystalizuje bardzo dobrze i moze byc otrzymywany w stanie bardzo czy¬ stym. Stwierdzono równiez, ze jego po¬ chodne merkaptydy antymonawe burszty- nianów sodu i litu sa zwiazkami zupelnie trwalymi, rozpuszczalnymi w wodzie i two¬ rzacymi roztwory, których stezenie moze dosiegac 20 lub 30%.Nastepujace przyklady wyjasniaja, w jaki sposób mozna wynalazek wykonac w praktyce.Przyklad I. 15 g czystego kwasu mer- kaptanobursztynowego wytworzonego spo¬ sobem Biilmanna (Liebig's Annalen tom$39, str. S7l) rozpuszcza sie w roztworze lugu o gestosci 1,33 zawierajacym 12! g wo¬ dorotlenku sodowego, a nastepnie stosujac oziebianie dodaje sie powoli 7,6 g trój¬ chlorku antymonu rozpuszczonego w 10 cm3 chloroformu. Po skonczonej reakcji o- trzymuje sie przejrzysta ciecz barwy sla¬ bo rózowej zawierajaca merkaptyd anty- monawy bursztynianu sodu i chlorek sodu.Po dodaniu 200 cm3 96%-owego alkoholu etylowego merkaptyd wydziela sie w posta¬ ci cieczy oleistej, przy czym jednoczesnie mozna zaobserwowac powstawanie krysz¬ talów chlorku sodowego. Po dekantacji ciecz oleista rozpuszcza sie w 20 cm3 bez¬ wodnego glikolu i otrzymany roztwór prze¬ sacza, a nastepnie mieszajac dodaje sie go powoli do 400 cm3 alkoholu metylowego.Wydzielony osad odsacza sie, przemywa alkoholem metylowym, a nastepnie suszy w prózni. Merkaptyd antymonawy burszty¬ nianu sodowego otrzymany w ten sposób stanowi bialy proszek higroskopijny i la¬ two rozpuszczalny w wodzie, natomiast bardzo slabo rozpuszczalny w alkoholu i eterze. Analiza produktu zgadza sie ze wzorem: COONa 1 t I " ' ¦I- CH2 \ .... I . CH—S- — S6.3H20 ¦ COONa ¦ : ' L • ¦- _J 3 który odpowiada 16,14% antymonu, pod¬ czas gdy analiza wykazala 16,20%.Tak przygotowany merkaptyd antymo¬ nawy bursztynianu sodowego jest nieogra- niczenie trwaly w stanie stalym. Jego roz¬ twory mozna tyndalizowac, nie wywolujac zmian, i przechowywac przez bardzo dlugi przeciag czasu w takim stanie, jak je przy¬ gotowano, utrzymujac je w nieobecnosci tlenu.Przyklad Ii. 1,6 g trójtlenku antymo¬ nu dodaje sie do 5 g kwasu merkaptano- bursztynowego rozpuszczonego w 16 cm3 wody. Produkt ogrzewa sie do 50° C az do rozpuszczenia, a nastepnie dodaje 3,5 g we¬ glanu sodowego. Przesaczony roztwór po¬ woli wlewa sie mieszajac do 200) cm3 alko¬ holu metylowego, przy czym otrzymuje sie osad merkaptydu antymonawego burszty¬ nianu sodowego, który sie odsacza, prze¬ mywa i suszy w prózni.Przyklad III. 1,6 g trójtlenku anty¬ monu dodaje sie do 5 g kwasu merkapta- nobursztynowego rozpuszczonego w 16 cm* wody. Produkt ogrzewa sie do 50° C az do rozpuszczenia i dodaje sie roztwór lugu sodowego o gestosci 1,33 zawierajacy 2,6 g wodorotlenku sodowego. Merkaptyd an¬ tymonawy bursztynianu sodowego wydzie¬ la sie stracajac go alkoholem metylowym, jak w przykladzie II.Przyklad IV. 15 g czystego kwasu merkaptanobursztynowego przygotowanego metoda Biilmanna (Liebig's Annalen tom 339, str. 371) miesza sie z 50 cm3 wody, a nastepnie dodaje sie 12,6 g wodorotlenku litu o skladzie LiOH.H20. Do otrzymanego roztworu! po ostygnieciu dodaje sie roztwór 7,5 g trójchlorku antymonu w 20 cm3 chlo¬ roformu i mieszanine miesza sie.Po skonczonej, reakcji otrzymuje sie ró¬ zowy roztwór, z którego po dodaniu 125 cm3 alkoholu etylowego wydziela sie mer¬ kaptyd antymonawy bursztynianu litu w postaci syropu, podczas gdy wytworzony chlorek litu pozostaje w górnej warstwie cieczy macierzystej.Po dekantacji syropowata ciecz rozpu¬ szcza sie w 50 cm3 bezwodnego glikolu, otrzymany roztwór przesacza sie i miesza¬ jac dodaje powoli do 300 cm3 alkoholu ab¬ solutnego. Wydzielajacy sie osad odsacza sie, przemywa alkoholem absolutnym, a nastepnie suszy w prózni. Otrzymany mer¬ kaptyd antymonawy bursztynianu litu jest to bialy proszek higroskopijny, bardzo la- - 2 -iwó rozpuszczalny w wodzie, natomiast bardzo trudno rozpuszczalny w alkoholu i eterze. Analiza produktu zgadza sie ze wzorem: COOLi I cm i CHS- I COOLi - Sb.9H*0 Otrzymany zwiazek jest nieogranicze- nie trwaly w stanie stalym. Jego. roztwory mozna tyndalizowac, nie wywolujac zmian, oraz przechowywac przez bardzo dlugi przeciag czasu w warunkach, w jakich je przygotowano, przechowujac je w nieobec¬ nosci tlenu. PL PL