Zwiazki szeregu izoksazolowego, moga¬ ce miec zastosowanie praktyczne, nie sa dotad jeszcze poznane (porówn. np. Meyer- Jacobson, Lehrbuch der organischem Che¬ mie, tom; II, cz. III, str. 507 ustep ostatni).Obecnie znaleziono, ze dwualkyloi-podsta- wione amidy kwasów izoksazolo-karbono¬ wych wykazuja cenne wlasciwosci leczni¬ cze. W celu wytworzenia tych amidów przeprowadza sie zwiazki o wzorze: Ro I C Rx-C" C-R* sO-N* w którym jedna z reszt, oznaczonych lite¬ rami Rt, R2 i i?3, stanowi grupa karboksy¬ lowa, a pozostale zas reszty stanowia re¬ szty alkylowe lub wodór, w zdolne do wy¬ miany pochodne kwasowe, np. w nieznane dotad jeszcze chlorki kwasowe, i podsta¬ wia je aminami drugorzedowemi.Amidy dwualkylowe kwasu izoksazolo- karbonowego, otrzymane w ten sposób, przedstawiaja zwiazki, rozpuszczajace sie w wodzie, alkoholu, eterze, chloroformie i benzenie; maja one znalezc zastosowanie jako srodki lecznicze.Przyklad L 140 czesci wagowych kwasu 3,5 - dwumetylo - izoksazolo - 4 - kanbonowego (Annalen der Chemie 277 [1893] str. 174) goituje sie z 400 czesciamiWa^fi&toni chlorku tionyilu wj ciaga i % go¬ dziny pod chlodnica zwrotna. Nastepnie ^Mdimialjdilcftói lidnyf^odid^styllowuje sie ^^lazi^^óii^) a ^fezosjtalosc — w prózni.Otrzymany dhlorek kwasu dwumetylo-izo- ksazolo-karibonowego jest' Ao olej bezbarw¬ ny, wnzacy w temperaturze 90°C pod ci¬ snieniem 12 mm. 158 czesci wagowych chlorku kwasu 3,5- -dwumetylo - izoksazolo - 4 - karbonowe- go rozciencza sie 300 czesciami wagowemi eteru, do pozostalego roztworul wprowadza stopniowo, mieszajac i dobrze chlodzac, 75 czesci wagowych dwuetyloaminy. Otrzyma¬ ny produkt reakcji, który wskutek wydzie¬ lenia sie chlorowodorku dwuetyloaminy przybiera postac papki, zadaje sie stopnio¬ wo, dobrze mieszajac i chlodzac 200 cze¬ sciami wagowemi 20%-owego lugu sodo¬ wego, az nastapi calkowite podstawienie dwuetyloaminy zapomoca wymienionego chlorku kwasowego. Wreszcie dodaje sie jeszcze taka sama objetosc 20%-owego lu¬ gu sodowego i oddziela warstwe wod¬ na.Po wysuszeniu powstalego produktu nad stalym wodorotlenkiem potasu i od¬ destylowaniu eteru otrzymuje sie amid dwuetyloiwy kwasu 3,5 - dwutmetylo-iizoksa- zolo-4-karboiiowego. W celu oczyszczenia destyluje sie go w prózni. Zwiazek otrzy¬ many jest jasna ciecza oleista o punkcie wrzenia 155 — 156°C pod cisnieniem 11 mm. Olej ten miesza sie w kazdym sto¬ sunku z woda, alkoholem, eterem, chloro¬ formem, benzenem, jednak trudno rozpu¬ szcza sie w eterze naftowym.Przyklad II. 158 czesci wagowych chlorku kwasu 3,5 - dwumetylo-izoksazolo- -4-karbomowego ogrzewa sie z 80 czescia¬ mi wagowemi chlorowodorku dwumetylo- aminy na lazni olejowej' w 130 — 140°C az do chwili ukonczenia wydzielania sie kwasu solnego. Po ostygnieciu rozpuszcza sie produkt reakcji w malej ilosci wody i wydziela amid dwumetylowy kwasu 3,5- dwumetylo-izoksazolo - 4 - karbonowego, dodajac 30% -owego lugu potasowego. Wy¬ tworzony produkt wyciaga sie eterem, su¬ szy nad stalym wodorotlenkiem potasu i destyluje w prózni w celu oczyszczenia.Otrzymany zwiazek tworzy bezbarwne gra- niastoslupy o punkcie topnienia 55°C, roz¬ puszczajace sie bardzo latwo w wodzie, alkoholu, eterze, chloroformie oraz benze¬ nie, trudno zas — w eterze naftowym.Przyklad III. 127 czesci wagowych kwasu 5 - metylo-izoksazolo - 3 - karbono- wego (Berichte der Deutsch. Chem. Ges. 42, [1909] sftr. 60) miesza sie z 207 cze¬ sciami wagowemi pieciochlorku fosforu.Wytworzona mieszanina staje sie wkrótce ciecza, z której nastepnie energicznie wy¬ dziela sie kwas solny. Reakcja konczy sie po pólgodzinmem ogrzewaniu mieszaniny reakcyjnej na kapieli wodnej pod chlod¬ nica zwrotna. Chlorek kwasu 5 - metylo-i- zoksazolo - 3 - karbonowego otrzymuje sie w stanie czystym przez destylacje frakcjo¬ nowana w prózni. Jest to bezbarwna ciecz oleista, destylujaca w temperaturze 82 — 84°C pod cisnieniem 14 mm; przy oziebie¬ niu do 0°C krzepnie w postaci zespolu i- giel bezbarwnych, topniejacych w 25°C. 144 czesci wagowe chlorku kwasu 5- metylo-izoksazolo - 3 - karbonowego pod¬ daje sie reakcji z 75 czesciami wagowemi dwuetyloaminy, jak w przykladzie L Otrzymany amid dwuetylowy kwasu 5- metyilo-izoksazolo-3-karbonowego wrze w temperaturze 146 — 148°C pod cisnieniem 12 mm i stanowi jasny olej, rozpuszczaja¬ cy sie w temperaturze pokojowej w okolo 20-krOftHej ilosci wody. Zwiazek ten latwo rozpuszcza sie w alkoholu, eterze, benze¬ nie i chloroformie.Przyklad IV. 144 czesci wagowe chlor¬ ku kwasu 5 - metylo-izoksazolo - 3 - karbo¬ nowego poddaje sie reakcji z 80 czesciami wagowemu chlorowodorku dwumetyloami- ny tak, jak opisano w przykladzie II* Otrzymany amid dwumetylowy kwasu 5*toeityjto-izoksa,zolo-3-ikarbonówago jest ja- snym olejem o punkcie wrzenia 142° — 143°C pod cisnieniem 12 mm. Miesza sie on w kazdym stosunku z, woda, alkoholem, eterem, chloroformem i benzenem.Przyklad V. Nieznany dotad kwas 3- wzglednie 5 - metyio-izotosazolo -4 - karbo- nowy powstaje przez dzialanie estru eto- ksy-metylenowego kwasu acetylo-octowe- go na hydroksyloamine. Poczatkowo otrzy¬ many ester zmydla sie przez gotowanie z rozcienczonym kwasem mineralnym. Po¬ wstaly kwas krystalizuje z wody w posta¬ ci bezbarwnych graniastoslupów o punkcie topnienia 143 — 144°C. Na podstawie wy¬ twarzania sie tego zwiazku nie mozna z pewnoscia okreslic, czy z dwóch mozli¬ wych zwiazków jest to kwas 3, — czy tez 5 - metylo-izoksazolo - 4 - karbonowy. 127 czesci wagowych kwasu 3-wzgled- nie 5 - metyjlo-izoksazolo - 4 - karbonowego zamienia sie na chlorek tego kwasu zapo- moca 207 czesci wagowych pieciochlorku fosforu, jak w przykladzie III. Powstaly chlorek kwiasu 3- wzglednie 5-metylo-izo- ksazolo-karbonowego tworzy olej bezbarw¬ ny, wrzacy w temperaturze 83 — 84°C pod cisnieniem 13 mm. 144 czesci wagowe wytworzonego chlor¬ ku poddaje sie reakcji z 85 czesciami wa- gowemi aminy, odpowiednio do sposobu wedlug przykladu I. Amid dwuetylowy kwasu imetylo-izoksazolo - 4 - karbonowego jest jasnym olejem, wrzacym w tempera¬ turze 146 — 148°C pod cisnieniem 12) mm.Dosc trudno rozpuszcza sie on w wodzie, latwo zas — w eterze, chloroformie i ben¬ zenie.Przyklad VI. 158 czesci wagowych chlorku kwasu 3,5 - dwumetylo-izoksazolo- 4 - karbonowego poddaje sie reakcji, jak w sposobie wedlug przykladu I, z 90 czescia¬ mi wagowemi piperydyny. Piperydyd kwa¬ su 3,5 - dwumetylo-izioksazolo - 4 - karbono¬ wego, pozostaly po odparowaniu eteru, wrze w, prózni pod cisnieniem 12 mm w temperaturze 1^3 —» H5bC i tworzy)' jasny, gesty olej ciagliwy, rozpuszczajacy sie w wodzie w temperaturze pokojowej w ilo¬ sci 4 — 5%.Przyklad VII." 158 czesci wagowych chlorku kwasu 3,5 - diwuimeitylo-izoksazolo- 4-karlKHiowego rozciencza sie taka sama iloscia eteru i dodaje kroplami, mieszajac i chlodzac, do roztworu 97 czesci wago¬ wych dwualyloaminy w 100 czesciach wa¬ gowych eteru. Po dodaniu calej ilosci chlor¬ ku kwasowego dodaje sie, mieszajac i chlo¬ dzac, 200 czesci wagowych 20%-owego lu¬ gu sodowego, przyczem pojawiajacy sie poczatkowo chlorowodorek dwualyloaminy przechodzi do roztworu i calkowicie wcho¬ dzi do reakcji. Nastepnie oddziela sie po¬ wstala warstwe eterowa i suszy ja nad bezwodnynij weglanem potasu. Po oddesty¬ lowaniu eteru pozostaje amid dwualylowy kwasu 3,5 - dwumetylo-izoksazolo - 4 - kar¬ bonowego, który oczyszcza sie przez desty¬ lacje prózniowa. Zwiazek ten jest jasno- zóltym olejem i wrze w temperaturze 166— 167°C pod cisnieniem 13 mm. Rozpuszcza sie w alkoholu, eterze, benzenie i chloro¬ formie, nie rozpuszcza sie zas w eterze naftowym. W wodzie rozpuszcza sie dosc slabo w temperaturze pokojowej.Przyklad VIII. 156 czesci wagowych aminy dwuetyloamino-etylo-alylowej roz¬ puszcza sie w 200 czesciach wagowych ben¬ zenu i zadaje 500 czesciami wagowemi 10%-owego roztworu weglanu sodu. Ener¬ gicznie mieszajac i chlodzac do mieszaniny tej wikrapla, sie 158 czesci wagowych chlor¬ ku kwasu 3,5 - dwumietylo-izoksazolo - 4 - karbonowego. Powstala warstwe benzeno¬ wa suszy; sie nad weglanem potasu, benzen odparowuje sie i pozostalosc destyluje w prózni. Wytworzony amid dwuetylo-amino- etylo-alyilowy kwasu 3,5 - dwumetylo-izo- kisazolo - 4 - karbonowego wrze pod cisnie¬ niem 13 mmi w temperaturze 20Q — 202°C.Rozpuszcza sie on^ dobrze w rozpuszczalni¬ kach organicznych z wyjatkiem eteru naf- - 3 -towego. W wodzie w temperaturze poko¬ jowej rozpuszcza sie w ilosci okolo 8%.W podobny sposób daja sie otrzymac: amid dwu - n - propylowy kwasu 3,5 - dwu- metyilo-izoksazolo-4-karbonowego jako ja- snozólty, dosc trudno w wodzie rozpu¬ szczajacy sie olej o punkcie wrzenia 168 — 170°C pod cisnieniem 13 mm; amid dwu - n - butylowy kwasu 3,5 - dwumetylo- izoksazolo - 4 - karbonowego, jako trudno rozpuszczajacy sie w wodzie olej zólty o punkcie wrzenia 182 — 184°C pod cisnie¬ niem 13 mm, i amid dwu-izoamyIowy kwa¬ su 3,5 - dwumetylo-izoksaizolo - 4 - karbo¬ nowego, równiez trudno rozpuszczajacy sie w wodzie olej zólty o punkcie wrzenia 191 — 193°C pod cisnieniem 13 mm. PL PL