W celu otrzymania z zuzla wielkopieco¬ wego i innych dowolnych zuzli nadajacego sie do wyrobu cegiel lekkich, wysokoporo- watego, piankowego zuzla, proponowano traktowac zuzel woda lub para wodna, w ten sposób, by para, przenikajac przez zu¬ zel, wydymala go, zamieniajac glównie w wysokoporowata mase w wielkich kawa¬ lach.Granulacja zuzli zapomoca doprowa¬ dzania wody jest znana. Raptowne ochlo¬ dzenie zuzla przeszkadza jednak osiagnie¬ ciu wysoko porowatej struktury, gdyz uzy¬ skanie takiego wyniku zaleznem jest od te¬ go, aby w pierwszym momencie zetkniecia sie zuzla z woda nie powstawala szklista warstwa na dolnej powierzchni zuzla prze¬ szkadzajaca przenikaniu wody jak sie zda¬ rza to przy dotychczasowych sposobach granulacji.Wynalazek niniejszy ma na celu sposób spowodowywania stopniowego stwardniecia zuzla, zapomoca mozliwie przeciaglego od¬ dzialywania powstajacej pary wodnej na zuzel, w celu mozliwie wydatnego rozdecia go.W mysl wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze zuzel doprowadza sie do wody granulacyjnej mniej wiecej na wysokosci jej zwierciadla i ze woda granulacyjna w miej¬ scu, gdzie doprowadza sie zuzel, wykazuje mozliwie wysoka temperature, która jest zblizona do punktu parowania wody.Mozna postepowac i w ten sposób, zesplawia sie zuzel poprzez nachylona dziur¬ kowana powierzchnie, przez otwory której przechodzi od dolu pod pewnem cisnieniem para, przenikajaca zdolu do zuzla i rozdy- majaca go w wielkokawalkowa porowata mase. Jezeli traktowanie zuzla odbywa sie zapomoca znanych naczyn do wody granu- lacyjnej, lub jezeli tak traktowany zuzel przeprowadza sie po wydeciu w celu o- chlodzenia i st^ardniecia do tego rodzaju naczynia, natenczas plywaja porowate cze¬ sci zuzla na wodzie, gdy mala czesc, tak zwany piasek zuzlowy i czesci odlamko¬ we, któte odskoczyly od porowatej masy, opadaja na dno.Dotychczas podnoszono cala mase zuzlo- ' wa z naczynia granulacyjnego zapomoca czerpaka, który siegal na dno zbiornika, gdyz nalezalo zatoniete czesci zuzla tez wy¬ lowic, chocby do zapobiezenia zbytniemu nagromadzaniu sie grana!jów w zbiorniku.Plywajacy na wodzie zuzel gabczasty moze oczywiscie tylko na stronie dolnej wchlonac troche wody, która potem, pod dzialaniem znajdujacego sie jeszcze ciepla wlasnego tych zuzli, szybko paruje. Ten po¬ rowaty zuzel mozna bylo uzyskac w stanie prawie suchym. Tonace w wodzie czesci natomiast nasiakaja calkowicie woda i zwil¬ zaja wspólnie wydobyty suchy zuzel ply¬ wajac po powierzchni wody.Do dalszej przeróbki zuzla porowatego jest to wysoce niepozadane. W celu unik¬ niecia tego, w mysl wynalazku, wylawia sie oddzielnie plywajacy na wodzie porowaty zuzel, oraz mokre granalja, tonace w wo¬ dzie. W tym celu stosuje sie,.wedlug wy¬ nalazku, dwa czerpaki, z których jeden wy¬ lawia plywajacy na wodzie zuzel, a drugi tonace czesci zuzla. W celu umozliwienia tego, w pochylem dnie zbiornika robi sie zaglebienie sluzace jako korytko do zgroma¬ dzania sie zuzla tonacego.Uzyskanie wysokoporowatego zuzla o mozliwie niskiej zawartosci wody daje sie osiagnac wedlug niniejszego wynalazku je¬ szcze i w ten sposób, ze, mniej wiecej na wysokosci zwierciadla wody, w maszynie graniilacyjnej umieszczona jest plyta, ze stosownego materjalu, na która natrafia zu¬ zel w trakcie splywania. Zuzel zatem nie tonie w wodzie, lecz rozprzestrzenia sie na powierzchni. Pod wplywem ciepla ognio- plynnej masy wytwarza sie natychmiast pa¬ ra wodna, przenika plywaj aoe czesci zuzla i wydyma je w wielkokawalkowa, Tyysoko- porowata mase, która nastepnie twardnieje i stopniowo oziebia sie, zawierajac jedno¬ czesnie stosunkowo malo wody.Wspomniana plyta zastepuje równocze¬ snie znajdujace sie w bliskosci zwierciadla wody ujscie rynien zuzlowych, których u- rzadzenie nie zawsze jest mozliwe.Chociaz przy tego rodzaju wykonaniu wynalazku zuzel rozposciera sie glównie na powierzchni i nie zanurza sie, jak dotych¬ czas, calkowicie w wodzie, ma jednak spo¬ sobnosc, podczas i po ochlodzeniu, jak dlu¬ go plywa na wodzie, nasiaknac woda. Zu¬ zel otrzymuje przy rozdeciu, wskutek przenikania pary, nieskonczone mnóstwo malych otworów i kanalików, w których wo¬ da sila wfoskowatosci podnosi sie. W celu zapobiezeniu temu nieprzyjemnemu i szko¬ dliwemu zjawisku, w mysl wynalazku, pro¬ wadzi sie plynny zuzel nie do znanego zbiornika granulacyjnego, lecz przeróbka jego na zuzel porowaty odbywa sie w ryn¬ nie z woda plynaca.Najkorzystniej jest uzywac ciepla wode aby, przy zetkneciu sie plynnej lawy z wo¬ da, nastapilo momentalne wytwarzanie pary, któraby przeniknela lawe od dolu i roz¬ dela ja w gabczasta, lekka mase, zanim na¬ stapi skamienienie. Mozna tez postapic w ten sposób, ze uzywa sie bardzo malej ilosci wody, która ledwo pokrywa dno rynny. Przy tem urzadzeniu wlatujaca lawa nie moze u- tonac, lecz rozszerza sie na plynacej spo¬ dem rynny malej ilosci wody, ogrzewajac ja natychmiast az do parowania. Ilosc wo¬ dy musi byc tu jednak tak nieznaczna, zeogrzanie jej nastepuje zanim plynaca lawa skamieniala, I tu zatem styka sie lawa z para i podlega rozpecznieniu przed ska¬ mienieniem.Rozdety w ten nowy sposób lekki ka¬ mien sztuczny splawia sie woda plynaca w rynnie i moze byc sprowadzony do czerpa¬ ka, wagonu lub innego srodka przewozo¬ wego. Uzywane dotychczas rynny granu- lacyjne sa na calej swej dlugosci jednako¬ wo szerokie i dlatego do wyrobu bardzo objetosciowego sztucznego pumeksu nie nadaja sie, gdyz pumeks przyjmuje przy rozdeciu nader wielka objetosc i formuje w rynnie zapory. W celu unikniecia tego, stosuje sie rynny o specjalnej formie, roz¬ szerzajacej sie odpowiednio ku wylotowi.Przy wyzej opisanym sposobie dostaje sie woda z wytworzonym kamieniem sztucz¬ nym do czerpaka, wagonu i t. d. i materjal skutkiem tego staje sie mokry. Do wielu zastosowan jest jednakze konieczne, jak juz zaznaczono, by kamien byl mozliwie suchym. Mozna to osiagnac, dajac wodzie w tylnej czesci rynny po calkowitem roz¬ deciu zuzla, osobne ujscie np. przez dziur¬ ki lub waskie szczeliny na dnie rynny, któ¬ re przepuszczaja wode. Od punktu, w którym woda zaczyna przeciekac nadól, nalezy dac rynnie dostatecznie wielki spa¬ dek, aby porowaty materjal samoczynnie stoczyl sie do czerpaka lub do wagonu.Uzywana raz woda, silnie rozgrzana pod wplywem plynnego zuzla, moze byc po¬ nownie uzyta. Potrzeba tylko dodawac stale tyle wody, ile zostalo wyparowane wzglednie wchloniete przez zuzel.Gdzie ze wzgledu na warunki miejsco¬ we lub z innych powodów nie jest mozliwe zaopatrzyc rynne w dostateczny spadek, mozna zastosowac ruchoma rynne lub t. d.Rynna ta moze byc takze zaopatrzona w dna przepuszczajace wode, w celu oddzie¬ lenia jej od kamienia sztucznego.Zalaczone rysunki przedstawiaja rózne sposoby wykonania urzadzen, sluzacych do przeprowadzenia niniejszego sposobu.Fig. 1 przedstawia widok boczny.Fig. 2 <— widok zprzodu.Fig. 3 — rzut pionowy urzadzenia we¬ dlug jednego ze sposobów wykonaniai wy¬ nalazku.Fig. 4 — przedstawia inny sposób wy¬ konania.Fig. 5—8 przedstawiaja dalsze przy¬ klady wykonania wynalazku do spieniania zuzla w rynnie.Ognioplynny z wielkich pieców lub in¬ ny dowolny zuzel doprowadzany bywa rynna / na pochyla lub pozioma plyte 2, która W danym razie stanowic moze bez¬ posrednie przedluzenie rynny zuzlowej; zuzel splywa wtenczas równomiernie na powierzchnie wody i rozprzestrzenia sie po niej, przyczem, zapomoca bezposrednio wytwarzajacej sie pary, wydety bywa w porowaty, wielkokawalkowy placek zuzlo¬ wy. Plywajace na wodzie placki zuzlowe sa wylawiane, zapomoca czerpaka, zanu¬ rzajacego sie bardzo plytko w zbiorniku 10 i transportowane sa na góre, skad stosow- nemi rynnami spadaja cLo wagonów 4, Znajdujaca sie jeszcze w plackach zuz¬ lowych wilgoc wyparowuje pod wplywem znacznego ciepla placków tak, ze placki te wytwarzane sa w mozliwie calkowicie su¬ chym stanie.Czesc zuzla tonie w wodzie i rozpada sie tutaj -najczesciej na drobnoziarniste gra- nalja, które nietylko sa zewnetrznie calko* wicie mokre, lecz równiez wewnatrz zawie¬ raja znaczna ilosc wody. By te czesci zuz¬ lowe wydobyc, zbiornik 10 jest zaopatrzo¬ ny w pochyla plyte 5 i glebokie koryto czerpakowe 9, w które zanurza sie drugi czerpak 6, czerpiacy stad piasek zuzlowy i transportujacy go do wyzej umieszczone¬ go zbiornika, z którego piasek moze byc ladowany bezposrednio do wagonów lub do innych srodków przewozowych.Aby zamiane ognioplynnego zuzla móczastosowac do danych warunków, otrzy¬ muje rynna zuzlowa najlepiej dwa wyloty la i Ib (fig. 3), z których jeden (la) umie¬ szczony bywa naprzeciw czerpaka do zuz¬ la porowatego, drugi zas (Ib) naprzeciw czerpaka do piasku zuzlowego.Mozna w tym wypadku strumien zuzla skierowac wylotem ia do czerpaka -zuzlo¬ wego 3, by w glównej mierze wytworzyc zuzel porowaty, mozna jednak strumien lawy pokierowac tez przez wylot (Ib) do czerpaka piaskowego 6 i stracic zuzel bez¬ posrednio do zimnej wody, by wytworzyc zwykly piasek, zuzlowy. Sa tez, oczywi¬ scie, miedzy temi dwiema krancowosciami mozliwe rózne nastawienia posrednie.Wedlug dalszego wykonania wynalaz¬ ku (fig. 4) plyta 2, która w istniejacych ba¬ senach zuzlowych 10 nie da sie czysto prze¬ budowac lub wbudowac, zastapiona jest plyta 8, umieszczona na wysokosci poziomu wody, wzglednie nieco nizej lub wyzej (jak zaznaczono punktami). Plyta ta lub plaszczyzna, wykonana z dowolnego, lecz mozliwie wytrzymalego materjalu, winna byc latwo wymienna, aby ja mozna bylo w razie zuzycia latwo zastapic nowa.Zuzel zatem nie wpada do wody granu- lacyjnej, lecz natrafia na plyte 8 i dostaje sie z niej w stanie rozszerzania sie na po¬ wierzchnie wody, pfzytem z wody granu- lacyjnej wytwarza sie natychmiast para, przenikajaca zuzel i rozsadzajaca go w mase wielkokawalkowa, porowata, która nastepnie stopniowo stygnie i tezeje.Poniewaz masa ta plywa, na wodzie gra- nulacyjnej, wsiaka w siebie malo wody.Czerpak 3 transportuje nastepnie zuzel do góry.Aby pozostawic zuzel mozliwie krótki przeciag czasu w zetknieciu z,woda granu- lacyjna, odbywa sie, wedlug sposobu wy¬ konania wynalazku, przedstawionego na fig. 5—8, pecznienie zuzla w rynnie, do której równoczesnie z zuzlem doprowadza sie tyle tylko wody, ile potrzeba jej do rozdecia zuzla i do podtrzymania moznosci przesuwu zuzla po rynnie.Wedlug fig. 5, rynna zuzlowa b odpro¬ wadza od wysokiego pieca a plynny zuzel do nieco ukosnie umieszczonej rynny c, która otrzymuje ciepla lub zimna wode z rury wodociagowej d, przyczem wode zim¬ na w nader malej ilosci. Plynny zuzel za¬ mienia wode w wiekszej czesci prawie mo¬ mentalnie w parev która silnie rozdyma zu¬ zel, ten zas, w mocno porowatym stanie zsuwa sie rynna c do wagonu lub t. d. Ryn¬ na c rozszerza sie ku wylotowi (fig. 6), w celu zapobiezenia nagromadzania sie po¬ wstajacego nader objetosciowego kamienia sztucznego.Przy tym sposobie wykonania urzadze¬ nia, nie wyparowana czesc wody dostaje sie wraz z kamieniem sztucznym do wago¬ nów i t. d. skutkiem czego zuzel zawiera pewna ilosc wilgoci. Chcac otrzymac moz¬ liwie suchy zuzel, nalezy uzyc sposobu wy¬ konania wynalazku, Wedlug fig. 7 i 8.Przy sposobie wykonania, wedlug fig. 7 do rynny c przylega druga rynna / z dziur- kcwanem dnem, przez które woda moze przeciekac, oddzielajac sie w ten sposób od kamienia. Rynna / jest znacznie wiecej nachylona anizeli rynna c, poniewaz kamien musi w niej przesuwac sie do Wagonu bez wspomagajacego dzialania wody. Skosnie ustawiona blacha ochronna g na dolnym koncu rynny / zapobiega^dostaniu sie spa¬ dajacej wody do wagonu wzglednie na ka¬ mien.Jezeli nie jest mozliwem nadac rynnie / dostateczny spadek lub tez jesli np. od¬ leglosc miedzy koncem rynny, sluzacej do wytwarzania zuzla, a torem przesuwowym jest zbyt wielka, to mozna wedlug sposobu wykonania, przedstawionego na fig. 8, w przedluzeniu rynny c zastosowac ruchoma rynne h, o znanej budowie, która np. spo¬ czywa na wahadlach i otrzymuje ruch wa¬ hadlowy zapomoca napedu mimosrodowe- go k. Dno rynny ruchomej h jest równiezdziurkowane, by dac moznosc odplywu wo¬ dzie. Wstrzasajacy ruch rynny ruchomej h ma tez ten korzystny skutek, ze zuzel zo¬ staje oswobodzony od przylegajacych don kropel wody. PL