Wynalazek niniejszy dotyczy odsrodko¬ wego odlewania rur i nadaje sie zwlaszcza do zastosowania w razie uzycia form, ochladzanych z zewnatrz, moze byc jednak stosowany przy uzyciu form kazdego ro¬ dzaju. . , I 1 I i Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadzenie do przeprowadzania tego spo¬ sobu, przy którym wewnetrzna powierzch¬ nie formy poddaje sie przed odlewaniem takiemu traktowaniu, iz otrzymuje sie rury o bardziej korzystnej strukturze i wlasci¬ wosciach, niz struktura i wlasciwosci rur, otrzymywanych dotychczas. W tym celu wewnetrzna powierzchnie formy pokrywa sie cienka powloka sproszkowanego mate- rjalu w ksztalcie zwojów srubowych, za¬ chodzacych jeden na drugi, i to bezposred¬ nio przed zetknieciem sie stopionego meta¬ lu z ta powierzchnia, przyczem powloka ta posiada w przyblizeniu jednakowa gru¬ bosc.Otrzymana rura nadaje sie bezposred¬ nio do obróbki na calej cylindrycznej po¬ wierzchni i posiada wielka wytrzymalosc na uderzenia, przyczem szczeliny, powsta¬ jace przy ewentualnem pekaniu rury, po¬ siadaja przebieg powiklany, a nie linji prostej, jak to bywa w obecnie wyrabianych rurach. Rura wedlug wynalazku posiadarówniez strtdltore1 odmienna, titi struktury znanych rur, otrzymywanych znanym spo- Spbetn odsrodkowego odlewania, l Rury wedlug^ wynalazku moilna wyra¬ biac ze stopów zelaznych; znaj dujacych sie w handlu i nadajacych4 sie do odlewa¬ nia rur, a wiec z surowców tanich.Sposób pokrywania powloka wewiigfez^ nej powierzchni formy, sluzacej do ccffieK wania rur, jest juz znany, jednak nie dsewkf on zadowalajacych rezultatów, zwlaszcza z powodu tirudnoscii równomiernego roz¬ dzielania materjalu powloki. Powloka we¬ dlug wynalazku jest wykonywana* z mar terjalu luznego, suchego* i sprosfckjDYtóiiego, który nie zmienia swej spoistosci podczas odlewania i umozliwia otrzymywanie rury o równomiernej i pozadanej strukturze.Powloka tego rodzaju nie byla dotychczas znana.Przeprowadzone próby wykazaly, ze powloka z suchego sproszkowanego mate¬ rjalu, która nie pokrywa calkowicie po¬ wierzchni wewnetrznej; formy/,-., moze sie latwo przesuwac po tej powierzchni,, jezeli okres czasu stykania sie powloki z po¬ wierzchnia przed pokryciem jej< metaltem stopionym jest zanadto dlugi. Przesuwanie sie to jest tern latwiejsze, im wieksza jest grubosc powloki. Stopiony metal, natrafia¬ jac na powloke, stara sie przesunac jej czasteczki tak, ze powstaja na powierzch¬ ni formy przestrzenie niepokryte powloka, co powoduje wytwarzanie sie na po¬ wierzchni rury miejsc twardych i szorst¬ kich.Rury, otrzymane w formach^ pokrytych na wewnetrznej powierzchni znanemi po*- wlokami, nie posiadaja cech- ru« wedlug wynalazku* Sposób wedlug wyjnallaeku. pod¬ lega na tern, iz na wewnetrznej powierzch¬ ni formy tuz przed; zetknieciem sie jej ze stopionym metalem wytwarzana jest stop¬ niowo powloka ze sproszkowanego mate¬ rjalu. Powloke te? narzuca sile zapoitiocai gazów bez przerwy na czesci powierzchni formy, na które natryskiwany jest nastep¬ nie metal stopiony. Strumien ten powinien dzialac z taka sila, aby szybkosc przeply¬ wu czastek umozliwiala doprowadzanie ich na powierzeftnie formy pomimo, iz gazy zblizaja sie do-tej powierzchni ze stosunko¬ wo mala szybkoscia. Materjal powlokowy nalezy wprowadzac w strumien gazów z tfóWnomierna szybkoscia, przy której otrzy- ititrje sie powloke w przyblizeniu o jedna¬ kowej grubosci. Powloka, wytworzona w tieit sp<5So&(, posiada wielka wytrzymalosc na dzialanie stopionego metalu, a nawet przy bardzo- niesmacznej grubosci jest ona równomierna* dzieki czemu zapobiega sie powstawaniu twardych miejsc w odlanej rurze. Przypuszczalnie powyzsze zjawisko jest wywolywane przez to, ze czastki po¬ wloki sa jakby pokryte blona z gazów, która przez pewien, znaczny okres czasu po wytworzeniu powloki tworzy jej czesc skladowa i zapobiega zbyt szybkiemu ochladzaniu sie odlewu, a wiec jego utwar¬ dzaniu sie i powstawaniu niepozadanej steufctury w maierjale rury.Inna ceche wynalazku stanowi okresle¬ nie okresti czasu pomiedzy wytwarzaniem powloki na powierzchni formy i zetknie¬ ciem sie. tej powierzchni ze stopionym me¬ talem. Okres ten, podczas którego powloka nie jest pokryta metalem, nie powinien przekraczac 6 sekund; przy krótszym okre¬ sie osiaga sie jednak lepsze wyniki. Najko¬ rzystniej kierowac jest strumien gazów tak, aby czastki majterjalu powlokowegb osa¬ dzaly sie na tej czesci powierzchni formy, która znajduje sie bezposrednio obok cze¬ sci, pokrywanej w tym' momencie stopio¬ nym metalem. Dzidki temu powloka styka sie z metalem natychmiast po1 \ey utworze¬ niu.Strumien gazów powinien dbprowadzac cz^srtdr matojahr powlokowego na niepo- krrytai powierzchnie fosrmy, przyczem jmk- nak nalfefy mozliwie zapobiec zetknieciu 91^ tychf czystek z doplywajacym metalem — 2 -lltb z pytalem, »)ui osadzonym na ^po- cwu&mcimi i&rmy. Powody, idla :któryffc steuniiein »gaau nadezy kiecowacicu czesdioip p*wiftr*chm tformy, drtóre maptepiMe aosieaa nattychjaiafrt pokryte metalem, *a \gar tfieptcfcce. Im dluizej powiolca toster je tkfne jie ona z metalem, item aviak- s«e jest niebezpieczenstwo lUsAadzenia ppwidki .wzglednie powodttje, ze pozosta^ja aiepakrtyte tpowleka, ^otrzymana r.uiSL posiada wiec niepozadane ^wlasciwo¬ sci. Przeprowadzone próby wykazpiy, iiz dkutecznosc powloki ^eatdem maiejsza, mv wed^czy iitrsymaiuu^ej^ im wiak- szy jaet okres czasu pomiedzy oakkda- mam powloki a /osadzaniem jaoetalu. Prey- fmszcmtknie ^MKjhkwaiefca aostaj^ Anofoka $a- «owaf iktora .olaoza czastki jmaterj^dfu p^ wlokowego w chwili osadzania sie igo na powierzchni formyi rprzylega ido tydh cza- siakpraAYdepodpbnie jedynie przez vbardzo JfMkLokiw iczara.Wpajana ceche wynalaakn istaraxwd .dobór grubosci cwasstwy fncwlokewej. jZatteóy ©na od ilosci mMgnjrihi, *dopaowadfcafliegp :& sftiumienia jga»owe^o i nftyhefYTpie namuca- aego na powierzchnie ^iowny podcoas (odle¬ wania. Poniewaz w tym aatatnim akcesie dziala /jeszcze iprad watpliwie porywa czesci j&prasdkowa- nego materialu, doprowadzanego aa- ppmeca strumienia gazowego, nie jnmz- iUl «anaczyc zgony ^nubosci powlo¬ ki Apcay pewnej oznaozonej ikssci ona- terjalu. W praktyce, Jakttez przy prae- proMiadzanych próbach, ckaaolo sie jed¬ nak, ze \tiiokorzystne sproszkowanego materjalu ,w ilosci wiek¬ szej, niz ilosc konieczna jdo .wytworzenia pp^kiki o grithoaci 0i025 mm, ;j©zeli*sa1ai ta ilosc (zejtfejnie ma z ^owieiaicbnia immy.Ikfsc jdoprotwadzanego ^naferjaahi spcmanm hyc mozliwie wraiejisza, niz aksc wymienio- m, A^oaoa^o^wybwa^^ bofei jD.p2&:ittja. ilasc *a jzaiczy od wxd»|H fltosowaaafigo mai«reftu, m«ze rbyc vje^cwtk latwo usidlana. Pray Lfuatasowariili ^jako jp#tarj^tu 4»i^ saskiaaiakmflg^ qpk»eGhDdfeqGago przez jsiio o 42 jo^Modadh na 4|{cnv /osiaga sie dbardz» korzystne wyniki, jezeK wprowadzi sie do strunnkcnia gazawag® iakie J^sci rpiiofisku z zelaza nakraeraicwtego, aby (powitala pór joloka 10 igraibesci rGb€fi^5 fam, f^d -warun¬ kiem, ze calkowita ilosc ma*trjafei pozo¬ staje iwiformifc./Ibsctte !J«st amiaraia i w^nosai^rzy ato* dowsaaiui iJlinhi porodladwwMK5J /QiK2§ lokjkiu magnetytu -0jO125 mna Saelaza magnezowego ;Q.ttb75 taroi cynkono-krzemo^manganu 0*0035 ima jatki O^JZftO mm wegla kamiennego i9.Q25 mmi Próby wykazaly, Az im wieksza jest ^la^bosc^MW^iwy! :teiu4i^wi^j»¥tó^fcyc ona usakod^ona, ppzypzem pray .zafltoSfO^wiiu iwacadiw p josró^j^ej rgtiubi^scii faater p^iada jkpaaa ;atrukturre.Pu»y iodtówiliniu aw ItóeLfefcwwycJj, w tóóryfn Jp gMs&ypftdku f^wroa /pcni^a w koncu .^to^owate ^(^os^^zenia ^naksztalt dz,wona), powliJsa ^ia tej )tm$mtw$&] m^- «ii mie sjwadipna jbyp .tek jirpwiio«ni^rjm, jak W ^»&es«i o^Mfiyicwetj, ponie(waz #ies&r rury na koncu kielichowym jest \wiek$z»y.Bu^by 3^kft»«lfey, iz oteziymwje taie ^a^wa- «lajaoa-p^Wekejoa ?toncu rfonny, fi^lKWiA- 4ftiacym akidlfadw^i, ezMi iStrjgtfiuen g$v«4w \iwaz^iO»a3*eR^«I»i: njfttwj#iliilHWl«fcpwr^r gO/dfi^WY^zai^ cfe) c^lsci JfefWy P^WW- dfisyikwoem jrozjseweqnym a cz^jia^py- l«wiryc»a fcuz tf»ra»d r«Aepo^eP«^i4A|rO' ^aidzaniaiiwlalu^w^tem Scianka rury, otrzy»iftn^j r«P§iofe«m-*l(^' arodkoM5^h ¥Wi»tw /Rwrfe^aipw^, a — 3 —mianowicie z warstwy zewnetrznej i war¬ stwy wewnetrznej. Warstwa zewnetrzna stanowi co najmniej .% grubosci calej scianki rury. Warstwa ta sklada sie z ge¬ stych, splecionych ze soba i krzewiastych krysztalków ferrytu i perlitu lub z samego perlitu, przyczem jej budowa nie jest rów- nokierunkowa. Krysztalki te sa symetrycz¬ nie rozdzielone zarówno w kierunku po¬ dluznym warstwy, jako tez w kierunku jej promieni, przyczem w mieszaninie eutek- tycznej nie tworza sie warstwy cementytu i austenitu w rozmaitych okresach rozkla¬ dania, oznaczone jako powierzchnie twar¬ de. Pod symetrycznem rozdzieleniem krysztalków nalezy rozumiec, iz we wszel¬ kich przekrojach poprzecznych warstwy krzewiastej ilosc, rozdzial i wielkosc krysztalków sa jednakowe, pomimo iz krysztalki krzewiaste posiadaja daznosc do posiadania w wewnetrznej czesci tej warstwy mniejszych rozmiarów i znajdo¬ wania sie w mniejszej ilosci, niz w czesci zewnetrznej tej warstwy.Inna ceche zewnetrznej warstwy krze¬ wiastej stanowi, iz wegiel wydzielony znaj¬ duje sie w tej warstwie w postaci malych czasteczek lub skupien takich czasteczek, w odróznieniu od plytek grafitowych, ce¬ chujacych warstwe wewnetrzna rury. 0- prócz tego ilosc wegla zwiazanego w war¬ stwie zewnetrznej, w stosunku do calkowi¬ tej ilosci tej warstwy, jest znacznie mniej¬ sza, niz takaz ilosc w warstwie wewnetrz¬ nej rury.Warstwa wewnetrzna sklada sie z fer¬ rytu i perlitu lub z perlitu, zawierajacego plytki grafitu o malych rozmiarach i nie- wykazujacego prawie zadnych krysztalków krzewiastych. Oprócz tego warstwa we¬ wnetrzna zawiera na jednostke powierzch¬ ni wieksze ilosci zwiazanego wegla w sto¬ sunku do calkowitej ilosci warstwy, niz warstwa zewnetrzna.Ilosc zwiazanego wegla w sciance cylin¬ drycznej czesci rury wedlug wynalazku w stosunku do calkowitej ilosci niaterjalu fu¬ ry zalezy od skladu metalu odlewanego i grubosci scianki rury. Tym warunkom od¬ powiadaja wiec równiez ilosci zwiazanego wegla warstwy wewnetrznej i zewnetrznej.Róznica pomiedzy temi ilosciami zmienia sie nieco wraz ze skladem metalu i grubo¬ scia scianki, rury. W rurze np. o grubosci scianki 9.5 mm, wykonanej ze stopu, za¬ wierajacego: wegla 3.7%, krzemu 2.03%, siarki 0.074%, fosforu 0.55%, manganu 0.56%, ilosc zwiazanego wegla warstwy krzewiastej wynosi 0.16%, a warstwy gra¬ fitowej — 0.44%. Przy grubosci sciany 16 mm ilosci te wynosza 0.11% wzglednie 0.29%. Próby wykazaly, iz stosunkowo mniejsze ilosci zwiazanego wegla w war¬ stwie krzewiastej, w porównaniu z takie- miz ilosciami w warstwie grafitowej, sa nadzwyczaj korzystne pod wzgledem jako¬ sci rury.Jak wynika z podanych przykladów, calkowita ilosc zwiazanego wegla wynosi ponizej 0.5%. Ta zawartosc posiada rury, stosowane w handlu, jednak w niektórych przypadkach ilosc ta moze byc wieksza, co nie dziala ujemnie na materjal rury.Jak wspomniano powyzej, grubosc ze¬ wnetrznej, krzewiastej warstwy powinna wynosic co najmniej % grubosci scianki ru¬ ry; przy takiej grubosci tej warstwy rury posiadaja pozadana wytrzymalosc na ude¬ rzenia i moga byc latwo obrabiane. Przy wiekszej grubosci warstwy krzewiastej wy¬ trzymalosc na uderzenia zwieksza sie. Ru¬ ry oi malej grubosci scianki posiadaja war¬ stwy krzewiaste o wiekszej grubosci, niz rury o wielkiej grubosci scianki, przy¬ czem grubosc warstwy krzewiastej w pierwszym przypadku odpowiada bardzo czestoi polowie calkowitej grubosci scianki.Rura, otrzymana sposobem wedlug wy¬ nalazku, posiada przy badaniu jej pod mi¬ kroskopem strukture nastepujaca. Jak po¬ wyzej wymieniono, warstwa zewnetrzna rury sklada sie z gestych, splecionych ze — 4 —soba, krzewiastych krysztalków z ferrytu i perlitu lub perlitu, przyczem budowa tych krysztalków, które zawieraja male czastki wegla lub skupienia takich czastek, nie jest równokierunkowa. Wairstwe wewnetrz¬ na cechuja plytki z grafitu oraz drobne plytki z fosforku zelazowego i mieszaniny eutektycznej tego fosforku lub z miesza¬ niny eutektycznej fosforku zelazowego.Krysztalki krzewiaste przy zewnetrznej powierzchni rury sa male i zwiekszaja sie ku warstwom wewnetrznym, podczas gdy ilosc ich zmniejsza sie. Warstwa wewnetrz¬ na sklada sie z perlitu i ferrytu lub z fer¬ rytu i zawiera plytki z mieszaniny eutek¬ tycznej fosforku, przyczem rozmiary ziar¬ nek' i plytek zwiekszaja sie ku sciance we¬ wnetrznej rury. We wszystkich warstwach znajduja sie drobne czastki i plytki grafi¬ towe.Urzadzenie do wykonywania sposobu wedlttg wynalazku jest podobne do znanych urzadzen, stosowanych do odlewania od¬ srodkowego rur, w których narzad doply¬ wowy jest nieruchomy, a forma wirujaca jest umieszczona na wózku, przesuwanym w kierunku podluznym urzadzenia. W urza¬ dzeniu wedlug wynalazku narzad doply¬ wowy posiada rure do doprowadzania ga¬ zów, przyczem rura ta na koncu, znajduja¬ cym sie przy otworze odplywowym na¬ rzadu doplywowego, posiada dysze, przez która strumien gazów o odpowiednim ksztalcie i odpowiednich rozmiarach dostaje sie do wewnetrznej powierzch¬ ni pokrywanej formy. Dysza jest u- mocowana na stale w stosunku do otwo¬ ru odplywowego narzadu doplywowego.Korzystne jest takie umieszczenie dyszy, aby odplywajacy strumien gazów natrafial naf powierzchnie formy w miejscu, znajdu- jacem sie bezposrednio ponad miejscem, z ktorem styka sie metal. Polozenie otworu odplywowego narzadu wzgledem dyszy powinno byc takie, aby po calkowitem wymieciu narzadu do formy, to znaczy taktem, aby polozenie narzadu odpowiada¬ lo koncowi rury lub kielicha, co najmniej czesc strumienia gazów znajdowala sie przy koncu dzwonu. Urzadzenie wedlug wynalazku posiada równiez narzady do do¬ prowadzania do rury strumienia gazów i regulowanej ilosci sproszkowanego mate- rjalu powlokowego Na rysunku fig. 1 przedstawia schema¬ tycznie w rzucie pionowym i czesciowo w przekroju urzadzenie do odlewania rur; fig, 2 — w rzucie poziomym jego koniec, na którym doplywa metal, jak równiez ru¬ re do gazów i dysze, przyczem czesc for¬ my jest uwidoczniona w trzekiio}u; fig, 3 — narzad doplywowy i rure do gazów w widoku zboku; fig. 4 — dysze W rzucie pio¬ nowym i czesciowo w przekroju wzdluz linji 4 — 4 na fig. 2; fig, 5 — czesc urza¬ dzenia w przekroju wzdluz liaji 5 — 5 na fig. 2, przyczem uwidocznione jest poloze¬ nie powierzchni zetkniecia sie metalu i po¬ wloki z forma; fig. 6 — w perspektywie czesc formy, na której metal i powloka osadzaja sie w przyblizeniu równoczesnie; fig. 7 — w rzucie poziomym i w podzialce 1 : 4 rure doplywowa do metalu przy roz¬ poczeciu odlewania i jej polozenie wzgle¬ dem kielichowego konca rury o srednicy 150 mm, przyczem wewnetrzna srednica cylindrycznej czesci formy wynosi 175 mm; fig. 8 — urzadzenie w przekroju wzdluz linji 8 — 8 na fig. 1, przyczem uwidocznio¬ ny jest narzad do doprowadzania materja- lu powlokowego do rury do gazów; fig. 9«— w przekroju poprzecznym wzdluz linji 9 — 9 na fig, 8 i czesciowo W rzucie pozio¬ mym narzady do regulowania ilosci dopro¬ wadzanego materjalu powlokowego; fig. 10 — w przekroju tylna czesc rury! do ga¬ zów i lej, przez który materjal powlokowy doplywa do tej rury; fig. 11.'— w rzucie po¬ ziomym koniec odplywowy rury do) metalu przy odmiennem wykonaniu dyszy; fig. 12 — w rzucie poziomym polaczenie prze¬ wodu do powietrza! z przewodem do gazów — 5 —i z dysza; fig. 13 — czesciowo w przekroju podluznym a czesciowo w rzucie pionowym rure wedlug wynalazku; fig. 14 — rure te w przekroju wzdluz linji 14 — 14 na fig. 13; fig. 15 i 16 uwidoczniaja sche¬ matycznie strukture warstwy zewnetrz¬ nej i wewnetrznej rury przy powiek¬ szeniu pod mikroskopem, przyczem kry¬ sztalki krzewiaste warstwy zewnetrznej sa przedstawione w przekroju wzdluz powierzchni, która ustala sie przy ba¬ daniach fotomikroskopowych. Krysztalki krzewiaste znajdujace sie w takim prze¬ kroju poprzecznym sa oznaczone! napisami.Krysztalki te skladaja sie wprawdzie prze¬ waznie z ferrytu, pomiedzy niemi znajduja sie jednak krysztalki z perlitu. Równiez czastki wegla tej warstwy, jak tez miesza¬ niny eutektycznej fosforku sa oznaczone napisami. Warstwa wewnetrzna (fig. 16) sklada sie z ferrytu i perlitu, w których osadzone sa plytki z grafitu i mieszaniny eutektycznej fosforku.Na ramie A osadzona jest podstawa B koryta B1, z którego stopiony metal dosta¬ je sie do przewodu doplywowego C, umoco¬ wanego na podstawie B. Do obracania ko¬ ryta B1 sluzy cylinder fi2, pracujacy pod dzialaniem wody pod cisnieniem. Przewód C posiada na jednym koncu ustnik C1, za¬ giety wibok i wdól. Forma wirujaca D1 jest umieszczona na wózku D i posiada na cy¬ lindrycznym koncu kolnierz d1, wystajacy poza wewnetrzna powierzchnie formy, od¬ powiednio do grubosci scianki odlewanej rury. Wózek D przesuwa sie zapomoca kól D po szynach A1, umieszczonych na gór¬ nej powierzchni ramy A. Do obracania formy sluzy silnik Z)3 i przekladnia c/3.Przesuwanie wózka osiaga sie zapomoca cylindra D4, w którym dziala woda pod ci¬ snieniem, i tloka, którego trzon D5 jest po¬ laczony z wózkiem. Koniec Z)6 formy jest rozszerzony stozkowato (naksztalt dzwo¬ nu), przyczem przed odlewaniem umie- szczz sie w tym koncu wkladke i)7 (fig. 7).Przestrzen pomiedzy wewnetrzna po¬ wierzchnia czolowa tej wkladki a; poczat¬ kiem cylindrycznej czesci formy jest ozna¬ czona litera Z)8.Gazy, np. powietrze, doplywaja przez przewód E, umieszczony na przewodzie C, a mianowicie w jego otworze C2, znaj¬ dujacym sie na powierzchni, przeciwleglej zagietemu koncowi ustnika C1. Dysza E1 jest polaczona z przewodem E tak, iz gaz plynie w kierunku powierzchni formy, ku której skierowany jest ustnik C1. Dysza jest wykonana tak, ze gaz wraz ze sproszkowanym materjalem powlokowym dostaje sie na to miejsce formy, które na¬ tychmiast po osadzeniu sie powloki zostaje pokryte roztopionym metalem, a wiec miej¬ sce, które znajduje sie tuz przed wykony¬ wanym zwojem warstwy metalowej- W tym przypadku materjal powlokowy nie miesza sie ani z metalem, osadzanym na po¬ wierzchni formy, ani tez z metalem, doply¬ wajacym do niej. Najkorzystniej umieszcza sie dysze tak, aby kazda czesc powloki po nalozeniu jej zostala natychmiast pokryta metalem. Przy przeprowadzonych próbach okazalo sie, ze najlepsze wyniki osiaga sie przy uzyciu dyszy, przedstawionej na ry¬ sunku. Przekrój poprzeczny dyszy, zmniej¬ sza sie stopniowo od jej konca, polaczone¬ go z przewodem E; dysza posiada wiec ksztalt stozkowy E2, przyczem posiada trzy równolegle szeregi otworów Es, E4, E5, któ¬ rych rozmiary odpowiadaja w sumie po¬ trójnemu rozmiarowi przekfoju poprzecz¬ nego przewodu E. Jest rzecza korzystna, jezeli koniec zewnetrzny dyszy znajduje sie w niewielkiej odleglosci od czesci po¬ wierzchni formy, ku której jest ona skie¬ rowana. Odleglosc dyszy od tej czesci za¬ lezy od rozmiaru kolnierza tf1, poniewaz dysza przy wysuwaniu jej z formy musi byc przesunieta wzdluz tego kolnierza. W formach o wielkiej srednicy wewnetrznej przylacza sie dysze do przewodu E zapo¬ moca rury E6 (fig. 11 i 12), zagietej tak, iz — 6 —dysza znajduje sie w odpowiedniej odleglo¬ sci od scianek formy. Koniec przewodu E, przeciwlegly dyszy, jest zaopatrzony w cylindryczny kanal F1, którego srednica odpowiada srednicy przewodu E i którego dysza F2 jest polaczona za posrednictwem rury F5 ze zbiornikiem sprezonego gazu.Przez lej i74, umieszczony w otworze F3 ka¬ nalu F1, doplywaja z odpowiedniego zbior¬ nika regulowane ilosci materjalu powlo¬ kowego. Rura F5 jest zaopatrzona w ma¬ nometr, F6 i zawór F1 (fig. 1) do regulowa¬ nia ilosci doplywajacych gazów.Wazne jest równiez równomierne do¬ prowadzanie materjalu powlokowego do zbiornika, do przewodu E i do dyszy, aby wytwarzana warstwa posiadala równomier¬ na grubosc. Dq tego celu sluzy urzadzenie, przedstawione na fig. 8 i 9. W dolnej cze¬ sci cylindra G obraca1 sie tarcza G1, której górna powierzchnia G2 posiada rowki, u- mozliwiajace latwe przesuwanie doprowa¬ dzanego materjalu. Pomiedzy sciana cylin¬ dra G a tarcza G1 umieszczone jest uszczel¬ nienie g1. Wal G3 tarczy G1 jest napedza¬ ny zapomoca silnika G4. Drazek G5, umo¬ cowany na tarczy G1 posiada ramiona G6, polaczone ze soba pionowemi drazkami G7, tworzace z niemi rame, przesuwajaca materjal po tarczy G1. W sciance cylin¬ dra, w bardzo malej odleglosci ponad gór¬ na powierzchnia tarczy G1, znajduje sie otwór G8, a na jednej z jego krawedzi pio- C Si S 3.00 — 3.85% 1.20 — 3.00% 0.05 — Stop ten moze zawierac równiez zmien¬ ne ilosci miedzi, niklu, chromu, molibdenu, tytanu i wanadu. Przy przeprowadzonych C Si S 3.70% 2.02% 0.065% 3.64,, 1.72,, 0.074 „ 3.47,, 2.20,, 0.147,, nowych umieszczony jest nóz if, którego ostrze H2 wchodzi do wnetrza cylindra G.Plyta H* zapobiega przedostawaniu sie ma¬ terjalu ponad górna krawedzia noza naze- wnatrz. Z czopem H4, naokolo którego nóz sie obraca, polaczony jest drazek H*, w którego widelkach H* osadzony jest sli¬ mak /, obracany zapomoca krazka 71 i u- mocowywany w pozadanem polozeniu za¬ pomoca sruby I2. Slimak ten zazebia sie z zebatka 73 tak, iz przy obracaniu slima¬ ka osiaga sie kazde dowolne polozenie noza. Lej F4 jest przykryty pokrywa J, która zapobiega doplywowi niepozadanej ilosci materjalu do leju, posiada jednak otwory, sluzace do doprowadzania powie¬ trza. Równiez cylinder G posiada: pokrywe J1, wykonana podobnie jak pokrywa J.Strumien plynnego metalu, wychodza¬ cy z ustnika C1 i oznaczony litera K (fig. 2 i 5), natrafia na powierzchnie K1 formy.Warstwa metalu, odlana tuz przed natra¬ fieniem strumienia metalu na powierzchnie K1, jest oznaczona litera K2, a litera K'A (fig. 2) oznacza powierzchnie zetkniecia sie metalu ze scianka formy. Wzdluz linji L dostaje sie do formy sproszkowany ma¬ terjal wraz z gazem i osadza sie na po¬ wierzchni L1.Dq odlewania rur wedlug wynalazku nadaje sie ze wzgledów ekonomicznych najkorzystniej stop zelaza o skladzie: Mn P 0.15% 0.20 — 0.80% 0.20 — 2.00% próbach stosowano pomiedzy innemi naste¬ pujace stopy: Mn P 0.56% 0.49% 0.43 „ 0.81 „ 0.42,, 0.77 „ — 7 —' ^ftwzczegdfane ozeisoi OLCgadsenia sa i*wi- ^gnikme aia^iig.-u ~ J7 wip«*lo*erira, ;odpo- ,vattcittyE|f88m *cfawili jnozpogzecia ^odlewu rur kiftiklwM«^li. :Sk«»o 4ru»tail adofitai sie ;z jko- i^afca jJP4 idoi*pri5£ivw»iu|- C. a z. fca C^iwna^diiie^ fiwmy, wsee&ie <©zea*ci nr*aidze;rrja jz ^wyjjatk&em tformy sa nieru- dhame tek ddkigo, ibz iilosc doplywajacego iBEtaln jsteoie sie ^dostateczna do wyperl- «MLirófinzBsh»eniipoimiedzy 'kielichem ru¬ ny xa ; jej iczesóia \cyAindryczna. .Jezeli co naujmniej czesc stozkowatego ^konca formy ma jbyc tpokiryta /malerjalem sproszkowa- isym, wtedy otwiiera sie przewód fazowy i 3nraterjal cten (dostaje .sie ido otwartego konca stozkoiratej gczesci formy tuz przed oplywem metalu. Strumien ^gazowy musi wiec byc rsloijcre*vany tak, aby material apcrorikowany ;dostaa«gel sie do wymienio¬ nego miejsca, równoczesnie /koniec ustni- ka powinien -znajdowac sie jprzy koncu staflkowatej czesci foormy. Po odlaniu kie- lioba^pDzefsnwa sie iorme tak, iz metal osa- dzaisie ma cylindrycznej powierzchni for¬ my \w ?warstwaahDzksztalcie zwojów srubo- iwych, iBrzegi tych twarstw stapiaja ^sie ze sriba d iworaa ljerinolity odlew. ^Równocze¬ snie sz doplywam metalu formy doprowadza sie przez -dysze jF2 do kanalur^1 strumien gazów, ia praez lej F4, zapramoca rarzadzenia {przedstawionego na fig. 8 -ii9, sregulowarre ili^sci rmatterjaiu po¬ wlokowego, który dostaje sie do dyszy EL.Czastki tego materjalu sa narzucane dzia¬ laniem ^energji kinetycznej, otrzymanej poj&Gzas przeprowadzania ich piszez prze¬ wód E, na powierzchnie formy i tworza na niej powloke, której grubosc zalezy od ilosci materjalu w gazach i ilosci, która dostala sie na powierzchnie formy. Rów¬ niez i ta warstwa uklada sie w zwojach srubowych, których szerokosc i skok sa ta¬ kie, iz pojedyncze zwoje zachodza jeden na drugi. Dziekiiiemu calkowitaipowierzch- nia formy zostaje ^przykryta .materjalem powlokowym. PbLozenie xly&zy E1 ze wzgledu tna ustnik V1 imjtsi sbyc {fedae, *«by jnaterja* powlokowy dotft&waft aie 4aa jceefó powier^dhni formy, kt^ra nie 0g$knela sie jesaoze z metalem. Jm mniejsza 4Q&t'OJU<&* '^osc miejsca, ^<*krywafnego powJkaka, od miejsca, na ' rey^jtniejsze Na ttysusiku wadza sie materjal powlokowy, znajduje sie jacym *4 jego ptzdkuoju poprzecznego1, bezposrednio poi&d jej odcinkiem, *do którego -dopl^ywa jfnetal. ©zieki temu *przy obracaniu sie forony o kat mniejszy dogtaje sie na powierztdmie, pokryta pwufldka, 'natych¬ miast po 'jej w^rtwwzeaasu. Konstrukcja, przedstawiona na rysunku, ulatwia te czynnosc, poniewaz przewód gazowy i dy¬ sza znajduja «ie w górnej czesci przewodu C na ^powierzchni zwróconej ku utftnikowi C1. 'Wykonanie to )tik tez i umieszczenie przewodu E w otworze C2, z«ajdt*je za¬ stosowanie zwlaszcza przy Wyrdtóie n?ur o malych srednicach, poniewaz wymaga on$ mdlo miejsca. Oprócz te^o przy^tcmjwykG- nanmJttr^dzenia^wloka moze byc*ka»do- razowo 'nakladana tuz pczed ^miejscem znikniecia ^ie metalu z ^owiei»zchnia formy.Sposób wedlug wynaik*zku umozliwia wyrób Tur, w 4ctórych g^Ubosc swar^twy krzewiastej odpowiadano najmniej % gru¬ bosci scianki rury. Wytrzymalosc tej war¬ stwy na ciagnienie jest bardzo duza nawet w razie wysokiej temperatury metalu.Dzieki temu odlew jest wytrzymaly na na¬ prezenia, .dzialajace w kierunku podluznym i powodujace podpzadrgchladzajiialpowsta¬ wania rowków na; zewnetrznej powierzchni rury. Poniewaz krysztalki tej warstwy nie sa ulozone równokierunkowo i sa splecione ze soba, powstaje daznosc zapobiegania '^wytwarzaniu próznych przestrzeni w scian- jce odlewu. Powodem tych ^próznych prze¬ strzeni jest .odplywanie gazów, które przy - 8 -krfyHtftaikach)w prz^razerfai pfcosfriiladfyjeh i odplywaja nazewtnatrz. Rury wedlug wy- nahitkU pcKisedaiyaJ wiec stosunkowo gladka powi&ttriditti^ z»wi(etriJiiaf gdbyi krysztalki Afrarsf\«ry; zewnetk-arte^ sap rozmieszczone tóflb PL PL